Η διαδικασία περνά πλέον σε ψηφιακό περιβάλλον, περιορίζοντας τη γραφειοκρατία και επιταχύνοντας σημαντικά τις ενέργειες τραπεζών, servicers και πιστωτών. Για τους οφειλέτες, όμως, η μεγαλύτερη ταχύτητα σημαίνει ότι τα χρονικά περιθώρια αντίδρασης γίνονται ακόμη πιο σημαντικά.

Η αλλαγή που τίθεται σε εφαρμογή από την Τρίτη 1η Σεπτεμβρίου αποτελεί μέρος της ψηφιοποίησης της αναγκαστικής εκτέλεσης. Μέχρι σήμερα σημαντικό μέρος της διαδικασίας απαιτούσε φυσικές επιδόσεις εγγράφων και σειρά διοικητικών ενεργειών. Πλέον ένα σημαντικό κομμάτι της μεταφέρεται ηλεκτρονικά.

Τι είναι η κατάσχεση εις χείρας τρίτου

Η έννοια ακούγεται σύνθετη, στην πραγματικότητα όμως αφορά μια διαδικασία που μπορεί να επηρεάσει άμεσα έναν οφειλέτη. Ο πιστωτής δεν στρέφεται αποκλειστικά σε ένα περιουσιακό στοιχείο που βρίσκεται στα χέρια του οφειλέτη.

Μπορεί να στραφεί και σε χρήματα ή απαιτήσεις του οφειλέτη που βρίσκονται στα χέρια ενός «τρίτου». Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η τράπεζα στην οποία ο οφειλέτης διατηρεί καταθέσεις. Στην περίπτωση αυτή η τράπεζα αποτελεί τον τρίτο.

Τι αλλάζει από την 1η Σεπτεμβρίου

Η σημαντικότερη αλλαγή είναι ότι η διαδικασία γίνεται ηλεκτρονική.

Η νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση καθορίζει τις τεχνικές λεπτομέρειες για την ηλεκτρονική διαδικασία και τη δήλωση τρίτου μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας της Ομοσπονδίας Δικαστικών Επιμελητών Ελλάδας.

Οι νέες ρυθμίσεις εφαρμόζονται στις κατασχέσεις εις χείρας τρίτου που επιβάλλονται από την 1η Σεπτεμβρίου 2026 και μετά. Αυτό πρακτικά σημαίνει λιγότερες φυσικές διαδικασίες, μεγαλύτερη αυτοματοποίηση και κυρίως ταχύτερη διακίνηση της σχετικής πληροφορίας.

Τράπεζες και servicers στο νέο ψηφιακό σύστημα

Η αλλαγή έχει ιδιαίτερη σημασία για τις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.

Οι servicers διαχειρίζονται σήμερα μεγάλο όγκο δανείων και απαιτήσεων και αποτελούν βασικό παράγοντα στη διαδικασία είσπραξης οφειλών. Με το νέο σύστημα περιορίζεται ο χρόνος που απαιτείται για την ολοκλήρωση συγκεκριμένων σταδίων της αναγκαστικής εκτέλεσης.

Οι διαδικασίες αποκτούν ταυτόχρονα ηλεκτρονικό αποτύπωμα, ώστε να είναι καταγεγραμμένες οι σχετικές ενέργειες και οι χρόνοι πραγματοποίησής τους.

Ο Μοναδικός Κωδικός Δήλωσης

Βασικό στοιχείο του νέου συστήματος αποτελεί ο Μοναδικός Κωδικός Δήλωσης (ΜΚΔ).

Ο κωδικός συνδέεται με τη συγκεκριμένη διαδικασία και χρησιμοποιείται για την ηλεκτρονική διαχείριση της δήλωσης του τρίτου. Η ψηφιοποίηση επιτρέπει έτσι την ταυτοποίηση της υπόθεσης και την παρακολούθηση των ενεργειών χωρίς την ανάγκη των παραδοσιακών διαδικασιών διακίνησης εγγράφων.

Η δήλωση της τράπεζας γίνεται ηλεκτρονικά

Όταν η κατάσχεση αφορά τραπεζικό λογαριασμό, η τράπεζα πρέπει να δηλώσει εάν υπάρχουν απαιτήσεις ή χρηματικά ποσά του οφειλέτη στα χέρια της και να ακολουθήσει όσα προβλέπει η νομοθεσία.

Με το νέο καθεστώς η σχετική δήλωση πραγματοποιείται ηλεκτρονικά. Πρόκειται για σημαντική αλλαγή, καθώς η ψηφιακή διαχείριση μπορεί να μειώσει αισθητά τον χρόνο μεταξύ της έναρξης της διαδικασίας και της αντίδρασης του τρίτου.

Τι σημαίνει για τον οφειλέτη

Για τον πολίτη ή την επιχείρηση που έχει ληξιπρόθεσμη οφειλή, η βασική αλλαγή είναι η ταχύτητα.

Η ψηφιοποίηση δεν δημιουργεί από μόνη της ένα νέο δικαίωμα κατάσχεσης. Δεν σημαίνει δηλαδή ότι από την 1η Σεπτεμβρίου μπορούν να κατασχεθούν χρήματα που μέχρι σήμερα προστατεύονταν από τον νόμο. Αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο εκτελείται η ήδη προβλεπόμενη διαδικασία.

Αυτό όμως έχει πρακτική σημασία: εκεί όπου στο παρελθόν η γραφειοκρατία μπορούσε να προκαλέσει καθυστερήσεις, πλέον τα βήματα μπορούν να πραγματοποιούνται πολύ ταχύτερα.

Δεν καταργούνται οι προστασίες του οφειλέτη

Η ηλεκτρονική διαδικασία δεν σημαίνει ότι καταργούνται τα δικαιώματα του οφειλέτη. Οι προβλεπόμενες από τη νομοθεσία προστασίες και τα ένδικα μέσα εξακολουθούν να ισχύουν.

Ο οφειλέτης μπορεί να εξετάσει με τον δικηγόρο του εάν η κατάσχεση έχει πραγματοποιηθεί νόμιμα και εάν υπάρχουν λόγοι για δικαστική προσβολή της. Αυτό που αλλάζει είναι κυρίως η τεχνική διαδικασία.

Προσοχή στον ακατάσχετο λογαριασμό

Ιδιαίτερη σημασία εξακολουθεί να έχει η προστασία του ακατάσχετου λογαριασμού, όπου και στον βαθμό που προβλέπεται από την ισχύουσα νομοθεσία. Οι οφειλέτες πρέπει να γνωρίζουν ποια προστασία εφαρμόζεται στη δική τους περίπτωση, καθώς δεν είναι όλες οι οφειλές και όλες οι διαδικασίες ίδιες.

Άλλο είναι το πλαίσιο για οφειλές προς το Δημόσιο και διαφορετικά ζητήματα μπορούν να ανακύψουν στις απαιτήσεις ιδιωτών, τραπεζών ή servicers. Γι' αυτό δεν πρέπει να θεωρείται ότι η ύπαρξη ενός τραπεζικού λογαριασμού συνεπάγεται αυτομάτως πλήρη προστασία όλων των χρημάτων που βρίσκονται σε αυτόν.

Μισθοί, συντάξεις και κοινωνικές παροχές

Ιδιαίτερη κατηγορία αποτελούν ποσά που προέρχονται από μισθούς, συντάξεις ή συγκεκριμένες κοινωνικές παροχές. Η νομοθεσία προβλέπει προστατευτικές διατάξεις και όρια σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Ωστόσο, ο τρόπος εφαρμογής τους εξαρτάται από τη φύση της οφειλής, το είδος του ποσού και τις ειδικότερες περιστάσεις.

Για τον λόγο αυτό, όποιος βρίσκεται αντιμέτωπος με κατάσχεση λογαριασμού πρέπει να ελέγξει άμεσα τι ακριβώς έχει δεσμευτεί και με ποια νομική βάση.

Τι πρέπει να κάνει κάποιος όταν δεσμευτεί ο λογαριασμός του

Η πρώτη κίνηση είναι να διαπιστώσει ποιος επέβαλε την κατάσχεση και για ποια οφειλή.

Στη συνέχεια πρέπει να ελεγχθεί το ποσό της απαίτησης, η διαδικασία που ακολουθήθηκε και εάν στον λογαριασμό υπάρχουν ποσά που προστατεύονται από ειδικές διατάξεις. Εφόσον υπάρχει αμφισβήτηση της νομιμότητας ή των ποσών, χρειάζεται άμεση νομική συμβουλή. Η ταχύτητα αποκτά μεγαλύτερη σημασία μετά την ψηφιοποίηση της διαδικασίας.

Άλλο οι τράπεζες και οι servicers, άλλο η ΑΑΔΕ

Χρειάζεται εδώ μια σημαντική διάκριση.

Η νέα διαδικασία από την 1η Σεπτεμβρίου αφορά την ψηφιοποίηση της κατάσχεσης εις χείρας τρίτου στο πλαίσιο της αναγκαστικής εκτέλεσης. Δεν πρέπει να συγχέεται με τις διαδικασίες που εφαρμόζει η ΑΑΔΕ για ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο.

Στο φορολογικό πεδίο έχουν επίσης ενεργοποιηθεί ψηφιακές διαδικασίες για κατασχέσεις και αποδεσμεύσεις λογαριασμών, αλλά πρόκειται για διαφορετικό θεσμικό πλαίσιο.

Και οι επιχειρήσεις πρέπει να προσέξουν

Οι αλλαγές δεν αφορούν μόνο φυσικά πρόσωπα.

Ένας δεσμευμένος εταιρικός λογαριασμός μπορεί να προκαλέσει πολύ σοβαρό πρόβλημα στη λειτουργία μιας επιχείρησης. Από τον λογαριασμό πληρώνονται εργαζόμενοι, προμηθευτές, ασφαλιστικές εισφορές, φόροι, ενοίκια και λειτουργικές δαπάνες.

Ακόμη και μια προσωρινή αδυναμία χρήσης των διαθέσιμων κεφαλαίων μπορεί να δημιουργήσει αλυσιδωτές επιπτώσεις στη ρευστότητα. Για μια επιχείρηση με οικονομικές εκκρεμότητες, επομένως, η έγκαιρη ρύθμιση ή διευθέτηση μιας οφειλής αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Πιο γρήγορες κατασχέσεις, αλλά και μεγαλύτερη διαφάνεια

Η ψηφιοποίηση έχει δύο όψεις.

Από τη μία πλευρά μπορεί να επιταχύνει τις ενέργειες του πιστωτή. Από την άλλη δημιουργεί καλύτερη ηλεκτρονική καταγραφή των ενεργειών και περιορίζει διαδικασίες που μέχρι σήμερα πραγματοποιούνταν με φυσική διακίνηση εγγράφων.

Η ύπαρξη ηλεκτρονικού ίχνους μπορεί να διευκολύνει τον έλεγχο του πότε πραγματοποιήθηκε κάθε ενέργεια και εάν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενες προθεσμίες.

Τι πρέπει να γνωρίζουμε από 1η Σεπτεμβρίου

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι από την 1η Σεπτεμβρίου δεν θεσπίζεται μια καινούργια κατηγορία κατασχέσεων τραπεζικών λογαριασμών. Αλλάζει όμως ριζικά ο μηχανισμός με τον οποίο εκτελείται ένα σημαντικό μέρος της διαδικασίας.

Και αυτό μπορεί να κάνει τις κατασχέσεις ταχύτερες και περισσότερο αυτοματοποιημένες. Για έναν οφειλέτη, επομένως, η εποχή κατά την οποία οι διοικητικές καθυστερήσεις δημιουργούσαν ένα έμμεσο χρονικό περιθώριο περιορίζεται σημαντικά.

Το μήνυμα είναι απλό: όποιος έχει σοβαρές ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τράπεζες, funds ή άλλους πιστωτές πρέπει να γνωρίζει ότι από τον Σεπτέμβριο η διαδικασία περνά σε μια πολύ πιο γρήγορη ψηφιακή εποχή.

Η μεγαλύτερη παρέμβαση (άρθρο 6 του πολυνομοσχεδίου) αφορά στο ακατάσχετο για οφειλές προς το Δημόσιο, το οποίο αυξάνεται από τα 1.250 στα 1.600 ευρώ τον μήνα για κάθε φυσικό πρόσωπο και για έναν δηλωμένο λογαριασμό ανά ίδρυμα. Αυτό σημαίνει πρόσθετη προστασία 350 ευρώ τον μήνα, δηλαδή 4.200 ευρώ τον χρόνο, για όσους έχουν δεσμεύσεις λογαριασμών από την Εφορία.

Και για χρέη προς τράπεζες και λοιπούς ιδιώτες πάντως, το ακατάσχετο σε ατομικό λογαριασμό αυξάνεται από τα 1.500 στα 1.600 ευρώ. Το όφελος φτάνει στα 100 ευρώ τον μήνα ή 1.200 ευρώ τον χρόνο.

Αντίστοιχα, στους κοινούς λογαριασμούς των νοικοκυριών, το ακατάσχετο για χρέη μεταξύ ιδιωτών (τράπεζες, προμηθευτές κλπ) αυξάνεται από τα 2.000 στα 2.200 ευρώ το μήνα. Η μεταβολή αυτή ισοδυναμεί με επιπλέον προστασία 200 ευρώ μηνιαίως, ή έως 2.400 ευρώ σε ετήσια βάση.

Ξεχωριστή δήλωση ΙΒΑΝ σε ΑΑΔΕ και σε τράπεζα

Τα νέα ακατάσχετα όρια θα ισχύσουν μετά την ψήφιση του πολυνομοσχεδίου, η οποία αναμένεται στα τέλη του Ιουνίου.

Ωστόσο η προστασία δεν παρέχεται αυτόματα. Η διάταξη προβλέπει ότι για να ισχύσει η προστασία για οφειλές προς το Δημόσιο, ο τραπεζικός λογαριασμός (ΙΒΑΝ) πρέπει να έχει δηλωθεί ηλεκτρονικά στην ΑΑΔΕ από τον οφειλέτη, ως μοναδικός ακατάσχετος λογαριασμός. Αν υπάρχει λογαριασμός μισθοδοσίας, σύνταξης ή καταβολής ασφαλιστικών παροχών, δηλώνεται αποκλειστικά αυτός.

Επιπλέον "ανάσες"

Παράλληλα, με άλλες διατάξεις, το νομοσχέδιο θεσπίζει και δυνατότητα άρσης της κατάσχεσης σε τραπεζικό λογαριασμό, εφόσον ο οφειλέτης καταβάλει το 25% της βασικής οφειλής για την οποία επιβλήθηκε η δέσμευση, μαζί με τις αντίστοιχες προσαυξήσεις και τόκους. Η δυνατότητα αυτή αφορά και υφιστάμενες κατασχέσεις, δίνοντας διέξοδο σε οφειλέτες που είχαν λογαριασμούς δεσμευμένους για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Με τον τρόπο αυτό, αίρονται οι ασφυκτικοί περιορισμοί που προκαλεί κατάσχεση στην καθημερινή λειτουργία των οφειλετών. Ωστόσο η άρση χορηγείται μία φορά και μόνο σε κάθε οφειλέτη, αποτρέποντας καταχρηστικές επαναλήψεις. Επιπλέον, ορίζονται εξαιρέσεις για περιπτώσεις όπου ο οφειλέτης έχει καταφύγει στην πτώχευση ή σε διαδικασίες αφερεγγυότητας.

Ξεχωριστή πρόβλεψη εισάγεται με το πολυνομοσχέδιο και για τις οικονομικές ενισχύσεις ειδικής αγωγής, οι οποίες χαρακτηρίζονται ρητά ανεκχώρητες, ακατάσχετες και μη συμψηφιζόμενες με οφειλές προς το Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία, ΟΤΑ και πιστωτικά ιδρύματα, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης.

Η νέα διάταξη θα προστεθεί στο πολυνομοσχέδιο που αναμένεται να ψηφιστεί μέσα στον Ιούνιο, αυξάνεται εφεξής το ακατάσχετο όριο τραπεζικού λογαριασμού στα 1.600 ευρώ, αντί 1.250 ευρώ που ίσχυε από το 2015. Εκτός όμως από τον περιορισμό των κατασχέσεων, το ίδιο νομοσχέδιο θα θεσπίζει -για πρώτη φορά- και δυνατότητα για ολική άρση της κατάσχεσης που έχει επιβληθεί στους λογαριασμούς, καταβάλλοντας άμεσα μόλις το 25% της οφειλής τους.

Σε συνδυασμό μάλιστα με τη νέα έκτακτη ρύθμιση έως 72 δόσεων για παλαιά χρέη, αλλά και τη διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού η οποία θα επέλθει μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου, από τον Ιούλιο αλλάζει άρδην το πλαίσιο που ισχύει για εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις που σήμερα «ασφυκτιούν» υπό το βάρος χρεών και κατασχέσεων, επιτρέποντάς τους να αποκτήσουν ξανά πλήρη έλεγχο, όχι μόνο στους τραπεζικούς λογαριασμούς τους, αλλά και στην επαγγελματική και κοινωνική τους ζωή συνολικά.

Ρυθμίσεις για το ιδιωτικό χρέος: Ποιους αφορούν τα μέτρα

Από τα νέα μέτρα, ωφελούνται άμεσα περίπου 2 εκατομμύρια οφειλέτες που βιώνουν την πίεση των χρεών τους.
Με βάση τα επίσημα στοιχεία της ΑΑΔΕ για τον μήνα Μάρτιο 2026:
- 4,7 εκατομμύρια ΑΦΜ (φυσικά και νομικά πρόσωπα) είχαν ληξιπρόθεσμα χρέη στην εφορία και δεν μπορούν να εκδώσουν φορολογική ενημερότητα.
- 1,685 εκατ. από τα 4,7 εκατ. ΑΦΜ (ένας στους τρεις οφειλέτες δηλαδή) τελούσε ήδη υπό τα αναγκαστικά μέτρα είσπραξης και του έχει επιβληθεί κατάσχεση τραπεζικών λογαριασμών από την ΑΑΔΕ.
- στο φάσμα των κατασχέσεων όμως βρίσκονται ήδη -παρότι δεν έχουν ακόμη υποστεί κατάσχεση- και άλλοι 2,3 εκατομμύρια οφειλέτες (ΑΦΜ) που, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, βρίσκονταν ήδη σε καθεστώς όπου «δύναται» να τους επιβληθούν αναγκαστικά μέτρα.

Όπως δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Γιώργος Κώτσηρας, «με αίσθημα ευθύνης και πλήρη επίγνωση των αναγκών της κοινωνίας προωθούμε ένα ευρύ πλέγμα παρεμβάσεων, που αγγίζει τη μεγάλη πλειονότητα των πολιτών και απαντά σε πραγματικές προκλήσεις της καθημερινότητας». Ο κύριος Κώτσηρας τονίζει ότι η κυβέρνηση «ενισχύει σημαντικά τα εργαλεία διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους», αξιοποιώντας και τις προτάσεις των φορέων της αγοράς, δίνοντας «μια ουσιαστική δεύτερη ευκαιρία» σε όσους καταβάλλουν προσπάθεια να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους, μέσα από ισορροπημένες ρυθμίσεις που ενθαρρύνουν τη φορολογική συνέπεια και ενισχύουν τη ρευστότητα».

Ποια μέτρα έρχονται

Κομβικό μέτρο, το οποίο περιλαμβάνεται στο υπό διαβούλευση νομοσχέδιο, είναι η δυνατότητα άρσης της κατάσχεσης που έχει επιβληθεί σε τραπεζικό λογαριασμό, εφόσον ο οφειλέτης εξοφλήσει το 25% της οφειλής για την οποία επιβλήθηκε η κατάσχεση. Προϋπόθεση για αυτό είναι να υποβάλει αίτηση και να θέσει σε ρύθμιση και τις λοιπές βεβαιωμένες οφειλές του προς τη φορολογική διοίκηση.

Πρακτικά επιτρέπει στον φορολογούμενο να αποκτήσει τον έλεγχο στον τραπεζικό λογαριασμό του, να κάνει αναλήψεις και να εισπράττει στο εξής κανονικά ό,τι του καταβάλλεται σε αυτόν και να ανακτήσει τη στοιχειώδη ρευστότητα (για μισθούς, συναλλαγές και καθημερινές υποχρεώσεις) με τον όρο να καταβάλει -ή και εφόσον έχει τμηματικά εξοφλήσει ήδη- τουλάχιστον το 1/4 της οφειλής για την οποία του είχε επιβληθεί η κατάσχεση, μαζί με τόκους και προσαυξήσεις. Παράλληλα θα πρέπει να οργανώσει επίσης και τα υπόλοιπα χρέη του σε ρύθμιση που θα την τηρεί.

Αν και πρόκειται για νέα μόνιμη δυνατότητα που θα αφορά όλους όσους τελούν υπό κατάσχεση ή τους επιβληθούν αναγκαστικά μέτρα στο μέλλον για χρέη στην εφορία, η διάταξη προβλέπει ότι θα χορηγείται «άπαξ ανά οφειλέτη», δηλαδή μία φορά μόνο σε κάθε δικαιούχο. Συνεπώς όσοι κάνουν αίτηση, πρέπει να έχουν πάρει απόφαση πως δε θα αθετήσουν τις υποχρεώσεις τους γιατί, διαφορετικά, δεν θα μπορούν να κάνουν πάλι χρήση του μέτρου. Σημειώνεται ότι το μέτρο δεν εφαρμόζεται σε οφειλέτες που κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης της τελούν σε καθεστώς πτώχευσης.

72 δόσεις με 30 ευρώ το μήνα

Το δεύτερο μέτρο αφορά τη νέα έκτακτη ρύθμιση έως και σε 72 δόσεις για χρέη που δημιουργήθηκαν την περίοδο της ενεργειακής κρίσης. Σε αυτήν εντάσσονται οφειλές προς τη φορολογική διοίκηση που δεν είχαν ρυθμιστεί έως 31 Δεκεμβρίου 2023, με ελάχιστη δόση 30 ευρώ. Οι αιτήσεις υπαγωγής θα ξεκινήσουν να υποβάλλονται ηλεκτρονικά στο myAADE μετά την ψήφιση του νέου νόμου τον Ιούλιο, αλλά θα κλείσουν στις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Η αποπληρωμή απλώνεται σε ορίζοντα έως έξι ετών (αντί δύο ή τεσσάρων ετών που προσφέρει η πάγια ρύθμιση των 24-48 δόσεων) δίνοντας τη δυνατότητα στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις να μειώσουν τη μηνιαία επιβάρυνση και να αποκτήσουν ξανά φορολογική ενημερότητα.    Αντίστοιχη ρύθμιση, με βάση το ίδιο νομοσχέδιο, θα «τρέξει» παράλληλα και για ασφαλιστικές οφειλές προς το ΚΕΑΟ/ΕΦΚΑ , όπου περίπου 1,5 εκατομμύριο εργοδότες και αυτοαπασχολούμενοι έχουν απλήρωτα χρέη άνω των 50 δισ. ευρώ.

"Εξωδικαστικός" και για τους μικροφειλέτες

Συμπληρωματικά προς τα δύο προηγούμενα εργαλεία, το ίδιο νομοσχέδιο διευρύνει τους όρους και τα όρια ένταξης στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, ο οποίος προσφέρει «κούρεμα» οφειλών και έως 240 ή 420 μηνιαίες δόσεις για χρέη σε δημόσιο και τράπεζες.  Το ελάχιστο όριο οφειλών για ένταξη μειώνεται στα 5.000 ευρώ από 10.000 ευρώ, ώστε να καλύπτονται και μικρότεροι οφειλέτες, ενώ για πρώτη φορά δίνεται δυνατότητα διάσωσης της κύριας κατοικίας με ρευστοποίηση άλλων ακινήτων στο πλαίσιο της συνολικής ρύθμισης.

Έτσι, όσοι έχουν πιο σύνθετο προφίλ χρεών μπορούν, αφού πάρουν ανάσα από τις κατασχέσεις και τις 72 δόσεις, να προχωρήσουν σε συνολική αναδιάρθρωση του ιδιωτικού χρέους τους με συμφωνία όλων των πιστωτών, προστατεύοντας και την κύρια κατοικία τους όχι μόνο για χρέη στο δημόσιο, αλλά και για οφειλές προς τράπεζες και χρηματοδοτικούς φορείς. Οι νέες διαδικασίες για τον εξωδικαστικό θα εκκινήσουν δύο μήνες μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου.

Σχολιάζοντας συνολικά τις αλλαγές που προβλέπονται συνολικά στο υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου, ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομιών Γιώργος Κώτσηρας σημειώνει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ότι «σε μια δύσκολη διεθνή συγκυρία, η ισχυρή πορεία της οικονομίας μάς επιτρέπει να επιστρέφουμε σταθερά στην κοινωνία μέρισμα της ανάπτυξη», με παρεμβάσεις που στοχεύουν όχι μόνο στους οφειλέτες αλλά και σε οικογένειες με παιδιά, συνταξιούχους και ενοικιαστές. Ενώ υπογραμμίζει ότι η κυβέρνηση παραμένει προσηλωμένη «στη μείωση βαρών και στην ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, ώστε η πρόοδος της οικονομίας να μεταφράζεται σε απτό όφελος για κάθε πολίτη».

Ολόκληρη η δήλωση του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Γιώργου Κώτσηρα για το νέο νομοσχέδιο του ΥΠΕΘΟΟ, στο ΑΠΕ-ΜΠΕ:

«Με αίσθημα ευθύνης και πλήρη επίγνωση των αναγκών της κοινωνίας προωθούμε ένα ευρύ πλέγμα παρεμβάσεων, που αγγίζει τη μεγάλη πλειονότητα των πολιτών και απαντά σε πραγματικές προκλήσεις της καθημερινότητας. Ενισχύουμε σημαντικά τα εργαλεία διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους, αξιοποιώντας και τις προτάσεις από τους φορείς της αγοράς. Δίνουμε μια ουσιαστική δεύτερη ευκαιρία σε όσους καταβάλλουν προσπάθεια να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους, μέσα από ισορροπημένες ρυθμίσεις που ενθαρρύνουν τη φορολογική συνέπεια, ενισχύουν τη ρευστότητα και διευκολύνουν τη λειτουργία της οικονομίας.

Παράλληλα, προχωρούμε σε στοχευμένες παρεμβάσεις για την περαιτέρω στήριξη των οικογενειών με παιδιά, των συνταξιούχων και των ενοικιαστών. Σε μια δύσκολη διεθνή συγκυρία, η ισχυρή πορεία της οικονομίας μάς επιτρέπει να επιστρέφουμε σταθερά στην κοινωνία μέρισμα της ανάπτυξης. Παραμένουμε προσηλωμένοι στη μείωση βαρών και στην ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών, ώστε η πρόοδος της οικονομίας να μεταφράζεται σε απτό όφελος για κάθε πολίτη.»

Μέχρι σήμερα, η εξόφληση ενός χρέους δεν σήμαινε και άμεση πρόσβαση στα χρήματα. Η διαδικασία απαιτούσε επικοινωνία με την αρμόδια υπηρεσία, έκδοση εγγράφων και διαβίβαση προς τις τράπεζες, με αποτέλεσμα οι λογαριασμοί να παραμένουν δεσμευμένοι για ημέρες ή και περισσότερο. Το πρόβλημα δεν ήταν η πληρωμή, αλλά η καθυστέρηση στην εκτέλεση της άρσης.

Αυτό ακριβώς αλλάζει. Πλέον, μόλις εξοφληθεί η οφειλή και υποβληθεί το σχετικό αίτημα στην υπηρεσία που επέβαλε την κατάσχεση, η άρση εκδίδεται και αποστέλλεται ψηφιακά προς τα πιστωτικά ιδρύματα. Η διαδικασία ολοκληρώνεται χωρίς καμία επιπλέον ενέργεια από τον φορολογούμενο, καθώς η επικοινωνία γίνεται αυτόματα μεταξύ των συστημάτων.

Το κρίσιμο σημείο είναι ότι η εντολή άρσης φτάνει πλέον απευθείας στις τράπεζες μέσω ηλεκτρονικής διασύνδεσης, χωρίς ενδιάμεσα στάδια. Αυτό σημαίνει ότι ο χρόνος αποδέσμευσης περιορίζεται δραστικά και τα χρήματα επανέρχονται στον λογαριασμό σχεδόν άμεσα.

Στην πράξη, η αλλαγή αφορά χιλιάδες περιπτώσεις. Ένας ελεύθερος επαγγελματίας που εξοφλεί το σύνολο της οφειλής του δεν θα χρειάζεται πλέον να περιμένει για να χρησιμοποιήσει τον λογαριασμό του. Το ίδιο ισχύει για μισθωτούς ή συνταξιούχους που είχαν δεσμευμένα ποσά λόγω χρεών προς το Δημόσιο και προχωρούν σε τακτοποίηση.

Αντίστοιχα, σε περιπτώσεις ρύθμισης οφειλών, η ενεργοποίηση της διαδικασίας άρσης μπορεί να γίνεται ταχύτερα, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις που προβλέπονται. Το νέο σύστημα διευκολύνει τη ροή των διαδικασιών και μειώνει τα περιθώρια καθυστερήσεων.

Η νέα ψηφιακή λειτουργία βασίζεται στη διασύνδεση της ΑΑΔΕ με τα τραπεζικά συστήματα, μέσω των υποδομών των Τειρεσίας Α.Ε. και ΔΙΑΣ Α.Ε., εξασφαλίζοντας ότι η πληροφορία μεταφέρεται σε πραγματικό χρόνο.

Παράλληλα, στη νέα διαδικασία εντάσσονται και οι τελωνειακές υπηρεσίες, ενοποιώντας το πλαίσιο είσπραξης για κάθε είδους δημόσιο έσοδο και δημιουργώντας ένα ενιαίο σύστημα διαχείρισης κατασχέσεων και άρσεων.

Το βασικό που προκύπτει είναι ότι η άρση της κατάσχεσης παύει να είναι χρονοβόρα διαδικασία και μετατρέπεται σε μια γρήγορη, αυτοματοποιημένη ενέργεια. Για τους οφειλέτες, αυτό σημαίνει άμεση πρόσβαση στα χρήματά τους μετά την τακτοποίηση της οφειλής, χωρίς τα εμπόδια που ίσχυαν μέχρι σήμερα.

Την ίδια ώρα, η πίεση από τα ληξιπρόθεσμα χρέη παραμένει υψηλή. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της ΑΑΔΕ, το συνολικό ύψος των οφειλών προς την Εφορία ξεπερνά πλέον τα 107 δισ. ευρώ, με περισσότερους από 4 εκατομμύρια φορολογούμενους να εμφανίζονται με χρέη. Από αυτούς, περίπου 1,5-2 εκατομμύρια βρίσκονται ήδη αντιμέτωποι με μέτρα αναγκαστικής είσπραξης ή σε άμεσο κίνδυνο επιβολής κατασχέσεων, γεγονός που εξηγεί γιατί η ταχύτερη άρση τους αποκτά πλέον κρίσιμη σημασία για τη ρευστότητα νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

Την ίδια στιγμή, η νομοθεσία προβλέπει σαφή όρια προστασίας για τραπεζικές καταθέσεις, μισθούς, συντάξεις και κοινωνικές παροχές, τα οποία μπορούν να περιορίσουν τις επιπτώσεις των αναγκαστικών μέτρων είσπραξης.

Ακατάσχετες τραπεζικές καταθέσεις

Οι καταθέσεις σε έναν δηλωμένο τραπεζικό λογαριασμό — ατομικό ή κοινό — προστατεύονται έως το ποσό των 1.250 ευρώ μηνιαίως.

Η προστασία ισχύει μόνο εφόσον ο λογαριασμός έχει δηλωθεί ηλεκτρονικά ως ακατάσχετος στην πλατφόρμα myAADE.
Για λογαριασμούς μισθοδοσίας ή σύνταξης, η δήλωση είναι υποχρεωτική.

Κοινοί λογαριασμοί

• Το ακατάσχετο όριο ισχύει ανά συνδικαιούχο.

• Απαραίτητη προϋπόθεση: όλοι οι συνδικαιούχοι να έχουν υποβάλει δήλωση.

• Αν ένας συνδικαιούχος δεν δηλώσει τον λογαριασμό και έχει οφειλές, μπορεί να κατασχεθεί το μερίδιό του, ακόμη και κάτω από τα 1.250 ευρώ.

• Δεν επιβάλλεται κατάσχεση για οφειλές μικρότερες των 50 ευρώ.

Προστασία μισθών και συντάξεων

Η νομοθεσία προβλέπει κλιμακωτή προστασία:

• Έως 1.000 ευρώ: πλήρως ακατάσχετα

• 1.000 – 1.500 ευρώ: κατάσχεται το 50% του ποσού που υπερβαίνει τα 1.000 ευρώ

• Άνω των 1.500 ευρώ: κατάσχεται ολόκληρο το ποσό που υπερβαίνει το όριο

Τα ημερομίσθια προστατεύονται κατά τα 4/5 του ποσού τους.

Ακατάσχετες κοινωνικές παροχές

Ορισμένες παροχές και επιδόματα παραμένουν πλήρως ακατάσχετα, ανεξαρτήτως οφειλών. Ενδεικτικά:

• Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα

• Επίδομα ενοικίου

• Εφάπαξ ενίσχυση χαμηλοσυνταξιούχων

• Επίδομα ανεργίας

• Επίδομα θέρμανσης

• Προνοιακά επιδόματα

• Διατροφή ανήλικου παιδιού

• Αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ

• Χρηματικά έπαθλα φορολοταρίας

Τι πρέπει να κάνουν οι φορολογούμενοι

Η ενεργοποίηση όλων των παραπάνω δικλείδων προστασίας προϋποθέτει ότι ο φορολογούμενος έχει προχωρήσει έγκαιρα στις απαραίτητες δηλώσεις στην πλατφόρμα myAADE.

Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζονται βασικά μέσα διαβίωσης, ακόμη και σε περιπτώσεις ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Με τον εφιάλτη για κατασχέσεις ζουν εκατομμύρια νοικοκυριά τα οποία λόγω της συρρίκνωσης των εισοδημάτων τους από την έκρηξη της ακρίβειας αδυνατούν να τακτοποιήσουν τις υποχρεώσεις τους.

Η τεράστια δεξαμενή των ληξιπρόθεσμων οφειλών «φουσκώνει» κάθε μήνα με φόρους, ασφαλιστικές εισφορές, τέλη και πρόστιμα που δεν πληρώνονται στην ώρα τους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) τα οποία επεξεργάστηκε το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, στα τέλη Ιουλίου, τα συσσωρευμένα ληξιπρόθεσμα χρέη έφτασαν στα 107,3 δισ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 2,2 δισ. ευρώ σε σχέση με τον Ιούλιο του 2023.

Αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία καθώς εμφανίζεται μία άκρως δυσοίωνη εικόνα για 600.000 φορολογούμενους.

Οι κατασχέσεις

Η απειλή που αντιμετωπίζουν οι εν λόγω φορολογούμενοι είναι αυτή των κατασχέσεων περιουσιακών τους στοιχείων, καθώς χρωστούν ληξιπρόθεσμες οφειλές άνω των 500 ευρώ, όπως προκύπτει από τα επίσημα δεδομένα.

Η Εφορία «βάζει χέρι» στους τραπεζικούς λογαριασμούς, και μάλιστα μπορεί να τους αδειάσει ακόμα και εάν αυτοί έχουν δηλωθεί ως ακατάσχετοι.

Τα περιστατικά είναι πολλά κυρίως σε περιπτώσεις κοινών λογαριασμών όπου ο ένας από τους συνδικαιούχους είναι οφειλέτης και δεν έχει δηλώσει τον συγκεκριμένο λογαριασμό ως ακατάσχετο με αποτέλεσμα να «κάνουν φτερά» ποσά ακόμα και κάτω από το ακατάσχετο όριο για εξόφληση οφειλών προς το Δημόσιο.

Τι ισχύει

Οι οφειλέτες για να μην μπλέξουν σε περιπέτειες και δουν άδειους τους λογαριασμούς τους θα πρέπει να λάβουν τα μέτρα τους και να γνωρίζουν τα εξής:

– Οι καταθέσεις σε πιστωτικά ιδρύματα σε έναν και μοναδικό ατομικό ή κοινό λογαριασμό είναι ακατάσχετες μέχρι του ποσού των 1.250 ευρώ μηνιαίως για κάθε φυσικό πρόσωπο και σε ένα μόνο πιστωτικό ίδρυμα. Το μέτρο εφαρμόζεται εφόσον υποβληθεί ηλεκτρονική δήλωση στο πληροφοριακό σύστημα της φορολογικής διοίκησης με την οποία γνωστοποιείται από το φυσικό πρόσωπο ένας μοναδικός λογαριασμός.

– Στην περίπτωση που υπάρχει λογαριασμός περιοδικής πίστωσης μισθών, συντάξεων και ασφαλιστικών βοηθημάτων, γνωστοποιείται, αποκλειστικά και μόνο, ο λογαριασμός αυτός ως ακατάσχετος. Ο λογαριασμός αυτός θα πρέπει να δηλωθεί ως ακατάσχετος τόσο στην AAΔΕ όσο και στην τράπεζα, προκειμένου να ισχύει η προστασία.

– Σε περίπτωση ύπαρξης κοινού λογαριασμού, το ακατάσχετο όριο των 1.250 ευρώ ισχύει για τον καθένα από τους συνδικαιούχους, υπό την προϋπόθεση ότι όλοι οι συνδικαιούχοι έχουν δηλώσει τον λογαριασμό ως ακατάσχετο. Σε διαφορετική περίπτωση κινδυνεύουν με κατάσχεση ποσών ακόμα και κάτω από το ακατάσχετο όριο, αφού το ποσό που υπάρχει στον κοινό τραπεζικό λογαριασμό ανήκει στους δικαιούχους κατά ίσα μέρη. Δηλαδή αν σε έναν λογαριασμό κατατίθεται το ποσό της σύνταξης, π.χ. 1.000 ευρώ, και ο συνδικαιούχος του ίδιου λογαριασμού είναι οφειλέτης του Δημοσίου και δεν έχει δηλώσει τον συγκεκριμένο λογαριασμό ως ακατάσχετο, η τράπεζα μπορεί να δεσμεύσει ποσό 500 ευρώ, δηλαδή ποσό κάτω του ακατάσχετου ορίου.

– Δεν επιβάλλεται κατάσχεση για οφειλές που υπολείπονται των 50 ευρώ.

– Από τις κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών εξαιρούνται:

• Τα ποσά της διατροφής.
• Μισθοί, συντάξεις και κάθε είδους ασφαλιστικά βοηθήματα που καταβάλλονται περιοδικά, εφόσον το ποσό αυτών μηνιαία είναι μικρότερο από 1.000 ευρώ, στις περιπτώσεις δε που υπερβαίνει το ποσό αυτό επιτρέπεται η κατάσχεση για τα χρέη προς το Δημόσιο επί του 1/2 του υπερβάλλοντος ποσού των 1.000 ευρώ και μέχρι του ποσού των 1.500 ευρώ, καθώς και επί του συνόλου του υπερβάλλοντος ποσού των 1.500 ευρώ. Για παράδειγμα, αν κάποιος οφειλέτης εισπράττει μισθό 1.600 ευρώ τον μήνα, μπορεί να κατασχεθεί κάθε μήνα το 100% του ποσού άνω των 1.500 ευρώ, δηλαδή 100 ευρώ, συν το 50% της διαφοράς μεταξύ 1.000 και 1.500 ευρώ, δηλαδή άλλα 250 ευρώ.
• Τα 4/5 των ημερομισθίων ενώ επιτρέπεται κατάσχεση επί του 1/5 αυτών για χρέη προς το Δημόσιο των δικαιούχων αυτών.
• Το 1/2 των εφάπαξ καταβαλλόμενων από οποιονδήποτε ασφαλιστικό φορέα βοηθημάτων κατά την αποχώρηση από την υπηρεσία ή το επάγγελμα, ενώ επιτρέπεται κατάσχεση επί του 1/2 αυτών για τα χρέη προς το Δημόσιο των δικαιούχων αυτών.

– Η Εφορία δεν μπορεί να κατασχέσει μια σειρά επιδομάτων και παροχών όπως:

• Το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα.
• Η εφάπαξ οικονομική ενίσχυση σε χαμηλοσυνταξιούχους.
• Το επίδομα ανεργίας.
• Το επίδομα εκπαίδευσης ή επαγγελματικής κατάρτισης που καταβάλλεται σε ανέργους.
• Το επίδομα θέρμανσης.
• Η διατροφή ανήλικου τέκνου.
• Τα προνοιακά επιδόματα.
• Η επιδότηση ενοικίου.
• Τα χρηματικά έπαθλα της φορολοταρίας.
• Οι παροχές που χορηγούνται στους ασφαλισμένους από τον ΕΛΓΑ.
• Χρηματικά βοηθήματα που δίνονται με απόφαση δημοτικού συμβουλίου σε εξαιρετικές περιπτώσεις.
• Κάθε επίδομα που έχει χαρακτηριστεί ρητώς ως «ακατάσχετο» από τη νομοθεσία που το προβλέπει.

Στο στόχαστρο εισπρακτικών υπηρεσιών της ΑΑ∆Ε και συγκεκριμένα των Κέντρων Βεβαίωσης και Είσπραξης που λειτουργούν ήδη, βρίσκονται σχεδόν 600.000 φορολογούμενοι οι οποίοι χρωστάνε στην εφορία ποσά άνω των 500 ευρώ, σύμφωνα με όσα ανέφερε στο MEGA ο φοροτεχνικός Μαρίνος Αμπελιώτης.

Η ΑΑ∆Ε με οδηγό διευκρινίζει πως και πότε επιβάλλονται κατασχέσεις καταθέσεων και ακινήτων εναντίον των οφειλετών, καθώς και πότε κλιμακώνονται μέχρι και σε δεσμεύσεις και πλειστηριασμούς ακινήτων.

Κινδυνεύουν με κατασχέσεις 600.000 φορολογούμενοι 

1) Αφορά τους φορολογούμενους που έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές πάνω από 500€

2) 3,8 εκατ. είναι οι οφειλέτες με ληξιπρόθεσμα χρέη και οι 600.000 κινδυνεύουν με κατάσχεση

3) 107,3 δισ.€ τα ληξιπρόθεσμα χρέη στο δημόσιο εκ των οποίων ρυθμισμένα είναι τα 3,7 δισ.€

– Το 59,4% αφορά φορολογικές οφειλές

– Το 30% πρόστιμα

– 10,6% μη φορολογικές οφειλές(δάνεια, δικαστικά έξοδα, καταλογισμοί κλπ.

Μετά από εκκαθάριση που έγινε για ρυθμίσεις 36/72, 100, 120 δόσεων:

1) Έγινε σε 213.000 ρυθμίσεις απώλεια λόγω μη εξυπηρέτησης

2) 22.000 ρυθμισμένα ποσά εξοφλήθηκαν πλήρως

3) 25.000 ρυθμίσεις κατέστησαν ενήμερες

Μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού παρέχεται η δυνατότητα ρύθμισης οφειλών (προς Εφορία, Ταμεία, επιχειρήσεις, τράπεζες κ.λπ.) με βασική προϋπόθεση το ελάχιστο ποσό χρεών να είναι τα 10.000 ευρώ σε έως 420 δόσεις. Μέσω των αιτήσεων στην πλατφόρμα και με ηλεκτρονική διαδικασία, χωρίς προσφυγή στα δικαστήρια, φυσικά και νομικά πρόσωπα μπορούν να ρυθμίσουν οφειλές προς τράπεζες και διαχειριστές δανείων, Δημόσιο.

Από τη στιγμή της υποβολής της αίτησης και μέχρι την ολοκλήρωση της διαπραγμάτευσης για την πρόταση της ρύθμισης που μπορεί να διαρκέσει έως τρεις μήνες, παρέχεται στον οφειλέτη πλήρη προστασία από κατασχέσεις και πλειστηριασμούς, ακόμα κι αν τελικά δεν υπάρξει συμφωνία.

Αν ο οφειλέτης χρωστά σε πολλαπλούς πιστωτές και το 90% του συνολικού χρέους του ανήκει μόνο σε έναν ιδιώτη θεσμικό πιστωτή ή τα συνολικά του χρέη (προς όλους τους θεσμικούς πιστωτές) είναι μικρότερα από 10.000 ευρώ, τότε θα πρέπει να ρυθμίσει τα χρέη του απευθείας με τους πιστωτές του, μέσω άλλων εργαλείων, όπως:

• Για ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο: με αξιοποίηση των πάγιων / έκτακτων ρυθμίσεων της ΑΑΔΕ και ΕΦΚΑ / ΚΕΑΟ αντίστοιχα.
• Για μη εξυπηρετούμενα δάνεια προς τράπεζες και διαχειριστές δανείων: με αξιοποίηση του Κώδικα Δεοντολογίας.

Η παρούσα νομοθετική ρύθμιση που προωθείται από την κυβέρνηση δίνει τη δυνατότητα να ενταχθούν και άλλες οφειλές όπως προς τους δήμους. Ακόμη ο οφειλέτης μπορεί να κάνει αίτηση στον εξωδικαστικό μηχανισμό για μεμονομένη οφειλή, π.χ. μόνο για ένα στεγαστικό προς μια τράπεζα, κάτι το οποίο δεν επιτρεπόταν μέχρι τώρα.

Καταργείται η ποινή προεξόφλησης των οφειλών προς το Δημόσιο και μειώνεται το επιτόκιο ρύθμισης στο 3%, ενώ θα αφαιρούνται οι τόκοι που αντιστοιχούν στις υπολειπόμενες δόσεις. Προβλέπεται επίσης διαγραφή τόκων, προσαυξήσεων ή ακόμη και της βασικής οφειλής.

Με τη χρήση του Μηχανισμού Εγκαιρης Προειδοποίησης, μπορεί πλέον και ενήμερος δανειολήπτης να ενημερωθεί για τον βαθμό επικινδυνότητας να καταστεί ληξιπρόθεσμος, ούτως ώστε να συζητήσει άμεσα με την τράπεζα τροποποίηση των δόσεων. Εάν αυτό δεν καταστεί δυνατό ή το δάνειο έχει γίνει ήδη κόκκινο, τότε μπορεί να υποβάλει αίτηση στον εξωδικαστικό μηχανισμό και να ζητήσει ρύθμιση.

Μερική διαγραφή

Η ρύθμιση δύναται να προβλέπει μερική διαγραφή οφειλών. Οι προϋποθέσεις είναι να αποδειχθεί η αδυναμία και η εμπορική αξία της περιουσίας του οφειλέτη, των συνοφειλετών και των εγγυητών του να είναι μικρότερη του ύψους της οφειλής. Προς τις τράπεζες και διαχειριστές δανείων η διαγραφή μπορεί να φτάσει έως 80% επί της βασικής οφειλής, καθώς και έως 100% επί των τόκων. Τα ποσοστά προς το Δημόσιο είναι έως 75% επί της βασικής οφειλής.

Μετά τη μερική διαγραφή το υπόλοιπο χρέος δύναται να ρυθμιστεί σε ένα μακροχρόνιο πλάνο αποπληρωμής:

Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο και τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης δύναται να ρυθμιστούν σε έως 240 δόσεις. Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια προς τις τράπεζες και διαχειριστές δανείων δύναται να ρυθμιστούν σε έως 420 δόσεις για οφειλές φυσικών προσώπων και σε 180 δόσεις για οφειλές νομικών προσώπων προς χρηματοδοτικούς φορείς που δεν καλύπτονται από ειδικά προνόμια.

Σύμφωνα με τον νόμο παρέχονται πρόνοιες στήριξης για τα ευάλωτα νοικοκυριά που ρυθμίζουν τις οφειλές τους και παρέχεται κρατική επιδότηση στα δάνεια πρώτης κατοικίας για 5 έτη.

Συγκεκριμένα η νομοθεσία εκτός από την γνωστή, πάγια ρύθμιση των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το δημόσιο, προβλέπει και άλλες 4 εναλλακτικές λύσεις για να προστατευτούν οι οφειλέτες από το μέτρο της κατάσχεσης μισθών, συντάξεων, τραπεζικών καταθέσεων, εισοδημάτων, ακόμη και… ακίνητης περιουσίας. Ειδικότερα όσοι έχουν αρρύθμιστα ληξιπρόθεσμα χρέη προς της εφορίας μπορούν να κάνουν εξής:

1. Να προχωρήσουν σε ρύθμιση των κόκκινων χρεών τους

Όσοι χρωστούν στην εφορία μπορούν να ενταχθούν στη πάγια ρύθμιση του υπουργείου Οικονομικών και να αποπληρώσουν το χρέος τους σε 24 ή σε 48 δόσεις, ανάλογα με το είδος της οφειλής. Συγκεκριμένα, οι 24 δόσεις αφορούν τακτικές οφειλές όπως ο φόρος εισοδήματος και ο ΕΝΦΙΑ και οι 48 δόσεις αφορούν έκτακτες οφειλές όπως ο φόρος κληρονομιάς. Με την ένταξη των οφειλετών στη ρύθμιση, η εφορία δεν θα προχωράει στην αναστολή δεσμεύσεων και κατασχέσεων που είτε έχουν επιβληθεί είτε θα επιβληθούν. Τα βασικά σημεία της πάγιας ρύθμισης οφειλών είναι τα εξής:

• Η αίτηση υποβάλλεται αποκλειστικά με ηλεκτρονικό τρόπο μέσω του www.aade.gr

• οι τακτικοί φόροι, όπως ο φόρος εισοδήματος και ο ΕΝΦΙΑ ρυθμίζονται σε έως 24 δόσεις ενώ οι έκτακτοι φόροι, όπως ο φόρος κληρονομιάς σε έως 48 δόσεις

• Η καταβολή της πρώτης δόσης θα γίνεται μέσα σε 3 εργάσιμες ημέρες από την ημέρα υποβολής της αίτησης ενώ οι επόμενες δόσεις την τελευταία εργάσιμη ημέρα των επόμενων μηνών.

• Η ελάχιστη μηνιαία δόση διαμορφώνεται στα 30 ευρώ

• Η καθυστέρηση πληρωμής μίας δόσης θα έχει ως συνέπεια την επιβάρυνση αυτής με προσαύξηση 15%. Η δόση αυτή με την αναλογούσα προσαύξηση πρέπει να καταβληθεί το αργότερο μέχρι την ημερομηνία λήξης της προθεσμίας καταβολής της επόμενης δόσης.

• Σε οφειλές που ρυθμίζονται μέχρι και 12 δόσεις, ο τόκος θα υπολογίζεται με βάση το τελευταίο δημοσιευμένο μέσο ετήσιο επιτόκιο δανείων σε ευρώ χωρίς καθορισμένη διάρκεια αλληλόχρεων λογαριασμών που χορηγούνται από όλα τα πιστωτικά ιδρύματα στην Ελλάδα σε μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις, όπως αυτό δημοσιεύεται από την Τράπεζα της Ελλάδος πλέον 0,25%, ετησίως υπολογιζόμενο.

• Σε οφειλές που ρυθμίζονται σε περισσότερες από 12 μηνιαίες δόσεις, το επιτόκιο προσαυξάνεται κατά 1,5%.

• Στην περίπτωση που κάποιος οφειλέτης του Δημοσίου σταματήσει να πληρώνει τις δόσεις για την εξόφληση του χρέους (τακτικής ή έκτακτης οφειλής) για να μπορέσει να επανενταχθεί στη ρύθμιση θα πρέπει να πληρώσει διπλή προκαταβολή, θα αφαιρεθούν οι δόσεις που ήταν συνεπής, ενώ το επιτόκιο θα είναι προσαυξημένο κατά 1,5 μονάδες.

• Όσοι οφειλέτες είναι συνεπείς στην εκπλήρωση των όρων της ρύθμισης, κατά την καταβολή της τελευταίας δόσης, θα απαλλάσσονται από την πληρωμή ποσού που ισούται με το 25% των τόκων που έχουν επιβαρύνει το ποσό των δόσεων της ρυθμιζόμενης οφειλής.

2. Ορισμός ακατάσχετου λογαριασμού

Για κάθε οφειλέτη του Δημοσίου ισχύει ακατάσχετο όριο 1.250 ευρώ και αφορά καταθέσεις σε έναν λογαριασμό που έχει ανοίξει σε ένα τραπεζικό ίδρυμα. Για να ισχύσει το ακατάσχετο όριο θα πρέπει να δηλωθεί ο συγκεκριμένος τραπεζικός λογαριασμός στο σύστημα TAXISnet. Κάθε φορολογούμενος δικαιούται να δηλώσει έναν ακατάσχετο τραπεζικό λογαριασμό στον οποίο ποσό έως 1.250 ευρώ προστατεύεται μηνιαίως. Εφόσον το υπόλοιπο ξεπερνά το ποσό αυτό, τότε το υπερβάλλον κατάσχεται. Θα πρέπει οι φορολογούμενοι να αποφεύγουν να δηλώνουν ως ακατάσχετο τραπεζικό λογαριασμό κοινούς λογαριασμούς, δηλαδή λογαριασμούς με συνδικαιούχους. Αυτό πρέπει να αποφεύγεται διότι στην περίπτωση που ένας από τους συνδικαιούχους έχει οφειλές προς το δημόσιο τότε μπορεί να γίνει μερική κατάσχεση του υπολοίπου του λογαριασμού ακόμη και αν αυτό ανήκει σε συνδικαιούχο που δεν έχει οφειλή προς το δημόσιο.

3. Τμηματική αποπληρωμή του ληξιπρόθεσμου χρέους ανά μη τακτά διαστήματα με την καταβολή ποσών «έναντι», ιδίως αν το ποσό του χρέους υπερβαίνει κατά πολύ τα 500 ευρώ.

Η λύση αυτή πρέπει να επιλέγεται εφόσον είναι αδύνατη η υπαγωγή του χρέους σε «πάγια ρύθμιση» και με πρωταρχικό στόχο το συνολικό ποσό της οφειλής να περιοριστεί κάτω από τα 500 ευρώ που είναι το όριο πάνω από το οποίο επιτρέπεται η επιβολή του μέτρου της κατάσχεσης ακινήτου!

Κάθε οφειλέτης που έχει ένα μη ρυθμισμένο ληξιπρόθεσμο χρέος μπορεί όποτε θέλει να πληρώνει οποιουδήποτε ύψους ποσό «έναντι» του συνολικού αυτού χρέους σε οποιοδήποτε υποκατάστημα Τράπεζας ή των ΕΛ.ΤΑ., χρησιμοποιώντας την Ταυτότητα Οφειλής, δηλαδή τον κωδικό πληρωμής, που συνοδεύει το χρέος του.

Με τη μέθοδο της καταβολής ποσών «έναντι» επιτυγχάνεται η σταδιακή μείωση του υπολοίπου της οφειλής. Μπορεί δε με τον τρόπο αυτό μια οφειλή της τάξεως των 1.000 ή των 2.000 ευρώ να μειωθεί σταδιακά κάτω από τα 500 ευρώ και ο οφειλέτης να πάψει να τουλάχιστον να είναι εκτεθειμένος στον κίνδυνο κατάσχεσης κάποιου ακινήτου που κατέχει.

4. Υποβολή αίτησης προς τον προϊστάμενο της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. για μείωση του ποσού που υπόκειται σε κατάσχεση.

Ο οφειλέτης εναντίον του οποίου έχει επιβληθεί το μέτρο της κατάσχεσης ποσοστού επί του τμήματος του μηνιαίου μισθού του άνω των 1.000 ευρώ ή επί οποιουδήποτε άλλου εισοδήματός του έχει δικαίωμα να ζητήσει από τον προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. στην οποία υπάγεται, υποβάλλοντας σχετική αίτηση, τη μείωση του ποσοστού επί του μισθού του ή επί του άλλου εισοδήματός του, το οποίο παρακρατείται για κατάσχεση έναντι χρεών του προς το Δημόσιο, εφόσον αποδείξει ότι υπάρχουν σοβαροί οικονομικοί λόγοι που υπαγορεύουν τη μείωση αυτή.

5. Η πώληση ακινήτου περιουσιακού στοιχείου και η απόδοση μέρους ή ολοκλήρου του εισπραττόμενου τιμήματος για την αποπληρωμή της οφειλής.

Σε περίπτωση ύπαρξης μεγάλου ληξιπρόθεσμου χρέους ο οφειλέτης έχει το δικαίωμα να πωλήσει ακίνητο περιουσιακό στοιχείο το οποίο κατέχει με την προϋπόθεση της παρακράτησης μέρους ή ολοκλήρου του τιμήματος που θα εισπραχθεί προκειμένου να αποδοθεί στο Δημόσιο για την ολοσχερή ή μερική αποπληρωμή του χρέους.

Κατασχέθηκαν και καταστράφηκαν 512 τεμάχια ηλεκτρονικών εξαρτημάτων και επεβλήθησαν πρόστιμα για έλλειψη παραστατικών και παράνομης διακίνησης, συνολικού ύψους 4.500 ευρώ.