Βασικός στόχος της Ειδικής Επιτροπής, όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, είναι να αρθούν οι υφιστάμενες δαιδαλώδεις γραφειοκρατικές διαδικασίες, όπως οι χρονοβόρες συνεδριάσεις πολλών επιτροπών για το ίδιο θέμα, καθώς και αντιφατικές γνωμοδοτήσεις που κωλυσιεργούν μέχρι σήμερα τη λήψη απόφασης για την κατεδάφιση όσων κτιρίων είναι επικίνδυνα για τη δημόσια ασφάλεια και την προστασία του περιβάλλοντος και του πολιτιστικού κτιριακού αποθέματος.

Την πρωτοβουλία για την νομοθετική ρύθμιση που αναμένεται σύντομα ανέλαβαν η Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού, Λίνα Μενδώνη και ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκο Ταγαρά και αποκλειστικό αντικείμενο της Επιτροπής θα είναι η αυτοψία και η λήψη απόφασης για την κατεδάφιση όσων κτισμάτων κρίνονται ότι είναι επικινδύνως ετοιμόρροπα.

Σε κοινή τους δήλωση η Υπουργός Πολιτισμού και ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος ανέφεραν:

«Μετά από συστηματική συνεργασία για το μείζον θέμα των επικινδύνως ετοιμόρροπων κτιρίων στη χώρα μας, συναποφασίσαμε να μπει άμεσα τέλος στις ιδιαίτερα χρονοβόρες, γραφειοκρατικές διαδικασίες.

Με δεδομένο ότι τα επικινδύνως ετοιμόρροπα κτίρια αποτελούν ζήτημα και δημόσιας ασφάλειας και προστασίας της ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς, κάνουμε δραστική σύντμηση στον χρόνο και θεσμοθετούμε μία και μόνον Ειδική Επιτροπή, την επονομαζόμενη Ειδική Επιτροπή Επικινδύνως Ετοιμόρροπων κτιρίων, η οποία θα προβαίνει εφεξής πολύ γρήγορα στην αυτοψία και στη λήψη απόφασης κατεδάφισης των εν λόγω κτιρίων.

Λαμβάνουμε πρωτοβουλία για να αποκτήσει η χώρα μας για πρώτη φορά εκείνο το κατάλληλο θεσμικό όργανο το οποίο θα είναι και το μοναδικό που θα απομακρύνει από το δομημένο περιβάλλον τα ετοιμόρροπα κτίρια που εγκυμονούν κινδύνους.

Στόχος είναι να προστατευθεί η ανθρώπινη ζωή, το Περιβάλλον και ταυτόχρονα η πλούσια πολιτιστική και ιστορική κληρονομιά μας».

Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Ελεύθερος Τύπος» από εκείνο το χρονικό διάστημα είχαν ανακοινωθεί σειρά από ενέργειες προκειμένου να σταματήσει το φαινόμενο της αυθαιρεσίας μια για πάντα, ενώ ο προγραμματισμός προέβλεπε να κατεδαφιστούν «το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα» 3.200 αυθαίρετα που βρίσκονται σε δασικές εκτάσεις και στη ζώνη αιγιαλού. Αυτό άλλωστε είχε δηλώσει και ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας στις 7 Αυγούστου, αναέρει το newmoney.

Ωστόσο, οκτώ μήνες μετά την τραγωδία στο Μάτι τα πράγματα δεν έχουν αλλάξει καθώς τα λόγια δεν έγιναν πράξη, ενώ στο μεταξύ διάστημα το σχέδιο νόμου για τις οικιστικές πυκνώσεις που αναμένεται να κατατεθεί εντός του Μαρτίου στη Βουλή, προβλέπει τη διατήρηση των δασικών αυθαιρέτων έως και τα 40 χρόνια.

Κατά τις ίδιες πηγές, η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής, κατά το β' εξάμηνο του 2018 και μέσω απευθείας αναθέσεων έχει κατεδαφίσει 20 αυθαίρετα κτίσματα και κατασκευές, οι οποίες βρίσκονταν στις περιοχές Σαρωνίδα, Αγριλέζα (Λαύριο), Γραμματικό, Μάνδρα, Σπάτα, Αίγινα, Μαραθώνα, και στο Άλσος Φιλαδέλφειας.

Πρόκειται για επεκτάσεις συμβάσεων αλλά και κάποιες νέες συμβάσεις, ο,τι δηλαδή προβλέπεται στην τροπολογία του ΥΠΕΝ με την οποία δίνεται η δυνατότητα επέκτασης υφιστάμενων συμβάσεων με σκοπό την παροχή υπηρεσιών κατεδάφισης αυθαιρέτων κτισμάτων σε αιγιαλό και δασικές εκτάσεις.

Το υπουργείο Περιβάλλοντος έχει προχωρήσει σε δέκα κατεδαφίσεις κατά το ίδιο διάστημα, οι οποίες έχουν πραγματοποιήσει στο παραλιακό μέτωπο 35ου - 70ου χλμ. Αθηνών - Σουνίου.

Τα κτίσματα που αναμένεται να κατεδαφιστούν βρίσκονται στις περιοχές Μέγαρα, Μάνδρα, Κινέτα, Πόρτο Γερμενό, Ψάθα, Νέα Πέραμο, ενώ η χρηματοδότησή τους πρόκειται να γίνει από το Πράσινο Ταμείο. Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη άλλα 300 πρωτόκολλα  κατεδάφισης σε ρέματα και δάση.

Μάλιστα, ο δήμαρχος Δημήτρης Λουκάς, μιλώντας στον Ελεύθερο Τύπο, τόνισε ότι η κυβέρνηση δεν μπορεί να κατεδαφίσει κτίσματα για τα οποία δεν υπάρχουν τελεσίδικες αποφάσεις, αφού οι πολίτες καλύπτονται από την αναστολή που δόθηκε πέρσι (άρθρο 60), στο πλαίσιο της οποίας πρέπει να ολοκληρωθεί πρώτα η κτηματογράφηση της περιοχής.

Έτσι, μόνο τη «λίστα» με τις πιο κραυγαλέες περιπτώσεις αυθαιρεσιών, που βρίσκεται στο συρτάρι των υπηρεσιών εδώ και δεκαετίες, αναμένεται να ενεργοποιήσει από αύριο το υπουργείο Περιβάλλοντος.

Η φονική πυρκαγιά της 23ης Ιουλίου ανάγκασε την πολιτική ηγεσία να ενεργοποιήσει τα αντανακλαστικά της και να προχωρήσει εν τέλει στην εφαρμογή όσων κρύβονταν επιμελώς κάτω από το χαλί.

Το υπουργείο πρόκειται να εκτελέσει 50 τελεσίδικες αποφάσεις στην Ανατολική Αττική που βρίσκονται εντός αιγιαλού και σε δεύτερο χρόνο να συνεχίσει τον προγραμματισμό της σε κτίσματα, περιφράξεις, προβλήτες και στέγαστρα μέσα σε δασικές εκτάσεις.

Βέβαια, τα πράγματα δεν είναι το ίδιο αισιόδοξα και για το νόμο των οικιστικών πυκνώσεων, ο οποίος λαμβάνει συνεχώς παρατάσεις. Μπορεί το ΥΠΕΝ να διεμήνυσε ότι θα κατατεθεί μέχρι το τέλος του μήνα και οι διατάξεις που είδαν πρόσφατα το φως της δημοσιότητας να είναι τελείως διαφορετικές με αυτό που τελικά θα παρουσιάσουν, ωστόσο τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι.

Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Ελεύθερος Τύπος, η 17μελής επιτροπή, που έφτιαξε το προσχέδιο, δεν έχει συναντηθεί από τον Ιούλιο και συγκεκριμένα πριν από τη φονική φωτιά που στοίχισε τη ζωή σε τουλάχιστον 99 ανθρώπους.

Εύλογα λοιπόν, προκαλούνται ερωτήματα για το πόσο είναι εφικτό να κατατεθεί εντός του μήνα αλλά και ποιος τελικά θα δρομολογήσει τις… επικείμενες αλλαγές, με δεδομένο ότι αυτό δεν το πράττει η ομάδα εργασίας, οι οποίες δεν προβλέπονταν πριν από την τραγωδία στο Μάτι.

Υπενθυμίζεται ότι το υπουργείο έλαβε μία ακόμη παράταση για την εκδίκαση του νόμου Τσιρώνη από το Συμβούλιο της Επικράτειας και λήγει στις αρχές Οκτώβρη. Σε κάθε περίπτωση, μέλη της επιτροπής δηλώνουν στην εφημερίδα ότι πρέπει πράγματι να αλλάξουν οι διατάξεις και να ενσωματωθούν στοιχεία με τα οποία θα αποφευχθούν ανάλογες τραγωδίες.

Στο κομμάτι των κατεδαφίσεων, η κυβέρνηση επιχειρεί να «παίξει» μπάλα σε σίγουρο γήπεδο και να γκρεμίσει ιδιοκτησίες που είτε έχουν ήδη παραδώσει τα κλειδιά οι ιδιοκτήτες τους είτε είναι τελεσίδικες οι αποφάσεις για αυτές.

Την περασμένη Δευτέρα υπογράφηκε η σύμβαση του υπουργείου Περιβάλλοντος με τον εργολάβο που μειοδότησε στο σχετικό διαγωνισμό για την κατεδάφιση των τελεσίδικα αυθαιρέτων κτισμάτων και εγκαταστάσεων που βρίσκονται στο παραλιακό μέτωπο Αθηνών-Σουνίου (35ο-70ό χλμ.).

Πρόκειται δηλαδή για την πρώτη «φουρνιά» αυθαιρέτων, την κατεδάφιση των οποίων αναλαμβάνει να υλοποιήσει το ΥΠΕΝ, εφαρμόζοντας την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου για την επιτάχυνση της κατεδάφισης περίπου 3.200 αυθαιρέτων σε αιγιαλό και δάση στην Αττική.

Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, η πρώτη κατεδάφιση σε κατασκευές που βρίσκονται εντός αιγιαλού θα ξεκινήσει αύριο το πρωί και οι κατεδαφίσεις θα συνεχιστούν τις επόμενες ημέρες σε άλλες αυθαίρετες κατασκευές (κτίσματα, περιφράξεις, προβλήτες, στέγαστρα κ.λπ.).

Σημειώνεται ότι η εκτέλεση των συγκεκριμένων κατεδαφίσεων αφορά σε πρωτόκολλα κατεδάφισης που έχουν συνταχθεί από την Κτηματική Υπηρεσία Ανατολικής Αττικής.

Σε δεύτερο χρόνο αναμένεται να κατεδαφιστούν κατασκευές σε δημόσιες αναδασωτέες εκτάσεις στους Δήμους Σαρωνίδας, Κρωπίας και Λαυρεωτικής. Παράλληλα, συνεχίζονται οι κατεδαφίσεις αυθαιρέτων που ξεκίνησαν προ δύο εβδομάδων από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση σε δημόσιες αναδασωτέες εκτάσεις στην περιοχή της Αγριλέζας του Δήμου Λαυρεωτικής, καθώς και η κατεδάφιση αυθαιρέτων στην περιοχή Μαραθώνα και Διονύσου.

Την επόμενη εβδομάδα εκτιμάται πως η Αποκεντρωμένη Διοίκηση θα δημοσιοποιήσει πρόσκληση διαγωνισμού για την εκτέλεση κατεδαφίσεων στα ρέματα στην περιοχή της Μάνδρας, μετά την έγκριση σχετικού αιτήματος χρηματοδότησης από το Πράσινο Ταμείο.

Πρόκειται δηλαδή για τις αυθαιρεσίες που είχε επισημάνει η Γενική Επιθεώρηση Δημόσιας Διοίκησης, με το τελευταίο πόρισμα να έχει εντοπίσει 27 αυθαιρεσίες εντός και πλησίον των ρεμάτων.

Όπως μετέδωσε το κεντρικό δελτίο του τηλεοπτικού σταθμού ΣΚΑΪ, τα πορωτόκολλα αφορούν αυθαίρετα που βρίσκονται μέσα σε ρέμα και οι ιδιοκτήτες έχουν το δικαίωμα να υποβάλλουν ένσταση.

Στο μεταξύ, θολό τοπίο εξακολουθεί να επικρατεί όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα κατεδαφίσεων αυθαίρετων ακινήτων στην Αττική, παρά τις εξαγγελίες της κυβέρνησης ότι θα αναλάβει άμεσα δράση, στον απόηχο της πυρκαγιάς στο Μάτι που προκάλεσε τον θάνατο τουλάχιστον 93 ανθρώπων.

Στόχος του υπουργείου Εσωτερικών, σύμφωνα με πληροφορίες, είναι να κινητοποιήσει τις μπουλντόζες την επόμενη εβδομάδα, τόσο για την καταστροφή καμένων σπιτιών όσο και για την κατεδάφιση αυθαιρέτων που έχουν εντοπιστεί σε ρέματα και δεν τακτοποιούνται.

Ωστόσο, οι ένοικοι διαμηνύουν πως δεν πρόκειται να επιτρέψουν την κατεδάφιση της περιουσίας τους, ενώ τα πρωτόκολλα που έχουν θυροκολληθεί τους δίνουν το δικαίωμα να εφεσιβάλουν τις εντολές.

Στην πράξη αυτό σημαίνει πως η διαδικασία μπορεί να διαρκέσει πολλές εβδομάδες.

Άγνωστο παραμένει επίσης σε πόσα κτήρια έχουν γίνει θυροκολλήσεις, με τα αρμόδια υπουργεία να αποφεύγουν να δώσουν πληροφορίες.

Στα τέλη Ιουλίου ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Δημήτρης Τζανακόπουλος είχε δηλώσει πως η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής διαθέτει λίστα με 2.500 αυθαίρετα σε δασικές εκτάσεις και 685 αυθαίρετα στον αιγιαλό στα οποία θα δοθεί προτεραιότητα για κατεδάφιση.

Υπενθυμίζεται πως μετά από σύσκεψη του Αλέξη Τσίπρα με τον Γιώργο Σταθάκη αποφασίστηκε να αποσταλούν ειδοποιητήρια και θα ξεκινήσουν διαδικασίες για:

-27 κατεδαφίσεις αυθαιρέτων για την περιοχή της Μάνδρας που αφορούν κτίσματα τα οποία βρίσκονται εντός ρεμάτων.
-21 μάντρες που εμποδίζουν την πρόσβαση στις παραλίες στο Σαρωνικό, την Ανάβυσσο και το Πόρτο Ράφτη.
-13 κατοικίες σε αναδασωτέες περιοχές σε Καπανδρίτι, Λαύριο, Πεντέλη. Πρόκειται για κατοικίες, τις οποίες ήδη οι ιδιοκτήτες τους έχουν παραδώσει στις αρμόδιες αρχές ώστε να προχωρήσει η κατεδάφιση.