Το νομοσχέδιο αφορά κυρίως καταναλωτικά δάνεια και πιστωτικές κάρτες. Μέχρι 100.000 ευρώ μπαίνει ένα πλαφόν στα πανωτόκια το πλαφόν θα είναι από 30% έως 50% ανάλογα με τι το δάνειο είναι αυτό ή αν είναι πιστωτική κάρτα.

Διαβάστε περισσότερα στο Lykavitos.gr

Στόχος του νομοσχεδίου είναι η ενίσχυση της προστασίας των καταναλωτών μέσα από πιο διαφανείς διαδικασίες, πληρέστερη πληροφόρηση, και πιο σαφή δικαιώματα υπαναχώρησης.

Εφαρμογή του νέου πλαισίου

Το νέο πλαίσιο εφαρμόζεται σε συμβάσεις πίστωσης χωρίς εμπράγματη εξασφάλιση, όπως:

καταναλωτικά δάνεια, πιστωτικές κάρτες, πίστωση από εμπόρους, Buy Now – Pay Later (BNPL), leasing με δικαίωμα εξαγοράς και επισκευαστικά δάνεια.

Σημαντική καινοτομία είναι η κατάργηση του κατώτατου ορίου των 200 ευρώ για μικροπιστώσεις και η διεύρυνση του ανώτατου ορίου μέχρι τα 100.000 ευρώ, ώστε να καλύπτονται πλέον δάνεια για ανακαινίσεις κατοικιών ή άλλες ανάγκες χωρίς προσημείωση ακινήτου.

Ενισχυμένη προσυμβατική ενημέρωση

Το νομοσχέδιο ορίζει νέους κανόνες διαφάνειας και αξιολόγησης στο στάδιο πριν από τη σύναψη δανειακής σύμβασης. Οι τράπεζες και οι πάροχοι πίστωσης θα υποχρεούνται να παρέχουν αναλυτική και κατανοητή ενημέρωση μέσα από τυποποιημένο έντυπο με όλους τους βασικούς όρους και υποχρεώσεις.

Παράλληλα, θεσπίζεται υποχρεωτική προειδοποίηση σε κάθε διαφήμιση καταναλωτικού δανείου:
«Προσοχή! Ο δανεισμός χρημάτων κοστίζει χρήματα», επισημαίνοντας έτσι τον οικονομικό αντίκτυπο κάθε μορφής πίστωσης.

Πλαφόν στο κόστος δανεισμού

Το νομοσχέδιο εισάγει ανώτατα όρια κόστους πίστωσης, θέτοντας φραγμό στην υπερβολική επιβάρυνση των καταναλωτών. Ειδικότερα, το συνολικό κόστος (τόκοι, προμήθειες, έξοδα) δεν θα μπορεί να υπερβαίνει το 30% έως 50% του κεφαλαίου. Τα ακριβή όρια θα καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης μετά από γνωμοδότηση της Τράπεζας της Ελλάδος.

Υποχρεωτική συμβουλευτική ενημέρωση

Σε περίπτωση που ο καταναλωτής καθυστερεί την πληρωμή δόσεων για τρεις συνεχόμενες περιόδους, ο πιστωτής θα υποχρεούται να τον ενημερώνει για τη δυνατότητα δωρεάν συμβουλευτικής υποστήριξης από την Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή ή από ενώσεις καταναλωτών. Έτσι, οι οφειλέτες αποκτούν καθοδήγηση και στήριξη πριν οδηγηθούν σε δυσμενέστερες καταστάσεις.

Ψηφιακές συμβάσεις και εξ αποστάσεως συναλλαγές

Το αναθεωρημένο κανονιστικό πλαίσιο καλύπτει και τις εξ αποστάσεως συμβάσεις πίστωσης, όπως δάνεια μέσω apps ή web banking. Η διαδικασία θα είναι πλήρως ψηφιακή, από την αίτηση έως την έγκριση, με σαφείς πληροφορίες για κόστος και όρους. Αυτό αφορά ιδίως τις πλατφόρμες Buy Now – Pay Later και τις ψηφιακές πιστωτικές κάρτες που εγκρίνονται και διαχειρίζονται ηλεκτρονικά.

Αντιμετώπιση των «Dark Patterns»

Το νομοσχέδιο εισάγει αυστηρές διατάξεις κατά των “Dark Patterns”, δηλαδή τεχνικών εξαπάτησης ή ψυχολογικής πίεσης του χρήστη. Παραδείγματα αποτελούν οι προεπιλεγμένες επιλογές, οι κρυφές χρεώσεις και η τεχνητή αίσθηση χρονικής πίεσης («Η προσφορά ισχύει για 5 λεπτά»).

Επιπλέον, καθιερώνεται το ψηφιακό κουμπί υπαναχώρησης, ώστε ο καταναλωτής να μπορεί με ένα κλικ να ακυρώνει τις συμβάσεις που συνάπτει εξ αποστάσεως, χωρίς χρονοβόρες διαδικασίες. Η φιλοσοφία είναι απλή: όπως εύκολα συνάπτεται μια σύμβαση, τόσο εύκολα πρέπει να ακυρώνεται.

Προστασία ογκολογικών ασθενών

Μια σημαντική καινοτομία του νομοσχεδίου είναι η απαγόρευση χρήσης ογκολογικών δεδομένων σε ασφαλιστικές ή δανειακές συμβάσεις μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας. Τα δεδομένα αυτά δεν θα μπορούν να αξιοποιούνται για αξιολόγηση κινδύνου ή τιμολόγηση προϊόντων, με ανώτατο χρονικό όριο τα 15 έτη από το τέλος της ιατρικής αγωγής.

Το Υπουργείο Ανάπτυξης θα διαπραγματευτεί με τον Ιατρικό Σύλλογο και τους εκπροσώπους του ασφαλιστικού κλάδου για τον καθορισμό του ακριβούς ορίου, το οποίο ενδέχεται να ορίζεται ανάλογα με τον τύπο καρκίνου.

Με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις, το νέο νομοσχέδιο φιλοδοξεί να διασφαλίσει διαφάνεια, δικαιοσύνη και ψηφιακή ασφάλεια στις σύγχρονες τραπεζικές υπηρεσίες, ενισχύοντας ουσιαστικά τη θέση του καταναλωτή απέναντι σε τράπεζες και παρόχους πίστωσης στη νέα ψηφιακή εποχή.

Ειδικότερα σύμφωνα με συγκλίνουσες εκτιμήσεις τραπεζών επτά στα δέκα καταναλωτικά δάνεια, τα οποία εκταμιεύθηκαν το 2025 από το δίκτυο των ελληνικών τραπεζών, χορηγήθηκαν αποκλειστικά μέσα από τα ψηφιακά τους κανάλια, χωρίς επίσκεψη σε κατάστημα. Αναλυτικότερα, πέρυσι, εκταμιεύθηκαν μέσα από το δίκτυο των τραπεζών περισσότερα από 122.000 καταναλωτικά δάνεια χωρίς εξασφάλιση, με τη διαδικασία να διεκπεραιώνεται από την αρχή έως το τέλος μέσω e-banking και m-banking. Τα αντίστοιχα δάνεια μέσω καταστημάτων ήταν σε πλήθος σχεδόν τα μισά και ξεπέρασαν τα 62.000.

Στο σύνολο των 185.000 περίπου καταναλωτικών δανείων, τα οποία εκταμιεύθηκαν μέσα από το δίκτυο των τραπεζών, σχεδόν επτά στα δέκα χορηγήθηκαν από τον υπολογιστή ή το κινητό τηλέφωνο του πελάτη, γεγονός που όπως επισημαίνεται από τραπεζικά στελέχη σε δημόσιες παρεμβάσεις τους δείχνει, υψηλού επιπέδου ψηφιακή ετοιμότητα των τραπεζών, αλλά και υψηλού επιπέδου εξοικείωση των καταναλωτών με τις ψηφιακές υποδομές.

Η διαδικασία, όπως αναφέρεται στις ιστοσελίδες των τραπεζών είναι απλή. Στις e χορηγήσεις καταναλωτικών δανείων, χωρίς να απαιτείται σε οποιοδήποτε στάδιο φυσική παρουσία του πελάτη, οι ενδιαφερόμενοι δανειολήπτες επιλέγουν μέσα από τα ψηφιακά κανάλια των τραπεζών το προϊόν που τους ενδιαφέρει, ανάλογα με το ύψος του δανείου και τη διάρκεια, «ανεβάζουν» ηλεκτρονικά τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, με βασικότερο το εκκαθαριστικό μισθοδοσίας τους, και υποβάλλουν την αίτηση. Από την πλευρά τους οι τράπεζες, ελέγχουν και αξιολογούν τις αιτήσεις με τα ίδια πιστοδοτικά κριτήρια που εφαρμόζονται σε αιτήσεις μέσω καταστημάτων, απαντούν άμεσα στον καταναλωτή και προχωρούν σε πίστωση των χρημάτων στον λογαριασμό του δικαιούχου, εφόσον υπάρξει έγκριση της αίτησης.

Οι συνολικές εκταμιεύσεις καταναλωτικών δανείων, σύμφωνα με πληροφορίες, εμφάνισαν αύξηση 15,1% το 2025 σε ετήσια βάση και προσέγγισαν το 1,6 δισ. ευρώ. Στις συνολικές εκταμιεύσεις περιλαμβάνονται εκτός από τα δάνεια μέσω δικτύου τραπεζών, τα δάνεια αυτοκινήτων -μοτοσικλετών (ανήλθαν πέρυσι σε 440 εκατ. ευρώ), τα δάνεια μέσω συνεργαζόμενων εμπόρων, τα ανοιχτά καταναλωτικά δάνεια και τα καταναλωτικά δάνεια με εξασφάλιση.

Η εικόνα που προκύπτει από τα στοιχεία του 2025 επιβεβαιώνει ότι η ψηφιακή χορήγηση καταναλωτικών δανείων κυριαρχεί στο τραπεζικό σύστημα και τους πελάτες του. Παράλληλα, η αύξηση των συνολικών εκταμιεύσεων αποτυπώνει τη διεύρυνση της αγοράς, σε ένα περιβάλλον όπου τα ψηφιακά και τα παραδοσιακά κανάλια συνυπάρχουν, με σαφώς διαφοροποιημένους ρόλους.

Δεύτερον, ξεκίνησε η αγορά των καταναλωτικών δανείων από πολύ χαμηλή βάση. Για το λόγο αυτό, οι μεγάλες μεταβολές προκύπτουν σε ετήσια βάση, δηλαδή γίνεται σύγκριση με το 2021 ή το 2020. Στο τετράμηνο η άνοδος των αιτήσεων ήταν 80%, σε ετήσια βάση, ενώ τον Απρίλιο υπολογίζεται σε περίπου 20%, σε σχέση με τον περσινό Απρίλιο, οριακά θετική σε σχέση με τον Φεβρουάριο του 2022 και οριακά πτωτική με τον Μάρτιο του ίδιου χρόνου.

Τρίτον, η ακρίβεια και η αύξηση των υποχρεώσεων, ειδικά προς το τέλος του 2021 και μέχρι σήμερα, με τους υψηλούς λογαριασμούς ρεύματος, οδήγησε αρκετούς να καταφύγουν στη λύση των καταναλωτικών δανείων και στα fast loans. Αυτό φαίνεται και από την αύξηση των αιτούμενων ποσών που είχαν αρχίσει από 600 ευρώ και σήμερα φτάνουν τα 2000-2.500 ευρώ.

Τέταρτον, αρκετές από τις αιτήσεις και τις εκταμιεύσεις δεν αφορούν σε ανάγκες νοικοκυριών και φυσικών προσώπων, αλλά ελεύθερων επαγγελματιών και πολύ μικρών και ατομικών επιχειρήσεων. Πρόκειται για πολύ μικρές μονάδες που δεν έχουν πρόσβαση στην επιχειρηματική πίστη, ενώ μπορεί να έχουν τη δυνατότητα δανεισμού ως φυσικά πρόσωπα.

Έκτον, διατηρείται σταθερή η ζήτηση -αν και επιβραδύνθηκε λόγω ελλείψεων- για αγορά αυτοκινήτων και συγκεκριμένα υβριδικών και ηλεκτροκίνητων.

Στεγαστικά

Παρ’ όλα αυτά, ο Απρίλιος δεν θεωρείται αντιπροσωπευτικός μήνας των τάσεων, ούτε το πρώτο τρίμηνο, κατά το οποίο οι εκταμιεύσεις καταναλωτικών δανείων ήταν όσες των στεγαστικών, δηλαδή 263 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος. Στο τετράμηνο, οι συνολικές εκταμιεύσεις στεγαστικών εκτιμώνται σε περίπου 350 εκατ. ευρώ. Η άνοδος οφείλεται κυρίως στον Μάρτιο (125 εκατ. ευρώ), κάτι που δεν συνεχίστηκε τον Απρίλιο για τεχνικούς λόγους. Διότι μεσολάβησε το Πάσχα και η Πρωτομαγιά που αύξησαν τις καταναλωτικές δαπάνες, ενώ περιόρισαν τις εργάσιμες ημέρες προκειμένου να ολοκληρωθούν διαδικασίες για στεγαστικά δάνεια (αιτήσεις, υποθηκοφυλακεία, αναζήτηση ακινήτων λόγω εορτών και τετραημέρων, κλπ).

Γενικά, πάντως, παρατηρείται επιβράδυνση στη στεγαστική πίστη, όταν συγκρίνεται με καλά τρίμηνα όπως το τρίτο και το τέταρτο του 2021. Από την άλλη πλευρά, μεταξύ αιτήσεων και εκταμιεύσεων μεσολαβεί μεγαλύτερος χρόνος από ό,τι στα καταναλωτικά. Σε επίπεδο αιτήσεων, στο πρώτο τετράμηνο του έτους ο αριθμός εμφανίζεται αυξημένος κατά περίπου 10% σε σχέση με το αντίστοιχο του 2021, αλλά χαμηλότερο κατά 5% σε σχέση με τα καλά τρίμηνα του προηγούμενου έτους.

Οι κρίσιμοι μήνες

Για τους λόγους αυτούς, όπως και για το ποια θα είναι η επίπτωση των μέτρων στήριξης της κυβέρνησης, οι τράπεζες περιμένουν τον Μάιο αρχικά, ίσως και τον Ιούνιο, για να αξιολογήσουν την πορεία της λιανικής τραπεζικής. Η αναθεώρηση θα λάβει υπόψη τις τάσεις, σε σχέση με τις γεωπολιτικές εξελίξεις, την ακρίβεια και τα επιτόκια. Σημειώνεται ότι στη λιανική τραπεζική περιλαμβάνονται και τα μικρά δάνεια προς επιχειρήσεις, τα οποία κινούνται σταθερά ανοδικά, τα οποία πλησιάζουν το επίπεδο του μισού δισ. ευρώ.