Αύριο το πρωί εισάγεται στην Ολομέλεια για συζήτηση και ψήφιση.

«Υπέρ» του σχεδίου νόμου και στην β' ανάγνωσή του ψήφισε η ΝΔ. Καταψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ, ενώ ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, Νέα Αριστερά, Ελληνική Λύση, Νίκη και Πλεύση Ελευθερίας επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν κατά την αυριανή συζήτηση στην Ολομέλεια.

Ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Γιώργος Κώτσηρας, ολοκληρώνοντας την επεξεργασία του νομοσχεδίου στην Επιτροπή αναγνώρισε ότι το νομοσχέδιο μπορεί να έχει πολλά άρθρα, αλλά αυτά επιλύουν προβλήματα υπαρκτής φύσεως και για την Ελληνική Δημόσια Διοίκηση και για τη διαχείριση της δημόσιας περιουσίας και για την αξιοποίηση του κοινωφελούς πλούτου της χώρας, αλλά και μια σειρά ζητημάτων που έχουν να κάνουν με την καθημερινότητα των πολιτών.

Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Κώτσηρας απέρριψε τους επικριτικούς χαρακτηρισμούς περί «συνονθυλεύματος» λέγοντας πως πρόκειτα «για ένα άθροισμα θετικών διατάξεων για τους Έλληνες πολίτες».

Το νομοσχέδιο αυτό τόνισε «λύνει συγκεκριμένα ζητήματα, βάζει μια τάξη στη διαχείριση της δημόσιας περιουσίας» και διαφώνησε ότι «έχει ιδεολογικό πρόσημο».

Ο υφυπουργός υπογράμμισε πως «η ψηφιοποίηση των διαδικασιών κάνει πιο γρήγορη και πιο διαφανή την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας» Παρατήρησε ότι εδώ ακούσαμε «δύο αντικρουόμενες κατηγορίες, από τα κόμματα της Αριστεράς ότι δεν προστατεύεται ο δημόσιος χαρακτήρας των κοινωφελών περιουσιών των Ιδρυμάτων, μέσω της νέας οργάνωσης και της νέας φιλοσοφίας που υπάρχει στην εποπτεία τους. Και από την Ελληνική Λύση ότι όλα αυτά τίθενται υπό το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και από τη Γενική Γραμματεία Δημόσιας Περιουσίας, οπότε κατ' ουσία, το κράτος ελέγχει παραπάνω δεδομένα τα οποία αφορούν στην αξιοποίηση του δημόσιου χαρακτήρα!».

Στην πραγματικότητα, είπε ο κ. Κώτσηρας αυτό που θέλουμε να δημιουργήσουμε «είναι ένα πιο ευέλικτο, πιο ψηφιοποιημένο, πιο διαφανές πεδίο για την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας, να αντιμετωπίσουμε τις λειτουργίες που ήταν χρόνιες γραφειοκρατικά προσκόμματα. Όπως, το να μεταφέρουμε από επτά αποκεντρωμένες διοικήσεις το Αρχείο σε μία πλατφόρμα, σε μια δομή, η οποία θα είναι στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, δεν νομίζω προφανώς ότι υποκρύπτει κάποια τάση να απωλέσουμε το δημόσιο έλεγχο αυτών των διαδικασιών.

Αντιθέτως, συγκεντρώνοντάς κάνουμε πιο διαφανή και πιο ταχεία τη διαδικασία αξιοποίησης. Και αυτό νομίζω ότι δεν έχει κάποιο συγκεκριμένο ιδεολογικό και πολιτικό πρόσημο, αλλά αντιθέτως, έχει ως σύμμαχο τη λογική, την καλή διοικητική πρακτική η οποία έχει λειτουργήσει όπως λειτούργησε και η ψηφιοποίηση».

Για το Ζάππειο και την αλλαγή του νομικού προσώπου σε Ιδιωτικού Δικαίου, ο υφυπουργός είπε ότι θα είναι «σε απόλυτη σύνδεση με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, θα εξακολουθήσει να υπάρχει ο Απολογισμός και ο έλεγχος, θα έχει όμως μια ευελιξία στη διαχείριση της καθημερινότητας τόσο σε επίπεδο Διοικητικό, όσο και σε επίπεδο Οικονομικό που μπορεί να κάνει καλύτερη την αξιοποίηση της Δημόσιας περιουσίας.

Ο κ. Κώτσηρας απέρριψε τις αιτιάσεις για τις φοροαπαλλαγές για δωρεές σε ενεργά κοινωφελή ιδρύματα. Επισήμανε ότι ο τρόπος απαλλαγής του Ειδικού φόρου Ακίνητης Περιουσίας για τα ακίνητα των κοινωφελών ιδρυμάτων δεν αλλάζει. Γίνεται πάλι κατόπιν αίτησης στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων.

Ο υφυπουργός κλείνοντας έκανε μια ειδική αναφορά στο άρθρο του νομοσχεδίου που όπως είπε είναι πολύ σημαντικό και ήταν μια χρόνια εκκρεμότητα που έχει οφέλη για την ευρύτερη περιοχή της Δυτικής Αττικής για την καθημερινότητα των κατοίκων και με το οποίο παραχωρείται, χωρίς αντάλλαγμα και για λόγους δημόσιας ωφέλειας, η χρήση, η διαχείριση και εκμετάλλευση των αποχαρακτηρισμένων εκτάσεων της χερσαίας ζώνης Λιμένος Ελευσίνας στους Δήμους Ελευσίνας, Ασπροπύργου και Μεγαρέων.

Ικανοποιείται με αυτόν τον τρόπο τόνισε «ένα πάγιο και δίκαιο αίτημα των κατοίκων και των φορέων της περιοχής. Ανοίγει ο δρόμος για την ανάπλαση και αξιοποίηση του παραλιακού μετώπου προς όφελος των τοπικών κοινωνιών και προφανώς.

Δίνεται μια νέα πνοή σε ένα μεγάλο κομμάτι της Δυτικής Αττικής και δικαιώνεται με αυτό τον τρόπο μία συντονισμένη προσπάθεια δεκαετιών που κατέβαλαν τόσο η εν ενεργεία όσο και οι προηγούμενες δημοτικές αρχές των περιοχών, γιατί ήταν μια διαδικασία που έχρηζε πολύ σοβαρής επεξεργασίας για πολλά χρόνια» και σημείωσε πως «αποδεικνύεται για μία ακόμη φορά και εμπράκτως, ότι η καλή συνεργασία της κεντρικής κυβέρνησης και της τοπικής αυτοδιοίκησης μπορούν να φέρουν σημαντικά αποτελέσματα».

Σύμφωνα με στοιχεία από τους αρμόδιους φορείς, οι αποποιήσεις κληρονομιών έχουν φτάσει να ξεπερνούν ακόμα και τις 100.000 το χρόνο, καθώς μαζί με τυχόν περιουσία κληροδοτούνται και τα χρέη του αποβιώσαντος σε Εφορία και Δήμους ή ακόμα και τα βάρη ακινήτων στις τράπεζες.

• Η ΑΑΔΕ, μετά από την υποβολή σχετικών ερωτημάτων, επιχειρεί να δώσει απαντήσεις, κωδικοποιώντας τις ισχύουσες διατάξεις.

Σύμφωνα με την εγκύκλιο:

• Κατά τον χρόνο θανάτου του προσώπου, η περιουσία του επάγεται (περιέρχεται) αυτοδικαίως στον κληρονόμο του, που μπορεί να την αποποιηθεί μέσα σε προθεσμία τεσσάρων 4 μηνών (ή ενός έτους, στην περίπτωση που ο κληρονομούμενος είχε την τελευταία κατοικία του στο εξωτερικό ή αν ο κληρονόμος έμαθε την επαγωγή όταν διέμενε στο εξωτερικό).
  Η προθεσμία αυτή αρχίζει από τότε που ο κληρονόμος έμαθε την επαγωγή της κληρονομίας και τον λόγο της (γνώση της επαγωγής και του λόγου αυτής). Στην επαγωγή από διαθήκη η προθεσμία αποποίησης δεν αρχίζει πριν από την δημοσίευση της διαθήκης.
• Η αποποίηση είναι άκυρη, αν γίνει μετά την πάροδο της προθεσμίας για αποποίηση. Αν περάσει η προθεσμία, η κληρονομία θεωρείται ότι έχει γίνει αποδεκτή. Η αποδοχή ή η αποποίηση της κληρονομίας είναι άκυρη, αν έγινε πριν από την επαγωγή (δηλαδή πριν από το θάνατο του κληρονομουμένου) ή από πλάνη ως προς την επαγωγή της κληρονομίας στον προσωρινό κληρονόμο και τον λόγο αυτής.
• Η αποποίηση γίνεται με δήλωση στον γραμματέα του δικαστηρίου της κληρονομίας, δηλαδή στο Ειρηνοδικείο στην περιφέρεια του οποίου ο κληρονομούμενος είχε κατά τον χρόνο του θανάτου του την κατοικία του ή, αν δεν είχε κατοικία, τη διαμονή του, ή, αν δεν είχε ούτε διαμονή, στο ειρηνοδικείο της πρωτεύουσας του Κράτους.
• Αν ο κληρονόμος αποποιηθεί την κληρονομία, αυτή επάγεται σ’ εκείνον που θα είχε κληθεί (δηλαδή θα καθίστατο κληρονόμος), αν το πρόσωπο που αποποιήθηκε δεν ζούσε κατά τον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου, οπότε στην τελευταία αυτή περίπτωση η προθεσμία αρχίζει από την γνώση της αποποίησης του «προπορευόμενου» κληρονόμου και την εξαιτίας αυτής κλήση του επόμενου.
• Γνώση της επαγωγής, ως αφετηρία της προθεσμίας αποποίησης, υπάρχει όταν ο κληρονόμος έχει βασίμως πληροφορηθεί την ύπαρξη των πραγματικών (π.χ. του θανάτου του κληρονομούμενου) και νομικών προϋποθέσεων, η συνδρομή των οποίων επιφέρει την αυτοδίκαιη από αυτόν κτήση της κληρονομίας.
  Μόνο η γνώση του θανάτου του κληρονομούμενου δεν αρκεί, αλλά απαιτείται η γνώση και εκείνων των περιστατικών που αποτέλεσαν τους αναγκαίους νομικούς όρους για την κλήση του κληρονόμου στην κληρονομία του αποβιώσαντος (π.χ. η ανυπαρξία διαθήκης και η πλησιέστερη άλλων προσώπων συγγενική σχέση του με τον κληρονομούμενο).
  Τα περιστατικά αυτά δυνατόν να είναι και μεταγενέστερα του θανάτου του κληρονομούμενου (π.χ. έκπτωση του προπορευόμενου κληρονόμου). Γνώση του λόγου της επαγωγής υπάρχει όταν ο κληρονόμος γνωρίζει ότι καλείται στην κληρονομία από τη διαθήκη του αποβιώσαντος ή από τον νόμο (π.χ. ως εξ αδιαθέτου ή ως νόμιμος μεριδούχος).
• Την έναρξη της προθεσμίας αποποίησης εμποδίζει τόσο η πλάνη περί τα πράγματα όσο και η πλάνη περί το δίκαιο, αν η μη γνώση από τον κληρονόμο της προς αυτόν επαγωγής και του λόγου της οφείλεται σε άγνοια ή εσφαλμένη γνώση πραγματικών γεγονότων ή νομικών ρυθμίσεων.

Σε κάθε περίπτωση πάντως, για την έναρξη της προθεσμίας προς αποποίηση απαιτείται από τον νόμο θετική γνώση από τον κληρονόμο της επαγωγής και του λόγου της, προς την οποία δεν εξομοιώνεται η υπαίτια άγνοια, έστω και αν οφείλεται σε βαριά αμέλεια αυτού.

Το υπουργείο Οικονομικών επιχειρεί να βάλει φρένο στις αποποιήσεις κληρονομιών με τη νέα, βελτιωμένη «πάγια ρύθμιση» φορολογικών οφειλών που προωθεί για ψήφιση στη Βουλή.

Το μέτρο αυτό αναμένεται να δώσει κίνητρα στους κληρονόμους να δεχτούν τα κληροδοτήματα και να αναλάβουν το βάρος του φόρου κληρονομιάς.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η νέα αυτή ρύθμιση θα παρέχει τη δυνατότητα εξόφλησης των φόρων κληρονομιάς με άκρως ευνοϊκούς όρους οι οποίοι ουδέποτε ίσχυσαν κατά το παρελθόν στην ελληνική νομοθεσία, επιτρέποντας σε πολλούς φορολογουμένους να απαλλαγούν από δυσβάστακτα οικονομικά βάρη, πληρώνοντας σταδιακά, με χαμηλά ποσά πολλών μηνιαίων δόσεων, τις οφειλές που προκύπτουν από την υποβολή των δηλώσεων φορολογίας κληρονομιών.

Με τη νέα «πάγια ρύθμιση» που σχεδιάζει το υπουργείο Οικονομικών, όπως αναφέρει ο Ελεύθερος Τύπος, οι οφειλές από φόρους κληρονομιών θα είναι δυνατόν να εξοφλούνται έως και σε 48 μηνιαίες δόσεις, υπό τον περιορισμό ότι το ποσό κάθε μηνιαίας δόσης δεν θα μπορεί να είναι χαμηλότερο των 15 ευρώ.

Με το ισχύον σήμερα καθεστώς, οι φόροι κληρονομιών μπορούν να εξοφληθούν είτε άτοκα σε 12 διμηνιαίες δόσεις, κάθε μία από τις οποίες δεν μπορεί να είναι χαμηλότερη των 500 ευρώ, είτε, βάσει της ισχύουσας σήμερα «πάγιας ρύθμισης», σε 24 μηνιαίες δόσεις, με ετήσιο επιτόκιο 5% και με το ελάχιστο ποσό κάθε δόσης να έχει οριστεί στα 15 ευρώ.

Προϋπόθεση, πάντως, για να ισχύσει το ανώτατο όριο των 48 μηνιαίων δόσεων θα είναι ο οφειλέτης να έχει ετήσιο πραγματικό ατομικό ή οικογενειακό εισόδημα μέχρι 10.000 ευρώ.

Σε περίπτωση που το πραγματικό ετήσιο ατομικό ή οικογενειακό εισόδημα ξεπερνά τα 10.000 ευρώ, ο αριθμός των μηνιαίων δόσεων θα προκύπτει με βάση κλίμακα ποσοστών που θα εφαρμόζονται επί του εισοδήματος αυτού και θα καθορίζουν το ποσό των καταβολών που θα μπορεί να πραγματοποιεί ο οφειλέτης σε ετήσια βάση.

Στη συνέχεια το ποσό καταβολών σε ετήσια βάση θα διαιρείται με το 12, και έτσι θα προκύπτει το μηνιαίο ποσό καταβολής. Κατόπιν, με διαίρεση της ρυθμιζόμενης οφειλής διά του μηνιαίου ποσού καταβολής θα διαμορφώνεται ο αριθμός των μηνιαίων δόσεων, ο οποίος θα μπορεί να φθάνει μέχρι τις 48.

Η παροχή της δυνατότητας εξόφλησης φόρων κληρονομίας έως και σε 48 μηνιαίες δόσεις εκτιμάται ότι θα συμβάλει στην αποδυνάμωση του κινήματος «δεν κληρονομώ», το οποίο παραμένει μέχρι σήμερα ισχυρό, όπως δείχνουν τα στοιχεία των Ειρηνοδικείων για τις αποποιήσεις κληρονομιών.

Βάσει των στοιχείων αυτών που προέρχονται από τα δύο μεγαλύτερα Ειρηνοδικεία -Αθήνας και Θεσσαλονίκης-, περισσότεροι από 5.100 κληρονόμοι έσπευσαν μόνο κατά το πρώτο τρίμηνο του τρέχοντος έτους να καταθέσουν τη σχετική αίτηση, αποποιούμενοι τα συγγενικά δώρα και, άρα, τα φορολογικά βάρη που τα συνοδεύουν.

Συγκεκριμένα, το α’ τρίμηνο του 2019 κατατέθηκαν στο Ειρηνοδικείο Αθηνών 3.300 αιτήματα αποποιήσεων, αριθμός τριπλάσιος σε σχέση με τις αποδοχές (1.062). Το 2017 ο αριθμός των αποποιήσεων στην πρωτεύουσα «άγγιξε» τις 14.075, από 12.500 το 2016 και 9.566 το 2015, ενώ στη διετία 2013-2014 ο αριθμός αυτός διαμορφώθηκε σε 14.798.

Στη Θεσσαλονίκη το τρίμηνο Ιανουαρίου – Μαρτίου 2019 είχαν κατατεθεί 1.850 αιτήσεις αποποιήσεων, ενώ ολόκληρο το 2018 είχαν υποβληθεί 8.100 αιτήσεις, 100 περισσότερες εν συγκρίσει με τον αμέσως προηγούμενο χρόνο και 45,6% πιο πολλές σε σχέση με το 2016.

Όσον αφορά στο σύνολο της χώρας, το 2013 έγιναν 29.199 αποποιήσεις, για να ανέβουν σε 41.388 το 2014, 45.628 το 2015 και 54.422 το 2016.

Είναι οι κληρονόμοι ενός αδερφού ή ενός μακρινού θείου και ξαφνικά πληροφορούνται ότι κληρονόμησαν αντί για χρήματα ή ακίνητα, μόνο χρέη.

Σύμφωνα με τη νομοθεσία για την εξ αδιαθέτου κληρονομική διαδοχή καθιερώνονται έξι τάσεις οι οποίες αποτελούνται από συγγενείς του αποβιώσαντος που κληρονομούν κατά σειρά προτεραιότητας. Αυτό σημαίνει ότι εάν δεν βρεθεί κληρονόμος από την πρώτη τάξη, θα κληρονομήσουν οι κληρονόμοι από τη δεύτερη τάξη κι αν δεν βρεθεί ούτε από αυτή, της τρίτης τάξης κ.α.

Στην πρώτη τάξη ανήκουν: οι κατιόντες του κληρονομούμενου (παιδιά και εγγόνια) και η σύζυγός του. Αν δεν υπάρχουν κληρονόμοι πρώτης τάξης, κληρονομούν οι της δεύτερης τάξης, δηλ. γονείς και αδέλφια. Αν δεν υπάρχουν ούτε κληρονόμοι της δεύτερης τάξης, κληρονομούν οι της τρίτης τάξης δηλ. οι παππούδες και οι γιαγιάδες.

Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου μπορεί η αποποίηση κληρονομιάς να είναι άκυρη, σύμφωνα με την εφημερίδα «τα Νέα»:

1. Ο κληρονόμος έχει ρητά ή σιωπηρά δηλώσει ότι αποδέχεται την κληρονομιά

2. Αν περάσει η προθεσμία των τεσσάρων μηνών για αποποίηση, η κληρονομιά θεωρείται ότι έχει γίνει αποδεκτή. Αρκεί μία ημέρα καθυστέρηση.

3. Οι φορολογούμενοι δεν έχουν "χριστεί" νόμιμα ως κληρονόμοι. Αν για παράδειγμα, ο φορολογούμενος είναι κληρονόμος δεύτερου βαθμού, δεν μπορεί να καταθέσει αποποίηση, αν δεν αποποιηθούν πρώτα οι κληρονόμοι πρώτου βαθμού.

4. Έγινε υπό αίρεση ή προθεσμία ή για μέρος της κληρονομιάς. Οι φορολογούμενοι δεν μπορούν να αποποιηθούν μέρος της κληρονομιάς ή να αποποιηθούν θέτοντας προϋποθέσεις.

Ο ήδη οικονομικά εξαντλημένος φορολογούμενος από τις υποχρεώσεις αντιμετωπίζει με καχυποψία την κληρονομιά που καλείται να πάρει και αφού προχωρήσει στον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ, του φόρου κληρονομιάς και των τεκμηρίων, επιλέγει το δρόμο της αποποίησης, αναφέρει το in.gr.

Έτσι, προτιμά να αφήσει το ακίνητο στο Δημόσιο παρά να φορτωθεί με οικονομικά βάρη που δεν μπορεί να αντέξει. Τους τελευταίους μήνες χιλιάδες πολίτες καταφεύγουν στα κατά τόπους Ειρηνοδικεία για να αποποιηθούν την κληρονομιά που κάποτε θα έδιναν μάχη για να κερδίσουν.

Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι στα Ειρηνοδικεία των τριών μεγαλύτερων πόλεων της χώρας (Αθήνα, Πειραιάς, Θεσσαλονίκη) ο αριθμός των αιτήσεων αυξήθηκε ακόμα περισσότερο το 2018, συνεχίζοντας την ανοδική πορεία των τελευταίων ετών.

Συγκεκριμένα, όπως αναφέρει το Έθνος, το Ειρηνοδικείο στην Αθήνα είχε έκρηξη αποποιήσεων τα τελευταία χρόνια της κρίσης, καθώς το 2017 κατατέθηκαν 14.075 αιτήσεις, ενώ το 2018 ο αριθμός ανέβηκε στις 14.568.

Αντίστοιχη εικόνα και στο Ειρηνοδικείο Πειραιά, από το 2015 μέχρι το 2018 υπήρξε διπλασιασμός των κατατεθειμένων αιτήσεων, γεγονός που δείχνει την αδυναμία της φοροδοτικής ικανότητας των κληρονόμων. Ειδικότερα το 2015 κατατέθηκαν 1.570 αιτήσεις, το 2016 1.750 αιτήσεις, το 2017 3.200 αιτήσεις και το 2018 έφτασαν τις 3.500.

Στη Θεσσαλονίκη πέρσι κατατέθηκαν 8.018 αιτήσεις αποποίησης κληρονομιάς, όταν το 2017 είχαν κατατεθεί 7.802, το 2016 έγιναν 5.572 αιτήσεις και το 2015 ο αριθμός τους ήταν 5.070.

Οι φορολογούμενοι προτιμούν να αφήσουν στο Δημόσιο τα ακίνητα που κληρονομούν παρά να φορτωθούν με περισσότερους φόρους και περισσότερα χρέη, αναφέρει το protothema.

Σύμφωνα με έρευνα που έκανε η εφημερίδα Τα ΝΕΑ, από τις αρχές του έτους σε όλη τη χώρα οι αιτήσεις αποποίησης κληρονομιάς έχουν ξεπεράσει τις 50.000.

Ενδεικτικά στο Ειρηνοδικείο Αθηνών το τελευταίο 8μηνο κατατέθηκαν 10.083 αιτήσεις ενώ ολόκληρο το 2017 είχαν κατατεθεί 14.075. Στη Θεσσαλονική φέτος έχουν φτάσει τις 5.600 (7.950 όλο το 2017), στην Πάτρα τις 1.452 (2.060 όλο το 2017), στο Χαλάνδρι τις 1.583 (2.223 όλο το 2017), στο Μαρούσι τις 1.242 (1.827 το 2017) και στο Ίλιον τις 903 (940 όλο το 2017).

Η χειρότερη χρονιά ήταν το 2017 όταν συνολικά κατατέθηκαν 130.000 αιτήσεις αποποίησης κληρονομιάς ακινήτων, αριθμός αυξημένος κατά 214% σε σχέση με το 2014 όταν είχαν κατατεθεί 41.368 αιτήσεις.

Ειδικοί, σύμφωνα με Τα ΝΕΑ, εκτιμούν ότι και φέτος ο αριθμός των αιτήσεων αναμένεται να κινηθεί στα επίπεδα του 2017 χωρίς να αποκλείεται και να το ξεπεράσουν.

Σύμφωνα με εφημερίδα που εκδίδει η Bundesbank, αυτό που μετρά για τους Γερμανούς που ψάχνουν νύφη είναι τα χρήματα που θα μπορούσαν να περάσουν από γενιά σε γενιά είναι. Όπως γράφουν οι οικονομολόγοι Junyi Zhu και Etienne Pasteau από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο του Παρισιού, η κληρονομιά είναι 2,5 φορές πιο σημαντική από το εισόδημα, σε ό,τι αφορά τον τρόπο επιλογής συντρόφου στη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης.

Αυτό δεν σημαίνει πάντως ότι οι γάμοι γίνονται πάντα από οικονομικό συμφέρον, αφού η επιλογή δεν γίνεται συνειδητά. Αυτό που παρατηρείται είναι ένα σύμπτωμα κοινωνικής διαστρωμάτωσης – άνθρωποι από διαφορετικές κοινωνικές τάξεις.

Σε κάθε περίπτωση, μια μεγάλη κληρονομιά μπορεί να βοηθήσει σημαντικά το κοινό ξεκίνημα ενός νέου ζευγαριού, ενώ κάποιοι άνθρωποι μπορεί να έχουν και ισχυρή προτίμηση για τις «οικογενειακές δυναστείες»

Παρόμοια κατάσταση επικρατεί και στη Γαλλία και αυτό παρά το γεγονός ότι ο αριστοκρατικός πλούτος στη Γερμανία έχει μειωθεί σημαντικά από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και μεγάλο μέρος της χώρας ήταν για χρόνια υπό κομμουνιστικό καθεστώς , ενώ παρατηρείται και μεγάλη κοινωνική κινητικότητα στη Γερμανία σε σχέση με τη Γαλλία.

Ωστόσο, τις τελευταίες δεκαετίες έχει σημειωθεί μια «αναζωπύρωση της ανισότητας του πλούτου που μπορεί να ξανακάνει σημαντικό τον κληρονομημένο πλούτο στις επιλογές εξεύρεσης συντρόφου», αναφέρουν οι δυο ερευνητές.

Οι οφειλές μπορεί να αφορούν, ιδιώτες, τράπεζες και το δημόσιο (π.χ. ασφαλιστικές εισφορές, φόρους, πρόστιμα κ.α.)

Της Αναστασίας Χρ. Μήλιου*

Ο κάθε κληρονόμος θα πρέπει να κρίνει αν είναι προς το συμφέρον του να δεχθεί ή να αποποιηθεί την κληρονομιά που του αναλογεί.
Ο καθένας ενέχεται κατά το μερίδιο της κληρονομιάς του αλλά το βασικό είναι ότι δεν ενέχεται μόνο με την κληρονομιαία περιουσία αλλά και με την προσωπική του.

Σε κάθε περίπτωση αποποίησης θα πρέπει να καταστεί σαφές ότι τα ανήλικα τέκνα ΠΡΕΠΕΙ να ακολουθήσουν μετά την αποποίηση των γονέων τους μέσα στην 4μήνη τασσόμενη από το νόμο προθεσμία.

Η διαφορά με την αποποίηση των ενηλίκων είναι ότι τα ανήλικα αποποιούνται μόνο με έκδοση δικαστικής απόφασης.

Πάνω στο θέμα της αποποίησης των ανηλίκων υπάρχει σύγχυση η οποία οδηγεί μοιραία σε απώλεια της προθεσμίας και εν συνεχεία της ισχύος του δικαιώματος της αποποίησης.

Συγκεκριμένα, υπάρχει η εσφαλμένη πληροφόρηση ότι τα ανήλικα τέκνα δεν χρειάζεται να αποποιηθούν ή ότι μπορούν να αποποιηθούν μέσα στο πρώτο έτος της ενηλικίωσής τους δηλαδή όταν γίνουν 18 ετών και μέχρι τα 19.

Αυτό είναι λάθος! Μεταξύ του 18ου και του 19ου έτους της ηλικίας τους τα ανήλικα έχουν το δικαίωμα να αποδεχθούν την κληρονομιά με το ευεργέτημα της απογραφής.

Δηλαδή σε περίπτωση οφειλών της κληρονομιάς, η ικανοποίηση των δανειστών να εξαντληθεί/περιοριστεί στην κληρονομιαία περιουσία που αποδέχθηκε το ανήλικο και όχι σε τυχόν άλλη περιουσία που διαθέτει το ανήλικο από άλλη αιτία.

Άρα γίνεται σαφές ότι αν το ανήλικο δεν αποποιηθεί με δικαστική απόφαση μέσα στην 4μηνη προθεσμία που τάσσει ο νόμος, γίνεται αυτομάτως κληρονόμος της περιουσίας του θανόντος και απλά έχει το δικαίωμα όταν γίνει 18 ετών να αποδεχθεί συμβολαιογραφικά πλέον με το ευεργέτημα της απογραφής.

Αν δεν το κάνει μέσα στο έτος της ενηλικίωσής του είναι κληρονόμος που ενέχεται έναντι των δανειστών με το σύνολο της περιουσίας του αντί με την κληρονομιαία περιουσία.

Τα δικαστήρια στην περίπτωση αυτή ακυρώνουν την αποδοχή κληρονομιάς ώστε ο κληρονόμος να προχωρήσει σε κανονική και εμπρόθεσμη αποποίηση της κληρονομιάς μέσα στην 4μηνη προθεσμία από την τελεσιδικία της δικαστικής απόφασης.

Στην υπό εξέταση περίπτωση, με αγωγή που κατατέθηκε στο δικαστήριο, ο ενάγων εκθέτει ότι την 13η/3/2012 απεβίωσε η μητέρα του.

Ότι η μητέρα του δεν άφησε διαθήκη και ως εκ τούτου χώρησε η εξ αδιαθέτου διαδοχή και κληρονομήθηκε από τους πλησιέστερους συγγενείς της, ήτοι από τον ίδιο, τέκνο της από τον πρώτο της γάμο, από τους εναγομένους, τέκνα της από τον δεύτερό της γάμο και από τον δεύτερο σύζυγο της και πατέρα των εναγομένων, οι οποίοι και δεν αποποιήθηκαν την επαχθείσα σε αυτούς κληρονομία.

Ότι στην κληρονομία περιλαμβάνονταν και οφειλές της αποβιώσασας προς διάφορους δανειστές της.

Ότι κατά τον χρόνο θανάτου της ο ίδιος ήταν ανήλικος, διανύοντας το 17° έτος της ηλικίας του και τελούσε υπό τη γονική μέριμνα του πατρός του, ο οποίος επιθυμώντας να προβεί σε όλες τις νόμιμες ενέργειες, προκειμένου το τέκνο του να μην επιβαρυνθεί με τα χρέη της κληρονομιάς, απευθύνθηκε σε δικηγόρο, από τον οποίο ενημερώθηκε ότι καθώς η κληρονομιά επάγεται στο τέκνο του, το οποίο είναι ανήλικο, το ίδιο δεν βαρύνεται με τα χρέη της κληρονομίας, ούτε μετά την ενηλικίωσή του, και δεν απαιτείται ο ίδιος να αποποιηθεί την κληρονομία για λογαριασμό του ούτε να προβεί σε κάποια άλλη ενέργεια στο μέλλον.

Ότι στις 25.2.2016 επισκέφθηκαν από κοινού με τον πατέρα του τη λογίστριά τους, προκειμένου να ενημερωθούν εάν χρειάζεται να υποβληθεί εκ μέρους του ξεχωριστή φορολογική δήλωση, όπου και ενημερώθηκαν από την ίδια, ότι ο πατέρας του όφειλε να προβεί σε αποποίηση για λογαριασμό του τέκνου του εντός της νόμιμης προθεσμίας και ότι εφόσον δεν έγινε αυτό, ο ίδιος (ενάγων) αποδέχθηκε την κληρονομιά με το ευεργέτημα της απογραφής, από το οποίο όμως εξέπεσε, καθώς δεν συνέταξε απογραφή της κληρονομιάς εντός ενός έτους από την ενηλικίωσή του.

Ότι οι πληροφορίες αυτές ξάφνιασαν τον ίδιο και τον πατέρα του, δοθέντος ότι λόγω της ως άνω αναφερόμενης ενημέρωσης εκ μέρους του δικηγόρου στον οποίο απευθύνθηκε ο πατέρας του, ο τελευταίος είχε σχηματίσει την πεποίθηση ότι το τέκνο του δεν βαρύνεται με τα χρέη της κληρονομιάς, πεποίθηση που μεταβίβασε και στον ίδιο μετά την ενηλικίωσή του.

Ότι, ως εκ τούτου, ο πατέρας του, υπό την ιδιότητά του ως νόμιμος εκπρόσωπος του ιδίου, βρισκόταν σε νομική πλάνη, δοθέντος ότι λόγω της εσφαλμένης ενημέρωσης, δεν ήξερε ότι έπρεπε να αποποιηθεί την κληρονομιά για λογαριασμό του τέκνου του εντός τεσσάρων μηνών από τον θάνατο της μητέρας του και δεν γνώριζε τη νομική σημασία της άπρακτης παρόδου της προθεσμίας αυτής, ενώ εάν τα γνώριζε θα είχε προβεί σε όλες τις νόμιμες ενέργειες, προκειμένου να αποποιηθεί για λογαριασμό του τέκνου του την κληρονομία.

Επίσης, δεν είχε ενημερωθεί ότι ακόμη και εάν δεν αποποιηθεί την κληρονομία εντός της νόμιμης προθεσμίας τότε το τέκνο του, κληρονομεί, λόγω της ανηλικότητάς του, με το ευεργέτημα της απογραφής και ότι οφείλει εντός ενός έτους από την ενηλικίωσή του να προβεί σε απογραφή της κληρονομιαίας περιουσίας.

Ότι η ανωτέρω πλάνη του πατρός του διατηρήθηκε και στον ίδιο μετά την ενηλικίωσή του και έως τις 25.2.2016, και για τον λόγο αυτό δεν προέβη και ο ίδιος στην απογραφή της κληρονομιαίας περιουσίας εντός ενός έτους από την ενηλικίωσή του.

Ότι η πλάνη αυτή είναι ουσιώδης, διότι υπήρχε διάσταση μεταξύ της βούλησης και της δήλωσης εκ μέρους του πατρός του, καθόσον εάν ο τελευταίος είχε ενημερωθεί σωστά θα είχε προβεί σε αποποίηση της κληρονομιάς για λογαριασμό του ανήλικου τέκνου του εντός της τασσόμενης τετράμηνης προθεσμίας.

Για τους λόγους αυτούς, ζητεί ν’ ακυρωθεί η εκ μέρους του γενόμενη πλασματική αποδοχή της κληρονομιάς της αποβιώσασας μητρός του.

Το δικαστήριο δέχθηκε ότι η αποδοχή της κληρονομιάς μπορεί να προσβληθεί από τον κληρονόμο, όταν η δήλωσή του, που συνάγεται με τον τρόπο αυτό κατά πλάσμα του νόμου, δε συμφωνεί, λόγω πλάνης, με τη βούληση του, η οποία μάλιστα θα πρέπει να είναι ουσιώδης, δηλαδή να αναφέρεται σε σημείο τόσο σπουδαίο για την αποδοχή της κληρονομίας, ώστε, αν ο κληρονόμος γνώριζε την αληθινή κατάσταση, δεν θα άφηνε να παρέλθει άπρακτη η προθεσμία αποποίησης.

Η εσφαλμένη δε γνώση ή άγνοια, που δημιουργεί τη μεταξύ βούλησης και δήλωσης διάσταση, η οποία, όταν είναι ουσιώδης, θεμελιώνει δικαίωμα προσβολής της δήλωσης λόγω πλάνης, μπορεί να οφείλεται σε άγνοια ή εσφαλμένη γνώση, όχι μόνο των πραγματικών περιστατικών που συνιστούν την επαγωγή και τον λόγο της, αλλά και των νομικών διατάξεων για την αποδοχή της κληρονομίας.

Υπάρχει δε πλάνη περί το δίκαιο της αποδοχής της κληρονομιάς και όταν ο κληρονόμος τελεί σε άγνοια που ανάγεται:

α) στο σύστημα της κτήσης της κληρονομιάς, που επέρχεται αμέσως μετά τον θάνατο του κληρονομούμενου, οπότε η προθεσμία της αποποίησης δεν αρχίζει, γιατί η άγνοια αποκλείει την γνώση της επαγωγής της κληρονομιάς και

β) σε άγνοια μόνο της υπάρξεως της προθεσμίας προς αποποίηση ή της νομικής σημασίας της παρόδου της προθεσμίας αυτής άπρακτης.

Αν ο κληρονόμος τελεί υπό νόμιμη εκπροσώπηση (λ.χ. γονική μέριμνα), το στοιχείο της γνώσης κρίνεται από το πρόσωπο του νομίμου αντιπροσώπου του, αφού μόνον αυτός δικαιούται να αποποιηθεί την κληρονομιά που έχει επαχθεί στον αντιπροσωπευόμενο. Κατόπιν των ανωτέρω, η αγωγή έγινε δεκτή και ακυρώθηκε η αποδοχή της κληρονομιάς της αποβιώσασας μητέρας του ενάγοντος, η οποία κατά πλάσμα του νόμου θεωρήθηκε ότι έγινε από αυτόν λόγω παρέλευσης άπρακτης της τετράμηνης προθεσμίας αποποίησης από τον χρόνο του θανάτου της κληρονομούμενης.

Η επόμενη σημαντική κίνηση του ενάγοντος μετά την τελεσιδικία της απόφασης που ακυρώνει την αποδοχή, να προβεί εμπρόθεσμα και νομότυπα σε αποποίηση της κληρονομίας

*ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ ΠΑΡ’ΕΦΕΤΑΙΣ ΑΘΗΝΩΝ
Λεωφ. Μεσογείων 403, Αγία Παρασκευή
Τηλ. 6945-028153, 213-0338950
e-mail: natmil@otenet.gr, info@legalaction.gr
www.legalaction.gr, fb: Αναστασία Μήλιου