Ο υπουργός και o αναπληρωτής υπουργός, Νίκος Παπαθανάσης, συνοδευόμενοι από τον γγ Εμπορίου και Προστασίας του Καταναλωτή, Σωτήρη Αναγνωστόπουλο, επισκέφθηκαν σήμερα καταστήματα των αλυσίδων σούπερ μάρκετ «Μασούτης» και «Market In».

Μετά την επίσκεψή ο κ. Γεωργιάδης δήλωσε:

«Εικοστή τέταρτη εβδομάδα εφαρμογής του "Καλαθιού του Νοικοκυριού" και έχουμε μεσοσταθμική μείωση από εβδομάδα σε εβδομάδα 1%. Είναι η 4η συνεχόμενη εβδομάδα που έχουμε μεσοσταθμική μείωση περίπου 1%. 'Αρα, έχουμε περίπου 5% μείωση σε έναν μήνα μεσοσταθμικά στην αξία του καλαθιού. Όχι μόνο, δηλαδή, οι τιμές μένουν σταθερές, αλλά πάνε και προς τα κάτω.

Σήμερα, παραδείγματος χάρη, παρατηρήσαμε εδώ, στον "Μασούτη, ότι μια πολύ μεγάλη ελληνική χαρτοβιομηχανία, συγκεκριμένα η "Softex", ακριβώς λόγω της πίεσης του καλαθιού μείωσε την τιμή της κατά 55% για να μπορέσει και αυτή να ανταγωνιστεί τις τιμές του καλαθιού. Αυτή είναι η δύναμη του ανταγωνισμού και ο τρόπος που λειτουργεί το καλάθι.

Είμαστε χαρούμενοι διότι εν μέσω τον εορτών του Πάσχα, που ο κόσμος θα βγει, θα ταξιδέψει, θα γιορτάσει με τους συγγενείς και τους φίλους του, θα μπορέσει να βρει και φτηνές τιμές σε καλά προϊόντα για να μπορεί να κάνει τις εορτές του Πάσχα όσο γίνεται πιο αξιοπρεπώς, πιο ανθρώπινα, πιο χαρούμενα».

«Πρέπει να συγχαρώ το σούπερ μάρκετ "Μασούτης" γιατί ήταν η πρώτη αλυσίδα που έπεσε κάτω από τα 10 ευρώ το αρνί και το κατσίκι. Αυτό βοήθησε να πάει όλη η αγορά χαμηλότερα και αυτό ήταν πολύ χρήσιμο για τους καταναλωτές και κυρίως τους ευάλωτους συμπολίτες μας.

Επίσης, την επόμενη εβδομάδα θα εξηγήσουμε πώς θα λειτουργήσει ο μηχανισμός που ανακοινώσαμε χθες για το ρεύμα, το φυσικό αέριο και τα επιτόκια των τραπεζών, το οποίο νομίζω ότι θα είναι η καινούρια επανάσταση γύρω από τον τρόπο που θα παρουσιάζουμε τις τιμές στην Ελλάδα και του πώς θα λειτουργεί ο ανταγωνισμός στην αγορά ενέργειας και στις τράπεζες», πρόσθεσε ο υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων.

Από την πλευρά του, ο κ. Παπαθανάσης τόνισε:

«Και αυτήν την εβδομάδα επαναλαμβάνεται αυτό το οποίο έχουμε δει τις τελευταίες 23 εβδομάδες, δηλαδή το καλάθι κρατά τις τιμές σταθερές ή μειούμενες κατά 96% με μικρές αυξήσεις σε ορισμένα προϊόντα, συνολικά όμως το κόστος του καλαθιού είναι μειωμένο. Φαίνεται ότι το καλάθι και ο e-katanalotis έχουν στηρίξει τους συμπολίτες μας προσφέροντας φθηνότερα προϊόντα και διατηρώντας τις τιμές σταθερές.

Το Μεγάλο Σάββατο ολοκληρώνονται το «Καλάθι της Σαρακοστής», το «Καλάθι του Πάσχα», καθώς και το «Καλάθι των Νονών», που έτυχε μεγάλης αποδοχής, καθότι πολλοί συμπολίτες μας αγόρασαν δώρα για τα μικρά παιδιά, κάτι το οποίο είχαμε πετύχει και την περίοδο των γιορτών των Χριστουγέννων».

«Με σχέδιο το "Καλάθι του νοικοκυριού" για 20η εβδομάδα συμβάλλει στη συγκράτηση των τιμών. Συγκεκριμένα από τα 1.134 προϊόντα που περιλαμβάνονται στο «καλάθι», 62 (ποσοστό 5,47%) παρουσίασαν αύξηση, 72 (6,35%) μείωση και 1.000 (88,18%) παρέμειναν σταθερά», αναφέρει ειδικότερα ο κ. Οικονόμου.

Το υπουργείο Ανάπτυξης ανακοίνωσε τον εμπλουτισμό του καλαθιού του νοικοκυριού με νέα προϊόντα για το καλάθι του νοικοκυριού αλλά και την επιβολή προστίμων από τη ΔΙΜΕΑ σε επιχειρήσεις που πιάστηκαν να κερδοσκοπούν.

Σύμφωνα με τον υπουργό Ανάπτυξης, πλέον οι αλυσίδες θα πρέπει να δείχνουν με μεγάλα γράμματα στα ταμπελάκια την τιμή ανά μονάδα.

Οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ θα έχουν ένα μήνα περιθώριο για να χρησιμοποιήσουν τα νέα ταμπελάκια, ενώ θα ακολουθήσουν πρόστιμα.

Από αριστερά, τα ταμπελάκια όπως είναι σήμερα και δεξιά όπως θα γίνουν στο μέλλον

«Η εφαρμογή είναι υποχρεωτική, μετά τον έναν μήνα θα επιβάλλονται πρόστιμα. Ο στόχος είναι να μην είναι εφικτή σε καμία περίπτωση η παραπλάνηση του καταναλωτικού κοινού με βάση τις συσκευασίες» επισήμανε ο κ. Γεωργιάδης.

Το καλάθι του νοικοκυριού

Έτσι, όπως ανακοίνωσε ο υπουργός Ανάπτυξης το καλάθι του νοικοκυριού προστίθενται 9 κατηγορίες προϊόντων ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό από 51 σε 60.

Στις υφιστάμενες θα προστεθούν:

• το νωπό μοσχάρι
• το γάλα υψηλής παστερίωσης (κανονικό και light)
• το λευκό τυρί
• η σοκολάτα

Επίσης θα γίνουν οι εξής τροποποιήσεις ώστε να προστεθούν και άλλα προϊόντα:

-η κατηγορία των αλλαντικών θα σπάσει στα δύο, σε πάριζα και γαλοπούλα ώστε τα δύο προϊόντα να έχουν υποχρεωτική παρουσία στο καλάθι

-η κατηγορία του νωπού κοτόπουλου επίσης θα σπάσει στα δύο, σε ολόκληρο νωπό κοτόπουλο και σε κομμάτια νωπού κοτόπουλου, ώστε πλέον να περιλαμβάνονται και συγκεκριμένα νωπά προϊόντα (πχ μπούτια, στήθος κοτόπουλου κοκ), και

-η κατηγορία των οσπρίων θα σπάσει στα τρία ώστε να συμπεριλαμβάνονται ρεβίθια, φακές, φασόλια.

Ο υπουργός Ανάπτυξης εξήγησε ότι «δεν θέλουμε επιπλέον κατηγορίες στο καλάθι γιατί αν ξεχειλώσει δεν θα λειτουργεί». Ανακοίνωσε, μάλιστά, ότι στην ιστοσελίδα e-katanalotis υπάρχουν πλέον και τα φυλλάδια των προσφορών από τις αλυσίδες των σούπερ μάρκετ».

Το καλάθι της Σαρακοστής

Από την ερχόμενη Τετάρτη και το καλάθι της Σαρακοστής.

«Έχουμε ετοιμάσει και την πρότασή μας για το “καλάθι της Σαρακοστή” που απασχολεί το καταναλωτικό κοινό. Για την περίοδο της Σαρακοστής, εκτός από τις κατηγορίες που ήδη υπάρχουν και αναφέραμε, προσθέτουμε χαλβά, νηστίσιμες σαλάτες (αλοιφές) και κατεψυγμένα θαλασσινά με δυο τουλάχιστον δυο είδη σε κάθε αλυσίδα, ώστε να προσφέρουμε στους καταναλωτές τα βασικά αγαθά που απαρτίζουν το τραπέζι της Σαρακοστής» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Αυτό αναφέρει ο υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων Άδωνις Γεωργιάδης σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Συγκεκριμένα ο υπουργός αναφέρει τα εξής: «15η εβδομάδα εφαρμογής της πρωτοβουλίας μας για το “Καλάθι του Νοικοκυριού” οι τιμές διαμορφώνονται ως εξής: από 882 προϊόντα 78 (8.84%) παρουσίασαν αύξηση, 70 (7.94%) παρουσίασαν μείωση, και 734 (83.22%) παρέμειναν σταθερά! Η μέση τιμή του “Καλαθιού” παραμένει σταθερή!».

15η εβδομάδα εφαρμογής της πρωτοβουλίας μας για το «Καλάθι του Νοικοκυριού» οι τιμές διαμορφώνονται ως εξής: από 882 προϊόντα 78 (8.84%) παρουσίασαν αύξηση, 70 (7.94%) παρουσίασαν μείωση, και 734 (83.22%) παρέμειναν σταθερά! Η μέση τιμή του «Καλαθιού» παραμένει σταθερή! pic.twitter.com/G99XaIpe1R

— Άδωνις Γεωργιάδης (@AdonisGeorgiadi) February 8, 2023

Το πρώτο τρίμηνο της λειτουργίας αυτής της πρωτοβουλίας, το 64% του κοινού δηλώνει ότι αγοράζει προϊόντα από το καλάθι, σύμφωνα με την τελευταία έρευνα του ΙΕΛΚΑ.

Το ποσοστό αυτό είναι σχεδόν διπλάσιο σε σχέση με την προηγούμενη μέτρηση μετά την πρώτη εβδομάδα της πρωτοβουλίας, οπότε και το ποσοστό του κοινού που αγόραζε από το καλάθι ανερχόταν στο 39%.

Μεσοσταθμικά το κοινό το οποίο αγοράζει προϊόντα από το καλάθι δηλώνει ότι το 16,3% των αγορών του προέρχονται από προϊόντα του καλαθιού (περίπου 1 ευρώ ανά 7 ευρώ αγορών). Η πλειοψηφία του κοινού (39%) πραγματοποιεί έως 10% από το καλάθι, το 11% από 11 έως 20% και το υπόλοιπο 24% πάνω από 20%.

Αγοραστικές τάσεις

Όσον αφορά τις αγοραστικές τάσεις, το 17% του κοινού επισκέφθηκε κάποιο κατάστημα σουπερμάρκετ διαφορετικό από το συνηθισμένο του προκειμένου να βρει προϊόντα από το καλάθι του νοικοκυριού. «Το στοιχείο αυτό είναι υγιές για τον ανταγωνισμό στον κλάδο, δείχνει ότι υπάρχουν επιπλέον κίνητρα για τον ανταγωνισμό στην αγορά και ότι η κινητικότητα του καταναλωτικού κοινού το επόμενο διάστημα αναμένεται να ενταθεί», αναφέρει το ΙΕΛΚΑ.

Καλό το «καλάθι», αλλά δεν φτάνει

Μικτές είναι οι απόψεις των καταναλωτών σε σχέση με το καλάθι του νοικοκυριού στους τριες μήνες της εφαρμογής του.

• Το 23%, δηλώνει ότι είναι μια θετική πρωτοβουλία (το ποσοστό αυτό αυξάνεται σε 35% όσων αγοράζουν από το καλάθι),
• Το 53% αναγνωρίζει τη χρησιμότητα των πρωτοβουλιών όπως το καλάθι του νοικοκυριού και δηλώνει ότι οι επιχειρήσεις θα πρέπει να κάνουν κι άλλες τέτοιες δράσεις.
• Το 54% δηλώνει ότι απαιτείται πολύς χρόνος προκειμένου να κάνει τις αγορές του, κάτι το οποίο είναι μία πραγματικότητα που ήδη καταγραφόταν στο παρελθόν για τους καταναλωτές που ακολουθούν τις προσφορές στις αγορές τους στο λιανεμπόριο τροφίμων.
• Το 85% δηλώνει ότι δεν επαρκεί για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, κάτι που σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ είναι αναμενόμενο, καθώς το πρόβλημα της ακρίβειας είναι πολυπαραγοντικό και διεθνές.

Σε μία σε μεγαλύτερο βάθος ανάλυση για το τι θα επιθυμούσαν οι καταναλωτές σαν πιθανές ενισχύσεις για την αντιμετώπιση του προβλήματος της ακρίβειας:

• Το 84% δηλώνει ότι θα προτιμούσε να μειωθεί ο ΦΠΑ στα τρόφιμα παρά το καλάθι του νοικοκυριού.
• Το 70% δηλώνει ότι θα προτιμούσε περισσότερες προσφορές και εκπτώσεις στα σουπερμάρκετ παρά το καλάθι του νοικοκυριού. Αυτό δείχνει ότι η πολιτεία θα μπορούσε να δει κίνητρα προς τις επιχειρήσεις για αύξηση των προωθητικών ενεργειών και αποφυγή αντικινήτρων.
• Το 47% θα επιθυμούσε να ενταχθούν και άλλοι κλάδοι στο καλάθι, όπως κρεοπωλεία και αρτοποιεία.
• Το 60% δεν είναι ικανοποιημένο με τον αριθμό των προϊόντων και επομένως θα προτιμούσε περισσότερα προϊόντα στο καλάθι.
• Τέλος, μόλις το 35% θα προτιμούσε να στραφεί το καλάθι σε μόνο επώνυμα προϊόντα, που δείχνει τη διείσδυση που έχουν αποκτήσει τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας το τελευταίο διάστημα.

“14η εβδομάδα εφαρμογής του “Καλαθιού του Νοικοκυριού” και από τα 833 προϊόντα 65 (7.80%) παρουσίασαν αύξηση, 48 (5.76%) παρουσίασαν μείωση, και 720 (86.43%) παρέμειναν σταθερά! Σε αξία συνόλου “Καλαθιού” η αξία έμεινε σταθερή. Εντός Φεβρουαρίου αναμένονται οι πρώτες νέες μειώσεις”, αναφέρει ο κ. Γεωργιάδης.

14η εβδομάδα εφαρμογής του «Καλαθιού του Νοικοκυριού» και από τα 833 προϊόντα 65 (7.80%) παρουσίασαν αύξηση, 48 (5.76%) παρουσίασαν μείωση, και 720 (86.43%) παρέμειναν σταθερά! Σε αξία συνόλου «Καλαθιού» η αξία έμεινε σταθερή. Εντός Φεβρουαρίου αναμένονται οι πρώτες νέες μειώσεις pic.twitter.com/LGYQdhjdAq

— Άδωνις Γεωργιάδης (@AdonisGeorgiadi) February 1, 2023

Η έρευνα δείχνει ότι το ελάχιστο κόστος του καλαθιού του νοικοκυριού την 12η εβδομάδα εφαρμογής τους μέτρου είναι σταθερό. Οι ανατιμήσεις που παρατηρούνται στις τιμές των προϊόντων στην ευρύτερη αγορά, φαίνεται να μην επηρεάζουν σημαντικά το κόστος του καλαθιού μέχρι σήμερα. Η σταθερότητα όμως που παρατηρείται στο ελάχιστο κόστος του καλαθιού των μεγάλων αλυσίδων ενδεχομένως να είναι και προάγγελος μελλοντικών αυξήσεων, σύμφωνα με την Inesis.

Αναφορικά με τη συζήτηση που έχει ανοίξει τις τελευταίες μέρες σε σχέση με την αποτελεσματικότητα/επίδραση  που είχε το καλάθι του νοικοκυριού στην συγκράτηση των τιμών των τροφίμων, έπειτα και από τη δημοσίευση από την ΕΛΣΤΑΤ των στοιχείων του δείκτη τιμών καταναλωτή για τον μήνα Νοέμβριο 2022, η Inesis επισημαίνει ότι όσοι μιλούν για αποτυχία της πρωτοβουλίας του καλαθιού, παραβλέπουν ότι κύριος στόχος της ήταν η προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών από μια ενδεχόμενη ανεξέλεγκτη αύξηση των τιμών, δημιουργώντας ένα προστατευμένο «οικοσύστημα» από άποψη κόστους, με βασικά προϊόντα απαραίτητα για την λειτουργία των νοικοκυριών.

Η Inesis, εξετάζοντας τις ελάχιστες τιμές του καλαθιού ανά αλυσίδα super market, έχει καταλήξει ότι η συγκεκριμένη παρέμβαση έπαιξε και εξακολουθεί να παίζει σημαντικό ρόλο στην συγκράτηση των τιμών των προϊόντων. Τις τελευταίες δύο εβδομάδες βέβαια, σημειώνει ότι αν και η πλειονότητα των αλυσίδων εργάζεται συστηματικά στην δημιουργία φθηνών καλαθιών, η γενικότερη αύξηση που παρατηρείται στην αγορά στις τιμές των προϊόντων φαίνεται ότι θα παρασύρει και την τιμές αυτών του καλαθιού. Και σε αυτή την περίπτωση όμως, διαπιστώνεται ότι ο ρυθμός αύξησης των τιμών σε ότι αφορά τα προϊόντα που συμπεριλαμβάνονται στο καλάθι είναι συγκρατημένος.

Παράλληλα βάσει τιμής πώλησης, από το σύνολο των 17 αλυσίδων οι οποίες ανέβασαν τα στοιχεία τους στο e-katanalotis, διαπιστώνεται ότι στο 41.2% των αλυσίδων (7/17) το ελάχιστο κόστος του καλαθιού ανά μονάδα προϊόντος μειώθηκε μεταξύ 11ης και 12ης εβδομάδας,   σε 2 αλυσίδες παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο και στις υπόλοιπες 8 αλυσίδες (ποσοστό 47.1%) αυξήθηκε.

Η Inesis σημειώνει ότι σε πολλές περιπτώσεις οι αυξομειώσεις  που καταγράφονται στις εβδομαδιαίες μεταβολές του μέσου ελάχιστου κόστος του καλαθιού δεν ξεπερνούν το 0.05%. Κοινώς η αύξηση ή/και μείωση στην αξία των καλαθιών σε πολλές περιπτώσεις είναι πάρα πολύ μικρή (μικρότερη από 30 λεπτά). Αν θεωρήσει ότι αυξομειώσεις της τάξης του  ±0.05% υποδηλώνουν ένα αμετάβλητο καλάθι ως προς το ελάχιστο κόστος ανά μονάδα, τότε η εικόνα είναι ελαφρώς διαφορετική. Συγκεκριμένα, το 41.7% των αλυσίδων προσφέρει ένα καλάθι όπου το κόστος του παραμένει σταθερό (τιμή ανά μονάδα προϊόντος), για το 29,4% το κόστος αυξάνει, και μόλις το 23.5% προσφέρει καλάθι μειωμένου κόστους.

Εξετάζοντας, την μεταβολή που παρατηρείται μεταξύ 11ης και 12ης εβδομάδας, παρατηρείται ότι σε 2 από τις αλυσίδες οι οποίες μείωσαν το κόστος του καλαθιού, ο δείκτης «βάρους» αυξήθηκε. Με άλλα λόγια πρόσφεραν ένα πιο «συμφέρον» καλάθι (βαρύτερο καλάθι με χαμηλότερο κόστος).

Σε σχέση με το καλάθι της 12ης εβδομάδας, μεγαλύτερη ποικιλία προϊόντων φαίνεται να προσφέρει ο Γαλαξίας (109 προϊόντα), ενώ το καλάθι με το μικρότερο κόστος (τιμή πώλησης) το προσφέρει  και αυτή την βδομάδα ο Σκλαβενίτης με ελάχιστο κόστος 109.71, και ακολουθεί το καλάθι του BAZAAR με 111.64, και του Κρητικού  με 111.92 €.

Λαμβάνοντας υπόψη την τιμή ανά μονάδα προϊόντος  τα αποτελέσματα διαφοροποιούνται ελαφρώς. Ο  Κρητικός με  176.19 € προσφέρει το πιο «συμφέρον» καλάθι ενώ ακολουθεί το LIDL (191.01 €), και το SΥΝΚΑ με ελάχιστο κόστος καλαθιού ανά μονάδα τα 191.1 €.  Παράλληλα το SΥΝΚΑ  τις τελευταίες δύο βδομάδες φαίνεται να προσφέρει το  «βαρύτερο» καλάθι, ενώ ακολουθούν το καλάθι του Μασούτη και του Κρητικού.

Αν ο καταναλωτής είχε την δυνατότητα  να επιλέξει τα προϊόντα με την ελάχιστη τιμή  από κάθε  αλυσίδα, τότε το ελάχιστο κόστος του καλαθιού ανά μονάδα προϊόντος θα ήταν της τάξης των 127.06 € την 12η εβδομάδα. Σε σχέση με την 4η εβδομάδα, όταν η εταιρεία ξεκίνησε να μελετά το καλάθι, φαίνεται ότι το ελάχιστο κόστος του καλαθιού ανά μονάδα προϊόντος έχει μειωθεί σε ποσοστό μεγαλύτερο του 18%. Επίσης, αν συγκριθεί το μέσο ελάχιστο κόστος του καλαθιού  των τριών εβδομάδων του Ιανουαρίου σε σχέση με την προηγούμενο έτος, καταγράφεται μείωση της τάξης του 12.7%.

Κύμα ανατιμήσεων, καλάθι νοικοκυριού & Επώνυμα Προϊόντα

Όπως σημειώνει η Inesis, αν και στο σύνολο των αλυσίδων το μέσο ελάχιστο κόστος του καλαθιού ανά μονάδα προϊόντος εξακολουθεί να παρουσιάζει μείωση,  έχει αρχίσει να διαφαίνεται το κύμα ανατιμήσεων στις τιμές των τροφίμων που έχουν αναγγείλει ήδη φορείς της αγοράς και θα δυσχεράνουν την καθημερινότητα του μέσου καταναλωτή.

Επικεντρώνοντας την διερεύνηση στις 6 μεγαλύτερες αλυσίδες (οι οποίες συνολικά κατέχουν μερίδιο μεγαλύτερο από το 90% της αγοράς), διαπιστώνεται ότι η πλειονότητα αυτών, από την αρχή του εγχειρήματος σχεδίασε ένα «οικονομικό» καλάθι το ελάχιστο κόστος του οποίου διατηρήθηκε σταθερό για μεγάλο χρονικό διάστημα. Τις τελευταίες εβδομάδες, παρά το κύμα των ανατιμήσεων φαίνεται να καταβάλουν προσπάθειες να προσφέρουν στον καταναλωτή ένα χαμηλού κόστους καλάθι, κατεβάζοντας ή διατηρώντας σταθερή την τιμή του ελάχιστους κόστους (ανά μονάδα προϊόντος) ή/και αυξάνοντας (οριακά) ή διατηρώντας σταθερό το βάρος του καλαθιού (4 από τις 6 μεγάλες αλυσίδες). Παρόλα αυτά, αλυσίδες οι οποίες επένδυσαν σημαντικά στα Private labels για να διατηρήσουν χαμηλό το ελάχιστο κόστος του καλαθιού φαίνεται ότι δεν έχουν δυνατότητα περαιτέρω μείωσης (στο γράφημα παρατηρείται «επιπεδοποίηση» των ελάχιστων τιμών)  και έχει ήδη ξεκινήσει για αυτά μια αυξητική πορεία με αργό ρυθμό. Από την άλλη βέβαια, αλυσίδες που ξεκίνησαν με πιο ακριβό καλάθι φαίνεται να έχουν περισσότερους βαθμούς ελευθερίας στον τρόπο σχεδιασμού και διαχείρισης αυτού, με στόχο την διαχρονική μείωση/σταθερότητα αυτού.

Ειδικότερα, οι 4 από τις  6 αλυσίδες οι οποίες κατέχουν το μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς, φαίνεται να έχουν εξαντλήσει τις προσπάθειες μείωσης του ελάχιστου κόστους και το καλάθι τους να αρχίσει σε κάποιες από αυτές να επηρεάζεται από τις επερχόμενες ανατιμήσεις.

Εξετάζοντας την «προέλευση» των προϊόντων που συνθέτουν το βέλτιστο καλάθι της τελευταίας βδομάδας, δηλαδή το καλάθι με το συνολικό ελάχιστο κόστος ανά μονάδα προϊόντος, διαπιστώνεται ότι το 52% είναι ιδιωτικής ετικέτας, ενώ τα επώνυμα προϊόντα αφορούν κατά βάση κατηγορίες όπως απορρυπαντικά (πιάτων, πλυντηρίου, για σφουγγάρισμα), γάλα για βρέφη, μωρομάντηλα, γλυκαντικές ουσίες, ηλιέλαιο, λευκή ζάχαρη, προϊόντα βρώμης, προϊόντα προσωπικής υγιεινής (σαμπουάν, σερβιέτες ή ταμπόν), τροφή για σκύλους/γάτες.

Σε μια προσπάθεια διερεύνησης της επίδρασης που ενδεχομένως να έχει η εισαγωγή περισσότερων επωνύμων προϊόντων στο καλάθι, η Inesis προχώρησε στην σύγκριση του ελάχιστου κόστους του καλαθιού των online αλυσίδων (καλάθι το οποίο περιέχει κατά βάση επώνυμα προϊόντα) με αυτά των υπολοίπων αλυσίδων (με φυσικά και Online καταστήματα). Όπως ήταν αναμενόμενο, το μέσο ελάχιστο κόστος του καλαθιού των online αλυσίδων που περιέχουν κυρίως επώνυμα προϊόντα, είναι υψηλότερο  σε σχέση με το καλάθι των υπόλοιπων αλυσίδων σε ποσοστό που υπερβαίνει το 50%. Επιπρόσθετα, εξετάζοντας το μέσο ελάχιστο κόστος σε σχέση με το μέσο κόστος καλαθιού, διαπιστώνουμε ότι υπάρχει μια απόκλιση της τάξης του 4% μεταξύ ελάχιστου και μέσου κόστους καλαθιού  τόσο για τις  online όσο και για τις  συμβατικές αλυσίδες.

Δεδομένου ότι ο μέρος όρος επηρεάζεται από το σύνολο των τιμών μέσα σε κάθε κατηγορία προϊόντων, θεωρείται ότι η υποχρεωτική προσθήκη επώνυμων προϊόντων στο καλάθι θα επηρεάσει αυξητικά (μεγαλύτερος ρυθμός αύξησης) το μέσο κόστος του, ενώ το ελάχιστο κόστος θα εξακολουθήσει να κινείται σταθερά ή με μικρές αυξομειώσεις (οι οποίες στις περισσότερες των περιπτώσεων σχετίζονται με τις εισροές/εκροές ανά προϊοντική κατηγορία).

Στο «καλάθι της νοικοκυράς» συγκαταλέγονται μεταξύ άλλων: ρύζι, ψωμί, ζυμαρικά, μοσχάρι, χοιρινό, αρνί, κατσίκι, πουλερικά, αλλαντικά, θαλασσινά κατεψυγμένα, γαλακτοκομικά, μαργαρίνη και άλλα φυτικά λιπαρά, ελαιόλαδο και άλλα βρώσιμα έλαια, οπωροκηπευτικά κατεψυγμένα και φρέσκα, ζάχαρη, σοκολάτες, παιδικές τροφές, κακάο, τσάι και χαμομήλι.

«Δεν ορίζω τιμές, ούτε παρεμβαίνω στο είδος του προϊόντος, αλλά ο καταναλωτής έχει το δικαίωμα της επιλογής στην κάθε αλυσίδα», τόνισε ο Άδωνις Γεωργιάδης.

Καταγραφή των τιμών

«Η ΓΓ. Καταναλωτή και η ΔΙΜΕΑ θα παρακολουθούν την εξέλιξη των τιμών στο καλάθι. Κάθε δυο εβδομάδες θα υπάρχουν έλεγχοι, ενώ καθημερινά έχουμε ηλεκτρονική καταγραφή των τιμών λιανικής πώλησης σε real time. Αν βλέπουμε άνοδο τιμής θα παρεμβαίνει η υπηρεσία, και θα επιβάλλονται πρόστιμα» δεσμεύθηκε ο υπουργός.

Παράλληλα διευκρίνισε ότι το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους δεν φεύγει, και εκτός από τα 50 προϊόντα του «καλαθιού», το ΥΠΑΝΕ παρακολουθεί την τιμή σε χιλιάδες προϊόντα. «3.900 έλεγχοι έχουν γίνει το τελευταίο εξάμηνο. Σε κάποια αλυσίδα επιβάλαμε 670.000 ευρώ πρόστιμο και το εισπράξαμε. Η παραβατικότητα στην αγορά έχει πέσει από το 25% στο 6% (…) Βάλαμε πολλά πρόστιμα όταν επιβάλαμε το πλαφόν στο περιθώριο του κέρδους».

«Υπάρχει παγκοσμία θύελλα, και προσπαθούμε να κρατήσουμε το καράβι της Ελλάδας ευθεία. Για την ακρίβεια, τον πληθωρισμό, έχουμε βάλει το πλαφόν του περιθωρίου κέρδους, προσπαθούμε να συγκρατούμε την καταιγίδα άλλα βρεχόμαστε, και φτιάχνουμε ένα υπόστεγο για τους πιο αδύναμους να μη βρέχονται», εξήγησε ο υπουργός.

Ο κ. Γεωργιάδης μίλησε για την ακρίβεια και για το καλάθι των 50 προϊόντων σε συγκεκριμένη τιμή.

«Έχουμε ακρίβεια, δυστυχώς για την Ευρώπη είμαστε στην 10άδα. Υπάρχει πρόβλημα με την ακρίβεια, γεγονός που υπάρχει και στον υπόλοιπο κόσμο. Το να αντιμετωπίζεις στον πληθωρισμό είναι μία δύσκολη άσκηση, διότι ο πληθωρισμός έρχεται από το εξωτερικό, ανεβαίνει η ενέργεια, ανεβαίνει το κόστος, ανεβαίνει η πώληση των προϊόντων και αυτό κάποια στιγμή φτάνει στο ράφι του καταναλωτή», ανέφερε αρχικά.

«Έχουμε κάνει δύο πράγματα. Έχουμε φτιάξει έναν ελεγκτικό μηχανισμό, πρωτόγνωρο για το υπουργείο Ανάπτυξης, δεν υπήρχε ποτέ στο υπουργείο τέτοιος μηχανισμός. Έχουμε κάνει 1000% περισσότερους ελέγχους από τους πολιτικούς μας αντιπάλους. Δεύτερον, βάλαμε το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους για να μπορεί ο ελεγκτικός μηχανισμός να φρενάρει όσο γίνεται τον πληθωρισμό, και αυτό αφορά στα προϊόντα συνολικά. Σε αυτή τη γενική «ομπρέλα» πάμε να χτίσουμε ένα πιο προστατευμένο κομμάτι, στο οποίο δίνουμε την ευκαιρία, σε όλους τους συμπολίτες μας που καλώς διαμαρτύρονται γιατί έχουν ανάγκη, και δεν βγάζουν τον μήνα, τουλάχιστον σε αυτά τα αγαθά που είναι απολύτως απαραίτητα, να τα βρουν», πρόσθεσε ο κ. Γεωργιάδης.

Σχετικά με το σχέδιο που μελετά η κυβέρνηση, ο Άδωνις Γεωργιάδης, διευκρίνισε πως, «Καλέσαμε τα σούπερ μάρκετ και η πρόταση έγινε δεκτή. Από χθες δουλεύουμε το υπουργείο Ανάπτυξης με τον σύνδεσμο των σούπερ μάρκετ, και το ινστιτούτο τους. Ορίζουμε σήμερα μέχρι τη Δευτέρα τις 50 κατηγορίες προϊόντων, γαλακτοκομικά, κρέας, λάδι, άλευρα, ζυμαρικά, χαρτικά, απορρυπαντικά και άλλα. Αφού συμφωνήσουμε αυτές τις κατηγορίες, θα έχει περιθώριο η κάθε αλυσίδα σούπερ μάρκετ, να μας δηλώσει και να παρουσιάσει στο καταναλωτικό κοινό, με βάση τις 50 αυτές κατηγορίες, το «καλάθι του νοικοκυριού» στο εκάστοτε σούπερ μάρκετ».

»Στην εφαρμογή e-katanalotis μπορεί να βρει κανείς πόσο κοστίζουν όλα τα προϊόντα σε κάθε σούπερ μάρκετ. Από αυτό το καλάθι ο καταναλωτής μπορεί να πάρει 1 προϊόν ανάλογα με τις ανάγκες του. Δεν έχει πλαφόν το καλάθι, είναι η προσπάθεια της κάθε αλυσίδας να δείξει την χαμηλότερή της τιμή συγκεντρωμένη. Το πώς θα φτιάξουν το καλάθι, εάν θα βάλουν επώνυμα προϊόντα ή όχι, είναι δική τους δουλειά. Όσο διαρκεί ο πληθωρισμός θα υπάρχει και το καλάθι. Ο ανταγωνισμός λειτουργεί ελεύθερα, δεν παρεμβαίνουμε στον ανταγωνισμό. Οι έλεγχοι θα συνεχιστούν και εντατικότερα. Ισχύει για τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Θα φτιάξουμε το καλάθι, θα παρακολουθούμε την τιμή να είναι χαμηλή έως και μηδενική, ώστε να μπορεί ο καταναλωτής να προμηθευτεί αυτά τα προϊόντα», πρόσθεσε.

Ο υπουργός Ανάπτυξης τοποθετήθηκε σχετικά με την τεράστια αύξηση των τιμών.

«Ο κυριότερος λόγος των αυξήσεων είναι η αύξηση της τιμής της ενέργειας. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, το 76% του πληθωρισμού μας, απορρέεται απ΄ την αύξηση των τιμών της ενέργειας. Υπάρχουν προϊόντα που επηρεάζονται εποχιακά. Στην εποχή του ακραίου πληθωρισμού ο καταναλωτής θα πρέπει να ψάχνει λίγο παραπάνω», τόνισε σχετικά.

«Το μοντέλο που δουλεύει η ευρωπαϊκή τράπεζα, και οι ευρωπαϊκές κεντρικές αρχές, άρα και η Ελλάδα, λέει ότι μέχρι τέλος του χρόνου ο πληθωρισμός θα συνεχιστεί, και από τον νέο χρόνο βλέπουμε. Λόγω της ύφεσης που αναμένεται στην Ευρώπη και στον κόσμο, υπάρχει και η αντίρροπη δύναμη που θα πιέζει τις τιμές προς τα κάτω. Δεν γνωρίζουμε ακόμα πού θα ισορροπήσει», κατέληξε.