Του Πάνου Καρβούνη*

Η απόπειρα του Τούρκου προέδρου να « πνίξει» την Ελλάδα μέσα από ένα τσουνάμι μεταναστών και η ευφυής ελληνική αντίδραση με την ενισχυμένη φύλαξη των συνόρων αποτελούν μια κορυφαία στιγμή στη διαχείριση του μεταναστευτικού προβλήματος και μπορεί να γίνει αφετηρία για ν´ αλλάξει τελείως η απαράδεκτη κατάσταση που βιώνουμε τα τελευταία χρόνια .

Η Ελλάδα με τη πρωτοβουλία που πήρε στα σύνορα της καθώς και με την αναστολή υποβολής αιτήσεων ασύλου, επέδειξε μια πρωτόγνωρη αποφασιστικότητα ,η οποία εξανάγκασε όλη την ευρωπαϊκή ηγεσία να στοιχηθεί πίσω της και να διακηρύξει ότι «τα ελληνικά σύνορα είναι και ευρωπαϊκά»!

Εάν η Ελλάδα δεν είχε αντιδράσει με αυτό το σθεναρό τρόπο, είναι σχεδόν βέβαιο ότι η Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν θα είχε υιοθετήσει παρόμοια στάση στήριξης.

Πράγματι, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει τα τελευταία χρόνια κλείσει τα σύνορά της και δεν δέχεται, όπως θα έπρεπε στο στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, μετεγκατάσταση προς τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, των  αιτούντων άσυλο στην Ελλάδα, η οποία έχει καταστεί η κύρια πύλη εισόδου μεταναστών/ αιτούντων άσυλο στην Ευρώπη κυρίως μέσω των νησιών μας.

Η πρόσφατη απόφαση σχετικά με τα ελληνικά σύνορα εξυπηρετεί λοιπόν άμεσα και την Ε.Ε. γιατί έτσι αποφεύγονται οι λεγόμενες «δευτερογενείς ροές», δηλαδή η (λαθραία) μετάβαση σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες παρανόμως εισερχομένων ατόμων στην Ελλάδα, πράγμα που διεκδικεί ευθέως ο Τούρκος πρόεδρος υπέρ των χιλιάδων ατόμων που μεταφέρει στα σύνορα του Έβρου για να μπουν στην Ελλάδα σαν πέρασμα προς τις άλλες χώρες!

Το θέμα τώρα είναι πως αυτή η κίνηση - λάθος της Τουρκίας, από τη μια μεριά, και η απροθυμία των άλλων χωρών της Ε.Ε. να μοιραστούν το βάρος που σηκώνει η Ελλάδα ως εξωτερικό σύνορο της Ε.Ε., από την άλλη, θα μπορέσει να οδηγήσει σε μια πλήρη ανατροπή του αρνητικού έως τώρα σκηνικού του μεταναστευτικού προβλήματος και των δυσμενών επιπτώσεων για τη χώρα μας.

Όντως, οι ανεξέλεγκτες ροές από τη Τουρκία, πέραν της εσωτερικής πολιτικής αντιπαράθεσης και αχρείαστης έντασης που επιφέρουν σε μια δύσκολη εποχή , δοκιμάζουν σκληρά και τις τοπικές κοινωνίες, ιδίως στα νησιά, εν μέσω εφησυχασμού των άλλων χωρών της Ε.Ε. των οποίων η αλληλεγγύη εξαντλείται στη χορήγηση στη χώρα μας υλικών μόνο μέσων αντιμετώπισης της κρίσης ( κονδυλίων, ειδικευμένου προσωπικού, εξοπλισμού κλπ),αλλά ουσιαστικά επικρατεί το αξίωμα “not in my backyard”.

Πρέπει λοιπόν να συνεχίσουμε να κινούμαστε με δημιουργικό τρόπο ώστε να κεφαλαιοποιήσουμε τη τομή που επιτύχαμε σε πρώτη φάση και να οργανώσουμε για το μέλλον μια βιώσιμη για τη χώρα κατάσταση.

Η πρόταση μου βασίζεται στο γεγονός ότι η Τουρκία δεν είναι εμπόλεμη ζώνη, είναι τουναντίον «ασφαλής χώρα» κατά το διεθνές δίκαιο και γι’αυτό συγκεντρώνει ήδη ένα πληθυσμό 4 εκατομμύρια προσφύγων, των οποίων η ζωή και η ασφάλεια δεν διακινδυνεύουν επί τουρκικού εδάφους.

Η Ελλάδα θα μπορούσε λοιπόν να δηλώσει ξεκάθαρα, χωρίς να παραβαίνει το διεθνές δίκαιο,ότι δεν θα δέχεται καμιά αίτηση ασύλου από όσους παράνομα διασχίζουν τα σύνορά της ( θαλάσσια ή χερσαία) αφού εκκινούν από μια χώρα όπου δεν διατρέχουν κίνδυνο.

Οι αιτήσεις ασύλου θα πρέπει να υποβάλλονται, προς εξέταση, στα επί τουρκικού εδάφους ευρισκόμενα προξενεία των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την Ευρωπαϊκή υπηρεσία ασύλου ( EASO) να έχει ένα συντονιστικό ρόλο.

Έτσι θα κρίνονται οι αιτήσεις ΠΡΙΝ διασχίσει κάποιος  τα σύνορα και αν γίνουν αποδεκτές από τις διάφορες χώρες στις οποίες απευθύνονται, θα μεταφέρεται απευθείας από τη Τουρκία στις χώρες της τελικής υποδοχής , μεταξύ των οποίων θάναι φυσικά και η Ελλάδα (η φόρμουλα αυτή δοκιμάστηκε ήδη πιλοτικά στη Τουρκία υπό την ονομασία resettlement).

Προς επίρρωση του επιχειρήματος αυτού, θα αναφέρω μια πολύ πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, που έκρινε ότι η Ισπανία δεν παραβίασε τα ανθρώπινα δικαιώματα δύο αλλοδαπών που είχαν εισέλθει παράνομα στο ισπανικό έδαφος, όταν τους απώθησε με συνοπτικές διαδικασίες. Το Δικαστήριο έκρινε ότι δεν υπήρξε παραβίαση «… επειδή οι δυο αλλοδαποί δεν χρησιμοποίησαν τις υπάρχουσες νόμιμες διαδικασίες για να φθάσουν στο ισπανικό έδαφος»

Μια τέτοια αντιμετώπιση του ζητήματος θα καθιστούσε τελείως αποτρεπτική την παράνομη είσοδο στην Ελλάδα αλλά και πιο ασφαλή  για τους αιτούμενους ασύλου τη μεταφορά τους προς τη χώρα τελικής υποδοχής.

Δεν θα είχαν  πια λόγο να διασχίσουν θάλασσα, γεγονός που θα καταργούσε το επιχειρηματικό αντικείμενο των διακινητών, ενώ οι αυξημένες περιπολίες θα αποθάρρυναν τελείως κάθε τέτοια απόπειρα.

Συνεπώς θα πρέπει, στο πλαίσιο της πραγματοποιούμενης τώρα επαναδιαπραγμάτευσης από την Ε.Ε. της «Δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας» του Μαρτίου 2016 για το μεταναστευτικό , να αιτηθεί η Ελλάδα προς τους εταίρους της να προστεθεί αυτός ο όρος, ιδιαίτερα γιατί η θέση σε ισχύ του νέου ευρωπαϊκού συμφώνου για το άσυλο και τη μετανάστευση, που θα προτείνει η Κομισιόν τον άλλο μήνα, θα πάρει τουλάχιστον 1 χρόνο και ήδη προβλέπεται ότι ορισμένα κράτη-μέλη της Ε.Ε. θα αρνηθούν να δεχθούν μετεγκατάσταση αιτούντων άσυλο στο έδαφος τους.

Παράλληλα, η Ελλάδα θα πρέπει να καταστήσει σαφές στους εταίρους της ότι αναμένοντας την έκβαση αυτής της διαπραγμάτευσης, δεν επιστρέφει στη προτεραία κατάσταση, αλλά κρατάει τα σύνορά της υπό αυστηρό έλεγχο και παρατείνει περαιτέρω την αναστολή υποβολής αιτήσεων ασύλου από άτομα που παρανόμως εισέρχονται στη χώρα.

Έχοντας πλέον περιορίσει τις μεταναστευτικές ροές, θα ήταν παράλογο η Ελλάδα να επανέλθει στο status quo ante, πόσο μάλλον που ο έλεγχος των συνόρων είναι βασική εθνική αρμοδιότητα μη εκχωρούμενη στην Ε.Ε.

Η Ελλάδα μπορεί, με αυτή τη κίνηση, να κάνει ρουά ματ στην εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού ζητήματος για πολιτικούς σκοπούς από τη Τουρκία και αυτό όχι μόνο προς ίδιον όφελος, αλλά και προς όφελος όλης της Ε.Ε., των προσφύγων που θα είναι πιο ασφαλείς αλλά και της φιλοευρωπαϊκής Τουρκίας.

Πράγματι , η Τουρκία θα λάβει, σαν αντίδωρο, απελευθέρωση των θεωρήσεων ( βίζας) για τους Τούρκους πολίτες, επιπλέον κονδύλια για τους πρόσφυγες, επανέναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων κλπ, επαναθερμαίνοντας τους δεσμούς της με την ΕΕ, γεγονός πολύ σημαντικό κατά τη τρέχουσα γεωπολιτική συγκυρία.

*Πρώην Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ελλάδα και πρώην Ειδικός Σύμβουλος της Ε.Ε. για την Ελλάδα

Του Σταύρου Καρβούνη υπ. Βουλευτή ΚΙΝΑΛ,
Β Αθήνας, Βόρειος Τομέας

Πράγματι οι εκλογές μέσα στο καλοκαίρι είναι μία δύσκολη υπόθεση. Τα συσσωρευμένα προβλήματα της καθημερινότητας μπορεί να δυσκολεύουν τη ζωή μας, ωστόσο πρέπει να είμαστε αισιόδοξοι. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ φεύγει, η νοοτροπία του Σταλινικού κρατισμού πρέπει να καταδικαστεί.

Συνοψίζοντας ένα συνεχή και διαρκή διάλογο με τους πολίτες στις γειτονιές και τους χώρους δουλειάς της Αθήνας διαμορφώσαμε προτάσεις που συνοψίζονται σε επτά στόχους. Αναφέρονται, κυρίως, σε άμεσα προβλήματα της καθημερινότητας που απασχολούν την ελληνική οικογένεια όπως το περιβάλλον και η υγεία, οι θέσεις εργασίας, η ασφάλεια στο σπίτι μας, το άνοιγμα της εκπαίδευσης, η εθνική επισιτιστική κυριαρχία.

Στόχος 1: Νοιαζόμαστε για την υγεία, το περιβάλλον. Προτάσσουμε την αρχή της προφύλαξης, τον αγώνα της οικογένειας για ποιότητα ζωής. Πρώτο μας μέλημα η προστασία των παιδιών από καρκινογενέσεις που προκαλούνται συνεπεία της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας. Εδώ η νέα τεχνολογία ασύρματης τηλεφωνίας "5G" δεν είναι αθώα. Γι' αυτό, λαμβάνουμε άμεσα μέτρα:

• Κατεβάζουμε τις «επικίνδυνες κεραίες» από σχολεία, βρεφονηπιακούς σταθμούς, παιδικές χαρές, νοσοκομεία, γηροκομεία. 
• Κινητοποιούμε όλους τους θεσμικούς φορείς για θέσπιση νομοθετικής ομπρέλας προστασίας.

Στόχος 2. Να φύγουν τα επικίνδυνα για την υγεία φυτοφάρμακα από την κουζίνα και το φαγητό μας. Οι καταναλωτές πρέπει να γνωρίζουν ότι μέσω της τροφής εκτίθενται σε μείγματα φυτοφαρμάκων επικίνδυνων για την υγεία.  Έχουν συνδεθεί με ένα μεγάλο αριθμό προβλημάτων υγείας, όπως διάφοροι τύποι καρκίνων, αναπαραγωγικές και ενδοκρινικές διαταραχές, νευρολογικά προβλήματα. Να στηριχθούμε στο μοντέλο της εθνικής επισιτιστικής κυριαρχίας, στην ελληνική αγροτική παραγωγή βιολογικών καλλιεργειών, τις ζώνες παραγωγής με ελάχιστα έως καθόλου φυτοφάρμακα.

Στόχος 3. Αγωνιζόμαστε για άμεσα μέτρα προστασίας από τις επικίνδυνες επιπτώσεις που προκαλούν τα ακραία φαινόμενα κλιματικής αλλαγής. Έργα βασικής υποδομής, όπως αντιπλημμυρικής προστασίας, πυροπροστασίας, πράσινης τεχνολογίας, προτάσσονται στο νέο επταετές ΕΣΠΑ της περιόδου 2021-2027 για να έχουν εξασφαλισμένη χρηματοδότηση.

Στόχος 4. Θέλουμε ένα βιώσιμο μέλλον για τα παιδιά μας, ζητάμε θέσεις εργασίας, όχι επιδόματα οκνηρίας ενός πολιτικού κυβερνητικού αμοραλισμού και όπως σοφά αναφέρει ο Μέγας Γρηγόριος ο Θεολόγος: «Νωθρότης σύζυγος ύπνου εστί και οκνηρία πείνης!»

Στόχος 5. Ζητάμε την προστασία της ελληνικής οικογένειας από τους νέους κινδύνους που εγκυμονούν η ανεξέλεγκτη και παράνομη επέλαση λαθρομεταναστών, η έλλειψη αποτελεσματικών μέτρων ασφάλειας στις γειτονιές, η απουσία του κράτους από την ουσιαστική στήριξη της ελληνίδας μητέρας.

Στόχος 6. Απαιτούμε κοινωνική δικαιοσύνη, νέο κοινωνικό συμβόλαιο, μείωση της φορολογίας για τη λαϊκή οικογένεια, φορολογία των πραγματικών εισοδημάτων με κατάργηση των αντικειμενικών κριτηρίων. Μείωση του κράτους με κατάργηση όλων των μετακλητών υπαλλήλων, όλων των γενικών γραμματέων υπουργείων και των άλλων οργανισμών της κεντρικής διοίκησης. Και όχι μόνον… Καταργούμε όλες τις αμοιβόμενες θέσεις στις οποίες μπορούν να τοποθετηθούν δημόσιοι υπάλληλοι. Ζητάμε να ξαναγυρίσει το πορτοφόλι του κράτους, η Γενική Γραμματεία Εσόδων υπό τον άμεσο έλεγχο και εποπτεία της εκλεγμένης από το λαό νόμιμης κυβέρνησης της χώρας. Ελέγχουμε το κόστος λειτουργίας του Κοινοβουλίου και της Κυβέρνησης εφαρμόζοντας την αρχή «όλα σε μηδενική βάση», καμία δαπάνη δεν είναι δεδομένη.

Στόχος 7. Προτάσσουμε την εκπαίδευση ως μείζονα πολιτική για την επιβίωση του έθνους. Ανοίγουμε το χώρο της εκπαίδευσης με ξενόγλωσσα προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα. Απαιτούμε την ίδρυση Πανεπιστημίων από μη ΝΠΔΔ και Μη Κερδοσκοπικά Ιδρύματα.

Αντιστοιχούμε την τεχνική εκπαίδευση με τις ανάγκες του οικονομικού, τεχνολογικού και παραγωγικού μοντέλου της χώρας. Αγκαλιάζουμε την τεχνολογική επανάσταση στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης και διαθέτουμε ειδικούς πόρους από το νέο ΕΣΠΑ για έρευνα και ανάπτυξη.

Προτεραιότητα η ισχυρή διακυβέρνηση με μέρισμα για ΟΛΟΥΣ

Προτάσσουμε την ισχυρή διακυβέρνηση όπου το μείγμα πολιτικής που θα εφαρμοστεί δεν είναι ο άκρατος νεοφιλελευθερισμός μιας χωρίς έλεγχο ελεύθερης αγοράς με μειώσεις φόρων που ευνοούν τους λίγους και αδικούν τους πολλούς.

Είναι επιτακτική ανάγκη να περιλαμβάνει ισχυρά μέτρα κοινωνικής δικαιοσύνης όπου θα προστατεύονται οι αδύναμες και ευπαθείς κοινωνικές ομάδες, όπου τα δημόσια αγαθά της υγείας, παιδείας, ασφάλειας, εργασίας θα παρέχονται σε συνθήκες ευρωπαϊκής χώρας. Αυτό σημαίνει ότι τα χρήματα που διέφυγαν στο εξωτερικό θα επιστρέψουν, οι επενδύσεις θα γίνουν πραγματικότητα, ο πλούτος της χώρας θα αυξηθεί.

Η μεγαλύτερη των προκλήσεων όλων είναι η καθημερινότητα. Να δώσουμε ένα τέλος στα βασανιστήρια των συνταξιούχων που περιμένουν ατέλειωτες ώρες και σε εξευτελιστικές ουρές για να λύσουν απλά προβλήματα. Να ενισχύσουμε το αίσθημα ασφάλειας στη γειτονιά με περισσότερο φως και αστυνομικούς σε κάθε σκοτεινό σημείο. Να βελτιώσουμε τις συνθήκες παροχής υγείας στα νοσοκομεία μας με σεβασμό στην αξιοπρέπεια όλων των πολιτών.

Αυτή η πατρίδα ανήκει σε όλους τους Έλληνες και τις Ελληνίδες. Είμαστε όλοι μέτοχοι με ίσα μερίδια.

Το ταξίδι από την Κέρκυρα στους Αγίους Σαράντα διαρκεί μόνον 40 λεπτά με το ιπτάμενο δελφίνι του Θεοδόση Παπικινού και χωρίς άλλη συζήτηση αποφασίσαμε την Παρασκευή το πρωί να φύγουμε για τη μικρή περιοδεία μας στους τόπους της Ελληνικής μειονότητας και της Ορθοδοξίας στην Αλβανία.

Του Σταύρου Καρβούνη*

Ήταν συμβολική η κίνησή μας, με την ελπίδα ότι θα γίνουμε κοινωνοί του μηνύματος πως οι ευρωεκλογές αυτές δεν αφορούν μόνον τους Έλληνες και τις Ελληνίδες της ενδοχώρας.

Αφορούν το σύνολο του Ελληνισμού σε όποια χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ζει και κατοικεί. Ακόμη, η προοπτική ένταξη της Αλβανίας στην ενωσιακή Ευρώπη είναι η μεγάλη πρόκληση της επόμενης δεκαετίας και μπορεί να ενδυναμώσει σημαντικά τις γέφυρες επικοινωνίας στο δύσκολο αλλά στρατηγικό χώρο των δυτικών Βαλκανίων.

Φθάνοντας στην απέναντι ακτή η νέα πόλη των Αγίων Σαράντα μας εκπλήσσει ευχάριστα με τα σύγχρονα σπίτια, τα ξενοδοχεία, τα ευχάριστα καφέ και εστιατόρια κατά μήκος της μεγάλης ακτογραμμής που οριοθετεί το λιμάνι.

Ο πληθυσμός εκτοξεύθηκε από τις δέκα χιλιάδες κατοίκους τη δεκαετία 1980-90 στις σαράντα χιλιάδες σήμερα. Η άνοιξη της τουριστικής ανάπτυξης έχει αφήσει το αποτύπωμά της παντού.

Με οδηγό και καθοδηγητή το δάσκαλο και λογοτέχνη, Ανδρέα Ζαρμπαλά, σχεδιάσαμε το μικρό μας οδοιπορικό αρχίζοντας από τα Τίρανα και την καρδιά της Ορθοδοξίας, την έδρα της Αρχιεπισκοπής και τον Καθεδρικό Ναό της Αναστάσεως.

Κατεβαίνοντας από το μικρό κελί στη σοφίτα της Αρχιεπισκοπής όπου κατοικεί και ζει λιτά, ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας κ. Αναστάσιος μας υποδέχθηκε θερμά και εγκάρδια ανοίγοντας την αγκαλιά που έχει για όλους, χωρίς καμιά διάκριση. Μας μίλησε από καρδιάς για το μεγάλο αγώνα και την ποιμαντική προσπάθεια στον ιστορικό και ευαίσθητο χώρο της Αλβανικής επικράτειας.

Εκμυστηρεύθηκε τις οικονομικές δυσκολίες, την αδυναμία πολλές φορές να χρηματοδοτηθεί το μεγάλο έργο ανασύστασης της Ορθοδοξίας από τα ερείπια όταν τα πρώτα χρόνια «οι λατρευτικές συνάξεις εκτελούντο σε ημικατεστραμμένους ιερούς χώρους, στα ερείπια παλαιών ναών». Αναφέρθηκε στις ποικίλες αντιδράσεις και στην ιστορική απάντηση που έδωσε: «Όταν μας πετροβολούν, εμείς χρησιμοποιούμε τις πέτρες για να κτίζουμε!»

Δεν παρέλειψε να τονίσει ότι ο μεγάλος αγώνας είναι αυτός της καθημερινότητας, για το οδικό δίκτυο, την επιβίωση χιλιάδων οικογενειών, την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, τις μικρές συντάξεις, τη χρηματοδότηση του ανθρωπιστικού έργου.

Έδωσε μαθήματα οικονομικής βιωσιμότητας σε άνυδρο τοπίο με την κατασκευή του μεγάλου υδροηλεκτρικού έργου στον ποταμό Ραπούν, ανατολικά της Αλβανίας και πάνω από την Κορυτσά, του οποίου τα έσοδα διατίθενται για την ενίσχυση του εκπαιδευτικού έργου, των φιλανθρωπικών, ιεραποστολικών και πολιτιστικών αναγκών.

Με οδηγό τον Γκεζίμ, φεύγουμε από την πρωτεύουσα με κατεύθυνση το Αργυρόκαστρο, τη Λιβαδειά, το Δέλβινο, το Λαζάτι, τη Δρόβιανη, τη Φοινίκη, το Μετόχι. Κατά μήκος της διαδρομής κυριαρχεί το Φιέρι όπου η αλματώδης ανάπτυξη της καρδιάς παραγωγής πετρελαίου, ποτάσας, χρωμίου, είναι ορατή σε κάθε σημείο.

Πολυτελείς λιμουζίνες, ακόμη και πόρσε, καινούργιοι δρόμοι, φώτα, συντριβάνια, λιθόστρωτα πεζοδρόμια και καλντερίμια. Στον αντίποδα το Τεπελένι με φτωχά σπίτια και συνοικίες, παλιούς δρόμους και την ανάπτυξη απούσα.

Κατάληξη η ανατολική και δυτική ζώνη των χωριών της ελληνικής μειονότητας. Εκεί οι δρόμοι δεν έχουν εξελιχθεί, πολλοί έχουν φύγει και εγκατασταθεί στην Ελλάδα και όσοι έμειναν αισθάνονται την εγκατάλειψη και την απουσία φροντίδας, βοήθειας, αλληλεγγύης. Έχουμε ελληνική ταυτότητα αλλά οι συντάξεις του ΟΓΑ και η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη κόπηκαν, τονίζουν με πίκρα οι λίγοι παππούδες και γιαγιάδες που έχουν απομείνει.

Κάθε μέρα παραλαμβάνω στο τυροκομείο μου πάνω από χίλια πεντακόσια λίτρα γάλα από τους τσοπαναραίους αλλά κανείς δεν ενδιαφέρθηκε να με ρωτήσει πως επιβιώνω, που πουλάω τα προϊόντα μου, τι προβλήματα αντιμετωπίζω με τη γραφειοκρατία, πώς είναι η καθημερινότητα ενός επιχειρηματία της μειονότητας εδώ στον κακοτράχαλο και ιστορικό μας τόπο, τονίζει θυμωμένος ο Σωτήρης. Διπλωμάτες έρχονται και φεύγουν, συνεχίζει, αλλά εδώ δεν προλαβαίνει να φθάσει «η ελληνική διπλωματία».

Αλλά ο θυμός, η πίκρα, η εγκατάλειψη, όλα μεταλλάσσονται σε ένα αίσθημα νοσταλγίας, μνήμης, πίστης καθώς ο ήλιος δύει στην κορυφογραμμή της Κέρκυρας και χάνεται στα βάθη της Αδριατικής.

«Ευλογίσω τον Κύριον εν παντί καιρώ, δια παντός η αίνεσις αυτού εν των στόματί μου (Ψαλμ. 33:2)»... Τολμούμε να ελπίζουμε!

*Υπ. Ευρωβουλευτή με την Ένωση Κεντρώων

Την Κυριακή του Πάσχα βρέθηκα σε μία παρέα και σχολιάζαμε τις πολιτικές εξελίξεις γύρω από τις ευρωεκλογές, το έντονο κλίμα πόλωσης το οποίο έχει επικρατήσει παντού.

Του Σταύρου Καρβούνη*

Ξαφνικά, από το πουθενά, out of the blue, ο πολύ καλός μου φίλος Κώστας κάνει μία βαρυσήμαντη δήλωση: ξέρεις φίλε, ότι και να λέτε εσείς, ο Αλέξης Τσίπρας βρήκε τελικά πολλά λεφτά με τα οποία θα εξοφλήσει όλο το χρέος της χώρας!

Έπεσα από τα σύννεφα. Τι είδηση είναι αυτή τώρα, αναρωτήθηκα; Ποιος τρελός διαδίδει αυτά τα πράγματα; Πού το έμαθες, τον ρωτάω; Το συζητάμε στην πιάτσα με όλα τα παιδιά, μου απάντησε απλά, δεν το ξέρεις; Ενεός τον κοίταξα και δεν το πίστευα. Τόσο fake news είναι αλήθεια δεν το περίμενα.

Μέσα στην απλοποίηση όλων των μεγάλων και κρίσιμων προβλημάτων της χώρας χάθηκε η μπάλα. Σίγουρα, σκέφθηκα, έμπλεξαν το αίτημα της κυβέρνησης προς τον θεσμικό δανειστή ESM προκειμένου να εγκρίνει την πρόωρη μερική εξόφληση 3,7 δις από τα συνολικά 9,4 δις ευρώ που χρωστάμε στο ΔΝΤ με την εξόφληση του συνολικού χρέους.

Είναι αλήθεια ότι σε ένα τμήμα της κοινής γνώμης που δεν ασχολείται με περισπούδαστες αναλύσεις των δημοσίων οικονομικών της χώρας, ούτε κατανοεί πώς χρεοκοπήσαμε και χρωστάμε ακόμη τόσα λεφτά, η στρέβλωση της αλήθειας και η παραποίηση των ειδήσεων είναι εύκολη υπόθεση.

Έτσι, μία απλή είδηση για «πρόωρη μερική εξόφληση χρέους» εύκολα μετατράπηκε σε «πρόωρη εξόφληση του χρέους». Μετά άντε να βρεις την αλήθεια.

Το ίδιο άκουγα και το 2012, το 2015, από απλούς ανθρώπους. Δεν σας πιστεύουμε, μας λέτε ότι χρεοκοπήσαμε και δεν έχουμε λεφτά γιατί δεν θέλετε να δώσετε επιδόματα και κοινωνικές παροχές σε όλους που έχουν ανάγκη. Λεφτά υπάρχουν και τα κρύβετε!

Σ’ αυτό το τμήμα της κοινής γνώμης επενδύουν η Χρυσή Αυγή, οι Ανεξάρτητοι Έλληνες, τα κόμματα των δραχμιστών, ο Αρτέμης Σώρρας με την οργάνωση «END» και διάφοροι άλλοι περιθωριακοί.

Σ’ αυτό το τμήμα, όμως, των πολιτών θα έπρεπε να επενδύουν τα κόμματα του συνταγματικού τόξου, τα μέσα ενημέρωσης, το Κοινοβούλιο για να πουν αλήθειες και μόνον αλήθειες.

Αυτό που πρέπει να βλέπουμε, όσο και αν αυτό «πονάει» είναι η πραγματικότητα σε αριθμούς:

1. Στις 31 Δεκεμβρίου 2018 το χρέος της Κεντρικής Διοίκησης έφθασε τα 358,95 δις ευρώ και τα ταμειακά διαθέσιμα τα 23,05 δις από τα οποία 15,70 δις αφορούν το μαξιλάρι για μελλοντικές πληρωμές χρέους.
2. Από τα χρήματα αυτά τα 253,10 δις ευρώ αφορούν δάνεια από το Μηχανισμό Στήριξης της ευρωζώνης, δηλαδή τον EFSF, ESM και τα διακρατικά GLF ενώ το υφιστάμενο ύψος των εγγυημένων από το κράτος δανείων είναι 10,45 δις ευρώ και αναμένεται με τη λήξη τους να προστεθούν στο σύνολο του δημοσίου χρέους.
3. Στο ΔΝΤ οφείλουμε ακόμη 9,3 δις και εκκρεμεί έγκριση αιτήματος από τον ESM ως «προτιμώμενος δανειστής» καθώς και Κοινοβούλια χωρών μελών της Ευρωζώνης για πρόωρη αποπληρωμή 3,7 δις ευρώ.
4. Οι τόκοι που πληρώνουμε κάθε χρόνο πάνω στο υφιστάμενο χρέος το 2018 έφθασαν τα 5,55 δις ευρώ. Δηλαδή, το πρωτογενές πλεόνασμα το 2018 ξεπέρασε κατά 2,6 δις τους τόκους!
5. Στις 20 Αυγούστου 2018 ολοκληρώθηκε με επιτυχία το τριετές πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής 2015 – 2018 ενώ το ίδιο έτος συνεχίστηκε η αναπτυξιακή δυναμική μετά την ανάκαμψη του 2017 με ρυθμό 1,9%.
6. Η μεγάλη διάρκεια του εκλογικού κύκλου κατά το 2018-2019 δημιουργεί τεράστιους κινδύνους για σημαντικές αποκλίσεις από τους δημοσιονομικούς στόχους λόγω αύξησης κρατικών δαπανών εκλογικού χαρακτήρα. Ακόμη, ενδεχόμενη καθολική εφαρμογή των δικαστικών αποφάσεων, οι οποίες έκριναν ως αντισυνταγματικές προγενέστερες περικοπές των συντάξεων και κατάργησης των δώρων των συνταξιούχων, θέτει σοβαρούς κινδύνους δημοσιονομικού εκτροχιασμού μεσοπρόθεσμα. Δηλαδή, κινδυνεύουμε να δημιουργήσουμε ξανά ελλείμματα και νέο κύκλο χρεοκοπίας.

Πάνω στις έξι αυτές διαπιστώσεις είναι χρέος όλων των κομμάτων και των μέσων επικοινωνίας να μιλήσουν με αλήθειες: Έχουμε λεφτά, τότε υπάρχουν λεφτά για όλους. Δεν έχουμε λεφτά, τότε λεφτά δεν υπάρχουν για όλους.

Να σταματήσουν οι μύθοι περί της μιας και μοναδικής αλήθειας που μόνον η δική μας παράταξη κατέχει. Ότι μόνον ο Αρχηγός μας είναι ο μοναδικός, ο εμπνευσμένος, ο Σωτήρας!

Επιτέλους, ας κατανοήσουμε την απάντηση που έδωσε στο μαθητή του Ανδρέα ο Γαλιλαίος στο ομώνυμο θεατρικό έργο του Μπρέχτ, όταν ο επαναστάτης Ανδρέας μετά την απολογία στην Ιερά Εξέταση του είπε περιφρονητικά: Δάσκαλε, αλίμονο σε έναν λαό που δεν έχει ήρωες. Και αυτός γαλήνιος, σοφός από τα χρόνια εμπειρίας και μάχης με το κατεστημένο του απάντησε: Αλίμονο, Ανδρέα, σε έναν λαό που έχει ανάγκη από ήρωες.

*Υπ. Ευρωβουλευτής με την Ένωση Κεντρώων

Ένα τόσο σημαντικό γεγονός, μετά 8 χρόνια απίστευτων δυσκολιών και θυσιών, έχει δυστυχώς καταστεί αντικείμενο οξείας πολιτικής αντιπαράθεσης. Αυτό έχει θολώσει την εικόνα σε βαθμό που οι πιο πολλοί πολίτες διερωτώνται που οδηγείται η χώρα, τι ισχύει από τα επιχειρήματα που αναπτύσσουν πολιτικοί, οικονομολόγοι, αναλυτές και τι δεν ισχύει.

Του Πάνου Καρβούνη*

Έχοντας ζήσει, υπό διάφορες ιδιότητες, όλη τη κρίση από το 2010 μέχρι σήμερα, αποτολμώ να παραθέσω στη συνέχεια την αντίληψη που έχω επί 8 καίριων ερωτημάτων προσπαθώντας να συνεισφέρω εποικοδομητικά στην ενημέρωση που οφείλουμε απέναντι στους πολίτες.

1//Τελειώνουν οριστικά τα μνημόνια για την Ελλάδα;
ΝΑΙ, τελειώνουν! Το τελευταίο (3ο τον αριθμό) μνημόνιο λήγει στις 20 Αυγούστου 2018 και δεν πρόκειται να υπογραφεί άλλο: ούτε η Ελλάδα το αιτείται, ούτε οι εταίροι μας το κρίνουν αναγκαίο.

2//Υπάρχουν μεταμνημονιακές υποχρεώσεις για τη χώρα μας;
ΝΑΙ, υπάρχουν! Έχουν σαν σκοπό να διασφαλίσουν, ιδιαίτερα τα πρώτα «ευαίσθητα» χρόνια μετά την έξοδο της χώρας μας από τα μνημόνια, τη συνετή και βιώσιμη δημοσιονομική της πορεία, η οποία αν δεν τηρηθεί, θα έχουν αποβεί χωρίς αντίκρυσμα οι τρομακτικές θυσίες του ελληνικού λαού.

Αυτό δεν αποτελεί ελληνική πρωτοτυπία. Και οι άλλες χώρες, όταν έβγαιναν από το μνημόνιο που είχαν συνάψει,συνέχισαν τις μεταρρυθμίσεις και εξετέλεσαν υποχρεώσεις που είχαν αναλάβει και πέραν της ημερομηνίας λήξης του μνημονίου τους

3//Πρόκειται λοιπόν για ένα είδος νέου μνημονίου, το 4ο τον αριθμό, χωρίς μάλιστα χρηματοδότηση;
ΟΧΙ, βέβαια! Εκτός του ότι, όπως προελέχθη, κανένα νέο μνημόνιο δεν υπάρχει στον ορίζοντα, η Ελλάδα-μόνη χώρα ανάμεσα σε όλες όσες εντάχθηκαν σε μνημόνιο- θα λάβει μια ελάφρυνση του χρέους της καθώς και, κατά πάσα πιθανότητα, υπό μορφή επιχορηγήσεων, τα κέρδη που οι ευρωπαϊκές κεντρικές τράπεζες αντλούν από τα ελληνικά ομόλογα που έχουν αγοράσει.

Πρόκειται λοιπόν ουσιαστικά για μια χρηματοδότηση πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ που θα επέλθει μετά τη λήξη του μνημονίου. Άρα η Ελλάδα χωρίς νέο μνημόνιο, θα λάβει ένα νέο,σημαντικό χρηματοδοτικό πακέτο μόνο με τη τήρηση των ήδη υπεσχημένων. Παράλληλα, ιδίως τα πρώτα χρόνια μετά την έξοδό της από τα μνημόνια, θα διασφαλισθεί ότι η χώρα μας θα αφιερώνει όσο λιγότερους γίνεται πόρους στην αποπληρωμή των δανείων της, στρέφοντας έτσι όλη της τη προσπάθεια στην ανάπτυξη.

4//Είναι σίγουρο ότι θα μας δοθεί ελάφρυνση του χρέους;
Οι εταίροι μας, μετά το πρώτο κούρεμα του χρέους μας κατά 100 δις € το 2012, έχουν υποσχεθεί νέα απομείωση του . Όλες οι προϋποθέσεις που είχαν θέσει γι’αυτό το σκοπό και για τις οποίες εργάστηκαν έκτοτε όλες οι κυβερνήσεις, πληρούνται σήμερα. Η Ελλάδα έχει συνεπώς ανταποκριθεί σε όλες τις υποχρεώσεις της.

Είναι τώρα η σειρά των εταίρων μας να υλοποιήσουν την από το 2012 δέσμευση τους και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι, ΝΑΙ θα το κάνουν. Η αβεβαιότητα σήμερα είναι ο βαθμός στον οποίο θα απομειωθεί το χρέος, δηλαδή το «πόσο», όχι το «αν».

Ένα άλλο θέμα υπό διαπραγμάτευση είναι αν η ελάφρυνση του χρέους μας δοθει με τρόπο αυτόματο, δηλαδή χωρίς όρους, ή με όρους, δηλαδή εφόσον διαπιστώνεται ότι εφαρμόζουμε τις δεσμεύσεις που έχουμε ήδη αναλάβει και δεν ανατρέπουμε τις μεταρρυθμίσεις που έχουν γίνει ή είναι σε εξέλιξη.

Σε οποιοδήποτε από τα δυο αυτά σενάρια ο στόχος είναι θετικός κι έγκειται στο να διασφαλισθεί ότι η Ελλάδα θα εξακολουθήσει, και μετά τα μνημόνια,να πορεύεται εις όφελος των πολιτών της που μάτωσαν αυτά τα χρόνια.

5//Η έξοδος από τα Μνημόνια θα είναι τελικά «καθαρή» ή θα χρειαστεί νέα στήριξη από τους εταίρους μας, η οποία θα είναι μάλιστα υπό νέους αυστηρούς όρους;
Αν εννοούμε αν πρόκειται να υπάρξει από τη πλευρά των εταίρων «προληπτική πιστωτική γραμμή στήριξης» σε περίπτωση προβλημάτων χρηματοδότησης από τις αγορές μετά την έξοδο της χώρας μας από τα Μνημόνια, η απάντηση είναι ΟΧΙ, δεν θα υπάρξει τέτοια «προληπτική πιστωτική γραμμή»! Ούτε η Ελλάδα έχει καταθέσει παρόμοιο αίτημα, ούτε οι εταίροι μας την κρίνουν αναγκαία.

Εξάλλου, εκείνο που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι κατά πόσο η έξοδος θα είναι ΕΠΙΤΥΧΗΣ!

Και για να είναι επιτυχής, χρειάζεται, πέραν της μη αναστροφής των μεταρρυθμίσεων που έγιναν ή είναι σε στάδιο υλοποίησης, η προσήλωση στη βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας με εξωστρέφεια και προσέλκυση επενδύσεων που θα αποφέρουν νέες θέσεις εργασίας. Εδώ είναι ένα από τα κλειδιά της επιτυχίας και θα πρέπει να συστρατευθούν, αφού ενημερωθούν πλήρως, όλες οι δυνάμεις της χώρας, πολιτικές, οικονομικές, κοινωνικές.

6//Από που λοιπόν θα χρηματοδοτηθεί η Ελλάδα, όταν χρειασθεί, μετά την έξοδο από τα μνημόνια;
Για τουλάχιστο 1 χρόνο η χώρα μας δεν θα έχει ανάγκη προσφυγής σε δανεισμό από τις αγορές διότι δημιουργεί, με τη βοήθεια των εταίρων μας, ένα απόθεμα ή «μαξιλάρι» για το σκοπό αυτό, όπως έκαναν και οι άλλες χώρες όταν βγήκαν από το μνημόνιο.

Κατά τη διάρκεια αυτού του 12μήνου οι αγορές θα «ζυγίσουν» πόσο συνεπής είναι η ακολουθούμενη από τη χώρα μας οικονομική πολιτική . Ουαί δε και αλοίμονο μας αν δεν φανούμε σοβαροί, συνετοί, αξιόπιστοι, ιδιαίτερα ελλείψει «προληπτικής πιστωτικής γραμμής»! Οι αγορές θα μας «τιμωρήσουν» με υψηλά ή ακόμα και με απαγορευτικά επιτόκια δανεισμού. Οι αγορές θα κρίνουν λοιπόν την επανένταξη μας στο διεθνές οικονομικό σύστημα και, όπως όλοι ξέρουμε ,οι αγορές είναι αδυσώπητες!

7// Θα υπάρξει στη μετά μνημόνιο εποχή εποπτεία της ελληνικής οικονομίας από τους εταίρους μας; Θα είναι η εποπεία αυτή «ενισχυμένη»;
ΝΑΙ, θα υπάρξει εποπτεία, κατ’ αρχήν, ενισχυμένη σε σχέση με αυτή των άλλων χωρών που βγήκαν από τα μνημόνια, διότι έχουμε δανεισθεί κολοσσιαία ποσά -πιο πολλά από οποιαδήποτε χώρα παγκοσμίως- και οι πιστωτές μας, που είναι κράτη-εταίροι, πρέπει παράλληλα να διαφυλάξουν και τα συμφέροντα των φορολογουμένων τους.

Πιό σημαντικό για μας είναι όμως αυτό που είπε ο Επίτροπος Μοσκοβισί, ότι δηλαδή πρέπει την επόμενη περίοδο να διασφαλίσουμε ότι η Ελλάδα δεν θα ξαναζήσει παρόμοια τραγωδία! Άρα η εποπτεία είναι κεφαλαιώδους σημασίας για να μη πάνε χαμένες οι θυσίες του λαού μας. Ας παρατηρήσουμε επίσης ότι καθώς η «ενισχυμένη» εποπτεία δεν έχει ακόμα ποτέ εφαρμοσθεί, θα σχεδιασθεί «στα μέτρα μας».

8// Υπάρχει κίνδυνος να ξαναμπούμε σε μνημόνιο;
ΝΑΙ, δεν πρέπει ν´αποκρυφτεί ότι πράγματι υπάρχει τέτοιος κίνδυνος! Ο κίνδυνος αυτός είναι κυρίως πολιτικός και εμφανίζεται να είναι πιο έντονος κατά τα επόμενα 2 χρόνια, όπου έχουμε σειρά εκλογικών αναμετρήσεων και ήδη αναπτύσσεται δυστυχώς ένα πολωτικό κλίμα, τη στιγμή που η χώρα βγαίνει από την « εντατική» και είναι ιδιαίτερα ευάλωτη, το δε διεθνές κλίμα επιβαρύνεται το τελευταίο καιρό ιδιαίτερα.

Ας μη ξεχνάμε ότι η στείρα πολιτική αντιπαράθεση οδήγησε τη χώρα μας στην υπογραφή 3 μνημονίων,όταν οι άλλες χώρες που αντιμετώπισαν παρόμοιο πρόβλημα, συνήψαν μόνο ένα!

Αν η Ελλάδα δεν ακολουθήσει τη γραμμή που έχει συμφωνήσει με τους εταίρους της,μπορεί να βρεθεί « εκτός αγορών», λόγω απαγορευτικών επιτοκίων. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μετά την αυστηροποίηση,λόγω της κρίσης, των ευρωπαϊκών κανονισμών οικονομικής διακυβέρνησης, έχει τη δυνατότητα να απαιτήσει την ένταξη μιας προβληματικής χώρας της Ευρωζώνης σε μνημόνιο, χωρίς τη δυνατότητα για τη τελευταία να εναντιωθεί.

Πρόκειται για τη «τραγωδία» που, όπως προανέφερα,ο Επίτροπος Μοσκοβισί είπε ότι δεν πρέπει να ξαναζήσει η χώρα μας!

Σ´αυτή λογική, ας κρατήσουμε κατά νου το στίχο του εθνικού μας ποιητή από τον Ύμνο στην Ελευθερία:

«Μην ειπούν στο στοχασμό τους τα ξένη έθνη αληθινά:

«Εάν μισούνται ανάμεσά τους δεν τους πρέπει ελευθεριά».

*Ειδικού Συμβούλου του Ευρωπαίου Επιτρόπου
Πιερ Μοσκοβισί, υπεύθυνου για τις οικονομικές και νομισματικές υποθέσεις,
Πρώην Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της ΕΕ στην Ελλάδα

«Το θέμα είναι ότι υπάρχουν εναλλάκτες λύσεις», όπως είπε.

Το προαπαιτούμενο είναι τόνισε να εφαρμοστούν τα προαπαιτούμενα ώστε να δώσουμε αξιοπιστία στις αγορές. «Εαν δώσουμε αυτή την αξιοπιστία η Ελλάδα θα μπορέσει να δανειστεί με λιγότερο επιτόκιο, άρα θα έχει λιγότερο ανάγκη από δεκανίκια που θα μπορεί να της προσφέρει η Ευρώπη».

«Είναι ένα στοίχημα η Ελλάδα να πετύχει μετά από τρία μνημόνια», κατέληξε.

Του Πάνου Καρβούνη
Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα

Για πρώτη φορά από την ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), οι Έλληνες έχουν τόσο αρνητική άποψη για την Ευρώπη. Όπως κατέδειξε πρόσφατη έρευνα, η πλειοψηφία των ερωτηθέντων πιστεύει ότι από την συμμετοχή της Ελλάδας στην ΕΕ περισσότερο ωφελημένη βγήκε η ΕΕ!

Ως κάποιος που παρακολούθησε εκ των έσω την πολιτική και οικονομική συνεισφορά της ΕΕ στην ανάπτυξη της Ελλάδας, αλλά και ως Έλληνας, είμαι βαθύτατα προβληματισμένος με αυτή την εξέλιξη. Και αυτό γιατί η Ελλάδα εισέπραττε πάντα πολύ περισσότερα από όσα προσέφερε στον κοινοτικό προϋπολογισμό.

Τα περισσότερα έργα υποδομής που αποπεράτωσαν διαχρονικά οι ελληνικές κυβερνήσεις έγιναν με συνεισφορά κοινοτικών κονδυλίων. Δρόμοι, αεροδρόμια και λιμάνια δεν ήταν δανεικά, αλλά έμειναν στην χώρα και ανήκουν στους Έλληνες.

Την επόμενη εβδομάδα θα δοθεί στην κυκλοφορία ο νέος αυτοκινητόδρομος στα Τέμπη –ένδειξη ότι, ακόμα και σε περίοδο κρίσης, έργα-παρακαταθήκες συνεχίζουν να γίνονται πράξη με ευρωπαϊκή στήριξη. Για την ακρίβεια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διέθεσε μόλις την προηγούμενη εβδομάδα 1,3 δισεκατομμύρια ευρώ για να ολοκληρωθούν πανελλαδικά 10 μεγάλα έργα μεταφορών και περιβάλλοντος, όπως η επέκταση του μετρό της Αθήνας και η αποπεράτωση της κατασκευής του μετρό της Θεσσαλονίκης.

Στην Ελλάδα της κρίσης μπορεί οι υποδομές να μην φαντάζουν ως πρώτη προτεραιότητα. Το επενδυτικό σχέδιο Γιούνκερ, όμως, είναι από τα πιο σημαντικά εργαλεία που τροφοδοτούν σήμερα την ελληνική αγορά με χρήμα και κατ’ επέκταση με θέσεις εργασίας και δυνατότητες ανάπτυξης. Το πιο πρόσφατο παράδειγμα είναι η χρηματοδότηση μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων των 14 περιφερειακών αεροδρομίων, που θα συμβάλλουν καθοριστικά στην ανάπτυξη του τουρισμού μας όλο τον χρόνο και θα δημιουργήσουν θέσεις εργασίας.

Παρόλα αυτά o σημερινός βαθύς σκεπτικισμός του Έλληνα προς την συνδρομή της ΕΕ δημιουργεί ένα εύλογο ερώτημα. Θα μπορούσε η Ελλάδα να υπάρξει εκτός Ένωσης, όπως επέλεξε το Ηνωμένο Βασίλειο; Αν και είναι νωρίς για να πει κανείς πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα για το Ηνωμένο Βασίλειο, όσον αφορά στην χώρα μας η απάντηση είναι ότι η Ελλάδα, σε πληθώρα τομέων, δεν θα επιβίωνε έξω από την ΕΕ. Αλλά και τα υπόλοιπα κράτη μέλη της ΕΕ δεν θα επιβίωναν τόσο εύκολα μεμονωμένα στο παγκόσμιο γίγνεσθαι. Η ευημερία των ευρωπαϊκών κρατών είναι άμεσα συνυφασμένη με την πρόοδο της Ένωσης.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να είναι σήμερα συλλογικά από τις ισχυρότερες δυνάμεις παγκοσμίως, η βαρύτητά της όμως απειλείται από τις αναδυόμενες οικονομίες και την διεθνή αστάθεια. Στις επόμενες δεκαετίες ο πληθυσμός της θα συρρικνωθεί κάτω από το 5% του παγκόσμιου πληθυσμού, ενώ θα γίνεται όλο και γηραιότερος, με αντίκτυπο στα συστήματα πρόνοιας.

Σε ένα τέτοιο παγκόσμιο πλαίσιο φανταστείτε μια από τις μικρότερες και φτωχότερες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ελλάδα, μία χώρα σε μία τόσο κρίσιμη και συνάμα επικίνδυνη γειτονιά, να πορεύεται μόνη της στον κόσμο, χωρίς το συλλογικό βάρος της Ένωσης.

Μέχρι να εμφανιστούν οι «πολυ-κρίσεις» των τελευταίων ετών (ζώνη ευρώ, ασφάλεια, μεταναστευτικό) η ΕΕ εμπέδωνε την νομιμοποίησή της ως υπερεθνικός οργανισμός από το γεγονός ότι εξασφάλιζε την ευημερία των λαών της. Από την ίδρυσή της ΕΟΚ, το 1957, τα πράγματα πήγαιναν πάντα όλο και καλύτερα. Με την πάροδο των ετών, όμως, οι διχόνοιες των κρατών-μελών της σε κομβικά ζητήματα κλόνισαν την ικανότητά της να λειτουργεί αποτελεσματικά.

Τα 60α γενέθλια της ΕΕ αποτελούν εξαιρετική ευκαιρία για ανασύνταξη του οράματος και αποκατάσταση στρεβλώσεων που προέκυψαν. Το έναυσμα για την ανανοηματοδότηση της ΕΕ έδωσε η Λευκή Βίβλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Τα σενάρια που παρουσίασε ο Πρόεδρος Γιούνκερ θέτουν τις βάσεις της συζήτησης για να οριοθετήσουμε το κοινό ευρωπαϊκό μας μέλλον. Βασικός στόχος είναι να επαναπροσδιορίσουμε το μέλλον αυτό, δίνοντας την δυνατότητα στους Ευρωπαίους πολίτες να πάρουν μέρος σε αυτή την διαδικασία με βασική αρχή πάντα την ενότητα.

Σε αυτό το κοινό μέλλον η Ελλάδα οφείλει να είναι, πρέπει να είναι και θα είναι παρούσα. Γιατί και η Ευρωπαϊκή Ένωση χωρίς την Ελλάδα δε θα ήταν η ίδια!

Συνυφασμένη με την προσπάθεια εξόδου της χώρας από τις εποχές των μνημονίων, έχει αποκτήσει τελευταία μια υφή μυθική, με την "κακή Ευρώπη" και τα μέτρα λιτότητας που "επιβάλλει" στο επίκεντρο της κριτικής αυτών που (λένε πως) την επιθυμούν.

Του Πάνου Καρβούνη*

Πρέπει να παραδεχτούμε ότι τα μέτρα δημοσιονομικής προσαρμογής, με τις σχετικές περικοπές που εμπεριέχουν, ενέχουν μια πλευρά οικονομικής συρρίκνωσης – και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το αναγνωρίζει αυτό.

Γι' αυτό το λόγο όμως και θέτει στην διάθεση της Ελλάδας μια σειρά αναπτυξιακών εργαλείων, με την καλή χρήση των οποίων, και σε συνδυασμό με τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, η όποια συρρίκνωση μπορεί όχι μόνο να ισοφαριστεί αλλά και να υπερκεραστεί.

Καταρχήν υπάρχουν τα κεφάλαια που διοχετεύονται μέσω των Ευρωπαϊκών Επενδυτικών και Διαρθρωτικών Ταμείων (μεταξύ των οποίων και το γνωστό σε όλους ΕΣΠΑ), συνολικοί πόροι ύψους 20,3 δις. Σύμφωνα με τη νέα πολιτική συνοχής, οι επενδύσεις πρέπει να έχουν στρατηγικό χαρακτήρα, με εστίαση στην πραγματική οικονομία, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό, αλλά και να αφορούν συγκεκριμένες θεματικές.

Επίσης γίνεται ιδιαίτερη μνεία στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις που άλλωστε αποτελούν βασικό πνεύμονα της ελληνικής οικονομίας. Από τα συνολικά 20,3 δις. λοιπόν, τα 4,57 δις. έχουν δεσμευτεί για το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα "Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία" με στόχο, εντέλει, τη μετάβαση σε ποιοτική επιχειρηματικότητα.

Η επιχειρηματικότητα ενισχύεται επιπλέον και μέσα από τα 13 περιφερειακά προγράμματα, δηλαδή τα ευρωπαϊκά χρήματα που διαχειρίζονται απευθείας οι περιφέρειες της χώρας.

Στο νέο ΕΣΠΑ προβλέπονται επίσης πρόσθετα χρηματοδοτικά εργαλεία με κυριότερο αυτό των μικροπιστώσεων, μέσω των οποίων ενισχύονται εταιρείες λιανικού εμπορίου.

Εκτός του ΕΣΠΑ, μέσω του προγράμματος JEREMIE έχουν διοχετευθεί έως τώρα στις τράπεζες περίπου 200 εκ. για χαμηλότοκα δάνεια με δυνατότητα για περισσότερα στο άμεσο μέλλον. Επιπλέον δυνατότητες χρηματοδότησης των μικρομεσαίων δίνονται και μέσω του προγράμματος COSME με προϋπολογισμό 2,3 δις € για το διάστημα 2014-2020.

Υπάρχουν ακόμα: ο μηχανισμός εγγύησης δανείων, τα χρηματοοικονομικά μέσα για την αύξηση της απορρόφησης κονδυλίων, ο μηχανισμός συνεπένδυσης, τα ταμεία αστικής ανάπτυξης, η πρωτοβουλία JESSICA για έργα ΣΔΙΤ – και φυσικά, το περίφημο Επενδυτικό Σχέδιο Γιούνκερ που έχει αρχίσει να αποφέρει καρπούς και στην Ελλάδα.

Κι αν όλα αυτά σας φαίνονται "ξένη γλώσσα", σας καλώ να τα ανακαλύψετε μέσα από τις ιστοσελίδες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αλλά και με την βοήθεια της Αντιπροσωπείας της στην Ελλάδα.

Τα ευρωπαϊκά κονδύλια όμως δεν είναι πανάκεια. Σημασία έχει το πώς η Ελλάδα τα χρησιμοποιεί, πώς θα καταφέρει να παραδώσει ποιοτικά έργα προς όφελος των πολιτών και της πραγματικής οικονομίας, θέτοντας την έλλειψη διαφάνειας και τις σπατάλες οριστικά στο παρελθόν.

Και αυτό δεν μπορεί να επιτευχθεί παρά μόνο μέσω μιας σύγχρονης και αποτελεσματικής δημόσιας διοίκησης – έννοιες τόσο πολυχρησιμοποιημένες που έχουν γίνει σχεδόν ταμπού!

Το πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής αναφέρει ρητά την ανάγκη εκσυγχρονισμού του δημοσίου τομέα. Τώρα έχουμε μια εξαιρετική ευκαιρία, και ίσως μια τελευταία ευκαιρία, για μια πολύπλευρη και ουσιαστική προσέγγιση. Για να μην παραμείνει η ανάπτυξη άπιαστο όνειρο στο διηνεκές…

* Άρθρο του κ. Πάνου Καρβούνη, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα