Με τους καταθέτες να βλέπουν αποδόσεις ακόμη και 0,05%–0,07%, η Επιτροπή προτείνει αλλαγές που μπορούν να ανατρέψουν τα δεδομένα, με κυριότερη τη δημιουργία κρατικά ρυθμιζόμενων αποταμιευτικών λογαριασμών, στα πρότυπα της Γαλλίας, όπου οι αντίστοιχες αποδόσεις διαμορφώνονταν στο 2,4%–3,5% από τον Φεβρουάριο του 2025.

Η κλαδική έρευνα εξετάζει την εξέλιξη των καταθέσεων (2019-2024) περιλαμβανομένων των υπολοίπων καταθέσεων ιδιωτών και επιχειρήσεων, τις κατηγορίες διαθέσιμων καταθετικών προϊόντων ( καταθέσεις σε πρώτη ζήτηση, όψεως και ταμιευτηρίου και προθεσμιακές καταθέσεις), τις  καταναλωτικές τάσεις , καθώς και το ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο. Εξετάζει επίσης τη διαμόρφωση των επιτοκίων καταθέσεων, καθώς και τις επιμέρους παραμέτρους που τα επηρεάζουν, όπως τα επιτόκια πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, το επίπεδο εισοδήματος στην οικονομία, η κεφαλαιακή επάρκεια, η ρευστότητα και η χρηματοδότηση, καθώς και παράγοντες όπως το επίπεδο  κερδοφορίας, δείκτες αποδοτικότητας και ο πιστωτικός κίνδυνος.

Η Τελική Έκθεση εξετάζει επίσης τις συνθήκες ανταγωνισμού που επικρατούν στον χρηματοπιστωτικό κλάδο, ο οποίος χαρακτηρίζεται από την ύπαρξη ενός στενού ολιγοπωλίου, το οποίο αποτελείται από τις τέσσερεις ελληνικές συστημικές τράπεζες (Τράπεζα Πειραιώς, Εθνική Τράπεζα, Alpha Bank, Eurobank). Οι τράπεζες προσφέρουν δύο βασικές κατηγορίες προϊόντων, τις καταθέσεις πρώτης ζήτησης και τις προθεσμιακές καταθέσεις με ίδια βασικά χαρακτηριστικά για κάθε μία από αυτές, ενώ οι εν λόγω αγορές χαρακτηρίζονται από διαφάνεια χωρίς υψηλό βαθμό καινοτομίας. Οι όροι παροχής υπηρεσιών και τιμολόγησης καθορίζονται σε μεγάλο βαθμό μεμονωμένα από τα τραπεζικά ιδρύματα, οι δε σχετικές συμβάσεις είναι εν γένει προδιατυπωμένες και δεν υπόκεινται σε εκτεταμένη διαπραγμάτευση μεταξύ των πιστωτικών ιδρυμάτων και των πελατών τους. Από τις πλέον σημαντικές παραμέτρους που επηρεάζουν τις προτιμήσεις των καταθετών προς κάποιον πάροχο είναι το επίπεδο εξυπηρέτησης και η ποιότητα των προσφερόμενων υπηρεσιών, η ποικιλία, τα ειδικά χαρακτηριστικά των προϊόντων και η τιμολόγηση, παράγοντες που διαμορφώνουν το κύρος, τη φήμη και την αξιοπιστία του πιστωτικού ιδρύματος και εν τέλει την αναγνωρισιμότητα ενός σήματος. Η παράμετρος της αναγνωρισιμότητας φαίνεται πως παραμένει ισχυρή, αν αναλογιστεί κανείς ότι άνω του 90% των καταθέσεων συγκεντρώνεται στις τέσσερεις συστημικές τράπεζες και στη σχετική έρευνα που διεξήχθη στο πλαίσιο της κλαδικής έρευνας, το 89% των ερωτηθέντων ιδιωτών και επιχειρήσεων έχουν ως βασική τους τράπεζα (ή μοναδική)  μία από τις τέσσερεις συστημικές ενώ λιγότεροι από ένας στους τρεις ιδιώτες και επιχειρήσεις άνοιξαν λογαριασμό όψεως ή ταμιευτηρίου σε άλλη τράπεζα από αυτή που ήδη συνεργάζονταν, επιλέγοντας στην πλειονότητά τους κάποια από τις τέσσερις συστημικές. Ως προς τις προθεσμιακές καταθέσεις σημειώνεται ότι η συντριπτική πλειοψηφία ιδιωτών και επιχειρήσεων επέλεξε να ανοίξει την προθεσμιακή κατάθεση σε τράπεζα με την οποία ήδη είχε συνεργασία, υποδηλώνοντας υψηλό βαθμό πίστης στις υφιστάμενες σχέσεις.

Η Τελική Έκθεση προτείνει :

1. Ενίσχυση του ανταγωνισμούμέσω νέας εισόδου/ επέκτασης

Η υψηλή συγκέντρωση του κλάδου και η πλεονάζουσα ρευστότητα έχει οδηγήσει σε περιορισμένη μετακύληση της αύξησης των επιτοκίων της ΕΚΤ στα επιτόκια καταθέσεων, τόσο στους αποταμιευτικούς λογαριασμούς, οι οποίοι έχουν περιορισμούς στις κινήσεις τους,  αλλά κυρίως στις προθεσμιακές καταθέσεις, στις οποίες τα τοποθετημένα χρηματικά ποσά είναι στην διάθεση των τραπεζικών ιδρυμάτων καθ’ όλη τη διάρκεια της σχετικής σύμβασης. Οι ελληνικές συστημικές τράπεζες εκτιμάται ότι δεν προχώρησαν σε ουσιώδη ενσωμάτωση των εν λόγω αυξήσεων στα προσφερόμενα επιτόκια ούτε των αποταμιευτικών (με περιορισμούς) αλλά ούτε και των προθεσμιακών καταθέσεων.  Η απραξία αυτή από πλευράς πιστωτικών ιδρυμάτων ενδέχεται να περιοριστεί με την εμφάνιση ικανού αριθμού ανταγωνιστών στην αγορά, οι οποίοι, προκειμένου να αντλήσουν από την καταθετική βάση ικανοποιητικό ύψος κεφαλαίων, θα προσφέρουν καλύτερα επιτόκια, ωθώντας και τις συστημικές τράπεζες σε αντίστοιχες ενέργειες, προκειμένου να διακρατήσουν καταθέσεις ώστε να μην επηρεαστεί αρνητικά η ρευστότητά τους.

2. Δημιουργία κρατικών λογαριασμών

Η δημιουργία λογαριασμών καταθέσεων στις ελληνικές τράπεζες στην λογική του γαλλικού Livret A και του livret d'épargne populaire (LEP) όπου το επιτόκιο καθορίζεται από το ίδιο το κράτος, κατόπιν πρότασης της Κεντρικής Τράπεζας προς το Υπουργείο Οικονομικών  μπορεί να ασκήσει πιέσεις  για την αύξηση των επιτοκίων. Οι λογαριασμοί αυτοί είναι ταμιευτηρίου/αποταμιευτικοί, αποσκοπούν στη χρηματοδότηση του κρατικού προϋπολογισμού, και δίνουν τη δυνατότητα ελεύθερης ανάληψης. Τα προσφερόμενα επιτόκια ανέρχονταν, έως και στις αρχές του 2025, περί το 3% και 4% και από τον Φεβρουάριο του 2025 ελαφρώς χαμηλότερα (2,4% και 3,5% αντίστοιχα) , έναντι του 0,05%-0,07% των καταθέσεων πρώτης ζήτησης, με την επιφύλαξη βεβαίως ότι στα αντίστοιχα παραδείγματα του εξωτερικού οι λογαριασμοί αυτοί έχουν περιορισμό στο ύψος της κατάθεσης (περί τις 20.000€) και δεν μπορούν να τηρηθούν σε πάνω από μία τράπεζα. Η δημιουργία τέτοιων λογαριασμών, ακόμα και υπό την μορφή προθεσμιακών καταθέσεων ή/και οποιασδήποτε άλλης παραμετροποίησης (επί παραδείγματι ως προς μέγιστο ύψος κατάθεσης ή την δυνατότητα τήρησης σε περισσότερες από μία τράπεζες), θα μπορούσε να λειτουργήσει ακόμα και συμπληρωματικά με άλλα εργαλεία χρηματοδότησης του κρατικού προϋπολογισμού (όπως τα έντοκα γραμμάτια ελληνικού δημοσίου, ή/και τα κρατικά ομόλογα). Μάλιστα, λαμβάνοντας υπόψη ότι  πρόκειται για καταθετικούς λογαριασμούς, εκτιμάται ότι δεν θα υπάγονται στις διαδικασίες που απαιτούνται , για παράδειγμα, για την αγορά εντόκων γραμματίων, οι οποίες μπορεί και να λειτουργούν αποτρεπτικά για τους ενδιαφερόμενους, ενώ η μικρότερη χρονική διάρκεια τους σε σχέση με τα κρατικά ομόλογα περιορίζει την αβεβαιότητα ενδεχόμενων μελλοντικών αρνητικών εξελίξεων. Επιπλέον, το επιτόκιο αυτού του τύπου καταθέσεων είναι γνωστό εκ των προτέρων και δεν υπόκειται στα αποτελέσματα δημοπρασίας, σε αντίθεση με τα επιτόκια των εντόκων γραμματίων.

3. Προσφορά καταθετικών προϊόντων με γνήσια αποταμιευτικά χαρακτηριστικά

Προτείνεται η προσφορά καταθετικών προϊόντων με γνήσια αποταμιευτικά χαρακτηριστικά.

Μία εναλλακτική θα μπορούσε να έχει τη μορφή ενός «ρυθμιζόμενου» λογαριασμού ταμιευτηρίου, όπως εφαρμόζεται για παράδειγμα στο Βέλγιο. Πρόκειται για τους λογαριασμούς με fidelity premium. Σε αυτού του τύπου τους λογαριασμούς εφαρμόζονται δύο επιτόκια: ένα επιτόκιο βάσης και ένα προνομιακό επιτόκιο «πίστης». Το επιτόκιο βάσης εφαρμόζεται στο σύνολο του ποσού της κατάθεσης και για ποσά που παραμένουν στον λογαριασμό για ένα έτος, εφαρμόζεται προνομιακό επιτόκιο .    Λογαριασμοί αυτής της μορφής δίνουν κίνητρο στους καταθέτες να διατηρούν υψηλότερα υπόλοιπα στους τραπεζικούς τους λογαριασμούς, το οποίο λειτουργεί και προς όφελος του τραπεζικού ιδρύματος συνεισφέροντας στην ρευστότητά τους.

Ωστόσο επειδή τουλάχιστον οι τέσσερις συστημικές τράπεζες ενδέχεται να μη δεσμευθούν για μεγάλο χρονικό διάστημα (άνω των τριών μηνών) σε υψηλά επιτόκια προθεσμιακών εν μέσω αβεβαιότητας για την μελλοντική πορεία των επιτοκίων της ΕΚΤ (υπενθυμίζεται ότι από τον Ιούλιο του 2022 η ΕΚΤ δεν εκδίδει πλέον το forward guidance), μία ενδεχόμενη λύση θα ήταν η δημιουργία και προώθηση προϊόντων καθαρά αποταμιευτικού χαρακτήρα  με προνομιακό επιτόκιο επιβράβευσης των καταθετών που τηρούν ένα προκαθορισμένο ελάχιστο χρηματικό ποσό κατάθεσης και με την μέγιστη δυνατή τυποποίηση . Άλλωστε εκτιμάται ότι, κατά τη σύνταξη της Έκθεσης, υπήρξε  ενδιαφέρον από τις τράπεζες για αποταμιευτικά προϊόντα σταδιακής αποταμίευσης που στοχεύουν σε δεξαμενή καταθέσεων πρώτης ζήτησης. Με τον τρόπο αυτό, το ελληνικό τραπεζικό σύστημα θα μπορούσε, έστω και έμμεσα, να καταστήσει διαθέσιμα στο καταναλωτικό κοινό καταθετικά προϊόντα με γνήσια αποταμιευτικά χαρακτηριστικά, τα οποία, αφενός μεν, θα προσφέρουν στους καταθέτες υψηλότερα επιτόκια για το διακρατούμενο (αποταμιευόμενο) υπόλοιπό τους, αφετέρου δε, θα παρέχουν μεγαλύτερη ευελιξία στον δικαιούχο του λογαριασμού ως προς τη δυνατότητα χρήσης των κεφαλαίων του σε σχέση με τις προθεσμιακές καταθέσεις, οι οποίες επιβάλλουν τη δέσμευση του ποσού για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

4. Ενίσχυση της κινητικότητας των καταθετών μεταξύ τραπεζών

Η  απραξία των τραπεζών ως προς την προσφορά υψηλότερων επιτοκίων συνδέεται με την έλλειψη κινητικότητας των καταθετών. Ο χρόνος που απαιτείται για την διερεύνηση προτάσεων άλλων παρόχων, η πληθώρα της πληροφόρησης που ενδεχομένως δημιουργεί ανασφάλεια ως προς τη δυνατότητα τεκμηριωμένης αξιολόγησης και επιλογής σε συνδυασμό με διάφορες γραφειοκρατικές και διοικητικές διευθετήσεις, δύνανται να λειτουργούν αποτρεπτικά για την επιλογή άλλου παρόχου. Η δημοσίευση στην ιστοσελίδα της ΤτΕ των επιτοκίων των προσφερόμενων καταθετικών (και άλλων) προϊόντων από τον Ιανουάριο του 2025  έχει τη δυνατότητα να λειτουργήσει προς όφελος της ενημέρωσης των καταθετών και εν τέλει της κινητικότητας, στο βαθμό βέβαια που οι καταθέτες έχουν υπόψη τους ότι τα εν λόγω στοιχεία δημοσιοποιούνται. Αντίστοιχη μπορεί να είναι και η συνεισφορά των ιστοσελίδων σύγκρισης επιτοκίων που δραστηριοποιούνται στην ελληνική αγορά .

Μία ενδεχόμενη λύση για τη μείωση του κόστους αναζήτησης των καταναλωτών για την επιλογή του πιο συμφέροντος καταθετικού επιτοκίου θα ήταν η επιβολή στις τράπεζες της υποχρέωσης να παρέχουν στους καταναλωτές μέσω των ιστοσελίδων τους  τη δυνατότητα πρόσβασης αφενός στις συγκεκριμένες πληροφορίες από την ΤτΕ και αφετέρου σε κάποια ιστοσελίδα σύγκρισης επιτοκίων. Με τον τρόπο αυτό, ο καταναλωτής θα έχει την ευχέρεια να συγκρίνει άμεσα το κατά περίπτωση προσφερόμενο επιτόκιο για το καταθετικό προϊόν της επιλογής του με το σύνολο των αντίστοιχων διαθέσιμων προϊόντων της αγοράς.

Σημαντικό ρόλο θα μπορούσαν να διαδραματίσουν επίσης οι ενώσεις καταναλωτών, ενημερώνοντας το καταναλωτικό κοινό, νοικοκυριά και επιχειρήσεις, μέσω διαφόρων διαύλων, διευκολύνοντας την πρόσβαση τόσο στα στοιχεία των επιτοκίων των προσφερόμενων καταθετικών προϊόντων που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα της ΤτΕ κατά τα ανωτέρω αναφερόμενα, όσο και στις ιστοσελίδες σύγκρισης επιτοκίων. Με τον τρόπο αυτό, θα μπορούσε να διασφαλιστεί η ευρύτερη δυνατή διάχυση της συγκεκριμένης πληροφόρησης σε καταθέτες με διαφορετικά δημογραφικά χαρακτηριστικά με τρόπο εύληπτο και σαφή.

Η φορητότητα του αριθμού λογαριασμού θα μπορούσε δυνητικά να είναι αποτελεσματική και να ενισχύσει τον ανταγωνισμό εφόσον δεν περιορίζεται σε εθνικά σύνορα.

Εκτιμάται επίσης ότι η δημιουργία και εφαρμογή ενός συστήματος φορητότητας του αριθμού λογαριασμού, σε ευρωπαϊκό πάντα επίπεδο, θα μπορούσε να καλύψει τις ανάγκες σημαντικού αριθμού καταναλωτών ιδίως όταν αυτοί δεν έχουν την δυνατότητα άλλων εναλλακτικών ενεργειών.  Στο πλαίσιο αυτό, η δημιουργία ενός αριθμού-ομπρέλα, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κάτω από τον οποίο ο καταθέτης θα μπορεί να εναλλάσσει όποτε θέλει ή χρειάζεται τον αριθμό του καταθετικού του λογαριασμού, διατηρώντας παράλληλα το ιστορικό των συναλλαγών του, θα μπορούσε ως ένα βαθμό να καλύψει το όποιο κενό υπάρχει στις συναλλαγές ιδιωτών και επιχειρήσεων σε εθνικό και διασυνοριακό επίπεδο, με την επιφύλαξη βεβαίως ότι μία τέτοια λύση ενδεχομένως περιορίζεται στην επιλογή ενός μόνο τραπεζικού λογαριασμού.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο των νέων καταθέσεων αυξήθηκε στο 0,40%, από 0,37% τον Αύγουστο, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των νέων δανείων υποχώρησε στο 4,76%, από 4,79% τον προηγούμενο μήνα.

Η εξέλιξη αυτή είχε ως αποτέλεσμα το περιθώριο επιτοκίου μεταξύ νέων καταθέσεων και δανείων να περιοριστεί στις 4,36 εκατοστιαίες μονάδες, από 4,42 μονάδες τον Αύγουστο.

Παρά τη μικρή μείωση, η διαφορά παραμένει σημαντική, καθώς το κόστος δανεισμού εξακολουθεί να είναι πολλαπλάσιο της απόδοσης που λαμβάνουν οι καταθέτες για τα χρήματά τους.

Αυξήθηκε η «ψαλίδα» στα υφιστάμενα δάνεια και καταθέσεις

Διαφορετική εικόνα παρουσιάζουν τα επιτόκια στο σύνολο των υφιστάμενων τραπεζικών υπολοίπων, όπου το περιθώριο μεταξύ καταθέσεων και δανείων διευρύνθηκε.

Ειδικότερα, το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των υφιστάμενων καταθέσεων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 0,39%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των υφιστάμενων δανείων αυξήθηκε στο 4,92%.

Ως αποτέλεσμα, το περιθώριο επιτοκίου διαμορφώθηκε στις 4,53 εκατοστιαίες μονάδες, καταγράφοντας αύξηση σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα.

1. Επιτόκια νέων καταθέσεων και δανείων σε ευρώ

Νέες Καταθέσεις

Τον Σεπτέμβριο του 2026, το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των νέων καταθέσεων διαμορφώθηκε στο 0,40% από 0,37% τον προηγούμενο μήνα.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο των καταθέσεων μίας ημέρας από νοικοκυριά παρέμεινε  αμετάβλητο στο 0,03%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο καταθέσεων από επιχειρήσεις παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 0,24%. 

Το μέσο επιτόκιο των καταθέσεων με συμφωνημένη διάρκεια έως 1 έτος από νοικοκυριά αυξήθηκε κατά 11 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 1,28%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των καταθέσεων από επιχειρήσεις αυξήθηκε κατά 19 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 2,16%. 

Νέα Δάνεια 

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των νέων δανείων προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις διαμορφώθηκε στο 4,76% από 4,79% τον προηγούμενο μήνα. 

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων χωρίς καθορισμένη διάρκεια (κατηγορία που περιλαμβάνει τα δάνεια μέσω πιστωτικών καρτών, τα ανοικτά δάνεια και υπεραναλήψεις από τρεχούμενους λογαριασμούς) παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 14,61%.

Το μέσο επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων με συγκεκριμένη διάρκεια και κυμαινόμενο επιτόκιο αυξήθηκε κατά 49 μονάδες βάσης στο 10,38%, ενώ το μέσο επιτόκιο των στεγαστικών δανείων με κυμαινόμενο επιτόκιο αυξήθηκε κατά 33 μονάδες βάσης στο 3,72%.

Το μέσο επιτόκιο των επιχειρηματικών δανείων χωρίς καθορισμένη διάρκεια αυξήθηκε κατά 12 μονάδες βάσης στο 4,87%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των επαγγελματικών δανείων αυξήθηκε κατά 14 μονάδες βάσης στο 7,04%.

Το μέσο επιτόκιο των νέων επιχειρηματικών δανείων με συγκεκριμένη διάρκεια και κυμαινόμενο επιτόκιο παρέμεινε αμετάβλητο στο 4,35%. Το μέσο επιτόκιο των δανείων τακτής λήξης με κυμαινόμενο επιτόκιο προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) μειώθηκε κατά 5 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 4,53%. 

Όσον αφορά τη διάρθρωση των επιτοκίων ως προς το ύψος του δανείου σημειώνεται ότι το μέσο επιτόκιο για δάνεια μέχρι και 250.000 ευρώ αυξήθηκε κατά 8 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 5,02%, για δάνεια από 250.001 μέχρι 1 εκατ. ευρώ παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 4,70%, ενώ για δάνεια άνω του 1 εκατ. ευρώ παρέμεινε επίσης σχεδόν αμετάβλητο στο 4,25%.

2. Επιτόκια στα υφιστάμενα υπόλοιπα καταθέσεων και δανείων σε ευρώ

Υφιστάμενες Καταθέσεις 

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των υφιστάμενων καταθέσεων (συμπεριλαμβανομένων των καταθέσεων μίας ημέρας) παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 0,39%, τον Σεπτέμβριο του 2026. 

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των καταθέσεων με συμφωνημένη διάρκεια έως 2 έτη από νοικοκυριά παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 1,23%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο από επιχειρήσεις αυξήθηκε κατά 8 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 2,17%. 

Υφιστάμενα Δάνεια

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο των υφιστάμενων δανείων αυξήθηκε κατά 8 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 4,92%.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των στεγαστικών δανείων με διάρκεια άνω των 5 ετών αυξήθηκε κατά 4 μονάδες βάσης στο 3,78%. Το αντίστοιχο επιτόκιο των καταναλωτικών και λοιπών δανείων προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα αυξήθηκε επίσης κατά 4 μονάδες βάσης στο 8,55%. 

Το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των επιχειρηματικών δανείων με διάρκεια άνω των 5 ετών αυξήθηκε κατά 8 μονάδες βάσης στο 4,49%. Το αντίστοιχο επιτόκιο των επαγγελματικών δανείων αυξήθηκε κατά 13 μονάδες βάσης στο 5,73%.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, οι καταθέσεις του ιδιωτικού τομέα αυξήθηκαν κατά 2,787 δισ. ευρώ τον Σεπτέμβριο, έναντι αύξησης 2,826 δισ. ευρώ τον Αύγουστο.

Παρά τη μικρή επιβράδυνση της μηνιαίας εισροής κεφαλαίων, η αύξηση των καταθέσεων παρέμεινε σε υψηλά επίπεδα, επιβεβαιώνοντας τη θετική δυναμική που καταγράφεται στο τραπεζικό σύστημα.

Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής του συνόλου των καταθέσεων διαμορφώθηκε στο 9,1%, παραμένοντας αμετάβλητος σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα.

Επιβράδυνση στη χρηματοδότηση της οικονομίας

Διαφορετική εικόνα παρουσιάζει η χρηματοδότηση της εγχώριας οικονομίας, καθώς ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της υποχώρησε στο 2,4% τον Σεπτέμβριο του 2026, από 3,5% τον Αύγουστο.

Πρόκειται για επιβράδυνση κατά 1,1 ποσοστιαία μονάδα μέσα σε έναν μήνα, εξέλιξη που δείχνει ότι η συνολική χρηματοδότηση εξακολουθεί να αυξάνεται σε ετήσια βάση, αλλά με χαμηλότερη ταχύτητα.

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την πορεία της οικονομικής δραστηριότητας, καθώς η τραπεζική χρηματοδότηση αποτελεί βασικό μηχανισμό στήριξης των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών.

• Χρηματοδότηση της εγχώριας οικονομίας 

H μηνιαία καθαρή ροή της συνολικής τραπεζικής χρηματοδότησης ήταν θετική κατά 744 εκατ. ευρώ, τον Σεπτέμβριο του 2026, έναντι αρνητικής καθαρής ροής 250 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.

Ι.1 Χρηματοδότηση της γενικής κυβέρνησης 

Η μηνιαία καθαρή ροή της τραπεζικής χρηματοδότησης προς τη γενική κυβέρνηση, τον Σεπτέμβριο του 2026, ήταν θετική κατά 9 εκατ. ευρώ, έναντι αρνητικής καθαρής ροής 740 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησης της γενικής κυβέρνησης διαμορφώθηκε στο -3,6% από -2,7% τον προηγούμενο μήνα. 

Ι.2 Χρηματοδότηση του ιδιωτικού τομέα

Τον Σεπτέμβριο του 2026, o ετήσιος ρυθμός μεταβολής της συνολικής τραπεζικής χρηματοδότησης του ιδιωτικού τομέα μειώθηκε στο 6,0% από 7,3% τον προηγούμενο μήνα. Η μηνιαία καθαρή ροή της συνολικής χρηματοδότησης προς τον ιδιωτικό τομέα ήταν θετική κατά 735 εκατ. ευρώ, έναντι θετικής καθαρής ροής 489 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.

Ι.2.1 Χρηματοδότηση των επιχειρήσεων

Η μηνιαία καθαρή ροή της τραπεζικής χρηματοδότησης προς τις επιχειρήσεις, τον Σεπτέμβριο του 2026, ήταν θετική κατά 549 εκατ. ευρώ, έναντι θετικής καθαρής ροής 520 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα, ενώ ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής μειώθηκε στο 7,8% από 9,6% τον προηγούμενο μήνα. Ειδικότερα, ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της τραπεζικής χρηματοδότησης προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις (ΜΧΕ) μειώθηκε στο 7,8% από 9,1% τον προηγούμενο μήνα. Η μηνιαία καθαρή ροή της χρηματοδότησής τους ήταν θετική κατά 964 εκατ. ευρώ, έναντι θετικής καθαρής ροής 44 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησης των ασφαλιστικών επιχειρήσεων και των λοιπών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων μειώθηκε στο 7,9% από 14,4% τον προηγούμενο μήνα. Η μηνιαία καθαρή ροή της χρηματοδότησής τους ήταν αρνητική κατά 415 εκατ. ευρώ, έναντι θετικής  καθαρής ροής 476 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.

Ι.2.2 Χρηματοδότηση των ελεύθερων επαγγελματιών, αγροτών και ατομικών επιχειρήσεων

Τον Σεπτέμβριο του 2026, η μηνιαία καθαρή ροή της τραπεζικής χρηματοδότησης προς τους ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις ήταν θετική κατά 60 εκατ. ευρώ, έναντι αρνητικής καθαρής ροής 21 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησής τους διαμορφώθηκε στο -2,2% από -3,1% τον προηγούμενο μήνα.

Ι.2.3 Χρηματοδότηση των ιδιωτών και ιδιωτικών μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων

Θετική κατά 126 εκατ. ευρώ ήταν η μηνιαία καθαρή ροή της τραπεζικής χρηματοδότησης προς τους ιδιώτες και τα ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα, τον Σεπτέμβριο του 2026, έναντι αρνητικής καθαρής ροής 10 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησής τους διαμορφώθηκε στο 2,3% από 2,4% τον προηγούμενο μήνα.

• Καταθέσεις της εγχώριας οικονομίας στα εγχώρια πιστωτικά ιδρύματα

H μηνιαία καθαρή ροή του συνόλου των καταθέσεων ήταν θετική κατά 3.140 εκατ. ευρώ, τον Σεπτέμβριο του 2026, έναντι θετικής καθαρής ροής 2.971 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.

ΙΙ.1 Καταθέσεις από τη γενική κυβέρνηση 

Αύξηση κατά 353 εκατ. ευρώ παρουσίασαν, τον Σεπτέμβριο του 2026, οι καταθέσεις της γενικής κυβέρνησης, έναντι αύξησης κατά 145 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα, ενώ ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής μειώθηκε στο 7,8% από 8,8% τον προηγούμενο μήνα.

ΙΙ.2 Καταθέσεις από τον ιδιωτικό τομέα

Οι καταθέσεις του ιδιωτικού τομέα αυξήθηκαν κατά 2.787 εκατ. ευρώ, τον Σεπτέμβριο του 2026, έναντι αύξησης κατά 2.826 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα, ενώ ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής διαμορφώθηκε στο 9,1%, αμετάβλητος σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα. 

ΙΙ.2.1 Καταθέσεις από επιχειρήσεις

Αύξηση κατά 2.358 εκατ. ευρώ παρουσίασαν, τον Σεπτέμβριο του 2026, οι καταθέσεις των επιχειρήσεων, έναντι αύξησης κατά 2.341 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα, ενώ ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής μειώθηκε στο 23,0% από 24,9% τον προηγούμενο μήνα. Ειδικότερα, οι καταθέσεις των MXE αυξήθηκαν κατά 2.579 εκατ. ευρώ, έναντι αύξησης κατά 2.357 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα. Οι καταθέσεις των ασφαλιστικών επιχειρήσεων και των λοιπών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων μειώθηκαν κατά 221 εκατ. ευρώ, έναντι μείωσης κατά 16 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.

ΙΙ.2.2 Καταθέσεις από νοικοκυριά και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα

Αύξηση κατά 428 εκατ. ευρώ παρουσίασαν, τον Σεπτέμβριο του 2026, οι καταθέσεις των νοικοκυριών και των ιδιωτικών μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων, έναντι αύξησης κατά 485 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα, ενώ ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής αυξήθηκε στο 3,9% από 3,5% τον προηγούμενο μήνα.

Ειδικότερα, τον Αύγουστο του 2026, το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο των νέων καταθέσεων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 0,37%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των νέων δανείων αυξήθηκε στο 4,79%.

Ως αποτέλεσμα, το περιθώριο επιτοκίου μεταξύ νέων καταθέσεων και δανείων διευρύνθηκε στις 4,42 ποσοστιαίες μονάδες.

Η εικόνα είναι αντίστοιχη και στο σύνολο των υφιστάμενων καταθέσεων και δανείων. Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο στο σύνολο των υφιστάμενων καταθέσεων παρέμεινε στο 0,37%, ενώ το μέσο επιτόκιο των υφιστάμενων δανείων διαμορφώθηκε στο 4,84%, παραμένοντας σχεδόν αμετάβλητο.

Έτσι, το επιτοκιακό περιθώριο μεταξύ του συνόλου των υφιστάμενων καταθέσεων και δανείων διαμορφώθηκε στις 4,47 ποσοστιαίες μονάδες, επίσης σχεδόν αμετάβλητο σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα.

1. Επιτόκια νέων καταθέσεων και δανείων σε ευρώ

Νέες Καταθέσεις

Τον Αύγουστο του 2026, το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των νέων καταθέσεων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 0,37% σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο των καταθέσεων μίας ημέρας από νοικοκυριά παρέμεινε  αμετάβλητο στο 0,03%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο καταθέσεων από επιχειρήσεις αυξήθηκε κατά 8 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 0,21%.

Το μέσο επιτόκιο των καταθέσεων με συμφωνημένη διάρκεια έως 1 έτος από νοικοκυριά μειώθηκε κατά 7 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 1,17%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο καταθέσεων από επιχειρήσεις μειώθηκε κατά 5 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 1,97%. 

Νέα Δάνεια

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των νέων δανείων προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις αυξήθηκε κατά 11 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 4,79%.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων χωρίς καθορισμένη διάρκεια (κατηγορία που περιλαμβάνει τα δάνεια μέσω πιστωτικών καρτών, τα ανοικτά δάνεια και υπεραναλήψεις από τρεχούμενους λογαριασμούς) αυξήθηκε κατά 4 μονάδες βάσης στο 14,59%.

Το μέσο επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων με συγκεκριμένη διάρκεια και κυμαινόμενο επιτόκιο μειώθηκε κατά 56 μονάδες βάσης στο 9,89%, ενώ το μέσο επιτόκιο των στεγαστικών δανείων με κυμαινόμενο επιτόκιο μειώθηκε κατά 14 μονάδες βάσης στο 3,39%.

Το μέσο επιτόκιο των επιχειρηματικών δανείων χωρίς καθορισμένη διάρκεια παρέμεινε αμετάβλητο στο 4,75%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των επαγγελματικών δανείων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 6,90%.

Το μέσο επιτόκιο των νέων επιχειρηματικών δανείων με συγκεκριμένη διάρκεια και κυμαινόμενο επιτόκιο αυξήθηκε κατά 12 μονάδες βάσης στο 4,35%. Το μέσο επιτόκιο των δανείων τακτής λήξης με κυμαινόμενο επιτόκιο προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) αυξήθηκε κατά 10 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 4,58%.

Όσον αφορά τη διάρθρωση των επιτοκίων ως προς το ύψος του δανείου σημειώνεται ότι το μέσο επιτόκιο για δάνεια μέχρι και 250.000 ευρώ μειώθηκε κατά 17 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 4,94%, για δάνεια από 250.001 μέχρι 1 εκατ. ευρώ αυξήθηκε κατά 13 μονάδες βάσης στο 4,69%, ενώ για δάνεια άνω του 1 εκατ. ευρώ αυξήθηκε κατά 8 μονάδες βάσης στο 4,24%.

2. Επιτόκια στα υφιστάμενα υπόλοιπα καταθέσεων και δανείων σε ευρώ 

 Υφιστάμενες Καταθέσεις

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των υφιστάμενων καταθέσεων (συμπεριλαμβανομένων των καταθέσεων μίας ημέρας) παρέμεινε αμετάβλητο στο 0,37%, τον Αύγουστο του 2026.

Ειδικότερα, τα μέσα επιτόκια στα υφιστάμενα υπόλοιπα των καταθέσεων με συμφωνημένη διάρκεια έως 2 έτη από νοικοκυριά και από επιχειρήσεις παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητα στο 1,21% και 2,09% αντίστοιχα.

Υφιστάμενα Δάνεια

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο των υφιστάμενων δανείων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο και διαμορφώθηκε στο 4,84%.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των στεγαστικών δανείων με διάρκεια άνω των 5 ετών παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 3,74%. Το αντίστοιχο επιτόκιο των καταναλωτικών και λοιπών δανείων προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα παρέμεινε επίσης σχεδόν αμετάβλητο στο 8,51%.

Το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των επιχειρηματικών δανείων με διάρκεια άνω των 5 ετών παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 4,41%. Το αντίστοιχο επιτόκιο των επαγγελματικών δανείων αυξήθηκε κατά 4 μονάδες βάσης στο 5,60%.

Το επενδυτικό χάσμα με τις ΗΠΑ παραμένει τεράστιο και, σε αντίθεση με ό,τι θα περίμενε κανείς, δεν περιορίζεται στα νοικοκυριά με χαμηλότερα εισοδήματα. Αντίθετα, γίνεται ακόμη μεγαλύτερο μεταξύ των πλουσιότερων Ευρωπαίων, οι οποίοι εξακολουθούν να προτιμούν ακίνητα και καταθέσεις αντί για μετοχές, ομόλογα και αμοιβαία κεφάλαια.

Τα στοιχεία που παρουσιάζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα  δείχνουν ότι τα νοικοκυριά της ευρωζώνης διατηρούν κατά μέσο όρο περίπου το ένα τρίτο των χρηματοοικονομικών τους περιουσιακών στοιχείων σε τραπεζικές καταθέσεις, έναντι μόλις 11% στις ΗΠΑ.

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η απόσταση στα υψηλότερα επίπεδα πλούτου. Στο πλουσιότερο 20% των αμερικανικών νοικοκυριών, πάνω από 65% κατέχει εισηγμένες μετοχές, ομόλογα ή αμοιβαία κεφάλαια. Στην ευρωζώνη, το αντίστοιχο ποσοστό παραμένει κάτω από 45%.

Η σύγκριση καταρρίπτει σε μεγάλο βαθμό την άποψη ότι οι Ευρωπαίοι δεν επενδύουν στις αγορές απλώς επειδή δεν διαθέτουν αρκετά χρήματα. Στα νοικοκυριά χαμηλότερου πλούτου, πράγματι, η διαφορά μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ είναι μικρότερη, καθώς προτεραιότητα και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού είναι η δημιουργία ενός οικονομικού «μαξιλαριού» για έκτακτες ανάγκες.

Στους πιο εύπορους, όμως, η εικόνα αλλάζει. Εκεί μπαίνουν στην εξίσωση η επενδυτική κουλτούρα, η δομή των συνταξιοδοτικών συστημάτων, η διαθεσιμότητα απλών επενδυτικών προϊόντων, η φορολογία και κυρίως η εμπιστοσύνη στις χρηματοπιστωτικές αγορές.

Ακίνητα και καταθέσεις απορροφούν τον ευρωπαϊκό πλούτο

Η ανάλυση των χαρτοφυλακίων των νοικοκυριών της ευρωζώνης αποκαλύπτει τέσσερα διαφορετικά επενδυτικά προφίλ και εξηγεί σε σημαντικό βαθμό γιατί τόσο λίγα χρήματα φθάνουν τελικά στις κεφαλαιαγορές.

Η μεγαλύτερη ομάδα είναι οι ιδιοκτήτες ακινήτων. Πάνω από 60% των νοικοκυριών της ευρωζώνης έχει το μεγαλύτερο μέρος του πλούτου του τοποθετημένο σε ακίνητα, είτε πρόκειται για την κύρια κατοικία είτε για επενδυτική περιουσία. Πρόκειται για μια μορφή πλούτου που μπορεί να έχει σημαντική αξία, αλλά χαρακτηρίζεται από χαμηλή ρευστότητα.

Ακολουθούν οι «καταθέτες», οι οποίοι αντιπροσωπεύουν περίπου 25% των νοικοκυριών και κρατούν το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων τους σε τραπεζικούς λογαριασμούς, με ελάχιστη ή μηδενική έκθεση στις αγορές.

Περίπου 10% συμμετέχει έμμεσα στις κεφαλαιαγορές μέσω επαγγελματικών και ιδιωτικών συνταξιοδοτικών ή ασφαλιστικών προϊόντων.

Και στο τέλος βρίσκεται μια εξαιρετικά μικρή ομάδα: μόλις 4% των νοικοκυριών της ευρωζώνης επενδύει σημαντικό τμήμα του πλούτου του απευθείας σε μετοχές, ομόλογα, αμοιβαία κεφάλαια ή ETFs.

Με άλλα λόγια, παρά τον τεράστιο όγκο ιδιωτικού πλούτου στην Ευρώπη, μόνο ένα πολύ μικρό κομμάτι των νοικοκυριών έχει ουσιαστική άμεση παρουσία στις κεφαλαιαγορές.

Γιατί οι Ευρωπαίοι δεν αγοράζουν μετοχές

Το εισόδημα αποτελεί μόνο ένα μέρος της απάντησης. Για τα νοικοκυριά που δεν αντιμετωπίζουν οικονομικούς περιορισμούς, βασικό εμπόδιο είναι η αντίληψη ότι οι μετοχές έχουν υψηλό κίνδυνο.

Σε αυτή προστίθενται η περιορισμένη γνώση γύρω από τα επενδυτικά προϊόντα και η χαμηλή εμπιστοσύνη στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Ο χρηματοοικονομικός αλφαβητισμός αποκτά έτσι κομβική σημασία, καθώς όσο μικρότερη είναι η κατανόηση ενός επενδυτικού προϊόντος τόσο μεγαλύτερος μπορεί να φαίνεται ο κίνδυνός του.

Ρόλο παίζει και η ηλικία. Τα μεγαλύτερα σε ηλικία νοικοκυριά τείνουν να έχουν μεγαλύτερη έκθεση στα ακίνητα, ενώ οι νεότερες γενιές κατανέμουν περισσότερο τις αποταμιεύσεις τους μεταξύ μετρητών, τραπεζικών λογαριασμών, συνταξιοδοτικών προϊόντων και επενδύσεων στις αγορές.

Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει μία ενιαία λύση που θα μπορούσε να οδηγήσει μαζικά τους Ευρωπαίους από τις καταθέσεις στις κεφαλαιαγορές.

Το μεγάλο στοίχημα των €10 τρισ.

Το θέμα έχει πάψει πλέον να αφορά αποκλειστικά τις αποδόσεις που χάνουν οι Ευρωπαίοι αποταμιευτές. Έχει μετατραπεί σε κεντρικό οικονομικό και πολιτικό ζήτημα για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η Ευρώπη χρειάζεται τεράστια κεφάλαια τα επόμενα χρόνια για επενδύσεις στην τεχνολογία, την ενέργεια, την άμυνα, την πράσινη μετάβαση και τις υποδομές. Το επενδυτικό κενό που έχει αναδείξει και η έκθεση Ντράγκι δύσκολα μπορεί να καλυφθεί αποκλειστικά από δημόσιους πόρους.

Ένα μέρος της απάντησης βρίσκεται ακριβώς στα τρισεκατομμύρια των ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων που σήμερα παραμένουν σε μετρητά και καταθέσεις.

Η πρόκληση είναι να διοχετευθεί μεγαλύτερο μέρος αυτών των χρημάτων σε παραγωγικές επενδύσεις, χωρίς ταυτόχρονα να ωθηθούν τα νοικοκυριά σε επίπεδα κινδύνου που δεν μπορούν ή δεν θέλουν να αναλάβουν.

Υπάρχουν ήδη ευρωπαϊκά παραδείγματα. Στη Φινλανδία, οι ειδικοί λογαριασμοί επενδύσεων σε μετοχές έχουν ενισχύσει τη συμμετοχή των πολιτών στις αγορές, με αποτέλεσμα στο τέλος του 2024 το 37% των νοικοκυριών να κατέχει αμοιβαία κεφάλαια, εισηγμένες μετοχές ή και τα δύο.

Στην Ολλανδία, τα υποχρεωτικά επαγγελματικά συνταξιοδοτικά προγράμματα επιτρέπουν στα νοικοκυριά να επωφελούνται από τις μακροπρόθεσμες αποδόσεις των κεφαλαιαγορών χωρίς να χρειάζεται να λαμβάνουν τα ίδια καθημερινές επενδυτικές αποφάσεις. Η Σλοβενία, από την άλλη, έχει επενδύσει συστηματικά στη χρηματοοικονομική εκπαίδευση, επιτυγχάνοντας υψηλές επιδόσεις χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού.

Η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων

Σε αυτό το περιβάλλον αποκτά ιδιαίτερη σημασία η ευρωπαϊκή ατζέντα για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (Savings and Investments Union).

Ο στόχος είναι διπλός: αφενός να δοθούν στα ευρωπαϊκά νοικοκυριά περισσότερες και απλούστερες επιλογές για την αξιοποίηση των αποταμιεύσεών τους και αφετέρου να κινητοποιηθεί ιδιωτικό κεφάλαιο για τη χρηματοδότηση της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Η ταχύτερη εφαρμογή των λογαριασμών αποταμίευσης και επενδύσεων (SIAs), οι αλλαγές στα συνταξιοδοτικά συστήματα και η ενίσχυση της χρηματοοικονομικής παιδείας αποτελούν βασικά κομμάτια αυτού του σχεδιασμού.

Το διακύβευμα είναι μεγάλο. Η Ευρώπη διαθέτει τις αποταμιεύσεις, αλλά μεγάλο μέρος τους παραμένει αδρανές ή τοποθετημένο σε χαμηλής απόδοσης προϊόντα. Το ερώτημα είναι εάν θα καταφέρει να μετατρέψει ένα μέρος από το «βουνό» των σχεδόν €10 τρισ. σε επενδυτικό κεφάλαιο που θα χρηματοδοτήσει την επόμενη φάση ανάπτυξης της ευρωπαϊκής οικονομίας – και ταυτόχρονα θα δώσει στα νοικοκυριά μεγαλύτερη δυνατότητα δημιουργίας πλούτου σε βάθος χρόνου.

Η Revolut κερδίζει έδαφος στην Ελλάδα

Η αύξηση των χρημάτων που διατηρούν οι Έλληνες στη Revolut δείχνει ότι η σχέση των καταναλωτών με τις ψηφιακές τράπεζες αλλάζει. Από μια εφαρμογή που χρησιμοποιούνταν κυρίως για ταξίδια, συνάλλαγμα και ηλεκτρονικές αγορές, η Revolut εξελίσσεται σταδιακά σε έναν πιο ολοκληρωμένο χρηματοοικονομικό πάροχο.Η τάση αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία συνολικά οι καταθέσεις του ιδιωτικού τομέα στην Ελλάδα εμφανίζουν άνοδο. Η Τράπεζα της Ελλάδος είχε καταγράψει τον Ιούνιο του 2026 αύξηση των ιδιωτικών καταθέσεων κατά 8,575 δισ. ευρώ σε μηνιαία βάση, ενώ ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής του συνόλου των καταθέσεων είχε ανέλθει στο 8,8%.

Το πρόβλημα των «αδρανών» χρημάτων

Η συζήτηση που ανοίγει η περίπτωση της Revolut είναι ευρύτερη. Πολλά νοικοκυριά εξακολουθούν να αφήνουν σημαντικά ποσά σε λογαριασμούς πολύ χαμηλής ή μηδενικής απόδοσης.Σε περιόδους πληθωρισμού αυτό σημαίνει ότι, ακόμη κι αν το ονομαστικό ποσό παραμένει σταθερό, η πραγματική αγοραστική δύναμη των χρημάτων μειώνεται.Αυτό δεν σημαίνει ότι οι καταθέτες πρέπει να μεταφέρουν αυτομάτως τις οικονομίες τους σε επενδυτικά προϊόντα. Η επιλογή εξαρτάται από τις ανάγκες ρευστότητας, τον χρονικό ορίζοντα και τον επενδυτικό κίνδυνο που μπορεί να αναλάβει κάθε αποταμιευτής.

Τι ισχύει για την προστασία των καταθέσεων

Ιδιαίτερη σημασία για όσους χρησιμοποιούν τη Revolut έχει και το καθεστώς προστασίας των χρημάτων τους. Σύμφωνα με την ίδια την εταιρεία, οι επιλέξιμες καταθέσεις στη Revolut Bank UAB καλύπτονται από το λιθουανικό σύστημα εγγύησης καταθέσεων έως 100.000 ευρώ ανά καταθέτη, με το όριο να αφορά το σύνολο των σχετικών καταθέσεών του στην τράπεζα.

Η άνοδος της Revolut στην Ελλάδα αποτελεί τελικά ακόμη μία ένδειξη ότι ο ανταγωνισμός στις τραπεζικές υπηρεσίες αλλάζει. Το επόμενο στοίχημα δεν είναι μόνο ποια τράπεζα ή fintech θα συγκεντρώσει περισσότερες καταθέσεις, αλλά ποια θα πείσει τους πελάτες να αξιοποιούν αποτελεσματικότερα τα χρήματά τους.

]]> https://www.moneypress.gr/goldman-sachs-oi-ellinikes-trapezes-ksexorizoyn-s/ Fri, 04 Sep 2026 13:22:36 +0000 https://www.moneypress.gr/?p=219197 Ισχυρότερη εικόνα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης εμφανίζει το ελληνικό τραπεζικό σύστημα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει η Goldman Sachs, με την Ελλάδα να ξεχωρίζει τόσο στην αύξηση των καταθέσεων όσο και στην πιστωτική επέκταση.

Οι καταθέσεις αυξάνονται κατά 9,1% σε ετήσια βάση, επίδοση που είναι από τις υψηλότερες μεταξύ των ευρωπαϊκών αγορών, ενώ τα δάνεια ενισχύονται κατά 6,2%, τοποθετώντας την Ελλάδα επίσης στις πρώτες θέσεις της Ευρωζώνης.

Η εικόνα αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τις ελληνικές τράπεζες, καθώς η ταχεία αύξηση της καταθετικής βάσης συνδυάζεται με χαμηλό κόστος χρηματοδότησης και ισχυρή ζήτηση για επιχειρηματικά δάνεια.

Στην Ευρωζώνη, το συνολικό ύψος των καταθέσεων έχει διαμορφωθεί στα 13,75 τρισ. ευρώ, καταγράφοντας ετήσια αύξηση 4,1%. Η Ελλάδα, ωστόσο, κινείται με υπερδιπλάσιο ρυθμό.

Μετά την Ελλάδα ακολουθούν η Ολλανδία με 7,1%, η Πορτογαλία με 6,3%, η Ιρλανδία με 5,3% και η Ισπανία με 5%.

Στην ελληνική αγορά, οι συνολικές καταθέσεις νοικοκυριών και επιχειρήσεων έχουν κινηθεί πλέον στην περιοχή των 220 δισ. ευρώ, ενισχύοντας σημαντικά τη ρευστότητα των τραπεζών.

Το πλεονέκτημα του χαμηλού deposit beta

Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της ανάλυσης της Goldman Sachs αφορά το κόστος των καταθέσεων.

Στην Ευρωζώνη, το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο καταθέσεων διαμορφωνόταν τον Ιούλιο του 2026 περίπου στο 0,95%, ενώ το through-cycle deposit beta βρίσκεται κοντά στο 30%.

Στην Ελλάδα, αντίθετα, το deposit beta εκτιμάται μόλις στο 13%, επίπεδο αισθητά χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι οι ελληνικές τράπεζες έχουν μετακυλίσει στους καταθέτες πολύ μικρότερο μέρος της αύξησης των επιτοκίων, διατηρώντας χαμηλότερο κόστος χρηματοδότησης και στηρίζοντας τα καθαρά έσοδα από τόκους.

Το πλεονέκτημα ενισχύεται και από τη σύνθεση της καταθετικής βάσης. Περίπου 76% των ελληνικών καταθέσεων παραμένει σε overnight λογαριασμούς, οι οποίοι έχουν εξαιρετικά χαμηλό επιτόκιο.

Τον Ιούλιο, το μέσο επιτόκιο των overnight καταθέσεων διαμορφωνόταν μόλις στο 0,06%, έναντι 1,52% στις καταθέσεις μεγαλύτερης διάρκειας, με το συνολικό κόστος καταθέσεων να παραμένει κοντά στο 0,39%.

Η συγκεκριμένη δομή αποτελεί σημαντικό στήριγμα για την κερδοφορία των ελληνικών τραπεζών, καθώς τους επιτρέπει να διατηρούν ευνοϊκότερο κόστος χρήματος σε σχέση με αρκετές ευρωπαϊκές αγορές.

Η Ελλάδα στις πρώτες θέσεις και στα δάνεια

Θετική είναι η εικόνα και στο μέτωπο των χορηγήσεων.

Στην Ευρωζώνη, τα συνολικά δάνεια -εξαιρουμένων των χορηγήσεων προς χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις- αυξήθηκαν τον Ιούλιο κατά 3,7% σε ετήσια βάση, από 3,5% τον Ιούνιο και 2,7% τον Ιανουάριο.

Η χρηματοδότηση των νοικοκυριών αυξήθηκε κατά 3,1%, ενώ τα επιχειρηματικά δάνεια παρουσίασαν ταχύτερη άνοδο, στο 4,5%, από μόλις 2,3% στις αρχές του έτους.

Η Ελλάδα υπεραποδίδει και σε αυτό το μέτωπο, με αύξηση δανείων 6,2%.

Υψηλότερη πιστωτική επέκταση καταγράφουν μόνο η Πορτογαλία, με 8,5%, και η Ολλανδία, με 7,6%, ενώ ακολουθούν η Ιρλανδία με 5,8% και το Βέλγιο με 5,7%.

Επιχειρήσεις ο βασικός μοχλός

Το συνολικό ύψος των δανείων στην Ελλάδα έχει πλέον φθάσει περίπου στα 120 δισ. ευρώ, με την πιστωτική ανάπτυξη να στηρίζεται κυρίως στη χρηματοδότηση επιχειρήσεων.

Η σύνθεση του τραπεζικού χαρτοφυλακίου έχει αλλάξει αισθητά τα τελευταία χρόνια.

Το μερίδιο των δανείων προς μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις έχει αυξηθεί από περίπου 55% το 2023 σε 63%, ενώ το ποσοστό που αφορά τα νοικοκυριά έχει περιοριστεί από 37% σε περίπου 28%.

Η εξέλιξη δείχνει ότι η εταιρική πίστη αποτελεί πλέον τον κύριο μοχλό ανάπτυξης των ελληνικών τραπεζών, ενισχύοντας παράλληλα τις προοπτικές για περαιτέρω αύξηση των εσόδων από τόκους.

Πλεονάζουσα ρευστότητα 1,27 τρισ. ευρώ στην Ευρωζώνη

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Goldman Sachs υπολογίζει ότι η πλεονάζουσα τραπεζική ρευστότητα -η διαφορά δηλαδή μεταξύ καταθέσεων και δανείων, εξαιρουμένων των χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων- έχει αυξηθεί κατά 8% σε ετήσια βάση, φθάνοντας τα 1,27 τρισ. ευρώ.

Οι συνολικές καταθέσεις ανέρχονται σε 13,75 τρισ. ευρώ, έναντι δανείων 12,48 τρισ. ευρώ.

Παρά την ισχυρή ετήσια αύξηση, η πλεονάζουσα ρευστότητα έχει αρχίσει να υποχωρεί σε μηνιαία βάση, ένδειξη ότι μεγαλύτερο μέρος των διαθέσιμων κεφαλαίων διοχετεύεται σταδιακά στην πραγματική οικονομία μέσω νέων χορηγήσεων.

Για τις ελληνικές τράπεζες, ο συνδυασμός ταχύτερης αύξησης καταθέσεων, χαμηλού deposit beta και ισχυρής πιστωτικής επέκτασης διαμορφώνει ένα ιδιαίτερα ευνοϊκό περιβάλλον, ενισχύοντας τόσο τη ρευστότητα όσο και τις προοπτικές κερδοφορίας του κλάδου.

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο των νέων καταθέσεων διαμορφώθηκε στο 0,39%, παραμένοντας σχεδόν αμετάβλητο σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα. Αντίστοιχα, το μέσο επιτόκιο των νέων δανείων διατηρήθηκε στο 4,67%.

Ως αποτέλεσμα, το περιθώριο επιτοκίου μεταξύ νέων καταθέσεων και νέων δανείων παρέμεινε στις 4,28 εκατοστιαίες μονάδες, επιβεβαιώνοντας τη σημαντική απόσταση που εξακολουθεί να χωρίζει τις αποδόσεις των καταθέσεων από το κόστος δανεισμού για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Ανάλογη είναι η εικόνα και στο σύνολο των υφιστάμενων τραπεζικών συμβάσεων. Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των υφιστάμενων καταθέσεων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 0,37%.

Αντίθετα, το αντίστοιχο επιτόκιο στα υφιστάμενα δάνεια αυξήθηκε στο 4,81%, διευρύνοντας περαιτέρω την ψαλίδα μεταξύ των δύο πλευρών.

Έτσι, το περιθώριο επιτοκίου μεταξύ υφιστάμενων καταθέσεων και δανείων αυξήθηκε στις 4,44 εκατοστιαίες μονάδες, από χαμηλότερα επίπεδα τον προηγούμενο μήνα.

1. Επιτόκια νέων καταθέσεων και δανείων σε ευρώ

Νέες Καταθέσεις

Τον Ιούλιο του 2026, το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των νέων καταθέσεων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 0,39% σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο των καταθέσεων μίας ημέρας από νοικοκυριά παρέμεινε  αμετάβλητο στο 0,03%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο καταθέσεων από επιχειρήσεις μειώθηκε κατά 7 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 0,13%.

Το μέσο επιτόκιο των καταθέσεων με συμφωνημένη διάρκεια έως 1 έτος από νοικοκυριά αυξήθηκε κατά 4 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 1,24%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο καταθέσεων από επιχειρήσεις αυξήθηκε κατά 11 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 2,02%.

Νέα Δάνεια

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των νέων δανείων προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο, έναντι του προηγούμενου μήνα, στο 4,67%.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων χωρίς καθορισμένη διάρκεια (κατηγορία που περιλαμβάνει τα δάνεια μέσω πιστωτικών καρτών, τα ανοικτά δάνεια και υπεραναλήψεις από τρεχούμενους λογαριασμούς) αυξήθηκε κατά 6 μονάδες βάσης στο 14,55%.

Το μέσο επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων με συγκεκριμένη διάρκεια και κυμαινόμενο επιτόκιο μειώθηκε κατά 18 μονάδες βάσης στο 10,45%, ενώ το μέσο επιτόκιο των στεγαστικών δανείων με κυμαινόμενο επιτόκιο παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 3,53%.

Το μέσο επιτόκιο των επιχειρηματικών δανείων χωρίς καθορισμένη διάρκεια αυξήθηκε κατά 7 μονάδες βάσης στο 4,76%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των επαγγελματικών δανείων αυξήθηκε κατά 9 μονάδες βάσης στο 6,91%.

Το μέσο επιτόκιο των νέων επιχειρηματικών δανείων με συγκεκριμένη διάρκεια και κυμαινόμενο επιτόκιο παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 4,21%. Το μέσο επιτόκιο των δανείων τακτής λήξης με κυμαινόμενο επιτόκιο προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) μειώθηκε κατά 6 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 4,45%.

Όσον αφορά τη διάρθρωση των επιτοκίων ως προς το ύψος του δανείου σημειώνεται ότι το μέσο επιτόκιο για δάνεια μέχρι και 250.000 ευρώ αυξήθηκε κατά 12 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 5,07%, για δάνεια από 250.001 μέχρι 1 εκατ. ευρώ παρέμεινε αμετάβλητο στο 4,52%, ενώ για δάνεια άνω του 1 εκατ. ευρώ μειώθηκε κατά 4 μονάδες βάσης στο 4,14%.

2. Επιτόκια στα υφιστάμενα υπόλοιπα καταθέσεων και δανείων σε ευρώ

 Υφιστάμενες Καταθέσεις

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των υφιστάμενων καταθέσεων (συμπεριλαμβανομένων των καταθέσεων μίας ημέρας) παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 0,37%, τον Ιούλιο του 2026.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των καταθέσεων με συμφωνημένη διάρκεια έως 2 έτη από νοικοκυριά παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 1,19%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο από επιχειρήσεις αυξήθηκε κατά 7 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 2,06%.

Υφιστάμενα Δάνεια

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο των υφιστάμενων δανείων αυξήθηκε κατά 7 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 4,81%.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των στεγαστικών δανείων με διάρκεια άνω των 5 ετών αυξήθηκε κατά 6 μονάδες βάσης στο 3,72%. Το αντίστοιχο επιτόκιο των καταναλωτικών και λοιπών δανείων προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα αυξήθηκε κατά 5 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 8,50%.

Το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των επιχειρηματικών δανείων με διάρκεια άνω των 5 ετών αυξήθηκε κατά 7 μονάδες βάσης στο 4,38%. Το αντίστοιχο επιτόκιο των επαγγελματικών δανείων αυξήθηκε κατά 4 μονάδες βάσης στο 5,56%.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της συνολικής χρηματοδότησης της εγχώριας οικονομίας υποχώρησε τον Ιούλιο στο 3,4%, έναντι 5% τον Ιούνιο.

Η εξέλιξη αποτυπώνει αισθητή επιβράδυνση σε μηνιαία βάση του ρυθμού αύξησης της χρηματοδότησης προς την οικονομία.

Αντίθετη ήταν η εικόνα στο σύνολο των καταθέσεων, όπου ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής επιταχύνθηκε ελαφρά. Συγκεκριμένα, διαμορφώθηκε στο 9% τον Ιούλιο, από 8,8% τον προηγούμενο μήνα.

1. Χρηματοδότηση της εγχώριας οικονομίας

H μηνιαία καθαρή ροή της συνολικής τραπεζικής χρηματοδότησης ήταν αρνητική κατά 3.961 εκατ. ευρώ, τον Ιούλιο του 2026, έναντι θετικής καθαρής ροής 3.500 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.

Ι.1 Χρηματοδότηση της γενικής κυβέρνησης

Η μηνιαία καθαρή ροή της τραπεζικής χρηματοδότησης προς τη γενική κυβέρνηση, τον Ιούλιο του 2026, ήταν αρνητική κατά 1.367 εκατ. ευρώ, έναντι θετικής καθαρής ροής 213 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησης της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε στο -2,0% από 0,4% τον προηγούμενο μήνα.

Ι.2 Χρηματοδότηση του ιδιωτικού τομέα

Τον Ιούλιο του 2026, o ετήσιος ρυθμός μεταβολής της συνολικής τραπεζικής χρηματοδότησης του ιδιωτικού τομέα μειώθηκε στο 6,8% από 7,7% τον προηγούμενο μήνα. Η μηνιαία καθαρή ροή της συνολικής χρηματοδότησης προς τον ιδιωτικό τομέα ήταν αρνητική κατά 2.593 εκατ. ευρώ, έναντι θετικής καθαρής ροής 3.287 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.

Ι.2.1 Χρηματοδότηση των επιχειρήσεων

Η μηνιαία καθαρή ροή της τραπεζικής χρηματοδότησης προς τις επιχειρήσεις, τον Ιούλιο του 2026, ήταν αρνητική κατά 2.552 εκατ. ευρώ, έναντι θετικής καθαρής ροής 2.983 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα, ενώ ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής μειώθηκε στο 8,9% από 10,2% τον προηγούμενο μήνα. Ειδικότερα, ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της τραπεζικής χρηματοδότησης προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις (ΜΧΕ) μειώθηκε στο 9,1% από 9,8% τον προηγούμενο μήνα. Η μηνιαία καθαρή ροή της χρηματοδότησής τους ήταν αρνητική κατά 1.795 εκατ. ευρώ, έναντι θετικής καθαρής ροής 2.235 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησης των ασφαλιστικών επιχειρήσεων και των λοιπών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων μειώθηκε στο 7,1% από 13,2% τον προηγούμενο μήνα. Η μηνιαία καθαρή ροή της χρηματοδότησής τους ήταν αρνητική κατά 757 εκατ. ευρώ, έναντι θετικής καθαρής ροής 748 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.

Ι.2.2 Χρηματοδότηση των ελεύθερων επαγγελματιών, αγροτών και ατομικών επιχειρήσεων

Τον Ιούλιο του 2026, η μηνιαία καθαρή ροή της τραπεζικής χρηματοδότησης προς τους ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις ήταν αρνητική κατά 83 εκατ. ευρώ, έναντι θετικής καθαρής ροής 47 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησής τους διαμορφώθηκε στο -3,0% από -2,6% τον προηγούμενο μήνα.

Ι.2.3 Χρηματοδότηση των ιδιωτών και ιδιωτικών μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων

Θετική κατά 41 εκατ. ευρώ ήταν η μηνιαία καθαρή ροή της τραπεζικής χρηματοδότησης προς τους ιδιώτες και τα ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα, τον Ιούλιο του 2026, έναντι θετικής καθαρής ροής 257 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησής τους διαμορφώθηκε στο 2,5% από 2,6% τον προηγούμενο μήνα.

1. Καταθέσεις της εγχώριας οικονομίας στα εγχώρια πιστωτικά ιδρύματα

H μηνιαία καθαρή ροή του συνόλου των καταθέσεων ήταν αρνητική κατά 2.189 εκατ. ευρώ, τον Ιούλιο του 2026, έναντι θετικής καθαρής ροής 8.754 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.

ΙΙ.1 Καταθέσεις από τη γενική κυβέρνηση

Μείωση κατά 175 εκατ. ευρώ παρουσίασαν, τον Ιούλιο του 2026, οι καταθέσεις της γενικής κυβέρνησης, έναντι αύξησης κατά 181 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα, ενώ ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής αυξήθηκε στο 10,7% από -1,7% τον προηγούμενο μήνα.

ΙΙ.2 Καταθέσεις από τον ιδιωτικό τομέα

Οι καταθέσεις του ιδιωτικού τομέα μειώθηκαν κατά 2.013 εκατ. ευρώ, τον Ιούλιο του 2026, έναντι αύξησης κατά 8.573 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα, ενώ ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής μειώθηκε στο 8,9% από 9,3% τον προηγούμενο μήνα.

ΙΙ.2.1 Καταθέσεις από επιχειρήσεις

Μείωση κατά 2.254 εκατ. ευρώ παρουσίασαν, τον Ιούλιο του 2026, οι καταθέσεις των επιχειρήσεων, έναντι αύξησης κατά 7.581 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα, ενώ ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής διαμορφώθηκε στο 23,1% από 23,0% τον προηγούμενο μήνα. Ειδικότερα, οι καταθέσεις των MXE μειώθηκαν κατά 2.443 εκατ. ευρώ, έναντι αύξησης κατά 7.818 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα. Οι καταθέσεις των ασφαλιστικών επιχειρήσεων και των λοιπών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων αυξήθηκαν κατά 190 εκατ. ευρώ, έναντι μείωσης κατά 237 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.

ΙΙ.2.2 Καταθέσεις από νοικοκυριά και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα

Αύξηση κατά 240 εκατ. ευρώ παρουσίασαν, τον Ιούλιο του 2026, οι καταθέσεις των νοικοκυριών και των ιδιωτικών μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων, έναντι αύξησης κατά 992 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα, ενώ ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής μειώθηκε στο 3,9% από 4,3% τον προηγούμενο μήνα.

Η Ευρωπαϊκή Σύγκριση και το Χάσμα

Η αδυναμία αυτή αντικατοπτρίζεται ξεκάθαρα στα πλέον πρόσφατα στατιστικά της Eurostat για το α' τρίμηνο του 2026. Την ώρα που ο μέσος Ευρωπαίος καταφέρνει να βάζει στην άκρη σταθερά το 14,3% του διαθέσιμου εισοδήματός του, στην Ελλάδα παρατηρείται ραγδαία επιδείνωση. Η χώρα μας σημείωσε πτώση της τάξης των 3,7 ποσοστιαίων μονάδων στο ποσοστό αποταμίευσης συγκριτικά με το προηγούμενο τρίμηνο — μια επίδοση που την κατατάσσει στη δεύτερη χειρότερη θέση πανευρωπαϊκά, ξεπερνώντας μόνο τη Ρουμανία. Μάλιστα, δεν είναι λίγες οι φορές που το ισοζύγιο των ελληνικών νοικοκυριών γυρνάει σε αρνητικό έδαφος, δείγμα ότι οι πολίτες αναγκάζονται να κάψουν παλιότερα κεφάλαια ή να δανειστούν απλώς για να καλύψουν τον μήνα.

Η Ανατομία των Τραπεζικών Λογαριασμών

Το πόσο ασφυκτική είναι η κατάσταση επιβεβαιώνεται από την ακτινογραφία των λογαριασμών που δημοσίευσε το Ταμείο Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων (ΤΕΚΕ) με βάση τα δεδομένα στο κλείσιμο του 2025. Ο πλούτος είναι εξαιρετικά συγκεντρωμένος, ενώ η συντριπτική πλειονότητα ισορροπεί σε τεντωμένο σχοινί:

• Το 70% των καταθετών διατηρεί στους λογαριασμούς του ποσά που δεν υπερβαίνουν τα 1.000 ευρώ.

• Το 13% κινείται στη μικρή κλίμακα των 1.000 έως 5.000 ευρώ.

• Το 14% διαθέτει αποθέματα μεταξύ 5.000 και 50.000 ευρώ.

• Μόλις το 1,5% κατέχει ποσά της τάξης των 50.000 έως 100.000 ευρώ.

Τα νούμερα αυτά μαρτυρούν ότι επτά στους δέκα πολίτες είναι πρακτικά απροστάτευτοι απέναντι σε οποιαδήποτε ξαφνική οικονομική αναποδιά.

Το Μεγάλο Μακροοικονομικό Παράδοξο

Πώς συμβαδίζει όμως αυτή η σκληρή πραγματικότητα με την εικόνα ανάκαμψης που προβάλλουν τα επίσημα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος; Σύμφωνα με αυτά, η ρευστότητα καλπάζει: μόνο μέσα στον Ιούνιο τα υπόλοιπα του ιδιωτικού τομέα έκαναν άλμα 8,58 δισ. ευρώ, σημειώνοντας ετήσια μεγέθυνση κατά 8,8%.

Η εξήγηση αυτού του φαινομένου κρύβεται στην έντονη ανισομέρεια της οικονομικής ανάκαμψης. Η θεαματική αυτή εισροή κεφαλαίων στις τράπεζες προέρχεται κατά κύριο λόγο από τα εταιρικά ταμεία και από μια πολύ μικρή ελίτ καταθετών, οι οποίοι συγκεντρώνουν και τη μερίδα του λέοντος από τον χρηματοοικονομικό πλούτο της χώρας. Έτσι, δημιουργείται μια "οφθαλμαπάτη": οι αριθμοί στο σύνολό τους ευημερούν, δίνοντας την ψευδαίσθηση της καθολικής ευμάρειας, ενώ την ίδια στιγμή η καθημερινότητα των πολλών χαρακτηρίζεται από διαρκή οικονομική πίεση και στασιμότητα.