Σε μια μεγάλη κλινική μελέτη στις ΗΠΑ με την ονομασία Pathfinder 2, το αιματολογικό τεστ Galleri απέδειξε υψηλή ακρίβεια στην ανίχνευση της νόσου. Από τους συμμετέχοντες στους οποίους εντοπίστηκε «σήμα καρκίνου» στο αίμα, 61,6% διαγνώστηκαν τελικά με τη νόσο. Εξίσου σημαντικό είναι ότι το Galleri μπόρεσε να προσδιορίσει το σημείο προέλευσης του καρκίνου σε 92% των περιπτώσεων, μειώνοντας την ανάγκη για πολύπλοκες και χρονοβόρες διαγνωστικές εξετάσεις, σύμφωνα με τον Independent.

Περισσότεροι από τους μισούς καρκίνους που εντοπίστηκαν (53,5%) βρέθηκαν σε πρώιμο στάδιο (I ή II), ενώ σχεδόν επτά στους δέκα (69,3%) εντοπίστηκαν πριν εξελιχθούν σε προχωρημένες μορφές. Παράλληλα, το τεστ απέκλεισε σωστά την παρουσία καρκίνου στο 99,6% των ατόμων χωρίς νόσο, επιδεικνύοντας εξαιρετική ειδικότητα.

Η μελέτη Pathfinder 2, τα αποτελέσματα της οποίας παρουσιάστηκαν προ ημερών στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Ογκολογίας (ESMO) στο Βερολίνο, αξιολόγησε τη χρήση του Galleri σε πραγματικές συνθήκες, παράλληλα με τα καθιερωμένα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου όπως η μαστογραφία και ο έλεγχος για καρκίνο του παχέος εντέρου. Συμμετείχαν πάνω από 23.000 άτομα από τις ΗΠΑ και τον Καναδά χωρίς συμπτώματα, με τουλάχιστον 12 μήνες παρακολούθησης.

Επταπλάσια αύξηση των ανιχνευμένων καρκίνων
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, η προσθήκη του Galleri στα καθιερωμένα προγράμματα οδήγησε σε επταπλάσια αύξηση του αριθμού των καρκίνων που ανιχνεύθηκαν μέσα σε έναν χρόνο. Από τους 216 συμμετέχοντες στους οποίους το τεστ έδειξε σήμα καρκίνου, 133 έλαβαν τελικά διάγνωση.

Το τεστ θεωρείται ιδιαίτερα ελπιδοφόρο για μορφές καρκίνου που δεν διαθέτουν επίσημα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου, όπως του παγκρέατος, του ήπατος, των ωοθηκών και της κεφαλής και τραχήλου, οι οποίες συνήθως διαγιγνώσκονται σε προχωρημένα στάδια. Επιπλέον, η δυνατότητα του Galleri να υποδεικνύει το σημείο εμφάνισης του όγκου καθιστά τη διαγνωστική διαδικασία ταχύτερη και πιο αποδοτική, επιτρέποντας στους γιατρούς να επικεντρώνουν τις εξετάσεις τους και να αξιοποιούν καλύτερα τους διαθέσιμους πόρους.

Το Εθνικό Σύστημα Υγείας της Βρετανίας (NHS) διεξάγει τώρα τη δική του μεγάλης κλίμακας δοκιμή του Galleri, τα αποτελέσματα της οποίας αναμένονται το επόμενο έτος. Αν η μελέτη επιβεβαιώσει τα ενθαρρυντικά δεδομένα από τις ΗΠΑ, η ενσωμάτωση του τεστ στα προγράμματα πρόληψης θα μπορούσε να πολλαπλασιάσει τον αριθμό των καρκίνων που εντοπίζονται σε πρώιμο στάδιο, επιτρέποντας πιο αποτελεσματικές και συχνά θεραπευτικές παρεμβάσεις.

Το συνέδριο τελεί υπό την επιστημονική αιγίδα της Ελληνικής Εταιρείας Ιατρικής Ογκολογίας (HeSMO) και την αιγίδα της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ).
Τα επιτεύγματα, τα εμπόδια και η ευρωπαϊκή πραγματικότητα σε αυτό το πλαίσιο θα τεθούν στο επίκεντρο, ενώ εξαιρετικοί ομιλητές από την Ελλάδα και το εξωτερικό θα επικεντρωθούν σε βασικά ζητήματα που σχετίζονται με την πρόοδο και το μέλλον της Ελλάδας στον αγώνα κατά του καρκίνου, τις κοινωνικές ανισότητες στη χάραξη δημόσιας πολιτικής, έγκαιρη ανίχνευση του καρκίνου, καθώς και ο ρόλος των βιοδεικτών και των νέων τεχνολογιών.

Οι μεταρρυθμίσεις του εθνικού συστήματος υγείας στην Ελλάδα, η συμβολή της τεχνητής νοημοσύνης, της ΕΕ και των εθνικών επενδυτικών ευκαιριών, αλλά και η σημασία της ενσωμάτωσης της φωνής των ασθενών στον σχεδιασμό της πολιτικής για τον καρκίνο θα αναλυθούν επίσης κατά τη διάρκεια των συνεδριών.

Στην ενότητα «Η πρόοδος της Ελλάδας στον αγώνα ενάντια στον καρκίνο», αναλύθηκε η στρατηγική της και τονίστηκε η ανάγκη για ένα εθνικό σχέδιο για τον καρκίνο.

«Δεν έχουμε χρόνο για χάσιμο»

Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης εξέφρασε, ανοίγοντας τις εργασίες του ECONOMIST, την έκπληξή του για την πρόοδο που έχει καταγράψει η επιστήμη στην πρόοδο της αντιμετώπισης του καρκίνου τα τελευταία 10 χρόνια.

Για πρώτη φορά, επισήμανε, η ανθρωπότητα μπορεί να πει ότι αντιμετωπίζουμε τον καρκίνο. Οι προκλήσεις όμως είναι πολλές που συνοδεύουν αυτές τις εξελίξεις.
Τις καινοτόμες θεραπείες συνοδεύουν οι δημοσιονομικές προκλήσεις και αυτές αφορούν το σύνολο των συστημάτων υγείας σε όλο τον κόσμο, είπε ο υπουργός.

Ο πληθυσμός γηράσκει, οι νέες θεραπείες είναι ακριβές και οι κρατικοί προϋπολογισμοί έχουν όρια. Είμαι αισιόδοξος, ανέφερε ο κ. Γεωργιάδης, ότι θα τα καταφέρουμε σε συνεργασία με την επιστημονική κοινότητα. Η χρήση νέων φαρμάκων, επισήμανε, πρέπει να γίνει με υπεύθυνο τρόπο και για τον ασθενή, αλλά και η ευθύνη της Πολιτείας είναι ο ασθενής να έχει το φάρμακό του όταν πραγματικά το χρειάζεται.

Αναφέρθηκε στην αλόγιστη συνταγογράφηση του πανάκριβου φαρμάκου RELYVRIO για τη σπάνια νευροεκφυλιστική ασθένεια του κινητικού νευρώνα (ALS), που δεν είχε έγκριση ΕΜΑ παρά έγκριση φάσης ΙΙ από τον FDA και αποσύρθηκε από την εταιρεία.

Ωστόσο, όπως είπε, στην Ελλάδα γιατροί το συνταγογραφούσαν παρά τις επανειλημμένες συστάσεις της Ελληνικής Νευρολογικής Εταιρίας να μην το συνταγογραφούν. Μίλησε για αποτυχία των γιατρών και ξεκαθάρισε ότι θα θεσπιστούν αυστηροί κανόνες συνταγογράφησης ακριβών καινοτόμων φαρμάκων, διότι αν συνεχίσουμε έτσι «δεν θα έχουμε να πάρουμε ούτε ασπιρίνη».

Η μη σπατάλη των πόρων γίνεται αναγκαία συνθήκη για να μπορούμε να έχουμε τα φάρμακα όταν τα χρειαζόμαστε, είπε ο υπουργός, κάνοντας λόγο για αξιοποίηση πόρων με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο.

Αναφέρθηκε επίσης στο Εθνικό Μητρώο Νεοπλασιών, που ήταν από τα πρώτα που υπέγραψε ως υπουργός Υγείας, και η επιτυχία του εξαρτάται από τη συνεργασία όλων των εμπλεκομένων. Σχετικά με το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τον Καρκίνο, ο υπουργός δεσμεύθηκε ότι η θητεία του θα συνδεθεί με την υλοποίησή του. Για την Ελλάδα, είπε ο κ. Γεωργιάδης, η αντιμετώπιση του καρκίνου αποτελεί, κορυφαία προτεραιότητα, όπως άλλωστε και για όλα τα συστήματα υγείας. «Δεν έχουμε χρόνο για χάσιμο, πρέπει να τρέξουμε» είπε ο υπουργός. Έκανε ιδιαίτερη αναφορά στα προγράμματα πρόληψης «Σ. Δοξιάδης» που υλοποιούνται μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, λέγοντας ότι για πρώτη φορά η Πολιτεία ασχολείται σοβαρά με την πρόληψη.

Έξι εκατ. ευρώ για βιοδείκτες

Η Ζένια Σαριδάκη, ογκολόγος, πρόεδρος ΔΣ, Ελληνική Εταιρεία Ιατρικής Ογκολογίας (HeSMO), Διευθυντής, 1ο Ογκολογικό Τμήμα, Metropolitan Hospital Athens & Asklepios Diagnosis Crete, αναφέρθηκε στην υπογραφή του Εθνικού Μητρώου Νεοπλασιών που έγινε τον πρώτο μήνα του Άδωνι Γεωργιάδη στο Υπουργείο Υγείας, λέγοντας ότι τώρα μπαίνουμε σε φάση υλοποίησης.

Αναφέρθηκε στα βήματα που πρέπει να γίνουν, όπως στα θεραπευτικά πρωτόκολλα, συνταγογράφηση ογκολογικών φαρμάκων από εξειδικευμένους γιατρούς και έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στους βιοδείκτες. Η ιατρική ακριβείας είναι πολύτιμη και δεν είναι ακριβή, είπε, ανακοινώνοντας ότι η Ελληνική Εταιρεία Ιατρικής Ογκολογίας θα παρουσιάσει αιτιολογημένη νομική πρόταση στο υπουργείο Υγείας.

Από το 2011 έχουν επενδυθεί από τη φαρμακοβιομηχανία πάνω από 6 εκατ. ευρώ στους βιοδείκτες, ώστε οι ογκολογικοί ασθενείς να έχουν αυτούς τους δείκτες, που είναι απαραίτητοι, δωρεάν, είπε. Μίλησε επίσης για τη συνεχή εκπαίδευση των οικολόγων και τη συνεργασία της Ελληνική Εταιρεία Ιατρικής Ογκολογίας με ξένα πανεπιστήμια.

Εξάλειψη των ανισοτήτων

Ο Γιώργος Καπετανάκης, πρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ), ανέφερε ότι από την αρχή της χρονιάς ξεκινήσαμε με αυξημένη ταχύτητα και δύο πάγια αιτήματα της ογκολογικής κοινότητας όπως το Εθνικό Σχέδιο Δράσης και το Μητρώο Νεοπλασιών που βρίσκονται ψηλά στις προτεραιότητες του Υπουργείου Υγείας. «Η χώρα μας βρίσκεται σε μια δημιουργική κινητικότητα» είπε και τόνισε ότι η ανάπτυξη ενός Εθνικού Σχεδίου Δράσης στοχεύει στη μεγιστοποίηση του οφέλους για τον ασθενή. Θα θέτει τον άνθρωπο στο επίκεντρο, αξιοποιώντας όλα τα δεδομένα.

Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης αποτελεί δέσμευση της Πολιτείας και επένδυση στην αντιμετώπιση του καρκίνου ξεκινώντας από την πρόληψη, τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι το Εθνικό Σχέδιο πρέπει να περιλαμβάνει την εξασφάλιση της ισότιμης πρόσβασης των ασθενών στην πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία. Η εξάλειψη των ανισοτήτων πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα.

Η ποιότητα στη φροντίδα με επίκεντρο των ασθενή είναι η δεύτερη πρόκληση, είπε ο κ. Καπετανάκης, και μίλησε για τη δημιουργία ολοκληρωμένων κέντρων αντιμετώπισης του καρκίνου. Η επένδυση στην καινοτομία και η συνεργασία όλων των εμπλεκομένων είναι βασική παράμετρος για την επιτυχία ενός Σχεδίου Δράσης. Επίσης, η ενσωμάτωση σύγχρονων τεχνολογιών που φέρνουν επανάσταση στην αντιμετώπιση του καρκίνου πρέπει να αξιοποιηθούν. Ακόμη, πρέπει να περιλαμβάνεται η αναζήτηση νέων πόρων και η βέλτιστη κατανομή των υφιστάμενων όπως και η υιοθέτηση δεικτών αξιολόγησης.

Ο Μάικ Χολμς , αντιπρόεδρος, Παγκόσμιες Ιατρικές και Επιστημονικές Υποθέσεις Ογκολογική Θεραπευτική Περιοχή, MSD Global, αναφέρθηκε στη μεγάλη επιστημονική πρόοδο που έχει γίνει τα τελευταία 20 χρόνια αλλά και στις αλλαγές που έχουν γίνει σε επίπεδο αντιλήψεων, λέγοντας ότι το στίγμα για τον καρκίνο έχει μειωθεί σημαντικά. Πρέπει να κάνουμε περισσότερα, είπε, διότι ο καρκίνος παραμένει μεγάλη πρόκληση για τη δημόσια υγεία. Να κάνουμε τον καρκίνο από μια θανατηφόρα ασθένεια σε χρόνια, είπε, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι αυτό μπορεί να γίνει με τη συνεργασία όλων.

Τέτοια τρόφιμα είναι όσα έχουν υποστεί σημαντική επεξεργασία κατά την παραγωγή τους, όπως ποτά με ανθρακικό, συσκευασμένα ψωμιά, έτοιμα φαγητά, δημητριακά κ.α. Συχνά τέτοια προϊόντα είναι σχετικά φθηνά, βολικά στην κατανάλωση και προωθούνται μέσω ισχυρού μάρκετινγκ. Παράλληλα όμως έχουν συνήθως μεγαλύτερη ποσότητα αλατιού, λιπών, ζάχαρης, τεχνητών προσθετικών και άλλων ουσιών. Άλλες μελέτες έχουν συσχετίσει αυτές τις τροφές με παχυσαρκία, διαβήτη τύπου 2, καρδιαγγειακές παθήσεις κ.α.

Η έρευνα

Οι ερευνητές της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Κολλεγίου Imperial του Λονδίνου, σε συνεργασία με επιστήμονες της Διεθνούς Υπηρεσίας Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC) και των πανεπιστημίων του Σάο Πάολο (Βραζιλία) και Nova Λισαβόνας (Πορτογαλία), οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο ιατρικό περιοδικό eClinical Medicine, ανέλυσαν στοιχεία για περίπου 198.000 άτομα 40-69 ετών, η υγεία των οποίων παρακολουθήθηκε σε βάθος δεκαετίας, ειδικότερα αναφορικά με τη διάγνωση 34 διαφορετικών καρκίνων και της πιθανότητας θανάτου από αυτούς. Στη διάρκεια της μελέτης, περίπου 16.000 άνθρωποι εμφάνισαν καρκίνο και 4.000 πέθαναν εξαιτίας του.

Διαπιστώθηκε ότι για κάθε 10% αύξηση στην κατανάλωση πολύ επεξεργασμένων τροφίμων από έναν άνθρωπο, υπήρχε αύξηση 2% στην πιθανότητα γενικά να διαγνωσθεί καρκίνος και 19% ειδικότερα στην πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου των ωοθηκών. Ακόμη, υπήρχε αύξηση στη θνησιμότητα από καρκίνο κατά 6% γενικά και ειδικότερα κατά 16% από καρκίνο του μαστού και κατά 30% από καρκίνο των ωοθηκών.

Η επικεφαλής ερευνήτρια δρ Έστερ Βάμος του Imperial δήλωσε ότι «η νέα μελέτη έρχεται να προστεθεί στις αυξανόμενες ενδείξεις ότι τα άκρως επεξεργασμένα τρόφιμα είναι πιθανό να επηρεάσουν αρνητικά την υγεία, μεταξύ άλλων αυξάνοντας τον κίνδυνο καρκίνου…Άλλα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι η μείωση των πολύ επεξεργασμένων τροφών στη διατροφή μας μπορεί να παρέχει σημαντικά οφέλη για την υγεία. Μελλοντική έρευνα πρέπει να επιβεβαιώσει αυτά τα ευρήματα».

Η κύρια ερευνήτρια δρ Κιάρα Τσανγκ, επίσης του Imperial, ανέφερε ότι «τα πολύ επεξεργασμένα τρόφιμα βρίσκονται παντού και προωθούνται έντονα με φθηνές τιμές και ελκυστικές συσκευασίες, προκειμένου να αυξηθεί η κατανάλωσή τους. Αυτό δείχνει ότι το διατροφικό περιβάλλον μας χρειάζεται επειγόντως μεταρρύθμιση για να προστατευθεί ο πληθυσμός από τα πολύ επεξεργασμένα τρόφιμα».

Σύσταση για περιορισμό των πολύ επεξεργασμένων τροφίμων

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και η Διεθνής Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ έχουν προηγουμένως απευθύνει σύσταση για περιορισμό των πολύ επεξεργασμένων τροφίμων στο πλαίσιο μιας πιο υγιεινής διατροφής. Σε αρκετές χώρες, όπως Γαλλία, Καναδά και Βραζιλία, γίνονται προσπάθειες για μείωση της κατανάλωσης αυτών των τροφών.

Οι ερευνητές πρότειναν, μεταξύ άλλων, να υπάρχουν σαφείς προειδοποιητικές σημάνσεις στις συσκευασίες των πολύ επεξεργασμένων τροφίμων, ώστε να προστατευθούν κυρίως τα φτωχότερα νοικοκυριά που είναι πιο ευάλωτα στα φθηνά αλλά και ανθυγιεινά προϊόντα.

Από την άλλη, οι επιστήμονες παραδέχθηκαν ότι η μελέτη παρατήρησής τους δεν αποδεικνύει μια σχέση αιτίας-αποτελέσματος μεταξύ πολύ επεξεργασμένων τροφών-καρκίνου, αλλά μια συσχέτιση, γι’ αυτό χρειάζεται περισσότερη έρευνα ώστε να αποδειχθεί μια τέτοια σχέση. Πρόσθεσαν ότι ο καρκίνος έχει πια ξεπεράσει την καρδιαγγειακή νόσο ως κυριότερη αιτία πρόωρου θανάτου σε πολλές χώρες υψηλού εισοδήματος.

Οι περιπτώσεις που εξετάστηκαν αφορούσαν ασθενείς που θεωρητικά βρίσκονταν στο τελικό στάδιο της νόσου αλλά σώθηκαν χάρη στο συγκεκριμένο κοκτέιλ φαρμάκων.

Η δοκιμή των ανοσοθεραπευτικών φαρμάκων έγινε από ερευνητές του Ινστιτούτου Καρκινικών Ερευνών και του νοσοκομείου Royal Marsden του Λονδίνου.

Πώς λειτουργούν τα φάρμακα

Το ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς κατά τρόπο που να σκοτώνει τα καρκινικά κύτταρα ενεργοποιούν τα nivolumab και ipilimumab.

Η κλινική δοκιμή τρίτης φάσης περιλάμβανε σχεδόν χίλιους ασθενείς με καρκίνο στο κεφάλι ή στο λαιμό στο τελικό στάδιο. Αν και τα αποτελέσματα θεωρούνται ακόμα πρώιμα και στατιστικά αβέβαια, παρόλα αυτά χαρακτηρίζονται «κλινικά σημαντικά» και «ενθαρρυντικά» καθώς δείχνουν πώς ασθενείς έζησαν για μήνες ή και χρόνια περισσότερο από το αναμενόμενο, με λιγότερες μάλιστα παρενέργειες σε σύγκριση με άλλες θεραπείες.

Ενδεικτική είναι η περίπτωση του 77χρονου Μπάρι Άμπροουζ που είχε διαγνωστεί με καρκίνο του φάρυγγα, με τη νόσο να έχει επεκταθεί στους πνεύμονες.

Ωστόσο, εντός οκτώ εβδομάδων από την έναρξη της θεραπείας με το κοκτέιλ των συγκεκριμένων φαρμάκων οι εξετάσεις έδειξαν πλήρη εξαφάνιση του όγκου στον φάρυγγα. Στη συνέχεια με χημειοθεραπεία και εγχείρηση ο Άμπροουζ απαλλάχθηκε πλήρως από τον καρκίνο και στους πνεύμονες.

Παράλληλες κλινικές δοκιμές γεννούν ελπίδες ότι το συγκεκριμένο κοκτέιλ φαρμάκων θα μπορούσε να εξελιχθεί σε αποτελεσματικό νέο όπλο κατά διαφόρων μορφών καρκίνου, όπως των νεφρών, του δέρματος και του εντέρου.

Το συγκεκριμένο τεστ αίματος ανιχνεύει περισσότερους από 50 τύπους καρκίνου με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης.

Οι ερευνητές του Αντικαρκινικού Ινστιτούτου Dana-Faber και της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ των ΗΠΑ, καθώς επίσης του Ινστιτούτου Φράνσις Κρικ και του Πανεπιστημιακού Κολλεγίου του Λονδίνου (UCL), οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό ογκολογίας "Annals of Oncology", ανέφεραν ότι το τεστ δίνει ψευδώς θετικά αποτελέσματα μόνο σε ποσοστό 0,7%, δηλαδή ούτε ένας άνθρωπος στους 100 δεν θα θεωρηθεί καρκινοπαθής χωρίς να είναι.

Συγκριτικά, με βάση τις υπάρχουσες διαγνωστικές μεθόδους, περίπου μία στις δέκα γυναίκες (10%) διαγιγνώσκεται λανθασμένα ότι έχει καρκίνο του μαστού. Το νέο τεστ έχει ακρίβεια έως 93% (όσον αφορά τα ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα) και μπορεί να προβλέψει σε ποσοστό 96% τον ιστό από όπου προήλθε ο καρκίνος.

Το τεστ, το οποίο έχει αναπτυχθεί από την εταιρεία Grail της Καλιφόρνια και θα συνεχίσει να δοκιμάζεται σε μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων προτού κυκλοφορήσει, βασίζεται στο γεγονός ότι ο καρκίνος απελευθερώνει DNA στο αίμα.

Χρησιμοποιεί έναν αλγόριθμο τεχνητής νοημοσύνης για να αναλύσει τα ευρήματα και να διακρίνει τόσο την παρουσία καρκίνου, όσο και την πηγή προέλευσης του.

Η διαγνωστική ακρίβεια αυξάνεται ανάλογα με το στάδιο εξέλιξης της νόσου (φθάνει έως το 93% των ασθενών σε προχωρημένο στάδιο 4), πράγμα που όμως το καθιστά λιγότερο χρήσιμο στα αρχικά στάδια.

Οι ερευνητές από τη Βρετανία, την Ιταλία, την Αυστρία, τον Καναδά και την Τουρκία, με επικεφαλής τον δρα Λι Σμιθ του Πανεπιστημίου Anglia Ruskin του Κέιμπριτζ, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο βρετανικό περιοδικό για θέματα σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας "BMJ Sexual and Reproductive Health", ανέλυσαν στοιχεία για 2.537 άνδρες και 3.185 γυναίκες άνω των 50 ετών (μέση ηλικία τα 64 έτη).

Και στα δύο φύλα τον υψηλότερο αριθμό συντρόφων είχαν οι νεότεροι, οι ανύπαντροι, εκείνοι στα άκρα της εισοδηματικής κλίμακας (τόσο οι πιο πλούσιοι όσο και οι πιο φτωχοί), καθώς επίσης όσοι έπιναν, κάπνιζαν, αλλά και ασκούνταν περισσότερο.

Διαπιστώθηκε ότι οι γυναίκες με δέκα ή περισσότερους συντρόφους είχαν 91% μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου, σε σχέση με όσες δεν είχαν κανένα ή μόνο ένα σύντροφο. Οι άνδρες με δύο έως τέσσερις συντρόφους είχαν 57% μεγαλύτερη πιθανότητα καρκίνου σε σχέση με όσους είχαν μηδέν έως ένα σύντροφο.

Ενώ εκείνοι με περισσότερες από δέκα συντρόφους στη ζωή τους, ήταν 69% πιθανότερο να διαγνωστούν κάποια στιγμή με καρκίνο.

Επιπλέον, οι γυναίκες (αλλά όχι οι άνδρες) με περισσότερους από πέντε συντρόφους είχαν 64% μεγαλύτερη πιθανότητα κάποιας άλλης χρόνιας πάθησης.

Η μελέτη δεν εξέτασε αν κάποιο είδος καρκίνου είναι συχνότερο σε όσους είχαν πολλούς συντρόφους.

Αυτή η εξέταση αίματος θα ταυτοποιεί την ανταπόκριση του ανοσοποιητικού συστήματος του σώματος στις ουσίες που παράγονται από τα καρκινικά κύτταρα.

Η συγκεκριμένη μελέτη, που διεξήχθη από τη σχολή Ιατρικής του Πανεπιστημίου του Νότιγχαμ και παρουσιάστηκε στο φετινό συνέδριο του βρετανικού Ινστιτούτου Έρευνας για τον Καρκίνο στην Γλασκόβη, επικεντρώθηκε στη μελέτη χημικών πρωτεϊνών που είναι γνωστές ως αντιγόνα.

Αυτά παράγονται από τα καρκινικά κύτταρα και ενεργοποιούν την ανοσολογική απόκριση του σώματος. Συγκεκριμένα, τα καρκινικά κύτταρα προκαλούν τη δημιουργία αυτοαντισωμάτων που προσπαθούν να εμποδίσουν τα αντιγόνα.

Η ερευνητική ομάδα συνέκρινε τα δείγματα αίματος 90 ατόμων που έπασχαν από καρκίνο του μαστού με εκείνα 90 υγιών ατόμων (ομάδα ελέγχου). Στη συνέχεια ερεύνησε σε αυτά την ύπαρξη αυτοαντισωμάτων που έχουν δημιουργηθεί λόγω των αντιγόνων που παράγουν τα καρκινικά κύτταρα.

Οι ερευνητές κατάφεραν να διαπιστώσουν την ύπαρξη καρκίνου του μαστού στο 37% των πασχόντων και τη μη ύπαρξη του στο 79% των υγιών ατόμων.

Η εξέταση αυτή θα καταστεί διαθέσιμη σε περίπου τέσσερα με πέντε χρόνια από τώρα και οι επιστήμονες επιχειρούν να δημιουργήσουν αντίστοιχες εξετάσεις διάγνωσης και για άλλες μορφές καρκίνου, όπως για τον πνεύμονα, το έντερο, το συκώτι και το πάγκρεας.

Ο καρκίνος του μαστού και του πνεύμονα αποτελούν πάνω 70% όλων των περιπτώσεων καρκίνου. Ο καρκίνος του μαστού είναι η συχνότερη μορφή καρκίνου στις γυναίκες με 55.000 διαγνώσεις ετησίως και 11.500 θανάτους.

«Υπάρχουν επιδημιολογικές μελέτες που έχουν καταγράψει θανάτους ανθρώπων με διαφορετικές επαγγελματικές ενασχολήσεις και έδειξαν ότι ο αριθμός των θανάτων από καρκίνο μειώθηκε σε όλες τις χώρες με την αύξηση της φυσικής δραστηριότητας κατά την άσκηση της εργασίας», ανέφερε η δρ. Χριστοπούλου.

«Έτσι ξεκίνησε μια σειρά πολλών επιδημιολογικών μελετών, που εξέτασαν το ρόλο της άσκησης στην πρόληψη του καρκίνου και πλέον υπάρχουν κατευθυντήριες οδηγίες που γράφουν πια παγκόσμια ότι η άσκηση πρέπει να συνταγογραφείται όπως ακριβώς και τα φάρμακα».

Και γίνονται πολλές προσπάθειες προς αυτή την κατεύθυνση, τονίζει η ογκολόγος, επισημαίνοντας ότι η άσκηση έχει μηδενική οικονομική επιβάρυνση.

Παράλληλα, παρουσιάζει δεδομένα που δείχνουν σε διεθνές επίπεδο τη σπουδαιότητα της καλής φυσικής κατάστασης.

Οι ερευνητές από το Κέντρο Vanderbilt διαπίστωσαν ότι επιπλέον της γνωστής ικανότητάς του να εμποδίζει την παραγωγή ενώσεων που ευνοούν τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων, η α-διφλουορομεθυλορνιθίνη δρα απευθείας στο βακτήριο Helicobacter pylori μειώνοντας τη λοιμογόνο δράση του.

Τα ευρήματα υποστηρίζουν περαιτέρω μελέτες σχετικά με την δράση της α-διφλουορομεθυλορνιθίνης στην πρόληψη του καρκίνου του στομάχου, την τρίτη κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο παγκοσμίως.

Το H. pylori μολύνει το στομάχι σχεδόν του μισού πληθυσμού παγκοσμίως, αλλά μόνο το 1% αυτών αναπτύσσει καρκίνο του στομάχου. Αν και η λοίμωξη μπορεί να αντιμετωπιστεί, δεν είναι ξεκάθαρο ποια κατηγορία ανθρώπων χρήζει θεραπείας.

Επιπλέον, το βακτήριο μπορεί να έχει και ευεργετικά αποτελέσματα, καθώς διαταραχές όπως η οισοφαγική παλινδρόμηση, το άσθμα και άλλες αλλεργίες συμβαίνουν συχνότερα σε άτομα που δεν έχουν μολυνθεί με το H. pylori.

«Το H. pylori εξελίχθηκε μαζί με τους ανθρώπους για τουλάχιστον 60.000 χρόνια, ίσως και περισσότερο. Επομένως, η προσπάθεια πρόληψης του καρκίνου του στομάχου εξαλείφοντας τη λοίμωξη από το βακτήριο με ευρεία χρήση αντιβιοτικών δεν είναι και τόσο καλή ιδέα», δήλωσε ο Keith Wilson, καθηγητής Ιατρικής, Παθολογίας, Μικροβιολογίας και Ανοσολογίας.

Ο Δρ. Wilson, ο οποίος διευθύνει επίσης το Κέντρο Vanderbilt, και η ομάδα του σε προηγούμενη μελέτη είχαν συσχετίσει την παραγωγή πολυαμινών με την ανάπτυξη του καρκίνου του στομάχου σε μοντέλο ζώου που μολύνθηκε με Η. Pylori.

Έδειξαν, λοιπόν, ότι η θεραπεία των ζώων με α-διφλουορομεθυλορνιθίνη, που αναστέλλει ένα ένζυμο-κλειδί για την παραγωγή των πολυαμινών, αποτρέπει την ανάπτυξη καρκίνου του στομάχου.

Τα ευρήματά τους αποτέλεσαν, μάλιστα, τη βάση για μια κλινική δοκιμή του φαρμάκου για την πρόληψη του καρκίνου του στομάχου που πραγματοποιήθηκε στην Ονδούρα και το Πουέρτο Ρίκο.

Οι ερευνητές σκοπεύουν να αναλύσουν τα στελέχη του H. pylori που απομονώθηκαν από τους συμμετέχοντες για να διαπιστώσουν εάν υπάρχει παρόμοια μείωση των πολυαμινών και στους ανθρώπους.

Στο πλαίσιο της μελέτης, για να διερευνήσει περαιτέρω τον τρόπο λειτουργίας της α-διφλουορομεθυλορνιθίνης όσον αφορά την δυνατότητά του να «απενεργοποιήσει» τη δράση του H. pylori, η J. Carolina Sierra, ερευνήτρια της Ιατρικής, συνέλεξε το βακτήριο H. Pylori από μολυσμένα ζώα που είτε είχαν υποβληθεί σε θεραπεία με α-διφλουορομεθυλορνιθίνη είτε όχι.

Χρησιμοποιώντας ένα τεστ, αξιολόγησε τη δράση ενός από τους κύριους παράγοντες της λοιμογόνου δράσης του H. pylori, της πρωτεΐνης CagA, η οποία εγχέεται στα επιθηλιακά κύτταρα του στομάχου, όπου οδηγεί σε ογκογένεση.

Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι η θεραπεία με α-διφλουορομεθυλορνιθίνη στα ζώα προκαλούσε μεταλλάξεις στο γονίδιο του Η. Pylori που κωδικοποιεί την CagY, στο τμήμα του μηχανισμού μεταφοράς που εγχέει την πρωτεΐνη στα κύτταρα.

Έδειξαν, λοιπόν, ότι τα ζώα που έχουν μολυνθεί από στελέχη του Η. Pylori που περιέχουν μεταλλάξεις στο γονίδιο CagY δεν εμφάνισαν καρκίνο του στομάχου.

Σύμφωνα με τον Δρ. Wilson «αυτό το εύρημα υποστηρίζει τη χρήση α-διφλουορομεθυλορνιθίνης για τη μείωση της λοιμογόνου δράσης του H. Pylori με στόχο την πρόληψη του καρκίνου. Η συντριπτική πλειονότητα του καρκίνου του στομάχου συνδέεται με στελέχη που είναι θετικά στη CagA. Εάν αυτό το φάρμακο μπορεί να παρέμβει στη δραστηριότητα της CagA, προσφέρει ακόμα ένα πλεονέκτημα».