Ειδικότερα, μία εβδομάδα μένει για την υποβολή πρότασης στον 16ο Διαγωνισμό Καινοτομίας & Τεχνολογίας NBG Business Seeds, της Εθνικής Τράπεζας - μια πρωτοβουλία που, από το 2010, στηρίζει τη νεοφυή επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα, βοηθώντας ιδέες να γίνουν πράξεις και να πάρουν τη θέση που τους αξίζει στην αγορά. Κάθε χρονιά, το Business Seeds εξελίσσεται, προσαρμόζεται στις ανάγκες της εποχής και ανοίγει νέες θεματικές ενότητες.

Φέτος, δίνει έμφαση σε τομείς όπως το Fintech, η Ψηφιακή Επιχειρηματικότητα, η Τεχνητή Νοημοσύνη και το ESG, ενθαρρύνοντας προτάσεις που συνδυάζουν τεχνολογία, καινοτομία και κοινωνικό αποτύπωμα. Τα χρηματικά βραβεία του διαγωνισμού ανέρχονται σε 20.000 ευρώ για την πρώτη ιδέα, 12.000 ευρώ για τη δεύτερη και 8.000 ευρώ για την τρίτη. Παράλληλα, απονέμονται ειδικά βραβεία, όπως το βραβείο ΕΝΝΟΙΑ για τη Χρηματοοικονομική Ενδυνάμωση των Νοικοκυριών, συνολικού ύψους έως 10.000 ευρώ, και το βραβείο PropTech, ύψους 4.000 ευρώ, για καινοτόμες τεχνολογίες στον τομέα της ακίνητης περιουσίας. Μέχρι σήμερα, ο Διαγωνισμός έχει προσελκύσει περισσότερους από 8.700 συμμετέχοντες και 5.072 προτάσεις, έχει αναδείξει 146 νικήτριες εταιρείες και έχει απονείμει βραβεία συνολικού ύψους 740.000 ευρώ. Παράλληλα, το Business Seeds έχει αναπτύξει ένα ευρύ δίκτυο συνεργασιών με 18 φορείς, 13 πανεπιστήμια, 4 ερευνητικά κέντρα, 13 εταιρείες και 2 οργανισμούς, δημιουργώντας μια πραγματική κοινότητα καινοτομίας. Η διαδικασία υποβολής προτάσεων για τον 16ο Διαγωνισμό Καινοτομίας & Τεχνολογίας Business Seeds βρίσκεται στην τελική ευθεία. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ενημερωθούν και να καταθέσουν τις ιδέες τους έως την Τετάρτη 15 Οκτωβρίου 2025, ώρα 15:00. Για περισσότερες πληροφορίες οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ανζητήσουν nbg.gr/competition.

Εξάλλου λήγει και η προθεσμία για συμμετοχή στον 3ο Φοιτητικό Διαγωνισμό Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας της Μονάδας «Αρχιμήδης» του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (αιτήσεις έως 12 Οκτωβρίου 2025). Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), μέσω της Μονάδας «Αρχιμήδης», δίνει σε προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές πρόσβαση σε εκπαίδευση, mentoring και εργαλεία ωρίμανσης ιδεών, ώστε η ακαδημαϊκή γνώση να μετατρέπεται σε πράξη. Οι νικητές θα λάβουν και χρηματικά έπαθλα.

Την ίδια στιγμή η Alpha Bank, μέσα από το διαγωνισμό FinQuest, επικεντρώθηκε στην τεχνητή νοημοσύνη, αναζητώντας λύσεις που ενισχύουν το ψηφιακό offering της Τράπεζας, βελτιώνουν την εμπειρία των πελατών και φέρνουν καινοτομία σε καθημερινά τραπεζικά σενάρια. Ο φετινός θεματικός άξονας περιλάμβανε τέσσερις ενότητες (Family Ecosystem, Travel, Smart Living Financial Tools, Employee Training). Οι 6 καλύτερες ιδέες θα περάσουν σε πρόγραμμα επιτάχυνσης Οκτωβρίου-Νοεμβρίου με mentoring, workshops και networking, ενώ στον τελικό θα αναδειχθούν οι τρεις νικητές με χρηματικά έπαθλα και πρόσβαση σε στρατηγικές συνεργασίες.

Στο μεταξύ, το Skill Up Forum 2025 (https://skillup.gr), που διοργανώνεται στις 29 και 30 Οκτωβρίου για τέταρτη χρονιά, και τελεί υπό την αιγίδα του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, θα φιλοξενήσει περισσότερους από 50 ηγέτες και στελέχη επιχειρήσεων και επαγγελματίες. Στο επίκεντρο των συζητήσεων, για φέτος, είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη, οι νέες τεχνολογίες, και οι εξελίξεις στην αγορά εργασίας. Ένα διήμερο συζητήσεων, δικτύωσης και εκπαίδευσης από το Envolve Entrepreneurship(https://envolveglobal.org) και τη linq (https://linq.co), με ένα πρόγραμμα που απαντά στις ανάγκες της σύγχρονης αγοράς εργασίας. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να κλείσουν τη θέση τους δωρεάν στον ακόλουθο σύνδεσμο: https://conferience.com/eventPage/SkillUp.

Με την ενεργό συμβολή της σε 15 ερευνητικά έργα για το 6G συνολικά, η COSMOTΕ TELEKOM ενισχύει τον ρόλο της στην διαμόρφωση του 6G οικοσυστήματος, συμμετέχοντας στην ανάπτυξη και αξιολόγηση μελλοντικών τεχνολογικών λύσεων, εμπορικών εφαρμογών και καινοτόμων επιχειρηματικών μοντέλων σε τομείς όπως τα AI-native δίκτυα, οι ενεργειακά αποδοτικές αρχιτεκτονικές, η ασφάλεια και οι κβαντικές επικοινωνίες.

Ο κ. Γιώργος Τσώνης, Chief Technology Officer Ομίλου ΟΤΕ, δήλωσε σχετικά: «Στην COSMOTE TELEKOM προωθούμε την καινοτομία δοκιμάζοντας μια ευρεία γκάμα τεχνολογιών αιχμής από τα πρώτα στάδια ανάπτυξής τους. Αξιοποιώντας την τεχνογνωσία μας στον ευρωπαϊκό χώρο έρευνας, συμμετέχουμε ενεργά σε πέντε νέα έργα δικτύων και υπηρεσιών 6^ης γενιάς, ενθαρρύνοντας την προετοιμασία για την έγκαιρη υιοθέτηση των τεχνολογιών του μέλλοντος και διευκολύνοντας την ψηφιακή και πράσινη μετάβαση της οικονομίας και της κοινωνίας.»

Νέα έργα 6G, στα οποία συμμετέχει η COSMOTΕ TELEKOM:  

1. Το FLECON-6G στοχεύει στον σχεδιασμό και την υλοποίηση μιας πρωτοποριακής πλατφόρμας 6G, η οποία θα επιτρέπει τη διασύνδεση πολλών παρόχων, βελτιώνοντας την απόδοση και την αποδοτικότητα των δικτύων. Παράλληλα, η νέα αρχιτεκτονική θα αξιοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη (AI) και τα ψηφιακά δίδυμα δικτύων (Network Digital Twins) για τη βελτίωση της λειτουργίας και της διαχείρισης των δικτύων, αυξάνοντας την αξιοπιστία του συστήματος, μειώνοντας την καθυστέρηση και διασφαλίζοντας υπηρεσίες υψηλής ποιότητας.
2. Το NexaSphere θα δημιουργήσει ένα δίκτυο κινητών τηλεπικοινωνιών, το οποίο θα συνδυάζει επίγεια δίκτυα, δορυφόρους και εναέριες πλατφόρμες (όπως drones ή αερόστατα υψηλού υψομέτρου) για να παρέχει απρόσκοπτη συνδεσιμότητα σε όσους βρίσκονται εντός αεροσκαφών, τρένων και αυτοκινήτων ή κινούνται σε απομακρυσμένες περιοχές. Αυτό το ενιαίο δίκτυο θα ενισχύσει την πολλαπλή συνδεσιμότητα (multi-connectivity), συνδέοντας ταυτόχρονα πολλαπλές υποδομές και επιλέγοντας αυτόματα την καλύτερη διαθέσιμη σύνδεση, εξασφαλίζοντας την καλύτερη δυνατή απόδοση, ελάχιστη καθυστέρηση και υψηλή αξιοπιστία, με χρήση τεχνητής νοημοσύνης (AI). Στόχος του έργου είναι να αναπτύξει τις τεχνολογίες αυτές, οι οποίες θα δοκιμαστούν σε πραγματικές συνθήκες, ώστε να είναι έτοιμες για εφαρμογή σε ευρύτερη κλίμακα.
3. Το MultiX στοχεύει να αλλάξει ριζικά τον τρόπο λειτουργίας του Radio Access Network (RAN), δηλαδή του συστήματος που συνδέει τις συσκευές μας με το δίκτυο, αναπτύσσοντας ένα καινοτόμο 6G σύστημα. Αυτό το σύστημα θα συνδυάζει πολλούς αισθητήρες, πομπούς και δέκτες, διαφορετικές ζώνες συχνοτήτων και τεχνολογίες, επιτρέποντας την ανίχνευση και συλλογή δεδομένων από το περιβάλλον. Για να εξασφαλίσει ενεργειακή αποδοτικότητα και βιωσιμότητα, το δίκτυο MultiX θα αξιοποιήσει πλήρως την τεχνητή νοημοσύνη (AI) και θα δημιουργήσει μια ΑΙ αρχιτεκτονική, σχεδιασμένη να προσαρμόζει τον τρόπο που στέλνει και λαμβάνει δεδομένα, εξασφαλίζοντας τη μέγιστη δυνατή απόδοση με την ελάχιστη κατανάλωση ενέργειας.

Το νέο αυτό σύστημα θα δοκιμαστεί μέσω δύο πιλοτικών εφαρμογών: α) Ψηφιακό Δίδυμο Δικτύου για τη βιομηχανική παραγωγή, που θα επιτρέπει την εικονική απεικόνιση και παρακολούθηση εργοστασίων για την βελτιστοποίηση της λειτουργίας τους, την εξοικονόμηση πόρων και την αύξηση της παραγωγικότητας και β) Παρακολούθηση υγείας στο σπίτι χωρίς επαφή, για την βελτίωση της υγειονομικής φροντίδας στο οικιακό περιβάλλον, μέσω της συνεχούς παρακολούθησης της υγείας ηλικιωμένων ή ανθρώπων με χρόνιες παθήσεις στο σπίτι, χωρίς να φέρουν συσκευές ή να επισκέπτονται ιατρικά κέντρα.

4. Στο πλαίσιο του 6G-VERSUS θα γίνουν δοκιμές της τεχνολογίας 6G σε πραγματικές συνθήκες σε έξι ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ αυτών και στην Ελλάδα, με στόχο να αναδειχθεί η συμβολή της τεχνολογίας 6G στην ενίσχυση της βιωσιμότητας, μέσω πραγματικών εφαρμογών, όπως βελτιστοποίηση της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, διαχείριση δεδομένων για το νερό και τα απόβλητα σε κρίσιμες υποδομές, συνεργατική ρομποτική για αποστολές αναζήτησης και διάσωσης και δοκιμή ενός ενεργειακά αυτόνομου σταθμού βάσης, που θα λειτουργεί ανεξάρτητα από το κεντρικό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας, ενισχύοντας τη βιωσιμότητα και την αυτονομία των τηλεπικοινωνιακών υποδομών.
5. Το 6G-DALI στοχεύει στη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου πλαισίου τεχνητής νοημοσύνης (AI) για το 6G, που φιλοδοξεί να δώσει ώθηση στην ανάπτυξη ολοκληρωμένων λύσεων τεχνητής νοημοσύνης για δίκτυα 6G. Το έργο βασίζεται σε δύο άξονες: (α) Στην συλλογή, δημιουργία, επεξεργασία και αποθήκευση δεδομένων σε ένα κοινό χώρο (6G Dataspace) και τη διάθεση αυτών σε προγραμματιστές και άλλους ενδιαφερόμενους που δεν διαθέτουν δικά τους δεδομένα, με στόχο την εκπαίδευση και την αξιολόγηση μοντέλων μηχανικής μάθησης (ML) και (β) στην πραγματοποίηση δοκιμών για την ανάπτυξη ΑΙ ως υπηρεσίας (AI experimentation-as-a-service).

Η COSMOTE TELEKOM είναι πρωτοπόρος στις τεχνολογικές εξελίξεις και ο μεγαλύτερος επενδυτής σε νέες τεχνολογίες και υποδομές στην Ελλάδα. Αυτή τη στιγμή, συμμετέχει σε 45 πρωτοποριακά ερευνητικά επιδοτούμενα προγράμματα, ενώ συνολικά από το 2009 μέχρι σήμερα έχει λάβει μέρος σε περισσότερα από 140 ερευνητικά έργα. Παράλληλα, τα Εργαστήρια Νέων Τεχνολογιών της εταιρείας αξιολογούν τις νέες τεχνολογίες και τον εξοπλισμό των τηλεπικοινωνιών του μέλλοντος. Με περίπου €5 δισ. επενδύσεις την περασμένη δεκαετία και επενδυτικό πλάνο ύψους €3 δισ. έως το 2027, συνεχίζει την ανάπτυξη των ψηφιακών υποδομών για εκατομμύρια νοικοκυριά και επιχειρήσεις σε όλη την επικράτεια, δημιουργώντας τις υποδομές για την Κοινωνία των Gigabit.

Στόχος του έργου είναι η παροχή υψηλής ποιότητας 5G συνδεσιμότητας μέσω του δικτύου της COSMOTE στους κατοίκους απομακρυσμένων και αραιοκατοικημένων περιοχών της χώρας που θα καταστήσει δυνατή την ανάπτυξη καινοτόμων ψηφιακών εφαρμογών κοινής ωφέλειας, όπως η τηλεϊατρική, η ψηφιακή εκπαίδευση και τα έξυπνα σχολεία, η πολιτική προστασία, η πυρανίχνευση κ.ά.

Στο πλαίσιο του έργου η COSMOTE θα προχωρήσει στην κατασκευή, εγκατάσταση και σύνδεση με το υπόλοιπο δίκτυο πενήντα νέων σταθμών βάσης 5^ης γενιάς στους Δήμους κεντρικής Ελλάδας που συμμετέχουν στο έργο (Βέροιας, Βόλου, Γρεβενών, Ιωαννιτών, Καρδίτσας, Κατερίνης, Κοζάνης, Λαμιέων, Λαρισαίων, Τρικκαίων) και Κρήτης, καθώς και σε επιπλέον Δήμους, στην Μακεδονία, την Δυτική Ελλάδα, την Πελοπόννησο, σε νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου και τα Δωδεκάνησα.

Το έργο συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω του πλαισίου Connecting Europe Facility-Digital (CEF-Digital)για την ανάπτυξη υποδομών 5G υψηλής συνδεσιμότητας που υποστηρίζουν ψηφιακές καινοτομίες σε απομακρυσμένες τοπικές κοινότητες της Ευρώπης (5G for Smart Communities). Σκοπός του είναι να συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων της στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον πράσινο και ψηφιακό μετασχηματισμό της οικονομίας και της κοινωνίας.

«Η ταχεία ανάπτυξη του 5G δικτύου της COSMOTE, με πανελλαδική πληθυσμιακή κάλυψη που σήμερα ξεπερνά το 99% και που πρώτη έφερε στην Ελλάδα, αποτελεί μία ακόμα απόδειξη ότι προτεραιότητα της είναι η εμπειρία που απολαμβάνουν οι πελάτες από τα δίκτυά της. Η αναβαθμισμένη εμπειρία συνδεσιμότητας των δικτύων πέμπτης γενιάς και οι καινοτόμες εφαρμογές που θα αναπτυχθούν στο πλαίσιο του 5G-TERRA, αναμένεται να φέρουν νέες προοπτικές στις τοπικές κοινωνίες, συμβάλλοντας παράλληλα στην ενίσχυση της ψηφιακής συμπερίληψης. Παραμένουμε προσηλωμένοι στις επενδύσεις μας σε δίκτυα νέας γενιάς, δημιουργώντας υπερσύγχρονες τεχνολογικές υποδομές, ως απαραίτητη προϋπόθεση για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της χώρας, της κοινωνίας και των επιχειρήσεων, χτίζοντας σταθερά το μέλλον μιας συνδεδεμένης Ελλάδας.», δήλωσε σχετικά ο κ. Γιώργος Τσώνης, Chief Technology Officer Ομίλου ΟΤΕ.

H COSMOTE, ως τεχνικός υπεύθυνος του έργου, καθορίζει την αρχιτεκτονική, εκπονεί το σχεδιασμό της απαιτούμενης λύσης, ηγείται της εκπόνησης της μελέτης και της κατασκευής των απαιτούμενων 5G σταθμών βάσης. Στο 5G-TERRA συμμετέχει και η WINGS ICT Solutions ως διαχειριστής του έργου και τεχνικός συνεργάτης, υπεύθυνος για τις ψηφιακές εφαρμογές κοινής ωφέλειας, καθώς και η CitiesNet Ψηφιακές Πόλεις Κεντρικής Ελλάδος και η Περιφέρεια Κρήτης ως εταίροι, υποστηρίζοντας θέματα σχεδιασμού και επικύρωσης. Το έργο έχει συνολική διάρκεια 3 χρόνια και αναμένεται να ολοκληρωθεί στα τέλη του 2026.

Η COSMOTE, μέλος του Ομίλου Telekom, συνεχίζει την ανάπτυξη των ψηφιακών υποδομών για εκατομμύρια νοικοκυριά και επιχειρήσεις σε όλη την επικράτεια, προς όφελος της κοινωνίας και της οικονομίας. Έχοντας δεσμευτεί να ηγηθεί του ψηφιακού μετασχηματισμού, είναι ο μεγαλύτερος επενδυτής σε νέες τεχνολογίες και υποδομές στην Ελλάδα. Με περίπου €5 δισ. επενδύσεις την περασμένη δεκαετία και με επενδυτικό πλάνο ύψους €3 δισ. έως το 2027, δημιουργεί τις υποδομές για την Κοινωνία των Gigabit. Παράλληλα, τα Εργαστήρια Νέων Τεχνολογιών της εταιρείας αξιολογούν τις νέες τεχνολογίες και τον εξοπλισμό των τηλεπικοινωνιών του μέλλοντος.

Στόχος του έργου είναι να καλύψει την ανάγκη για αδιάλειπτη συνδεσιμότητα και αυξημένη χωρητικότητα δικτύου στο Αιγαίο, εγκαθιστώντας υποθαλάσσιο δίκτυο κορμού συνολικού μήκους 563 χιλιομέτρων για τη διασύνδεση των νησιών: Αμοργός, Αστυπάλαια, Κως, Σίφνος, Φολέγανδρος, Εύβοια, Χίος, Λέσβος, Λήμνος, Θάσος και Σκύρος. Επιπλέον θα κατασκευαστούν και 232 χιλιόμετρα χερσαίων ζεύξεων για την διασύνδεση των υποθαλάσσιων οπτικών καλωδίων με τα επίγεια κέντρα διασύνδεσης του δικτύου. Η νέα υποδομή δικτύου, που θα αναπτυχθεί, θα παρέχει βελτιωμένες υπηρεσίες κινητής και σταθερής ευρυζωνικότητας, προστασία της τηλεπικοινωνιακής κίνησης μέσω της δημιουργίας εναλλακτικών συνδέσεων και θα μειώσει τον χρόνο καθυστέρησης (network latency) σε κρίσιμες εφαρμογές, εξυπηρετώντας τις ολοένα αυξανόμενες απαιτήσεις των κατοίκων των νησιών αυτών.

Το έργο συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω του πλαισίου Connecting Europe Facility-Digital (CEF-Digital) για την ανάπτυξη της συνδεσιμότητας και των δικτύων κορμού (Backbone Connectivity for Digital Global Gateways), που μεταφέρουν μεγάλο όγκο δεδομένων σε απομακρυσμένες περιοχές της Ευρώπης. Σκοπός του είναι να συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων της στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον πράσινο και ψηφιακό μετασχηματισμό της οικονομίας και της κοινωνίας.

H COSMOTE, ως τεχνικός υπεύθυνος του έργου, καθορίζει την αρχιτεκτονική, εκπονεί το σχεδιασμό της απαιτούμενης λύσης, ηγείται της εκπόνησης της μελέτης και της κατασκευής των υποθαλάσσιων και χερσαίων οπτικών υποδομών. Στο SEA-SPINE συμμετέχει και η WINGS ICT Solutions ως διαχειριστής του έργου και τεχνικός συνεργάτης, καθώς και το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης ως εταίρος, υποστηρίζοντας θέματα αδειοδότησης, τυποποίησης, ρυθμιστικού πλαισίου και προβολής. Το έργο έχει συνολική διάρκεια 3 χρόνια και ολοκληρώνεται στα τέλη του 2026.

«Στην COSMOTE, μέλος του Ομίλου Telekom, διαμορφώνουμε τις υποδομές που οδηγούν την Ελλάδα στο μέλλον. Με τεχνολογίες αιχμής και τη συμμετοχή μας σε ευρωπαϊκά έργα όπως το SEA-SPINE, για την ανάπτυξη συνδεσιμότητας υψηλής ποιότητας σε όλη την χώρα, συνεχίζουμε με εντατικούς ρυθμούς την υλοποίηση του επενδυτικού μας πλάνου, στοχεύοντας στη δημιουργία μιας συνδεδεμένης Ελλάδας, όπου όλοι θα μπορούν να έχουν ισότιμη πρόσβαση σε δίκτυα νέας γενιάς.», δήλωσε σχετικά ο κ. Γιώργος Τσώνης, Chief Technology Officer Ομίλου ΟΤΕ.

Η COSMOTE, μέλος του Ομίλου Telekom, συνεχίζει να χτίζει σταθερά το μέλλον μιας ψηφιακής κοινωνίας, αναπτύσσοντας και βελτιώνοντας τις ψηφιακές υποδομές για εκατομμύρια νοικοκυριά και επιχειρήσεις σε όλη την επικράτεια. Έχοντας δεσμευτεί να ηγηθεί του ψηφιακού μετασχηματισμού, είναι ο μεγαλύτερος επενδυτής σε νέες τεχνολογίες και υποδομές στην Ελλάδα. Με περίπου €5 δισ. επενδύσεις την περασμένη δεκαετία και με επενδυτικό πλάνο ύψους €3 δισ. έως το 2027, δημιουργεί τις υποδομές για την Κοινωνία των Gigabit. Παράλληλα, τα Εργαστήρια Νέων Τεχνολογιών της εταιρείας αξιολογούν τις νέες τεχνολογίες και τον εξοπλισμό των τηλεπικοινωνιών του μέλλοντος.

Της Μαρίκας Λάμπρου

Οι επιτυχημένες επιχειρήσεις είναι σαν τους επιτυχημένους ανθρώπους: έχουν μεγάλη αυτοπεποίθηση! Αυτό μπορεί να σημαίνει πίστη στις δυνάμεις και τις δυνατότητές τους (καλό!), αλλά μπορεί και να εκφράζεται ως εμμονική προσκόλ­ληση σε παραδοσιακές, ξεπερασμένες πεπατημένες (πολύ κακό!). Η πρώτη αντιμετώπιση οδηγεί σε δημιουργική εγρήγορση και συχνά σε αναζήτηση και εφαρμογή καινοτομίας. Η δεύτερη προσέγγιση στερεί την επιχείρηση από την ευεργετική επίδραση των αλλαγών, ούτε λόγος για καινοτομία.

Σήμερα, σε μια εποχή που η αλλαγή αποτελεί την παγκόσμια σταθερά, η υι­οθέτηση καινοτομίας δεν είναι «nice to have», δεν είναι καν επιλογή, είναι επιτακτική ανάγκη. Για να επιτευχθεί δια­φοροποίηση και έτσι να εξασφαλιστεί επιτυχία

Δυστυχώς (ή ατυχώς) η καινοτομία είναι μια έννοια που συχνά συνδέεται απο­κλειστικά και μόνο με την προϊοντική εκδοχή της. Αυτή, όμως, είναι μία μόνο πλευρά ανάμεσα σε δεκάδες άλλες. Και­νοτομία μπορεί να εφαρμοστεί σε δομές, σε διαδικασίες, σε εταιρικές πρακτικές, σε θέματα εξυπηρέτησης του πελάτη. Ευτυχώς υπάρχουν αρκετοί επιχειρη­ματίες που δεν σταματούν ποτέ να διε­ρευνούν νέους τρόπους για να κάνουν τη δουλειά τους και μεταβιβάζουν αυτό το μεράκι τους και στους άμεσους συ­νεργάτες τους. Πρόκειται για μια εξαιρε­τικά χρήσιμη, δημιουργική ανησυχία που πάντα έχει αποτελέσματα. Όσο πιο πολύ ψάχνεις να βελτιώσεις αυτό που κάνεις, τόσο περισσότερες πιθανότητες έχεις να το πετύχεις, και ιδιαίτερα μέσα από μια καινοτόμα λύση, δηλαδή μια λύση που φέρνει κάτι καινούργιο, κάτι σημαντικά διαφορετικό, κάτι πρωτοπο­ριακό. Μια λύση που δημιουργεί τομή! Είναι κρίσιμο να ξεκαθαρίσουμε ότι η καινοτομία δεν είναι εφεύρεση ούτε στιγμιαία έμπνευση, είναι αποτέλεσμα προσεκτικής παρατήρησης και διάθε­σης για συνεχή βελτίωση.

Η αντιμετώπιση των οικογενειακών επι­χειρήσεων επί της αντίληψης καινοτο­μίας είναι μικτή. Άλλες την πιστεύουν, την προκαλούν, την ακολουθούν, την εφαρμόζουν. Και άλλες τη φοβούνται, την απωθούν, την απαξιώνουν. Για άλ­λες είναι θείο δώρο και για άλλες ο διάβολος.

Όμως, απόψεις και πρακτικές του τύπου «όλα καλώς καμωμένα», «έτσι το κάναμε πάντα εδώ», «δεν υπάρχει περίπτωση να αλλάξει αυτό», δεν χαρακτηρίζουν μια υγιώς φιλόδοξη και δημιουργική επιχει­ρηματική προσέγγιση. Η δημιουργικό­τητα της επιχειρηματικότητας έγκειται ακριβώς σε αυτό το σημείο: στη συνεχή αναζήτηση νέων τρόπων για να γίνει κα­λύτερα η δουλειά, ή ένα κομματάκι της δουλειάς, και μπορεί να αφορά όλους τους τομείς δραστηριότητας, εσωτερι­κής και εξωτερικής, μιας επιχείρησης.

Το αγκάλιασμα της καινοτομίας είναι συ­χνό φαινόμενο στις αναπτυσσόμενες οι­κογενειακές επιχειρήσεις, με αυτόν τον τρόπο έχουν μάθει να μεγαλώνουν και να γίνονται πιο δυνατές. Και εδώ θα πρέ­πει να επισημάνουμε ότι η υιοθέτηση καινοτομίας αποτελεί ένα πολύ σημα­ντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, ένα όπλο στα χέρια των οικογενειακών επι­χειρήσεων έναντι των μη οικογενειακών ανταγωνιστών τους. Η καινοτομία είναι πλέον θέμα επιβίωσης. Όσοι το αντιλαμ­βάνονται και πράττουν αναλόγως έχουν ισχυρότερες πιθανότητες να τα καταφέ­ρουν. Μεταξύ άλλων χαρακτηριστικών, η καινοτομία φαίνεται να συμβαδίζει με το καλό εργασιακό κλίμα. Στις επιχειρήσεις εκείνες, στις οποίες η καινοτομία αποτελεί σημαντικό πυλώνα, είθισται να συναντάμε ένα υγιέστερο κλίμα, ένα δυναμικό και συναδελφικό περιβάλλον όπου η δημιουργικότητα περνάει μέσα από την αλληλεγγύη και η φιλοδοξία βα­φτίζεται μέσα στη συνεργασία.

Το ενδιαφέρον είναι ότι σε αυτές τις επιχειρήσεις υιοθετούνται καινοτόμες λύσεις και προτάσεις προερχόμενες κυ­ρίως από τους ανθρώπους του πεδίου, από τους ίδιους τους εργαζόμενους. Οι επιχειρήσεις αυτές ρωτούν, καλούν, κινητοποιούν, επιβραβεύουν τους ερ­γαζόμενους προς αυτή την κατεύθυν­ση! Πόσο σοφό! Πόσο έξυπνο! Πόσο αποτελεσματικό! Εξάλλου, οι ανοιχτόμυαλοι επιχειρηματίες δεν φείδονται χρημάτων όταν πρόκειται για επενδύ­σεις σε καινοτόμες ιδέες, πρακτικές, μεθόδους. Ούτε αναμένουν κάποιου είδους χρηματοδοτικά προγράμματα και εργαλεία (ΕΣΠΑ κτλ.) προκειμένου να εφαρμόσουν καινοτομίες. Γνωρίζουν ότι κάθε ευρώ τσιγγουνιάς καταλήγει σε χιλιάδες ευρώ απώλειας κερδοφορίας και ότι η ατολμία, η ανασταλτικότητα, η αναποφασιστικότητα, όταν πρόκειται για διερεύνηση ή υλοποίηση κάποιας καινοτομίας, θυσιάζουν τα μακροπρό­θεσμα οφέλη της επιχείρησης στον βω­μό κάποιας κοντόφθαλμης, προσωρινής οικονομικής «σύνεσης».

Δεν είναι λίγες οι οικογενειακές επιχειρή­σεις στην Ελλάδα που έχουν επενδύσει σε καινοτόμες λύσεις, πρωτοπορώντας ακόμη και σε παγκόσμιο επίπεδο. Αυτές πρέπει να αποτελούν παράδειγμα προς μίμηση για όλες τις οικογενειακές επι­χειρήσεις. Γιατί για τις μικρότερες, σε σχέση με πολλές πολυεθνικές εταιρεί­ες, λιγότερο οργανωμένες, πιο πιεσμέ­νες οικονομικά, λιγότερο έμπειρες, οι­κογενειακές επιχειρήσεις η επένδυση στην καινοτομία είναι η μόνη λύση για να μπορέσουν να σταθούν επάξια απέ­ναντι σε έναν ανταγωνισμό παγκόσμιο. Δεν είναι, άλλωστε, τυχαίο ότι η και­νοτομία περιλαμβάνεται στον 9ο από τους 17 στόχους βιώσιμης ανάπτυξης του ΟΗΕ. Και επειδή ζούμε σε εποχές ανατρεπτικές και καλούμαστε καθημε­ρινά να ανταποκρινόμαστε σε δεκάδες μικρές και μεγάλες ανατροπές, είναι χρήσιμο να επισημάνουμε ότι η καινο­τομία αποτελεί ένα από τα 12 βασικά χαρακτηριστικά του επιχειρηματία με ανατρεπτικό ταλέντο, δηλαδή του σύγ­χρονου επιχειρηματία. Οι επιχειρήσεις που καινοτομούν είναι άξιες σεβασμού, γιατί αποτελούν λαμπρό παράδειγμα των δυνατοτήτων που έχει κάποιος όταν αντί να αυτοπεριορίζεται από legacies, αφήνει το μυαλό του ελεύθερο να σκεφτεί πρακτικά και να τολμήσει.

Εν κατακλείδι, η επένδυση στην καινοτομία δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως καραμέλα εξασφάλισης πιστοποιητικών εκσυγχρονισμού, αλλά ως απαραίτητη πρακτική προόδου για κάθε οικογενειακή επιχείρηση που αντιλαμβάνεται την ανάγκη προσαρμογής σε έναν κόσμο που αλλάζει αδιάκοπα και δεν συγχωρεί την ολιγωρία.

Η έρευνα, που διεξήχθη το 2021 από το ΕΚΤ και αφορούσε περίπου 14.500 εγχώριες επιχειρήσεις με 10 απασχολούμενους και άνω σε διάφορους κλάδους της Βιομηχανίας και των Υπηρεσιών, έδειξε ότι σχεδόν οι τρεις στις τέσσερις είχαν μία ή περισσότερες καινοτομίες. Η αύξηση στο ποσοστό των καινοτόμων επιχειρήσεων είναι αξιοσημείωτη, σύμφωνα με το ΕΚΤ, και σχετίζεται με τις απαιτήσεις για νέα προϊόντα και επιχειρησιακές διαδικασίες που υιοθέτησαν οι ελληνικές επιχειρήσεις λόγω των οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επέφερε η πανδημία το 2020.

Η βελτίωση των επιδόσεων των ελληνικών επιχειρήσεων ως προς την καινοτομία είναι μεγαλύτερη στον τομέα των Υπηρεσιών. Την περίοδο 2018-2020 το ποσοστό καινοτόμων επιχειρήσεων στον τομέα των Υπηρεσιών ανήλθε σε 72,9%, σε σχέση με 58,9% την περίοδο 2016-2018, παρουσιάζοντας αύξηση 14 ποσοστιαίες μονάδες. Τα υψηλότερα ποσοστά καινοτόμων επιχειρήσεων καταγράφηκαν στον κλάδο «Χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες» (78,9%) και στον κλάδο «Ενημέρωση και επικοινωνία» (78,4%), τον κατεξοχήν κλάδο των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών (ΤΠΕ).

Το ποσοστό καινοτομίας αυξάνεται και στον τομέα της Βιομηχανίας, όπου το ποσοστό καινοτόμων επιχειρήσεων την περίοδο 2018-2020 ανήλθε σε 72,1%, σε σχέση με 62,4% την περίοδο 2016-2018, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 9,7 ποσοστιαίες μονάδες. Το υψηλότερο ποσοστό καινοτόμων επιχειρήσεων (72,9%) καταγράφηκε στον πολυπληθή κλάδο της Μεταποίησης.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η αύξηση στην καινοτομία των επιχειρησιακών διαδικασιών. Την περίοδο 2018-2020, το ποσοστό των επιχειρήσεων με καινοτομίες επιχειρησιακών διαδικασιών ανήλθε σε 66,7%, σε σχέση με 55,2% την περίοδο 2016-2018, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 11,9 ποσοστιαίες μονάδες. Οι νέες ή βελτιωμένες διαδικασίες αφορούσαν επιχειρησιακές λειτουργίες όπως η οργάνωση της εργασίας, το μάρκετινγκ, η εφοδιαστική, οι εφαρμογές πληροφορικής, η παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών και η οικονομική διαχείριση.

Υψηλές επιδόσεις καταγράφουν οι επιχειρήσεις και στην καινοτομία προϊόντων. Την περίοδο 2018-2020, το ποσοστό επιχειρήσεων στην Ελλάδα με καινοτομίες προϊόντων ανήλθε σε 48,4%, σε σχέση με 42,5% την περίοδο 2016-2018, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 5,9 ποσοστιαίες μονάδες. Σε σχέση με την περίοδο 2010-2012 το ποσοστό αυτό είναι υπερδιπλάσιο.

Την περίοδο 2018-2020 το ποσοστό των επιχειρήσεων που συνεργάστηκαν με άλλες επιχειρήσεις ή οργανισμούς για την υλοποίηση καινοτομικών δραστηριοτήτων, ανήλθε σε 20,2%, παρουσιάζοντας μικρή μείωση σε σχέση με την περίοδο 2016-2018 (21,4%). Ο βαθμός συνεργασίας αυξήθηκε με το μέγεθος των επιχειρήσεων. Οι μεγάλες επιχειρήσεις ανέπτυξαν καινοτομικές δραστηριότητες συνεργαζόμενες σε ποσοστό 58,3%, έναντι μόλις 17,1% των μικρών επιχειρήσεων και 32,2% των μεσαίων. Ως καινοτομικές χαρακτηρίζονται οι αναπτυξιακές, οικονομικές και εμπορικές δραστηριότητες μιας επιχείρησης που στοχεύουν στην εισαγωγή καινοτομιών, είτε σε προϊόντα είτε σε επιχειρησιακές διαδικασίες.

Όσον αφορά την περιφερειακή κατανομή των καινοτόμων επιχειρήσεων, την περίοδο 2018-2020 ποσοστά καινοτόμων επιχειρήσεων υψηλότερα από τη μέση εθνική επίδοση (72,6%) καταγράφηκαν στις Περιφέρειες Κεντρικής Μακεδονίας (78,0%), Θεσσαλίας (74,7%), Κρήτης (74,5%) και Δυτικής Ελλάδας (74,2%). Σε όλες τις Περιφέρειες τα ποσοστά καινοτομίας ήταν υψηλότερα από 50%.

Σύμφωνα με τον πίνακα αποτελεσμάτων για την καινοτομία το 2021, η απόδοση της καινοτομίας στην Ευρώπη συνεχίζει να βελτιώνεται σε ολόκληρη την ΕΕ. Κατά μέσο όρο, οι επιδόσεις της καινοτομίας έχουν αυξηθεί κατά 12,5% από το 2014. Υπάρχει συνεχής σύγκλιση εντός της ΕΕ, με τις χώρες με χαμηλότερες επιδόσεις να αναπτύσσονται ταχύτερα από αυτές με υψηλότερες επιδόσεις, κλείνοντας έτσι το χάσμα καινοτομίας μεταξύ τους. Η Ελλάδα είναι ανάμεσα στις πέντε χώρες της ΕΕ που έχουν δει τη μεγαλύτερη βελτίωση σε θέματα καινοτομίας, πάνω από 25% (μαζί με την Κύπρο, την Εσθονία, την Ιταλία και τη Λιθουανία).

Με βάση τις βαθμολογίες τους, οι χώρες της ΕΕ εμπίπτουν σε τέσσερις ομάδες επιδόσεων: «Ηγέτες καινοτομίας», «Ισχυροί καινοτόμοι», «Μέτριοι καινοτόμοι» και «Αναδυόμενοι καινοτόμοι». Οι «ηγέτες καινοτομίας» και οι περισσότεροι «Ισχυροί Καινοτόμοι» βρίσκονται στη Βόρεια και στη Δυτική Ευρώπη, και οι περισσότεροι από τους «Μέτριους» και «Αναδυόμενους Καινοτόμους» στη Νότια και την Ανατολική Ευρώπη.

Η Ελλάδα είναι ένας μέτριος καινοτόμος. Τα τρία τελευταία χρόνια, οι επιδόσεις της σε σχέση με τις άλλες χώρες της ΕΕ έχουν βελτιωθεί σημαντικά, σύμφωνα με την Επιτροπή. Η ισχυρή αύξηση της απόδοσης της καινοτομίας από το 2018 οφείλεται στη βελτίωση της ευρυζωνικής διείσδυσης, στο επιχειρηματικό κεφάλαιο, σε καινοτόμα προϊόντα, στην κινητικότητα ανθρώπινου δυναμικού σε επιστήμη και τεχνολογία και στις εξαγωγές αγαθών μεσαίας και υψηλής τεχνολογίας. Η Ελλάδα έχει ποσοστά πάνω από τον κοινοτικό μέσο όρο σε καινοτόμα προϊόντα εσωτερικού και βρίσκεται κοντά στο μέσο όρο σε δείκτες σχετικά με την κλιματική αλλαγή. Η ηγέτιδα χώρα σε καινοτομία στην ΕΕ συνεχίζει να είναι η Σουηδία, ακολουθούμενη από τη Φινλανδία, τη Δανία και το Βέλγιο. Και οι τέσσερις αυτές χώρες έχουν επιδόσεις καινοτομίας πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ.

Στον παγκόσμιο χάρτη, η ΕΕ αποδίδει καλύτερα από τους ανταγωνιστές της όπως η Κίνα, η Βραζιλία, η Νότια Αφρική, η Ρωσία και η Ινδία. Αντίθετα, προβάδισμα έναντι των επιδόσεων της ΕΕ, έχουν η Νότια Κορέα, ο Καναδάς, η Αυστραλία, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ιαπωνία.

Η Ελλάδα καταλαμβάνει την 20ή θέση στον τελευταίο Πίνακα Καινοτομίας μεταξύ των 27 χωρών της ΕΕ και ο Δείκτης των επιδόσεων Καινοτομίας της το 2019 βρισκόταν στο 77% του μέσου όρου της ΕΕ, έναντι 63% το 2012, σημειώνοντας σημαντική βελτίωση. Η καινοτομική απόδοση αυξήθηκε σε 24 χώρες της ΕΕ μεταξύ 2012-2019 και η Ελλάδα είναι ανάμεσα σε αυτές με τη μεγαλύτερη βελτίωση, μαζί με τη Λιθουανία, τη Μάλτα, τη Λετονία και την Πορτογαλία. Αν ως έτος βάσης για το μέσο ευρωπαϊκό όρο χρησιμοποιηθεί το 2012 (και όχι το 2019), τότε η Ελλάδα πέρυσι έφθασε στο 83% της μέσης καινοτομίας της ΕΕ, καταγράφοντας μέσα στην περίοδο 2012-2019 άνοδο άνω των 20 μονάδων.

Οι επιδόσεις της Ευρώπης στην καινοτομία συνεχίζουν να βελτιώνονται (βελτίωση της ΕΕ κατά 8,9% μεταξύ 2012-2019), ξεπερνώντας πέρυσι τόσο για δεύτερη χρονιά τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και την Κίνα, αλλά έπονται σε καινοτομία της Ν.Κορέας και της Ιαπωνίας.

Στην κορυφή του Πίνακα Καινοτομίας 2020 βρέθηκε ξανά η Σουηδία, ακολουθούμενη κατά σειρά από τη Φινλανδία, τη Δανία και την Ολλανδία, κάτι που δείχνει ότι ο σκανδιναβικός Βορράς έχει σταθερά ηγετική θέση στις καινοτομίες. Προηγούνται οι «Ηγέτες Καινοτομίας» (Σουηδία, Δανία, Φινλανδία, Ολλανδία, Λουξεμβούργο) που καινοτομούν πολύ πάνω από το μέσο ευρωπαϊκό όρο και ακολουθεί η δεύτερη ομάδα χωρών «(Ισχυροί καινοτόμοι») που βρίσκονται λίγο πάνω από το μέσο όρο (Αυστρία, Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Εσθονία, Ιρλανδία, Πορτογαλία).

Η Ελλάδα ανήκει στην τρίτη κατηγορία χωρών («Μέτριοι καινοτόμοι») μαζί με την Κύπρο, την Ιταλία, την Ισπανία, την Κροατία, την Τσεχία, την Ουγγαρία, τη Λετονία, τη Λιθουανία, τη Μάλτα, την Πολωνία, τη Σλοβακία και τη Σλοβενία, που εξακολουθούν να έχουν καινοτομικές επιδόσεις χαμηλότερες από το μέσο όρο της ΕΕ. Τέλος, η τέταρτη κατηγορία χαμηλής καινοτομίας (κάτω του 50% του ευρωπαϊκού μέσου όρου) περιλαμβάνει τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. Συνεχίζεται πάντως η καινοτομική σύγκλιση ανάμεσα στις ευρωπαϊκές χώρες, που μειώνουν τις μεταξύ τους αποστάσεις.

Η Ελλάδα, σύμφωνα με την έκθεση που συνοδεύει τον Πίνακα, εμφανίζει ιδιαίτερα καλές επιδόσεις -άνω του μέσου όρου της ΕΕ- στην ύπαρξη καινοτόμων μικρομεσαίων επιχειρήσεων (σε θέματα μάρκετινγκ, οργάνωσης, πωλήσεων κ.α.), που είναι επίσης ικανές να αναπτύσσουν συνεργασίες. Από την άλλη, κατ' εξοχήν αδύνατα σημεία εμφανίζει στη δημιουργία περιβάλλοντος φιλικού στην καινοτομία και στο θετικό αντίκτυπο της καινοτομίας στην απασχόληση. Επίσης εμφανίζεται να υστερεί στις εξαγωγές προϊόντων μέσης και υψηλής τεχνολογίας, καθώς και σε επενδύσεις υψηλού επιχειρηματικού κινδύνου (Venture Capital).