Ενώ οι ειδικοί συχνά μιλούν για την σημασία του ποιοτικού ύπνου, πολλές μελέτες έχουν εξετάσει τις συνήθειες ύπνου των ανθρώπων σε μια δεδομένη χρονική περίοδο. Ωστόσο, αυτές οι συνήθειες μπορούν να αλλάξουν κατά τη διάρκεια της ζωής ενός ατόμου, επομένως μια μεμονωμένη μέτρηση μπορεί να μην δείχνει πάντα την πλήρη εικόνα για την υγεία κάποιου κατά τη διάρκεια της ζωής του.

Για να κατανοήσουν καλύτερα τον τρόπο που οι αλλαγές στις συνήθειες ύπνου επηρεάζουν την υγεία, ερευνητές από την Κίνα εξέτασαν τα πρότυπα ύπνου ανθρώπων σε δύο διαφορετικά χρονικά σημεία, με διαφορά πολλών ετών.

Όπως και σε παλαιότερες έρευνες, ανακάλυψαν ότι η καλύτερη ποιότητα ύπνου συνδέεται με καλύτερη υγεία και πιο συγκεκριμένα με χαμηλότερο κίνδυνο στεφανιαίας νόσου και εγκεφαλικού.

Αυτά τα οφέλη ήταν πιο ισχυρά για τα άτομα που συνήθιζαν να κοιμούνται επαρκώς από την αρχή έως και το τέλος της μελέτης.

Ωστόσο, ακόμη και οι άνθρωποι που είχαν υψηλή ποιότητα ύπνου μόνο σε μια χρονική στιγμή είχαν χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου σε σύγκριση με εκείνους με συνεχή κακή ποιότητα ύπνου.

Η νέα επιστημονική μελέτη έχει δημοσιευθεί στο JAMA Network.

Πώς επηρεάζει η ποιότητα του ύπνου την καρδιά;

Η μελέτη περιελάμβανε πάνω από 15.000 συνταξιούχους από την Κίνα που συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια και έκαναν ιατρικές εξετάσεις με διαφορά περίπου πέντε ετών. Συνέλεξαν στην συνέχεια γενετικά δεδομένα από ορισμένα άτομα, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για τον προσδιορισμό του καρδιαγγειακού κινδύνου τους.

Τα άτομα αποκλείστηκαν από τη μελέτη εάν είχαν ήδη διαγνωστεί με καρδιαγγειακή νόσο ή καρκίνο στην αρχή της μελέτης.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τα ερωτηματολόγια για να καθορίσουν την ποιότητα του ύπνου των συμμετεχόντων. Ο «ιδανικός» ύπνος ορίστηκε βάσει τεσσάρων παραγόντων:

• Την ώρα του ύπνου, μεταξύ 10 το βράδυ και τα μεσάνυχτα.
• Την διάρκεια του ύπνου, 7- 8 ώρες.
• Καλή ποιότητα ύπνου.
• Ύπνος κατά την διάρκεια της ημέρας, που διήρκησε 60 λεπτά ή λιγότερο.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα άτομα με «ιδανικές» συνήθειες ύπνου σε κάθε χρονική στιγμή είχαν λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουν καρδιαγγειακή νόσο (στεφανιαία νόσο ή εγκεφαλικό) σε σύγκριση με άτομα με κακές συνήθειες ύπνου και τις δύο φορές.

Πόσο μειώνεται ο κίνδυνος καρδιαγγειακής νόσου;

Τα άτομα που ανέφεραν υψηλή ποιότητα ύπνου σταθερά (δηλαδή και στα δύο χρονικά σημεία) είχαν τον χαμηλότερο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Αυτό περιελάμβανε 16% χαμηλότερο κίνδυνο στεφανιαίας νόσου και 34% χαμηλότερο κίνδυνο εγκεφαλικού.

Όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη την επίδραση των γονιδίων των ανθρώπων, διαπίστωσαν ότι όσοι είχαν χαμηλό γενετικό κίνδυνο για καρδιαγγειακή νόσο και ευνοϊκά πρότυπα ύπνου και στις δύο χρονικές στιγμές είχαν τον χαμηλότερο καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Η ομάδα χαμηλότερου κινδύνου είχε 35% χαμηλότερο κίνδυνο στεφανιαίας νόσου και 52% χαμηλότερο κίνδυνο εγκεφαλικού σε σύγκριση με άτομα με υψηλό γενετικό κίνδυνο και ελλιπή ύπνο.

Ωστόσο, σύμφωνα με τα ευρήματα, ακόμη και άτομα με μέτριο ή υψηλό γενετικό κίνδυνο επωφελούνται από τον ποιοτικό ύπνο, αφού ο κίνδυνος φαίνεται να μειώθηκε κατά 64%.

«Ακόμα και με την παρουσία γενετικών παραγόντων που σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων, ο ποιοτικός ύπνος μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο, προφυλάσσοντας την καρδιά» καταλήγουν οι ερευνητές πίσω από την μελέτη.

Συγκεκριμένα, η κατανάλωση φρούτων, λαχανικών, οσπρίων, ξηρών καρπών, ψαριών και γαλακτοκομικών προϊόντων με πλήρη λιπαρά συντελεί στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων στους ενήλικες, συμπεριλαμβανομένων των καρδιακών προσβολών και των εγκεφαλικών επεισοδίων. Την ίδια ώρα, η μη κατανάλωση αρκετών συνδυασμών από τα έξι αυτά τρόφιμα συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου.

Στη μελέτη, με επικεφαλής ερευνητές του Πανεπιστημίου Μακμάστερ, του νοσοκομείου «Hamilton Health Sciences» και του Ινστιτούτου Έρευνας για την Υγεία του Πληθυσμού του Καναδά, περιγράφεται επίσης ότι μια υγιεινή διατροφή μπορεί να επιτευχθεί με διάφορους τρόπους, όπως η συμπερίληψη μέτριας ποσότητας δημητριακών ολικής άλεσης ή μη επεξεργασμένων κρεάτων.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι σχεδόν 18 εκατομμύρια άνθρωποι πέθαναν από καρδιαγγειακά νοσήματα το 2019, που αντιπροσωπεύουν το 32% όλων των θανάτων παγκοσμίως. Το 85% αυτών των θανάτων οφειλόταν σε καρδιακές προσβολές και εγκεφαλικά επεισόδια. Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από πολλαπλές μελέτες που αφορούσαν σε 245.000 άτομα σε 80 χώρες. Έτσι, περιλαμβάνεται εκπροσώπηση από χώρες υψηλού, μεσαίου και χαμηλού εισοδήματος.

Ο επικεφαλής συγγραφέας, Άντριου Μέντε, επίκουρος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Μακμάστερ και ερευνητής στο Ινστιτούτο Έρευνας για την Υγεία του Πληθυσμού, επισημαίνει ότι «εξαιρώντας τις μεγαλύτερες ποσότητες φρούτων, λαχανικών, ξηρών καρπών και οσπρίων, οι ερευνητές κατέδειξαν ότι η κατανάλωση των φυσικών τροφών με μέτρο είναι το κλειδί. Οι μέτριες ποσότητες ψαριών και γαλακτοκομικών προϊόντων με πλήρη λιπαρά συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου και θνησιμότητας. Τα ίδια αποτελέσματα στην υγεία μπορούν να επιτευχθούν με τη μέτρια κατανάλωση δημητριακών και κρεάτων, αρκεί να πρόκειται για μη επεξεργασμένα δημητριακά ολικής άλεσης και μη επεξεργασμένα κρέατα».

Οι ερευνητές συνιστούν μια μέση ημερήσια πρόσληψη από δύο έως τρεις μερίδες φρούτων, δύο έως τρεις μερίδες λαχανικών, μία μερίδα ξηρών καρπών και δύο μερίδες γαλακτοκομικών. Επίσης, τρεις έως τέσσερις μερίδες οσπρίων εβδομαδιαίως και δύο έως τρεις μερίδες ψαριών εβδομαδιαίως. Τα πιθανά υποκατάστατα περιλαμβάνουν μία μερίδα δημητριακών ολικής άλεσης καθημερινά και μία μερίδα μη επεξεργασμένου κόκκινου κρέατος ή πουλερικών καθημερινά.

Τα άτομα με κατάθλιψη αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου. Ωστόσο, περισσότερες γυναίκες εμφανίζουν καρδιαγγειακά προβλήματα σε σχέση με τους άνδρες, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύεται στο περιοδικό του Αμερικανικού Κολεγίου Καρδιολογίας «JACC: Asia».

Βιολογικοί παράγοντες όπως η γενετική και το ορμονικό προφίλ ενδέχεται επίσης να αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου των γυναικών

Η μελέτη διερευνά τη σχέση μεταξύ κατάθλιψης και καρδιαγγειακής νόσου, ρίχνοντας φως στους πιθανούς μηχανισμούς που συμβάλλουν στις διαφορές με βάση το φύλο και υπογραμμίζει τη σημασία της προσαρμογής των στρατηγικών πρόληψης και διαχείρισης της καρδιαγγειακής νόσου ανάλογα με τους παράγοντες που σχετίζονται με το φύλο.

Η κατάθλιψη αποτελεί την τρίτη κύρια αιτία νοσηρότητας παγκοσμίως. Προηγούμενες έρευνες δείχνουν ότι σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών συμβάντων, συμπεριλαμβανομένου του εμφράγματος του μυοκαρδίου, της στηθάγχης, του εγκεφαλικού επεισοδίου και της θνησιμότητας.

Η μελέτη

Στη μελέτη, στην οποία συμμετείχαν 4,1 εκατομμύρια άτομα ηλικίας 36-52 ετών, συνέλεξε τον δείκτη μάζας σώματος, την αρτηριακή πίεση και τις εργαστηριακές τιμές νηστείας κατά τον αρχικό έλεγχο υγείας τους.

Όπως προέκυψε, η αναλογία κινδύνου της κατάθλιψης για καρδιαγγειακά νοσήματα ήταν 1,39 για τους άνδρες και 1,64 για τις γυναίκες σε σύγκριση με τους συμμετέχοντες χωρίς κατάθλιψη.

Σχετικά με τους πιθανούς μηχανισμούς που μπορεί να συμβάλλουν σε αυτό, οι συγγραφείς της μελέτης επισημαίνουν ότι μια εξήγηση είναι ότι οι γυναίκες μπορεί να βιώνουν πιο σοβαρά και επίμονα συμπτώματα κατάθλιψης σε σύγκριση με τους άνδρες και μπορεί να έχουν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν κατάθλιψη κατά τη διάρκεια κρίσιμων περιόδων ορμονικών αλλαγών, όπως η εγκυμοσύνη ή η εμμηνόπαυση.

Άλλοι μηχανισμοί περιλαμβάνουν τη μεγαλύτερη ευαισθησία των γυναικών σε παραδοσιακούς παράγοντες κινδύνου, όταν βρίσκονται σε κατάθλιψη, όπως η υπέρταση, ο διαβήτης και η παχυσαρκία, οι οποίοι μπορεί να συμβάλλουν στην ανάπτυξη καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Οι διαφορές στη χρήση της υγειονομικής περίθαλψης και της θεραπείας μεταξύ ανδρών και γυναικών και οι διαφορές συγκεκριμένου φύλου σε βιολογικούς παράγοντες, όπως η γενετική και το ορμονικό προφίλ, ενδέχεται επίσης να αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου των γυναικών.