Το εθνικό αυτό σχέδιο συνιστά τον κεντρικό οδικό χάρτη της Ελλάδας για τη μετάβαση από αποσπασματικές παρεμβάσεις σε ένα διαρκές, οργανωμένο και βιώσιμο σύστημα σχεδιασμού. Περιλαμβάνει αναλυτική παρουσίαση 50 συγκεκριμένων μέτρων, συνολικού προϋπολογισμού που υπερβαίνει τα 6,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Από τα μέτρα αυτά, τα 36 συμπεριλαμβάνονται ήδη στην ενιαία ψηφιακή πύλη στεγαστικής πολιτικής, ενώ τα 14 αποτελούν νέες προτεινόμενες παρεμβάσεις.

Οι τρεις πυλώνες και οι άμεσες δράσεις

Το σύνολο των κυβερνητικών μέτρων αρθρώνεται σε τρεις κεντρικούς στρατηγικούς πυλώνες:

• Την αύξηση της προσφοράς κατοικιών στην αγορά.
• Τη στοχευμένη στήριξη νοικοκυριών και κοινωνικών ομάδων που αντιμετωπίζουν οξέα στεγαστικά προβλήματα.
• Τη δημιουργία μόνιμων θεσμών παρακολούθησης, σχεδιασμού και άσκησης στεγαστικής πολιτικής.

Με την έγκριση της Εθνικής Στρατηγικής, δρομολογούνται άμεσα συγκεκριμένες δράσεις που οδηγούν στην κατασκευή ή ανακαίνιση 19.750 προσιτών κατοικιών -με εκτιμώμενο αριθμό ωφελουμένων τους 60.000 πολίτες- καθώς και στη δημιουργία άνω των 8.500 νέων θέσεων σε φοιτητικές εστίες.

Ειδικότερα, το πρόγραμμα δράσης περιλαμβάνει:

• Την ανακαίνιση παλαιών ή κλειστών κατοικιών από 20.000 πολίτες, είτε για ιδιοκατοίκηση είτε για τη διάθεσή τους στην αγορά με μακροχρόνια μίσθωση.
• Την ανέγερση 2.350 νέων κοινωνικών κατοικιών σε μεγάλα αδρανή ακίνητα του δημοσίου, όπως ανενεργά στρατόπεδα και άλλες δημόσιες εκτάσεις.
• Τη άμεση διάθεση 400 κατοικιών μέσω του νέου θεσμού της κοινωνικής αντιπαροχής.
• Την προσθήκη 8.500 νέων κλινών στις υπάρχουσες υποδομές φοιτητικών εστιών σε έξι δημόσια Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (ΑΕΙ).
• Την κατασκευή και παράδοση 2.000 κατοικιών για τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, στο πλαίσιο του εξειδικευμένου οικιστικού προγράμματος του υπουργείου Εθνικής Άμυνας.

Απολογισμός ενός έτους και θεσμική θωράκιση

Η Κυβερνητική Επιτροπή Στεγαστικής Πολιτικής συγκροτήθηκε τον Ιούνιο του 2025 με τη συμμετοχή 10 υπουργών, υπό την προεδρία του υπουργού Επικρατείας 'Ακη Σκέρτσου, αρμόδιου για τον συντονισμό του κυβερνητικού έργου, και με κεντρικό φορέα υλοποίησης το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.

Στη διάρκεια του πρώτου έτους λειτουργίας της Επιτροπής, σχεδιάστηκαν και τέθηκαν σε εφαρμογή σημαντικές πρωτοβουλίες. Στον τομέα της αύξησης των ακινήτων, 24.000 πολίτες απέκτησαν πρώτη κατοικία μέσω των προγραμμάτων «Σπίτι μου 1 και 2», νομοθετήθηκε η αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας μέσω κοινωνικής αντιπαροχής και η δημιουργία κατοικιών σε στρατόπεδα, ενώ ενεργοποιήθηκαν νέα προγράμματα ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης (όπως το «Εξοικονομώ»). Παράλληλα, θεσπίστηκαν περιορισμοί στις βραχυχρόνιες μισθώσεις και φορολογικά κίνητρα για μακροχρόνιες εκμισθώσεις και νέες κατασκευές.

Στον τομέα της στήριξης των ευάλωτων ομάδων, εφαρμόστηκαν μέτρα όπως η επιστροφή ενοικίου, η ειδική ενίσχυση δύο ενοικίων για γιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς που στελεχώνουν την περιφέρεια, καθώς και η διεύρυνση του φοιτητικού στεγαστικού επιδόματος. Τέλος, για τη διασφάλιση της μακροχρόνιας βιωσιμότητας του εγχειρήματος, συγκροτήθηκαν μόνιμοι μηχανισμοί, όπως η λειτουργία της πύλης stegasi.gov.gr και ο σχεδιασμός εξειδικευμένου Φορέα Στεγαστικής Πολιτικής.

Σημειώνεται ότι το τελικό σχέδιο της Εθνικής Στρατηγικής εκπονήθηκε από το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση, ενσωματώνοντας σχόλια και προτάσεις φορέων και πολιτών.

Ο υπουργός Επικρατείας Ακης Σκέρτσος δήλωσε:

«Η έγκριση της εθνικής στρατηγικής για την προσιτή στέγη έρχεται να απαντήσει σε ένα μείζον οικονομικό πρόβλημα που απασχολεί τουλάχιστον 1 στους 3 Έλληνες και αφορά στο ολοένα και αυξανόμενο κόστος της πρώτης κατοικίας. Μετά από ένα χρόνο εντατικής εργασίας και συνεργασίας με όλα τα συναρμόδια Υπουργεία (Κοινωνικής Πολιτικής και Οικογένειας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Παιδείας, Περιβάλλοντος, Άμυνας, Εργασίας και Εσωτερικών) έχουμε πλέον στα χέρια μας όλα τα εργαλεία -νομοθετικά, οικονομικά και πολεοδομικά- για να προχωρήσουμε στην επόμενη φάση δημιουργίας σχεδόν 20.000 κοινωνικών κατοικιών και 8.500 νέων φοιτητικών εστιών. Στόχος μας να αυξήσουμε την προσφορά ακινήτων με προσιτά ενοίκια και να προσφέρουμε ανακούφιση στα εισοδήματα ειδικά των πιο ευάλωτων αλλά και των νεότερων συμπολιτών μας».

Η υπουργός Κοινωνική Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου δήλωσε:

«Ένας χρόνος διυπουργικής επιτροπής για τη στέγαση με απτά αποτελέσματα. Ένα τόσο μεγάλο ζήτημα δεν μπορεί να περιορίζεται και δεν περιορίζεται στις αρμοδιότητες ενός υπουργείου. Γι’ αυτό ενώνουμε τις δυνάμεις μας, συνδυάζοντας παρεμβάσεις που αυξάνουν την προσφορά κατοικιών με μέτρα που μειώνουν το βάρος του στεγαστικού κόστους για τους πολίτες. Με την Εθνική Στρατηγική αποκτούμε πλέον έναν ενιαίο σχεδιασμό, με ξεκάθαρους στόχους και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την επόμενη δεκαετία. Στόχος μας είναι η προσιτή στέγη να γίνει πραγματική δυνατότητα για τους νέους, τις οικογένειες και τους πιο ευάλωτους συμπολίτες μας».

Αξιοποίηση ανενεργών στρατοπέδων για κοινωνικές κατοικίες

Τα Υπουργεία Κοινωνικής Συνοχής και Άμυνας συνεργάζονται για την αξιοποίηση ανενεργών στρατιωτικών εγκαταστάσεων. Από τα νέα ακίνητα που θα δημιουργηθούν, το 25% θα καλύπτει ανάγκες στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων, ενώ το 75% θα διατίθεται ως κοινωνικές κατοικίες.

Επιπρόσθετα, ο νόμος εισάγει σημαντικές καινοτομίες:
• Αναγνώριση τριτεκνικής ιδιότητας εφ' όρου ζωής για γονείς και παιδιά με αναπηρία
• Δημιουργία δομών βραχυχρόνιας φιλοξενίας για άτομα με αναπηρία

Μηχανισμός λειτουργίας κοινωνικής αντιπαροχής

Σύμφωνα με τη νέα νομοθεσία, ιδιώτες επενδυτές αναλαμβάνουν την κατασκευή ή ανακαίνιση αναξιοποίητων δημόσιων ακινήτων με ίδια κεφάλαια. Από τα διαμερίσματα που προκύπτουν, τουλάχιστον το 30% παραμένει στο Δημόσιο για παραχώρηση με κοινωνικό μίσθωμα.

Τα υπόλοιπα ακίνητα διατίθενται στην ελεύθερη αγορά, ενισχύοντας το συνολικό οικιστικό απόθεμα και αυξάνοντας την προσφορά κατοικιών.

Κριτήρια επιλογής δικαιούχων κοινωνικών κατοικιών

Ο ΟΠΕΚΑ αναλαμβάνει την επιλογή δικαιούχων βάσει συγκεκριμένων κοινωνικών κριτηρίων που θα εξειδικευτούν με Υπουργική Απόφαση. Τα κριτήρια περιλαμβάνουν το εισόδημα, την περιουσιακή κατάσταση, την οικογενειακή σύνθεση, την ηλικία τέκνων και την ύπαρξη ποσοστού αναπηρίας.

Οι επιλεγμένοι δικαιούχοι θα αποκτούν πρόσβαση σε κατοικίες με κοινωνικό μίσθωμα σημαντικά χαμηλότερο από τα ενοίκια της αγοράς. Το ύψος του μισθώματος θα καθορίζεται με βάση το εισόδημα του ενοικιαστή και την αξία του ακινήτου, ακολουθώντας ευρωπαϊκά πρότυπα.

Ενσωμάτωση στον αστικό ιστό χωρίς διακρίσεις

Οι κοινωνικές κατοικίες δεν θα δημιουργούν ξεχωριστούς οικισμούς, αλλά θα ενσωματώνονται στον υφιστάμενο αστικό ιστό. Αυτή η προσέγγιση αποτρέπει τη δημιουργία απομονωμένων περιοχών και εξασφαλίζει την κοινωνική συνοχή.

Ύστερα από δέκα χρόνια μίσθωσης, οι ενοικιαστές θα έχουν τη δυνατότητα αγοράς του ακινήτου μέσω προγράμματος τύπου «rent to own».

Νέα δικαιώματα για τρίτεκνες οικογένειες

Το υπουργείο θεσμοθετεί για πρώτη φορά την ισόβια τριτεκνική ιδιότητα, που δεν χάνεται μετά την ενηλικίωση των τέκνων. Δημιουργείται επίσημο Πιστοποιητικό Τριτεκνίας που εκδίδεται αυτόματα μέσω gov.gr.

Παιδιά με αναπηρία από 67% και άνω διατηρούν ισόβια την τριτεκνική ιδιότητα. Σε περιπτώσεις κακοποιητικής συμπεριφοράς γονέων, αυτοί αποκλείονται από τα προνόμια χωρίς να επηρεάζονται τα δικαιώματα των παιδιών.

Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης

Οι διαδικασίες σύναψης συμβάσεων Κοινωνικής Αντιπαροχής ξεκινούν άμεσα για ταχύτατα αποτελέσματα. Η αξιοποίηση ανενεργών στρατοπέδων θα προχωρήσει ακόμα πιο γρήγορα λόγω των υφιστάμενων δομών του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, μέσω προγραμματικών συμβάσεων μεταξύ των δύο υπουργείων.