Η ακύρωση της συμφωνίας από τον Τραμπ και η σταδιακή επαναφορά των οικονομικών κυρώσεων θα εντείνει νομοτελειακά την ιδιαίτερα τεταμένη κατάσταση στην Μέση Ανατολή.

Του Σταύρου Καλεντερίδη*

Παράλληλα θα ισχυροποιηθούν οι σκληροπυρηνικοί του Ιρανικού καθεστώτος (Ιερείς και Φρουροί της Επανάστασης), ενώ δεν αποκλείονται οι συρράξεις σε νέα μέτωπα πολέμου και εκτός Συρίας.

Οι λόγοι πίσω από την εν λόγω απόφαση αφορούν αφενός το εσωτερικό των ΗΠΑ και αφετέρου τις διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις. Στο εσωτερικό της χώρας, ο Τραμπ, από την ημέρα της ορκωμοσίας του επιχειρεί συστηματικά και μεθοδευμένα να αποδομήσει την πολιτική παρακαταθήκη του Δημοκρατικού κόμματος και συγκεκριμένα του Μπαράκ Ομπάμα.

Ενδεικτικά, σε αυτό το πλαίσιο νομοθετικής και εκτελεστικής δράσης οι Ρεπουμπλικάνοι αποψίλωσαν το δημοκρατικό νομοσχέδιο για την υγεία, απέσυραν τις ΗΠΑ από το «Σύμφωνο Συνεργασίας των Δύο Πλευρών του Ειρηνικού» και τη Συμφωνία του Παρισίου για την κλιματική αλλαγή, και επανέφεραν τις οικονομικές κυρώσεις κατά της Κούβας.

Προβαίνοντας σε αυτές τις κινήσεις ο Τραμπ εκπληρώνει τις προεκλογικές του δεσμεύσεις και ικανοποιεί πολιτικά τη συντηρητική εκλογική του βάση.

Στο διεθνές επίπεδο, η Ουάσιγκτον φαίνεται να θέτει για ακόμα μια φορά σε διπλωματική προτεραιότητα τα εθνικά συμφέροντα του Ισραήλ και αυτός ακριβώς είναι και ο μείζων λόγος πίσω από την απόφαση του Τραμπ.

Οι Ισραηλινοί, κοιτώντας από τώρα την επομένη του πολέμου στη Συρία, ανησυχούν για τις εξελίξεις και την κατάσταση που δημιουργείται στα βορειοανατολικά τους σύνορα. Άλλωστε, εδώ και χρόνια το Ιράν και η λεγόμενη «Σιιτική ημισέληνος» επιχειρεί να περικυκλώσει το Ισραήλ, μέσω της Χεζμπολά του Λιβάνου, του καθεστώτος Ασάντ στη Συρία, της Σιιτικής Ιρακινής ηγεσίας, των αλ-Χούθι της Υεμένης και πρόσφατα με τις πολυάριθμες σιιτικές πολιτοφυλακές που δραστηριοποιούνται και εδραιώνονται στη Συρία. Οι εν λόγω παραστρατιωτικές οργανώσεις είναι υποκινούμενες, εκπαιδευόμενες, και πλήρως ελεγχόμενες από την Τεχεράνη.

Σε θρησκευτικό επίπεδο ελέγχονται από τον Αγιατολάχ Σιστανί (οι Ιρακινές πολιτοφυλακές) και τον Αγιατολάχ Χαμενεΐ (Συριακές) ενώ στρατιωτικά υπάγονται στην επιτελική διοίκηση των δυνάμεων «Κουντς» των Φρουρών της Επανάστασης. Την εικόνα του σιιτικού κλοιού συμπληρώνει βέβαια το ισχυρό οπλοστάσιο του Ιράν σε μικρού (SRBM) και ενδιάμεσου (IRBM) βεληνεκούς βαλλιστικούς πυραύλους, εναντίον του οποίου το Ισραηλινό αεροαμυντικό σύστημα «Σιδηρούς Θόλος» δεν έχει επί της ουσίας αναμετρηθεί.

Φαίνεται λοιπόν ξεκάθαρα πως μετά και τον πόλεμο της Συρίας ο Ισραηλινός στρατός κινδυνεύει να βρει συνασπισμένες εναντίον του πλειάδα εχθρικών δυνάμεων, ικανές να βάλλουν κατά του Ισραήλ από τις διάφορες συνοριακές γραμμές, αλλά και να δράσουν συντονισμένα σε έναν κοινό στρατιωτικό άξονα.

Αυτή η γεωγραφική περικύκλωση, οδήγησε τον Νετανυάχου στις αρχές του Μαΐου να αποκαλύψει πληροφορίες που υπέκλεψε η Μοσάντ σε πρόσφατη επιχείρηση στην Τεχεράνη, και περιλαμβάνουν το πλήρες και «αληθινό» – κατά την Ισραηλινή εκδοχή – αρχείο του Ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. Όλα αυτά βέβαια προλειαίνοντας το έδαφος για την επαναφορά των οικονομικών κυρώσεων κατά του Ιράν από τις ΗΠΑ και προς επικοινωνιακή διευκόλυνση του Τραμπ.

Σε μια προσπάθεια να εξασφαλίσει την υποστήριξη και των λοιπών δυτικών συμμάχων αλλά και των συμβαλλόμενων μερών της συμφωνίας του ’15, ο Νετανυάχου επισκέφθηκε το Κρεμλίνο και ταυτόχρονα εντατικοποίησε τα αεροπορικά χτυπήματα κατά Ιρανικών θέσεων και στρατευμάτων εντός της Συρίας.

Αυτές οι τελευταίες επιθέσεις εξανάγκασαν τους Ιρανούς να απαντήσουν με ρουκέτες που εκτόξευσαν στα Υψίπεδα του Γκολάν, «παίζοντας» όμως έτσι το παιχνίδι των Ισραηλινών, καθώς οι Γαλλία, Αγγλία και Γερμανία είναι αδύνατο να μην αποχωρήσουν και αυτές από τη συμφωνία, στην περίπτωση που οι Ισραηλινές και Ιρανικές επιθέσεις εξελιχθούν σε κανονικό πόλεμο.

Αντιστοίχως, η Ρωσία φαίνεται προς το παρόν διατεθειμένη να επιτρέψει την πολιτική του Νετανυάχου μιας και το Κρεμλίνο, αξιολογώντας την κατάσταση θεωρεί πως σε περίπτωση νέου κύκλου Ιρανικής απομόνωσης, αυτό θα ισχυροποιούσε σε εξαιρετικό βαθμό την εξάρτηση του Ιράν από την Ρωσία.

*Πολιτικός επιστήμονας – διεθνολόγος

Η αλλαγή αυτής της πολιτικής ξεκίνησε το 2002, με την ανάδειξη στην ηγεσία του Ερντογάν,και εξελίσσεται σήμερα με ραγδαίο τρόπο. Από την ψύχρανση των σχέσεων με το Ισραήλ, τον κατ’ εξοχήν σύμμαχο της Δύσης στην περιοχή, και την παροχή ασύλου σε σημαίνοντα στελέχη τρομοκρατικών, για τη δύση οργανώσεων, όπως η Χαμάς και η Μουσουλμανική Αδελφότητα σε Αίγυπτο και Λιβύη.

Του Σταύρου Καλεντερίδη*

Ταυτόχρονα, ο νεοθωμανικός χαρακτήρας της Τουρκίας αποκρυσταλλώνεται και στο εσωτερικό της χώρας, σε μια σειρά από κοινωνικά και θρησκευτικά ζητήματα. Αυτό συντελείται για παράδειγμα με προσπάθειες επαναφοράς της διδασκαλίας της οθωμανικής γλώσσας και του «ορθόδοξου» Ισλάμ στα σχολεία, αλλά και εκμηδενίζοντας τη θέση της γυναίκας.

Στην συντεταγμένη προσπάθεια επιστροφής στο ένδοξο παρελθόν της Μεγάλης Τουρκίας, είναι αδύνατο να αγνοήσει κανείς τη σαφή απομάκρυνση από τον Κεμαλισμό, με τον Ερντογάν να επιδίδει μέχρι και υπηκοότητα στην οικογένεια του Abdulhamid II, ενός εκ των τελευταίων Οθωμανών Σουλτάνων!

Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί ότι τουλάχιστον επικοινωνιακά, η εικόνα του Κεμάλ θα παραμείνει για την πρόσδοση νομιμότητας στο καθεστώς, όσο ταυτόχρονα αποκαθηλώνεται από την κοινωνία με υποβολιμαίο τρόπο.

Όπως συνομολογεί και η πρόσφατη περίπτωση αιχμαλωσίας των δύο Ελλήνων στρατιωτών,και σε συνδυασμό με τα προαναφερθέντα, η ανυπαρξία κράτους δικαίου στην Τουρκία στοιχειοθετεί έναν νεοθωμανισμό – φονταμενταλισμό ο οποίος ουδεμία σχέση έχει με τη δύση, και συντελεί στην στρατηγική απομάκρυνση της Τουρκίας από αυτήν. Μια απομάκρυνση η οποία οδήγησε στην καταδίκη των τουρκικών προκλήσεων στο Αιγαίο από την ΕΕ, έχοντας προηγηθεί ο Τουρκικός προσεταιρισμός με Ιράν και Ρωσία, και η πλήρης υποστήριξη της Τουρκίας προς τον ISIS.

Σε μία άκρως διαφωτιστική δήλωση ο Ερντογάν απείλησε με «Οθωμανικό χαστούκι» τους Αμερικανούς συμμάχους αν τους βρει απέναντι του κατά την επέλαση του Τουρκικού στρατού προς την Ιεράπολη της Συρίας, ενώ επιβεβαίωσε τη «συνέχεια» Τουρκίας και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Αν και πολλοί αναλυτές έδωσαν αυξημένη βαρύτητα στο πρώτο σκέλος, η ευκαιρία για την Ελλάδα βρίσκεται στο δεύτερο. Με τη δεδηλωμένη κρατική συνέχεια, η Τουρκία είναι νομικά υπεύθυνη για τα εγκλήματα των Οθωμανών, συμπεριλαμβανομένης της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου και της Μ. Ασίας.

Ο Ερντογάν αυτοπαγιδεύτηκε. Με την παραδοχή αυτή λοιπόν δίνεται σαφής ευκαιρία στη χώρα μας να εγείρει αξιώσεις εναντίον του κληρονόμου κράτους των Οθωμανών για τις πολεμικές, περιουσιακές, εδαφικές και οικονομικές ζημίες που επέφερε στον Ελληνισμό.

Ευκαιρία και ευθύνη.

*Διεθνολόγος – εθελοντής του ΔΕΛΤΑ

Αυτήν ακριβώς την ημέρα επέλεξε ο πρόεδρος Τραμπ για να εξαπολύσει δριμεία επίθεση κατά του Ισλαμικού καθεστώτος της Τεχεράνης, και να ασκήσει πιέσεις για τον επαναπροσδιορισμό της συμφωνίας του προκατόχου του για το Ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, με την ονομασία“Joint Comprehensive Plan of Action” (JCPOA).

Του Σταύρου Καλεντερίδη*

Ωστόσο, οι εν λόγω πιέσεις αποτελούν μάλλον πρόφαση για την επιβολή νέων κυρώσεων κατά της Τεχεράνης, και συγκεκριμένα εναντίον του προγράμματος βαλλιστικών πυραύλων, και της εμπλοκής του Ιράν στον πόλεμο στη Συρία και εν γένει τη Μέση Ανατολή.

Μιλώντας δηλαδή για «σφάλματα και παραλείψεις» στην υπάρχουσα πυρηνική συμφωνία, ο Τραμπ υποδηλώνει πως οι Η.Π.Α. αναζητούν τρόπο για να περιορίσουν την υποστήριξη που παρέχει το Ιράν σε στρατιωτικές οργανώσεις οι οποίες δραστηριοποιούνται στην περιοχή. Φωτογραφίζονται έτσι η Χεζμπολά του Λιβάνου, οι αλ-Χούθι της Υεμένης και οι σιιτικές πολιτοφυλακές σε Συρία και Ιράκ.

Στο ίδιο μήκος κύματος φαίνεται να βρίσκονται και οι Αγγλία, Γαλλία, Γερμανία, οι οποίες από τη μία επιχειρούν να διατηρήσουν την πυρηνική συμφωνία του 2015, αλλά παράλληλα επιδιώκουν να περάσουν και νέες Ευρωπαϊκές κυρώσεις στοχοποιώντας Ιρανικές πολιτοφυλακές και παραστρατιωτικές οργανώσεις.

Το σχέδιο θα βασιστεί πάνω στο ήδη υπάρχον Ευρωπαϊκό μοντέλο κυρώσεων για τη Συρία, και θα περιλαμβάνει πάγωμα λογαριασμών, ταξιδιωτική απαγόρευση, και απαγόρευση χρηματοδότησης και συναλλαγών των Ιρανών και φιλο-Ιρανών.

Επικοινωνιακά λοιπόν, ο Τραμπ εμφανίζεται σκληρός και ανένδοτος ικανοποιώντας την Ρεπουμπλικανική εκλογική του βάση, επιδίδοντας τελεσίγραφο στους Ευρωπαίους πως αν δεν σκληρύνει η «συμφωνία κατευνασμού του Ιράν» την οποία επικύρωσε ο «μαλακός» Ομπάμα, τότε δεν θα υπογράψει την ανανέωση της, με αποτέλεσμα αυτή να λήξει στις 12 Μαΐου.

Από την άλλη, οι επικείμενες κυρώσεις για το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν το οποίο προετοιμάζει η Ε.Ε. θα προταθούν ως δίκαιο αντίβαρο για την παράταση της πυρηνικής συμφωνίας και κατευνασμού του Αμερικανού προέδρου. Έτσι, οι Ευρωπαίοι θα έχουν «επιτύχει» στα μάτια της κοινής γνώμης τη διάσωση της JCPOA, και όλοι κερδίζουν.

Αξίζει να σημειωθεί πως η αρμόδια επιτροπή για την επίβλεψη της JCPOA, επιβεβαίωσε στις 16 Μαρτίου από τη Βιέννη ότι το Ιράν τηρεί στο έπακρο τα συμπεφωνηθέντα. Η επιτυχημένη εφαρμογή της JCPOA αποτελεί απόδειξη πως Ιράν και Η.Π.Α. μπορούν να επιλύουν τις διαφωνίες τους δια της διπλωματικής οδού, εφόσον όμως το επιθυμούν.

Συνεπώς κάτι βαθύτερο βρίσκεται πίσω από τις πρόσφατες πιέσεις για επαναπροσδιορισμό της συμφωνίας, και αυτό δεν είναι άλλο από τη γεωστρατηγική περικύκλωση του Ισραήλ από φιλο-ιρανικές δυνάμεις, και την προσπάθεια της δύσης για την προάσπιση του.

Συγκεκριμένα, το Ιράν κατάφερε πρόσφατα να παραβιάσει τον Ισραηλινό εναέριο χώρο στέλνοντας ένα μη επανδρωμένο drone (τύπου Shahed-141) από στρατιωτική βάση εντός Συρίας. Ταυτόχρονα, ο μακρόχρονος Συριακός πόλεμος είχε ως αποτέλεσμα την ισχυροποίηση δεκάδων χιλιάδων σιιτών παρακρατικών εντός του Συριακού εδάφους.

Ως εκ τούτου σε μία ενδεχόμενη διαμάχη με την «Σιιτική ημισέληνο» η οποία όλο και «πλησιάζει» γεωγραφικά το Ισραήλ, ο Ισραηλινός στρατός θα βρει πλέον απέναντι του εκτός της Χεζμπολά, και εχθρικές δυνάμεις από τα σύνορα με τη Συρία, οι οποίες δύνανται να δράσουν συντονισμένα σε έναν κοινό στρατιωτικό άξονα.

Την εικόνα της απειλής συμπληρώνει το ισχυρό οπλοστάσιο του Ιράν σε μικρού (SRBM) και ενδιάμεσου (IRBM) βεληνεκούς βαλλιστικούς πυραύλους, εναντίον του οποίου στοχεύουν με ακρίβεια οι προαναφερθείσες νέες κυρώσεις των Ευρωπαίων.

Εν αναμονή λοιπόν των κυρώσεων αλλά και βέβαια των αναμενόμενων αντιδράσεων του Ιράν σε αυτή τη διπλωματική κίνηση – παρέμβαση Η.Π.Α. και συμμάχων υπέρ του Ισραήλ, καθώς φαίνεται πως όλοι προετοιμάζονται για την επομένη του πολέμου στη Συρία.

*Διεθνολόγος – εθελοντής του ΔΕΛΤΑ

Του Σταύρου Καλεντερίδη

Η συγκεκριμένη κατάσταση δίνει την ικανότητα στην κυβέρνηση να παρακάμπτει την βουλή για την ψήφιση νόμων, ενώ αναστέλλει τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις ελευθερίες. Στα ίδια πλαίσια, ανεστάλη από το 2016 και η εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, συμπεριλαμβανομένου του Άρθρου 6 (Δικαίωμα στη χρηστή απονομή δικαιοσύνης) και του Άρθρου 7 (Μη επιβολή ποινής άνευ νόμου). Η εφαρμογή των εν λόγω άρθρων επαφίεται πλέον στην διακριτική ευχέρεια και την καλή διάθεση των τούρκων αξιωματούχων.

Στην διεθνή κοινότητα είναι κοινώς αποδεκτό πως η Τουρκία δεν είναι μια δημοκρατική χώρα. Το άκρως αντίθετο μάλιστα. Η ασυδοσία της γείτονος, αποδεικνύεται σταθερά μέσω της διαχρονικής παράνομης δράσης της, από την παραβίαση ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ (541/1983 και 550/1984), τα οποία χαρακτηρίζουν το ψευδοκράτος ως άκυρο και παράνομο, μέχρι την μη συμμόρφωση της στο πρόσφατο ομόφωνο ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας (2401/2018) για άμεση 30ήμερη παύση εχθροπραξιών στη Συρία, για να διανεμηθεί ανθρωπιστική βοήθεια. Παράλληλα, οι εξωφρενικές διεκδικήσεις που εγείρει κατά γειτονικών χωρών, ξεπερνούν τον επεκτατισμό και αγγίζουν τα όρια της παραφροσύνης.

Η πολιτειολογία λοιπόν μπορεί να ορίσει το αυταρχικό τουρκικό καθεστώς μόνο ως μια σύγχρονη και ανάλγητη δικτατορία. Το απάνθρωπο και εγκληματικό ποιόν της Τουρκίας κυμαίνεται από κυνήγι μαγισσών μέχρι πογκρόμ αντιφρονούντων. Ενδεικτικά, από την ημέρα του πραξικοπήματος 152.000 δημόσιοι υπάλληλοι τέθηκαν σε διαθεσιμότητα, 65.000 πολίτες συνελήφθησαν, 3.000 πανεπιστήμια και σχολεία έκλεισαν, 4.500 δικαστικοί και εισαγγελείς απολύθηκαν, 200 μέσα ενημέρωσης έκλεισαν, και 320 δημοσιογράφοι συνελήφθησαν. Ταυτόχρονα, η ελεύθερη έκφραση καταπνίγεται συστηματικά με απαγορεύσεις λειτουργίας ιστοσελίδων κοινωνικής δικτύωσης και επικοινωνίας όπως το YouTube (Μάρτιος 2007), Twitter (Μάρτιος 2014), Facebook, Skype, Instagram, WhatsApp (Νοέμβριος 2016), και Wikipedia (Απρίλιος 2017). Εύλογα λοιπόν, η μη κερδοσκοπική οργάνωση «Freedom House» κατηγοριοποίησε την Τουρκία στις «μη ελεύθερες» χώρες, μαζί με την Σομαλία και τη Β. Κορέα.

Οι συνθήκες είναι ιδιαίτερα οδυνηρές στον τομέα των συλλήψεων, μιας και οι αρχές αντιμετωπίζουν τους κρατούμενους ως «αιχμαλώτους», καθώς η κατάσταση εκτάκτου ανάγκης απαγορεύει την γραπτή επικοινωνία των φυλακισμένων με τον έξω κόσμο, ενώ επιτρέπει μέχρι και την κακομεταχείριση τους.

Ενδεικτική είναι η μαρτυρία της συλληφθείσας συγγραφέως Ασλί Ερντογάν, η οποία κρατείτο στην απομόνωση για πέντε ημέρες, με μία μόνο ώρα προαυλισμού την ημέρα, ενώ σε μια προσπάθεια να την κάνουν να αισθανθεί κατώτερη από ανθρώπινο ον, της στέρησαν το νερό για 48 ώρες. Παρόμοιες ήταν οι δηλώσεις και της 70χρονης Necmiye Alpay η οποία κατήγγειλε ψυχολογικά βασανιστήρια και κλίμα τρομοκρατίας κατά την φυλάκιση της. Δυστυχώς, η εικόνα των μεσαιωνικών τουρκικών μπουντρουμιών παραμένει ζωντανή και αναλλοίωτη.

Ακόμα χειρότερα, πριν από λίγες μέρες συνελήφθησαν 100 πολίτες (επιφανείς δημοσιογράφοι και εκλεγμένοι πολιτικοί), επειδή τόλμησαν να ασκήσουν κριτική στην πολεμική επιχείρηση της Τουρκίας κατά της πόλης Αφρίν, στη Συρία. Το πλέον προκλητικό είναι το γεγονός πως οι συλληφθέντες, αν και υποστήριζαν το τέλος των εχθροπραξιών, δηλαδή την ειρήνη, κατηγορήθηκαν από τον εισαγγελέα ως «υποκινητές της βίας»! Εδώ γίνεται αντιληπτή η στρεψόδικη και αναξιόπιστη φύση της απολύτως ελεγχόμενης τουρκικής δικαστικής εξουσίας.

Η κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου σε συνδυασμό με την παντελή έλλειψη στοιχειώδους σεβασμού για την ανθρώπινη ελευθερία και αξιοπρέπεια, αλλά και η ανυπαρξία κράτους δικαίου στο εσωτερικό της χώρας, στοιχειοθετούν, αν δεν θεσμοθετούν, ένα φασιστικό κρατικό μόρφωμα, το οποίο μόνο ως τέτοιο πρέπει να αντιμετωπίζεται.

Ο ωμός πολιτικός τραμπουκισμός της Άγκυρας δεν χωράει να κρυφτεί πίσω από κοστούμια, ενώ δεν πρόκειται ποτέ να υποκύψει σε παρακλήσεις για νομιμότητα, δικαιοσύνη ή έστω σωφροσύνη. Αντιθέτως, απέναντι του μπορεί να αντιταχθεί μόνο η επίδειξη ισχύος (πολιτική, οικονομική, κ.ά.), όντας μόνο αυτή ικανή να κάμψει τις φασίζουσες συμπεριφορές και τις θρασύδειλες προκλήσεις του εξ ανατολών αντιπάλου.

* Ο Σταύρος Καλεντερίδης είναι διεθνολόγος

Του Σταύρου Καλεντερίδη
Διεθνολόγου

Πριν από λίγες μέρες ο Αιγύπτιος υπουργός Πετρελαίων Τάρεκ Αλ Μουλά αποκάλυψε την επικείμενη υπογραφή συμφωνίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση για την κατασκευή αγωγού φυσικού αερίου Κύπρου-Αιγύπτου.

Πρόκειται ουσιαστικά για μία συμφωνία μεταξύ Κύπρου-Αιγύπτου-Ε.Ε και για αξιοποίηση των συμμαχιών του Ελληνισμού. Η ανακοίνωση αυτή σχεδόν επιβεβαιώνει την πολυσυζητημένη συμφωνία Κύπρου-Αιγύπτου για την πώληση φυσικού αερίου από το κοίτασμα «Αφροδίτη» και τη μεταφορά του στις Αιγυπτιακές εγκαταστάσεις.

Η εν λόγω εξέλιξη είναι ιδιαίτερα σημαντική για τον ενεργειακό χάρτη της περιοχής, ιδιαίτερα σε συνδυασμό με τις λοιπές συζητήσεις που πραγματοποιούνται.

Συγκεκριμένα, την ίδια περίοδο εξελίσσονται προχωρημένες διαπραγματεύσεις μεταξύ Ισραήλ και Αιγύπτου για την πώληση φυσικού αερίου από τα Ισραηλινά κοιτάσματα «Ταμάρ» και «Λεβιάθαν», τα οποία και διαχειρίζονται οι ίδιες εταιρίες που δραστηριοποιούνται και στο Κυπριακό τεμάχιο 12 (Noble και Delek).

Η σύνδεση και η σχέση των εμπλεκόμενων εταιριών υπέρ της επίτευξης συμφωνίας μεταξύ Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου είναι προφανής και ευπρόσδεκτη. Αποτελεί δε πρότυπο για τον ρόλο που μπορούν και πρέπει να διαδραματίσουν οι εταιρίες έρευνας, εξόρυξης και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων, για τη δημιουργία μιας γόνιμης διεθνούς συνεργασίας αλλά και πολιτικών συμμαχιών.

Εξίσου υποδειγματικός είναι και ο ευρύτερος στρατηγικός σχεδιασμός της Αιγύπτου, η οποία φιλοδοξεί να πρωταγωνιστήσει ως ενεργειακός κόμβος και κέντρο παραγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στην περιοχή.

Τα σχέδια του Καΐρου αποσκοπούν στην πλήρη αξιοποίηση της γεωγραφικής θέσης της Αιγύπτου, της διαχείρισης του Σουέζ, καθώς και των δύο τερματικών υγροποίησης φυσικού αερίου στη χώρα.

• Την εικόνα συμπληρώνει το Αιγυπτιακό κοίτασμα «Ζορ», το μεγαλύτερο ανακαλυφθέν της Μεσογείου, με 30 τρισ. κυβικά πόδια αερίου. Σύμφωνα με νέο νόμο που υπερψηφίστηκε από την Αιγυπτιακή βουλή, επετράπη σε ιδιωτικές εταιρίες να εισάγουν φυσικό αέριο και να προχωρούν σε επανεξαγωγή του από τις κρατικές LNG εγκαταστάσεις, με τελικό προορισμό τις Ισπανία και Η.Π.Α. (από την εγκατάσταση στην Νταμιέτα) και τις Γαλλία, Η.Π.Α. και λοιπή Ευρώπη (από την εγκατάσταση στο Ιντκού). 

Ταυτόχρονα, η Τουρκία φιλοδοξεί να αποτελέσει τροχοπέδη στα σχέδια τόσο της Κύπρου όσο και της Αιγύπτου. Ο Τούρκος υπουργός εξωτερικών υπενθύμισε πρόσφατα πως η χώρα του θεωρεί τη συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων γραμμών και ΑΟΖ μεταξύ Κύπρου και Αιγύπτου, ως «νομικά κενή και άκυρη».

Πηγαίνοντας ένα βήμα παρακάτω, με το πολιτικό θράσος που διακρίνει το καθεστώς της Άγκυρας, προσέθεσε πως η εν λόγω συμφωνία παραβιάζει τα δικαιώματα της Τουρκίας!

Στον αντίποδα βρίσκεται σύσσωμη η διεθνής κοινότητα και βέβαια η Αίγυπτος, το υπουργείο εξωτερικών της οποίας δήλωσε ότι η συμφωνία του 2003 είναι νομιμότατη και πλήρως αναγνωρισμένη από τα Ηνωμένα Έθνη, ενώ ξεκαθάρισε ότι η κυβέρνηση είναι προετοιμασμένη να υπερασπιστεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα.

Η προετοιμασία αυτή μάλλον ξεκίνησε το 2013 όταν ο στρατός της Αιγύπτου απομάκρυνε τον τότε Πρόεδρο Μοχάμεντ Μόρσι από την εξουσία.

Από τότε οι σχέσεις Τουρκίας και Αιγύπτου επιδεινώνονται συνεχώς με τον Ερντογάν να κατηγορεί τον Πρόεδρο Σίσι για στρατιωτική δικτατορία και τον Σίσι να χαρακτηρίζει τον Ερντογάν προστάτη τρομοκρατών, καταγγέλλοντας τις παρεμβάσεις της Τουρκίας στα εσωτερικά της Αιγύπτου, με την παροχή ασύλου σε σημαίνοντα στελέχη της Μουσουλμανικής Αδελφότητας.

Αποτέλεσμα των ανωτέρω ήταν η κοινή απομάκρυνση των πρέσβεων των δύο χωρών, το 2014.

• Συνθέτοντας τα τρία κομμάτια του παζλ, φαίνεται ότι οι πολιτικές ισορροπίες μπορούν πράγματι να ωφελήσουν τον Ελληνισμό, ωστόσο η ψύχρανση των σχέσεων Τουρκίας – Αιγύπτου δεν πρέπει να μας εφησυχάζει. Ελλάδα και Κύπρος οφείλουν να αξιοποιήσουν στο έπακρο τις εταιρίες που δραστηριοποιούνται στην περιοχή, κάτι το οποίο η ηπειρωτική Ελλάδα φαίνεται ακόμα ανίκανη να συνειδητοποιήσει. Τέλος, αποτελεί αδήριτη ανάγκη η κατάρτιση στρατηγικού σχεδίου, και επιτέλους, ελληνικού εθνικού οράματος ικανού να προσφέρει εναλλακτικές στην πολιτική και οικονομική δυσπραγία, δίνοντας έτσι διέξοδο στη χώρα μας.

Πηγή: infognomonpolitics.blogspot.gr