«Είναι σαν μια στιγμή όπου ο δρόμος χωρίζεται στα δύο για την Ευρώπη», δήλωσε στο CNBC ο Dan Ives της Wedbush Securities. Το μπλοκ είτε μπορεί να «συμμετάσχει στο μέλλον», είτε να διακινδυνεύσει να «χάσει ένα μεγάλο μέρος αυτού του τεχνολογικού κύματος».

Το δίλημμα περιπλέκεται περαιτέρω από τις εντολές της Ευρωπαϊκής Ένωσης για πράσινη ενέργεια.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, η ενέργεια αποτελεί το μεγαλύτερο «στενωπό» για την ανάπτυξη έργων κέντρων δεδομένων που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη. Ενώ οι ΗΠΑ επαναλειτουργούν μονάδες ορυκτών καυσίμων για να τροφοδοτήσουν την επέκτασή τους, η Ευρώπη απαιτεί από τους developers να γνωστοποιούν μέτρα ενεργειακής και υδατικής αποδοτικότητας, προσθέτοντας γραφειοκρατία που μπορεί να καθυστερήσει την έναρξη έργων.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση συχνά επαινείται για το σύνολο των περιβαλλοντικών πολιτικών που θέτουν την ατζέντα και για τα βήματα προόδου που έχει κάνει με νέους μηχανισμούς, όπως ο επικείμενος φόρος στα ορυκτά καύσιμα. Ωστόσο, ορισμένοι επικριτές υποστηρίζουν ότι αυτά παρεμποδίζουν την επιχειρηματικότητα. Η ήπειρος θεωρείται «αντι-επιχειρηματική», είπε ο Ives, γεγονός που ωθεί ευρωπαϊκές εταιρείες τεχνολογίας και startups να μετακινούνται στις ΗΠΑ, τη Μέση Ανατολή ή την Ασία, αναζητώντας πιο ευνοϊκές πολιτικές.

Καθώς η Ευρώπη προσπαθεί να καλύψει το χαμένο έδαφος στην κούρσα της τεχνητής νοημοσύνης, η ανάγκη για ενεργοβόρες υποδομές αυξάνεται, η ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια εκτοξεύεται - και αυτή η τριβή γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο να αγνοηθεί. Η πρόσθετη δυναμικότητα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας προοριζόταν να αντικαταστήσει πιο ρυπογόνες πηγές, αλλά πλέον υπάρχουν ανησυχίες ότι τα πράγματα θα εξελιχθούν διαφορετικά.

«Το βλέπετε στο Ηνωμένο Βασίλειο ότι ήδη κάνουμε πίσω σε ορισμένες από τις δεσμεύσεις μας», δήλωσε στο CNBC ο Paul Jackson, Περιφερειακός Global Market Strategist της Invesco - και η Ευρώπη πιθανότατα θα ακολουθήσει.

«Πρόκειται για μια αρκετά συνηθισμένη διαδικασία: όταν οι καιροί είναι καλοί, είναι εύκολο να πείσεις άτομα, επιχειρήσεις και κυβερνήσεις να κινηθούν προς τη σωστή κατεύθυνση σε ζητήματα όπως η κλιματική αλλαγή και να επωμιστούν μέρος του κόστους που αυτό συνεπάγεται», δήλωσε ο Jackson. Ωστόσο, πρόσθεσε ότι το να υποβαθμιστεί η κλιματική ατζέντα στη λίστα προτεραιοτήτων είναι ένα από τα πιο εύκολα πράγματα που μπορούν να κάνουν οι νομοθέτες όταν έρχονται αντιμέτωποι με δυσκολότερες συνθήκες και ανταγωνιστικά συμφέροντα.

Το ενεργειακό δίκτυο του Ηνωμένου Βασιλείου είναι απαλλαγμένο από τον άνθρακα, ο οποίος είναι σημαντικά πιο ρυπογόνος από το φυσικό αέριο - το ευρωπαϊκό, όμως, δεν είναι.

«Ανησυχώ ότι, σε κάποιο στάδιο, τα κλεισίματα των λιγνιτικών/ανθρακικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής μπορεί τελικά να αναβληθούν», δήλωσε χαρακτηριστικά στο CNBC ο Jags Walia, επικεφαλής των παγκόσμιων εισηγμένων υποδομών στη Van Lanschot Kempen.

Η απόσυρση των ορυκτών καυσίμων καθώς εντάσσονται οι ανανεώσιμες πηγές λειτουργεί όταν η ζήτηση ενέργειας παραμένει στάσιμη, όμως αυτό πλέον δεν ισχύει, είπε. Τα κέντρα δεδομένων απαιτούν επίσης συνεχή παροχή ενέργειας, επομένως η διαλείπουσα φύση της αιολικής και της ηλιακής ενέργειας θα μπορούσε να αποδειχθεί προβληματική.

«Από πλευράς ηλεκτρισμού, μπορεί να μην έχουμε την πολυτέλεια να κλείσουμε τους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής με άνθρακα, κάτι που θα αποτελέσει πραγματικό πονοκέφαλο τόσο για την ενεργειακή μετάβαση όσο και για την ενεργειακή ασφάλεια», δήλωσε ο Walia.

Κατά τη διάρκεια του έτους, η Ευρώπη έχει υπαναχωρήσει σε μια σειρά περιβαλλοντικών δεσμεύσεων.

Στις 16 Δεκεμβρίου, η ΕΕ χαλάρωσε ουσιαστικά την απαγόρευση νέων αυτοκινήτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης από το 2035. Στις 9 Δεκεμβρίου ενέκρινε επίσης ετήσια αναβολή στην εφαρμογή ενός νέου ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας εκπομπών για τα κτίρια, τις οδικές μεταφορές και τις μικρές βιομηχανίες — αν και ταυτόχρονα δεσμεύτηκε για μείωση των εκπομπών κατά 90% έως το 2040.

Νωρίτερα φέτος, οι οδηγίες για τη Δέουσα Επιμέλεια Εταιρικής Βιωσιμότητας (CSDDD) και για την Εταιρική Αναφορά Βιωσιμότητας (CSRD) περιορίστηκαν επίσης και μετατέθηκαν χρονικά.

Πάντως αρκετοί στην Ευρώπη κάνουν λόγο για μια «πραγματιστική» προσέγγιση, μπροστά στη νέα πραγματικότητα που έχει δημιουργηθεί.

Όπως έγινε γνωστό, η δράση αποσκοπεί στην δημιουργία (α) Μονάδων Ανάκτησης και Ανακύκλωσης (ΜΑΑ), (β) Αυτοτελών Μονάδων επεξεργασίας προδιαλεγμένων βιοαποβλήτων (ΜΕΒΑ) και (γ) Συστημάτων και εξοπλισμού διαλογής στην πηγή, όπως είναι οι Σταθμοί Μεταφόρτωσης Αποβλήτων (ΣΜΑ). Ο εκτιμώμενος συνολικός προϋπολογισμός των έργων ανέρχεται σε 480 εκατ. ευρώ.

Σημειώνεται ότι σήμερα, ο υπουργός και ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κκ Σταύρος Παπασταύρου και Νίκος Ταγαράς, πραγματοποίησαν συνάντηση με τον πρόεδρο Λάζαρο Κυρίζογλου και τα μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΚΕΔΕ, παρουσία του υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρη Παπαστεργίου, του υπουργού Εσωτερικών, Θόδωρου Λιβάνιου και του γενικού γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, Ευθύμιου Μπακογιάννη.

Ο κ. Παπασταύρου παρέλαβε υπόμνημα της ΚΕΔΕ και επιφυλάχθηκε να εξετάσει τα αιτήματα της Ένωσης. Παράλληλα, ενημέρωσε τα μέλη της ΚΕΔΕ για την εξειδίκευση της δράσης.

Επιπροσθέτως, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, έλαβε χώρα ένας παραγωγικός διάλογος για τη σχεδιαζόμενη μεταρρύθμιση των πολεοδομιών που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ.

Στο Château Carbonnieux, οι αμπελουργοί διαπίστωσαν ότι η ζέστη που άγγιξε τους 40 °C προκάλεσε πρόωρη ωρίμανση στα λευκά σταφύλια. Έτσι, ο τρύγος που παραδοσιακά ξεκινούσε στα μέσα Σεπτεμβρίου, άρχισε φέτος ήδη από τις 19 Αυγούστου. «Το φαινόμενο της υπερθέρμανσης κάνει το κλίμα μας να θυμίζει πλέον περισσότερο μεσογειακό», σημειώνει ο ιδιοκτήτης του κτήματος, Ερίκ Περέν.

Οι αλλαγές στο κλίμα επηρεάζουν άμεσα τον χαρακτήρα των κρασιών. Τα λευκά του Château Carbonnieux, που παραδοσιακά είχαν ατλαντικό ύφος, αποκτούν πιο μεσογειακά χαρακτηριστικά. Η αύξηση της θερμοκρασίας οδηγεί σε σταφύλια με περισσότερη ζάχαρη, κάτι που στη ζύμωση μεταφράζεται σε υψηλότερους αλκοολικούς βαθμούς.

Η νέα πραγματικότητα για τους αμπελουργούς

Ο Περέν, που καλλιεργεί από τη δεκαετία του 1980, τονίζει ότι από το 2018 τα καλοκαίρια με ακραίες θερμοκρασίες έχουν γίνει ο κανόνας. Αυτό έχει βελτιώσει τη συνολική ποιότητα των σοδειών, αλλά παράλληλα δημιουργεί προβλήματα: τα λευκά κρασιά συχνά ξεπερνούν τους 14 βαθμούς αλκοόλ, κάτι που συγκρούεται με τους κανονισμούς AOC (σ.σ. γαλλικό σύστημα προστατευόμενης ονομασίας προέλευσης για κρασιά, τυριά και άλλα αγροτικά προϊόντα) και τις προτιμήσεις των καταναλωτών.

Η οινολόγος της οικογένειας, Αντρέα Περέν, αναλαμβάνει να κρατήσει τις ισορροπίες. Η στρατηγική τους βασίζεται σε σταφύλια από αργιλώδη εδάφη που συγκρατούν νερό και οξύτητα, ώστε να μειωθεί η τελική περιεκτικότητα σε αλκοόλ και να φτάσει πιο κοντά στο επιθυμητό 12-13%.

Η φετινή συγκομιδή στη Γαλλία αποκαλύπτει πώς η αμπελουργία αναγκάζεται να προσαρμοστεί στις νέες κλιματικές συνθήκες, δίνοντας μια γεύση από το μέλλον της ευρωπαϊκής οινοπαραγωγής.

Προβλέψεις για καύσωνες και θερμοκρασίες-ρεκόρ

Η άνοδος της θερμοκρασίας ξεκίνησε ήδη από τα τέλη Μαΐου, με θερμοκρασίες που άγγιξαν τους 40,7 βαθμούς Κελσίου στις πόλεις Κόρδοβα και Σεβίλλη και τους 37,5 βαθμούς στη Σαραγόσα. Η μέση θερμοκρασία στις 30 Μαΐου έφτασε τους 24,08°C, την υψηλότερη για το μήνα από το 1950. Αυτή η κατάσταση επηρεάζεται από την κλιματική αλλαγή, όπως προειδοποιεί η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC), η οποία σημειώνει ότι οι ανθρώπινες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου έχουν επιδράσει στην ένταση και την συχνότητα των ακραίων θερμοκρασιών.

Η πιθανότητα το καλοκαίρι του 2025 να είναι θερμότερο από το κανονικό αυξάνεται στο 70% κατά μήκος των μεσογειακών ακτών, των Βαλεαρίδων και των Καναρίων Νήσων. Ιδιαίτερα, οι ανατολικές ακτές της Ισπανίας, όπως η Βαρκελώνη και η Βαλένθια, αναμένονται να βιώσουν “τροπικές νύχτες”, όπου η θερμοκρασία δεν θα πέφτει κάτω από τους 20°C, ενώ η ζέστη τις ημέρες θα ξεπερνά τους 35°C.

Η AEMET εξέδωσε προειδοποιήσεις πορτοκαλί επιπέδου για τη ζέστη στην Κόρδοβα και την περιοχή της Σεβίλλης, με θερμοκρασίες που μπορεί να φτάσουν τους 41°C. Ακόμη, η καλοκαιρινή πρόβλεψη δεν δείχνει τάσεις για βροχοπτώσεις, παρά τις συνηθισμένες ξηρές περιόδους, που διακόπτονται περιστασιακά από καταιγίδες.

Προκειμένου να βοηθήσει τους πολίτες να προετοιμαστούν για τις αυξανόμενες θερμοκρασίες, το Υπουργείο Υγείας της Ισπανίας έχει εκδώσει έναν νέο χάρτη που περιλαμβάνει 182 ζώνες προειδοποίησης για τη ζέστη, παρέχοντας ένα σύστημα προειδοποίησης με βάση το χρώμα για κάθε περιοχή. Οι προειδοποιήσεις περιλαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με την έκθεση στον ήλιο και τη συμπτωματολογία ασθενειών που σχετίζονται με τη ζέστη.

Η κλιματική αλλαγή έχει κάνει κάθε καύσωνα πιο πιθανό και έντονο. Σύμφωνα με την World Weather Attribution (WWA), η ακραία ζέστη που επηρεάζει την Ιβηρική Χερσόνησο από το 2023 θα ήταν σχεδόν αδύνατη χωρίς την κλιματική αλλαγή. Το 2024 ήταν το θερμότερο έτος που καταγράφηκε ποτέ και το πρώτο ημερολογιακό έτος που ξεπέρασε το όριο των 1,5°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα.

Αναλυτικότερα, προκύπτει από ότι ακόμα και μία ημέρα με υψηλές θερμοκρασίες ελαττώνει την παραγωγή γάλακτος έως και 10% και υπολογίζεται ότι οι επιπτώσεις της έντονης ζέστης μπορεί να έχουν διάρκεια ακόμα και 10 ημέρες αργότερα.

Παρά, μάλιστα, τις προσπάθειες κτηνοτρόφων να διατηρήσουν δροσερές τις αγελάδες με ειδικά συστήματα ψύξης, αυτές αποδεικνύονται ανεπαρκείς, καθώς η εφαρμογή τεχνολογιών για τη ρύθμιση της θερμοκρασίας στους χώρους όπου ζουν οι αγελάδες αντισταθμίζει μόνο περίπου το ήμισυ της απώλειας.

«Η κλιματική αλλαγή θα έχει ευρείες επιπτώσεις σε αυτό που τρώμε και πίνουμε, συμπεριλαμβανομένου αυτού του κρύου ποτηριού γάλα», αναφέρει ένας εκ των συντακτών και επίκουρος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο, Εγιάλ Φρανκ.

Όπως είπε ο ειδικός, τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι η ακραία ζέστη οδηγεί σε σημαντικές και διαρκείς επιπτώσεις στην παραγωγή γάλακτος, και ακόμη και οι φάρμες που υιοθετούν συστήματα τελευταίας τεχνολογίας, αναπτύσσουν στρατηγικές προσαρμογής που μπορεί να μην είναι επαρκείς για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα αυτό, έπειτα από ανάλυση δεδομένων σχετικά με την υγρασία και τη θερμοκρασία σε περισσότερες από 130.000 γαλακτοπαραγωγικές αγελάδες σε διάστημα 12 ετών στο Ισραήλ, χώρα η οποία θεωρείται από τις κορυφαίες για την παραγωγή γάλακτος με προηγμένο σύστημα. Επιπλέον, πραγματοποίησαν έρευνα σε περισσότερες από 300 γαλακτοπαραγωγικές μονάδες για να διαπιστώσουν τα πραγματικά οφέλη από τις τεχνολογίες ψύξης.

Η ερευνητική ομάδα παρατήρησε ότι η παραγωγή γάλακτος μειώθηκε σημαντικά τις ζεστές και υγρές ημέρες σε ποσοστό έως και 10% όταν ο δείκτης WBGT (Wet Bulb Globe Temperature) που χρησιμοποιείται για την εκτίμηση της θερμικής καταπόνησης από την υψηλή θερμοκρασία και την υγρασία, ξεπέρασε τους 26 βαθμούς Κελσίου.

Παρότι σχεδόν όλες οι μονάδες είχαν εφαρμόσει συστήματα ψύξης, οι απώλειες αντισταθμίστηκαν στο μισό και μόνο τις ημέρες που το θερμόμετρο έδειχνε 20 βαθμούς Κελσίου.

«Οι γαλακτοπαραγωγοί γνωρίζουν πολύ καλά τις αρνητικές επιπτώσεις που έχει το θερμικό στρες στα κοπάδια τους και χρησιμοποιούν πολλαπλές μορφές προσαρμογής», υποστηρίζει ο Αγιάλ Κιμχί, εκ των συντακτών της έκθεσης, αναπληρωτής καθηγητής στο Εβραϊκό Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ και αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Κοινωνικοοικονομικής Έρευνας Shoresh.

«Η προσαρμογή είναι δαπανηρή και οι αγρότες πρέπει να εξισορροπήσουν προσεκτικά τα οφέλη που αποκομίζουν έναντι του κόστους. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο βλέπουμε κάποιες επενδύσεις σε μέτρα ψύξης, αλλά όχι πλήρη απομόνωση των αγελάδων από το περιβάλλον τους, κάτι που θα ήταν πολύ δαπανηρό να εφαρμοστεί», προσθέτει.

Καταλήγοντας, τονίζει ότι οι αρμόδιοι χάραξης πολιτικής θα πρέπει να εξετάσουν περισσότερες στρατηγικές, όχι μόνο για την ψύξη των αγελάδων αλλά και για τη μείωση των παραγόντων στρες, όπως ο περιορισμός και ο διαχωρισμός των μοσχαριών, καθώς αυτοί καθιστούν τις αγελάδες πιο ευαίσθητες στη θερμότητα και λιγότερο ανθεκτικές.

Η μελέτη με επικεφαλής το Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης (MIT) αναπτύσσει το δυσοίωνο σενάριο σύμφωνα με το οποίο ενδέχεται να μειωθεί ο αριθμός των δορυφόρων που θα λειτουργούν με ασφάλεια σε χαμηλή τροχιά της Γης μέχρι το τέλος του αιώνα.

Αναλυτικότερα, η έκθεση αναλύει τις επιπτώσεις από τα επιβλαβή αέρια στη βιωσιμότητα της χαμηλής γήινης τροχιάς (LEO), σε συνάρτηση με την αύξηση των διαστημικών σκουπιδιών.

Πιο συγκεκριμένα, οι αναλυτές διαπίστωσαν πως οι εκπομπές αερίων συρρικνώνουν την ανώτερη ατμόσφαιρα, ιδίως τη θερμόσφαιρα, όπου ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός και οι περισσότεροι δορυφόροι βρίσκονται σε τροχιά. Η μειωμένη πυκνότητα της θερμόσφαιρας, ελαττώνει την ατμοσφαιρική αντίσταση, με αποτέλεσμα οι ανενεργοί δορυφόροι και τα αντικείμενα να παραμένουν περισσότερο σε τροχιά και επομένως να αυξάνεται η πιθανότητα σύγκρουσης και κατά συνέπεια δεν αποκλείεται να προκληθεί ανεξέλεγκτη αύξηση από συντρίμμια.

Ο επικεφαλής ερευνητής Μάθιου Μπράουν, από την ερευνητική ομάδα SERENE, δήλωσε: «Συχνά σκεφτόμαστε μόνο τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στο επίπεδο του εδάφους ή της θάλασσας, αλλά αυτή η έρευνα δείχνει ότι οι επιπτώσεις θα φτάσουν τόσο ψηλά όσο το διάστημα.

Τη στιγμή δε, τονίζει, που βασιζόμαστε σε μεγάλο βαθμό στους δορυφόρους «για την επικοινωνία, την παρατήρηση της Γης, πρόβλεψη καιρού και πλοήγηση, πρέπει να λάβουμε πολύ σοβαρά υπόψη τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του διαστήματος».

Προειδοποίησε, μάλιστα, για το λεγόμενο Σύνδρομο Κέσλερ, σύμφωνα με το οποίο τα συντρίμμια πυροδοτούν σοβαρές αλυσιδωτές αντιδράσεις που μπορεί να επηρεάσουν τη Γη. Είπε σχετικά ότι ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις αναφορικά με τον αριθμό των δορυφόρων που μπορούν να τεθούν σε λειτουργία, καθώς χωρίς έλεγχο «υπάρχει κίνδυνος να εισέλθουμε σε ένα σύνδρομο Κέσλερ, όπου μια αλυσιδωτή αντίδραση συγκρούσεων προκαλεί τον χώρο να καταστεί άχρηστος».

Κρίνεται απαραίτητο να ληφθούν υπόψη οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής κατά την ανάπτυξη στρατηγικών για τη διαχείριση της διαστημικής κίνησης και τον μετριασμό των συντριμμιών.

Αυτό προκύπτει από έρευνα που διεξήχθη από ερευνητές του Τμήματος Βιολογικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Macquarie της Αυστραλίας και δημοσιεύθηκε στο Journal of Animal Ecology.

Αναλυτικότερα, οι επιστήμονες έπειτα από 16ετή μελέτη διαπίστωσαν ότι οι περιβαλλοντικοί παράγοντες – ιδίως οι ισχυρές βροχοπτώσεις – επηρεάζουν τη σταθερότητα των δεσμών του μονογαμικού ωδικού πτηνού Acrocephalus sechellensis που ζει στις Σεϋχέλλες.

Το πτηνό αυτό πραγματοποιεί μακροχρόνιους δεσμούς, με την περίοδο αναπαραγωγής του να παρατηρείται από τον Ιούνιο έως τον Οκτώβριο και από τον Δεκέμβριο έως τον Μάρτιο.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα υψηλότερα ποσοστά διαζυγίων σημειώθηκαν σε περιόδους με εξαιρετικά υψηλές ή χαμηλές βροχοπτώσεις κατά το διάστημα αναπαραγωγής, επηρεάζοντας πιθανώς τον τρόπο με τον οποίο τα πουλιά έβλεπαν τους συντρόφους τους.

Για παράδειγμα, το μικρό ποσοστό αυτών προκαλεί τη σημαντική μείωση διαθεσιμότητας τροφής διαταράσσοντας την ανάπτυξη εντόμων που γεννούν συχνά τα αυγά τους στο νερό, ενώ από την άλλη οι έντονες βροχοπτώσεις μπορούν να καταστρέψουν ενδιαιτήματα και φωλιές και να καταστήσουν δύσκολη τη διατήρηση της βέλτιστης θερμοκρασίας του σώματός τους. Επομένως, και οι δύο ακραίες καταστάσεις μπορούν να επηρεάσουν την υγεία των πτηνών και να κάνουν δύσκολη την ανατροφή των απογόνων.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η μελέτη αυτή μπορεί να ρίξει φως στον τρόπο με τον οποίο η κλιματική αλλαγή επιδρά στη σταθερότητα των κοινωνικά μονογαμικών ειδών και να τους βοηθήσει να κατανοήσουν τη συμπεριφορά τους, ώστε να διαμορφώσουν ανάλογα τις προσπάθειες διατήρησης των ειδών που είναι ευάλωτα στις επιπτώσεις της περιβαλλοντικής κρίσης.

«Το καθοριστικό καθήκον σήμερα είναι να διασφαλίσουμε ότι είμαστε σε θέση να παρέχουμε ασφάλεια στους Ευρωπαίους προβαίνοντας στις κατάλληλες προετοιμασίες για όλους τους πιθανούς κινδύνους και ότι η κλίμακα αυτών των κινδύνων είναι τεράστια», είπε ο Νιινίστρο την Τετάρτη παρουσιάζοντας την έκθεση που προσδιόριζε τις γεωπολιτικές εντάσεις και την κλιματική αλλαγή ως τις δύο μεγαλύτερες απειλές για την Γηραιά Ήπειρο.

Στην έκθεσή του ο Νιινίστρο συνιστά ότι «τουλάχιστον το 20% του συνολικού προϋπολογισμού της ΕΕ συμβάλλει στην ετοιμότητα της ΕΕ για την ασφάλεια και την κρίση». Ο τρέχων προϋπολογισμός που διαρκεί μέχρι το 2027 ανέρχεται σε 1,2 τρισ. ​​ευρώ — περίπου 1% του ΑΕΠ της ΕΕ.

Τα ευρήματά του ήρθαν εν όψει των τεταμένων διαπραγματεύσεων για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό του μπλοκ, με τις κυβερνήσεις που αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα, να είναι ήδη απρόθυμες να κατυευθύνουν περισσότερα κονδύλια προς στις Βρυξέλλες.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρώην υπουργός Άμυνας της Γερμανίας, επανέλαβε την έκκλησή της προς τις κυβερνήσεις της ΕΕ να αυξήσουν την ετοιμότητά τους απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα.

«Ο πόλεμος του Πούτιν στην Ουκρανία είναι η μόνη μεγαλύτερη απειλή για την ασφάλειά μας. . . Επομένως, πρέπει να εντείνουμε τις προσπάθειές μας, γνωρίζοντας ότι η προετοιμασία για το χειρότερο μπορεί να βοηθήσει να αποτραπεί το χειρότερο», είπε η φον ντερ Λάιεν.

Η προοπτική επιστροφής του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο μετά τις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ την επόμενη εβδομάδα αυξάνει περαιτέρω την πίεση στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες. Ο Τραμπ έχει απειλήσει τους συμμάχους του ΝΑΤΟ ότι θα περιορίσει ριζικά την όποια στρατιωτική βοήθεια απέναντι στη Ρωσία εάν δεν εκπληρώσουν τον στόχο της συμμαχίας να δαπανήσουν το 2% του ΑΕΠ για την άμυνα.

Κατά τη διάρκεια της προεδρίας του Νιινίστρο, η Φινλανδία εγκατέλειψε τη μακροχρόνια πολιτική της ουδετερότητας μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και εντάχθηκε στο ΝΑΤΟ. Η δεύτερη και τελευταία του θητεία έληξε τον Απρίλιο.

ΕΕ και ασφάλεια: Πρέπει να αυξήσει τις κοινές αμυντικές δαπάνες

Η ΕΕ πρέπει να αυξήσει τις κοινές αμυντικές της δαπάνες, είπε ο πρώην Φινλανδός πρόεδρος, σημειώνοντας ότι «ο συνολικός όγκος των κονδυλίων της ΕΕ σε σύγκριση με τους εθνικούς προϋπολογισμούς είναι ανεπαρκής για να επηρεάσει πραγματικά την αγορά [άμυνας]».

Ο Νιινίστρο  συνέστησε στους ευρωπαίους πολίτες να είναι έτοιμοι να αποθηκεύουν αγαθά που θα διαρκέσουν τουλάχιστον 72 ώρες.

Υποστήριξε επίσης τις ιδιωτικές επενδύσεις στον αμυντικό τομέα και την αλλαγή της εντολής της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων ώστε να της επιτραπεί να επενδύσει σε αυτόν τον τομέα. Τα κονδύλια της ΕΕ που προορίζονται για την ανταγωνιστικότητα θα μπορούσαν να διατεθούν με γνώμονα τις ανάγκες ασφάλειας, είπε.

Αλλά ο Νιινίστρο δεν υποστήριξε αυτή τη φορά ένα νέο κοινό ομόλογο της ΕΕ για την άμυνα – κάτι που κράτη μέλη όπως η Γαλλία έχουν υπερασπιστεί, αλλά οι δημοσιονομικά συντηρητικές χώρες όπως η Ολλανδία και η Γερμανία αντιμετωπίζουν με επιφυλακτικότητα.

Η φον ντερ Λάιεν πρότεινε νωρίτερα αυτό το έτος να χρησιμοποιηθούν κονδύλια της ΕΕ για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και την από κοινού προμήθεια όπλων, υιοθετώντας μια αντίστοιχη τακτική όπως συνέβη με το πρόγραμμα προμήθειας εμβολίων Covid-19, αλλά κράτη μέλη όπως η Γερμανία ήταν επιφυλακτικά να υποστηρίξουν αυτήν την πρόταση.

Την Τετάρτη, η φον ντερ Λάιεν είπε ότι πρόσθετα κεφάλαια για την άμυνα θα πρέπει να προέρχονται είτε από τις συνεισφορές των κρατών μελών είτε από τη δημιουργία νέων ροών ιδίων εσόδων για τον προϋπολογισμό. «Σε ένα από αυτά τα δύο στοιχεία, πρέπει να αποφασίσουμε πώς θα προχωρήσουμε», είπε.

Το σχέδιο στηρίζεται σε εκτιμήσεις για επενδύσεις ύψους 436 δισ. Ευρώ έως το 2050 με τις οποίες δημιουργούνται 210.000 νέες θέσεις εργασίας και 6 δισ. ευρώ ετησίως συνεισφορά στο ΑΕΠ.

"Για πρώτη φορά μετά τη βιομηχανική επανάσταση η Ελλάδα μπορεί και πρέπει να αποκτήσει ενεργειακή ανεξαρτησία. Είμαστε μια εισαγωγική και εξαρτώμενη ενεργειακά χώρα. Το σχέδιο αυτό οδηγεί στην εθνική και ενεργειακή ανεξαρτησία, αλλάζει το βαθύτερο οικονομικό υπόβαθρο της χώρας και επιφέρει πολύ σημαντική βελτίωση στο ισοζύγιο που αποτελεί διαρθρωτική αδυναμία από καταβολής του ελληνικού κράτους. Αν μπορέσουμε να διαχειριστούμε και το δημογραφικό, αυτή η αλλαγή είναι η βάση για ισχυρή Ελλάδα τις επόμενες δεκαετίες", ανέφερε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Θόδωρος Σκυλακάκης.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που περιλαμβάνει το σχέδιο του ΕΣΕΚ, τις οποίες ανέλυσε η υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Αλεξάνδρα Σδούκου οι εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας θα φθάσουν σε 3,5 τεραβατώρες και πάνω από 11 το 2040 ενώ σήμερα η χώρα εισάγει 3 τεραβατώρες το χρόνο.

Το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας (μαζί με τις χρεώσεις για δίκτυα κλπ.) από 145 ευρώ ανά μεγαβατώρα το 2025 θα μειωθεί σε 95 ευρώ το το 2050. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας θα καλύπτουν το 75,2 % της κατανάλωσης το 2030 (με ενδιάμεση κατάργηση του λιγνίτητο 2028) και το 95 % το 2035, από 54 % σήμερα ενώ η ζήτηση θα τριπλασιαστεί σχεδόν, στις 150 τεραβατώρες το 2050 από 55 το 2022.

Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας ανέφερε ότι το κόστος της κλιματικής κρίσης θα βαίνει αυξανόμενο όσο δεν λαμβάνονται μέτρα ενώ χαιρέτισε την προσπάθεια δημιουργίας συνολικής στρατηγικής με έμφαση στις ΑΠΕ, την αποθήκευση, τον εξηλεκτρισμό και την ανάπτυξη των δικτύων. Σε σχέση με το ισοζύγιο υπογράμμισε ότι οι εισαγωγές πετρελαίου φθάνουν στο υψηλό ποσοστό του 7 % του ΑΕΠ.

Ο καθηγητής ΕΜΠ και μέλος της Διυπουργικής Επιτροπής ΕΣΕΚ Παντελής Κάπρος διευκρίνισε ότι το μεγαλύτερο μέρος των επενδύσεων ύψους 436 δισ. θα γίνονταν ούτως ή άλλως (π.χ. για αγορές οικιακών συσκευών, αυτοκινήτων, κατασκευή μονάδων ηλεκτροπαραγωγής, δικτύων κλπ.). Το επιπλέον κόστος για την ενεργειακή μετάβαση εκτιμάται σε 2-3 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ και το τελικό αποτέλεσμα θα είναι η μείωση του κόστους της ενέργειας σε όλους τους τομείς (οικιακό, βιομηχανία, μεταφορές, κλπ.)

Χαιρετισμούς στην παρουσίαση απεύθυναν ο Γενικός Γραμματέας Ενέργειας & Ορυκτών Πρώτων Υλών Αριστοτέλης Αϊβαλιώτης, ο γενικός γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων Πέτρος Βαρελίδης, ο πρόεδρος και γενικός διευθυντής του ΚΑΠΕ Δημήτρης Καρδοματέας.

Σε άρθρο της ερευνητικής ομάδας UCL, με τίτλο Personal View, που δημοσιεύτηκε στο The Lancet Neurology, υπογραμμίστηκε η ανάγκη κατανόησης του αντίκτυπου της κλιματικής αλλαγής σε ανθρώπους με νευρολογικές παθήσεις, με στόχο την προστασία της υγείας τους και την αποτροπή της άνισης επιδείνωσης των εγκεφαλικών βλαβών.

Ποιες παθήσεις διερευνήθηκαν