Πρόκειται για ακίνητα σε Παιανία, Λάρισα, Πύργο και Καλαμάτα, τα οποία, μετά από μια μακρά περίοδο αδράνειας, μπαίνουν σε τροχιά αξιοποίησης με ξεκάθαρο κοινωνικό πρόσημο. Με τη συγκεκριμένη ΚΥΑ, το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας αποκτά τη δυνατότητα να προχωρήσει στα επόμενα στάδια για την εκκίνηση των διαδικασιών πρόσκλησης προς την αγορά, προκειμένου ενδιαφερόμενες κατασκευαστικές εταιρείες να υποβάλουν προσφορές για την ανάπτυξη των ακινήτων. Στόχος είναι η δημιουργία νέων κατοικιών, μέρος των οποίων θα αποδοθεί ως κοινωνική κατοικία σε συμπολίτες μας που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη.

Η κοινωνική αντιπαροχή αποτελεί ένα από τα πιο κρίσιμα νέα εργαλεία στεγαστικής πολιτικής. Το Δημόσιο ενεργοποιεί αδρανή ακίνητα και τα αξιοποιεί σε συνεργασία με ιδιώτες αναδόχους, ώστε να δημιουργηθεί νέο στεγαστικό απόθεμα και να επιστρέψει κοινωνική αξία στους πολίτες. Στο πλαίσιο της κοινωνικής αντιπαροχής, το Δημόσιο διατηρεί πάντοτε ποσοστό τουλάχιστον 30% των κατοικιών για κοινωνική χρήση, εξασφαλίζοντας μόνιμο απόθεμα. Με αυτόν τον τρόπο, δημόσια γη που παρέμενε για πολλά χρόνια αναξιοποίητη μετατρέπεται σε κατοικίες, σε ευκαιρίες στέγασης και σε πραγματική στήριξη για ευάλωτα νοικοκυριά.

Η εμβληματική αυτή απόφαση σηματοδοτεί την αρχή της επαναδημιουργίας του θεσμού της κοινωνικής κατοικίας στη χώρα με σύγχρονους όρους, διαφάνεια και σαφή κοινωνικό προσανατολισμό. Σε συνδυασμό με την αξιοποίηση ανενεργών στρατοπέδων για τη δημιουργία 2.300 κοινωνικών κατοικιών, διαμορφώνεται πλέον ένας νέος πυλώνας στεγαστικής πολιτικής, που αυξάνει την προσφορά κατοικιών και δίνει απάντηση σε ένα από τα πιο πιεστικά κοινωνικά ζητήματα της εποχής.

Τα 8 ακίνητα που περιλαμβάνονται στην ΚΥΑ βρίσκονται:

• στην Παιανία, στην περιοχή Αγίας Τριάδας,
• στη Λάρισα, στην περιοχή Αγίου Θωμά,
• στον Πύργο, στην περιοχή Παλμαντούρα,
• στην Καλαμάτα, στην περιοχή Αγίου Κωνσταντίνου.

Με τη συγκεκριμένη απόφαση, η κυβέρνηση ενεργοποιεί στην πράξη ένα νέο μοντέλο στεγαστικής πολιτικής: η δημόσια περιουσία αποκτά ενεργό ρόλο, με κανόνες και διαφάνεια, στη δημιουργία νέων κατοικιών και στην ουσιαστική ενίσχυση της πρόσβασης στη στέγη.

Πρόγραμμα «Σπίτι μου»

Κορωνίδα των προγραμμάτων, το «Σπίτι μου», που χορηγεί χαμηλότοκα ή άτοκα δάνεια για την απόκτηση πρώτης κατοικίας. Μέσω του προγράμματος, περισσότεροι από 10.000 ωφελούμενοι και προβλέπεται και διπλασιασμός των ωφελουμένων εντός του έτους να αποκτήσουν ιδιόκτητη κατοικία με μηνιαία δόση σημαντικά χαμηλότερη από εκείνη που αντιστοιχεί στα στεγαστικά δάνεια της αγοράς, καθώς το 75 % του κεφαλαίου που χορηγείται από τη ΔΥΠΑ είναι άτοκο ενώ για τους τρίτεκνους και πολύτεκνους (και όσους αποκτήσουν αυτή την ιδιότητα κατά τη διάρκεια αποπληρωμής) το δάνειο χορηγείται στο σύνολό του άτοκα.

Έτσι οι δανειολήπτες θα έχουν σημαντικά χαμηλότερη δόση σε σχέση με τα στεγαστικά δάνεια που χορηγούν οι τράπεζες

Πρόκειται για ένα πρόγραμμα που προβλέπει τη μίσθωση ιδιωτικών κατοικιών και την διάθεσή τους σε ωφελούμενους νέους δικαιούχους του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος. Ήδη στο νέο της σπίτι εγκαταστάθηκε η πρώτη οικογένεια που εντάχθηκε στο πρόγραμμα «Κάλυψη»

Το πρόγραμμα «Κάλυψη» απευθύνεται σε νέους ηλικίας 25-39 ετών που είναι δικαιούχοι του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος και δεν έχουν ιδιόκτητη κατοικία. Στόχος σε αυτή τη φάση είναι να στεγαστούν 3.000 ωφελούμενοι με την αξιοποίηση τουλάχιστον 1.000 κατοικιών.

Μέσω του προγράμματος το Δημόσιο καλύπτει για τρία χρόνια το κόστος μίσθωσης ιδιωτικών κατοικιών που διατέθηκαν για τη φιλοξενία αιτούντων άσυλο στο πλαίσιο του προγράμματος «ΕΣΤΙΑ», το οποίο ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο. Οι ωφελούμενοι του προγράμματος λαμβάνουν επιπλέον τις δαπάνες μετακόμισης του νοικοκυριού και μεταφοράς της οικοσκευής τους, ενώ από την άλλη πλευρά οι ιδιοκτήτες εκτός από το εγγυημένο μίσθωμα, το οποίο δεν μπορεί να υπερβαίνει το ενοίκιο που εισέπρατταν μέσω του «ΕΣΤΙΑ» συν τον πληθωρισμό του 2022, καλύπτονται και για τυχόν φθορές που διαπιστώνονται στα ακίνητα κατά τη διάρκεια της μίσθωσης.

Μέσω του προγράμματος αυτού επιδοτείται η ανακαίνιση ιδιωτικών κατοικιών προκειμένου να διατεθούν στη συνέχεια για μίσθωση. Αποσκοπεί δηλαδή στην αύξηση της προσφοράς κατοικίας με την παροχή κινήτρων προκειμένου κενά ακίνητα να χρησιμοποιηθούν ξανά, αφού επανέλθουν σε κατάσταση που να μπορούν να αξιοποιηθούν.

Μέσω του προγράμματος «Ανακαινίζω – Ενοικιάζω» παρέχονται επιδοτήσεις έως 40% (με όριο τις 10.000 ευρώ) για ανακαίνιση κατοικιών (εργασίες και υλικά), εμβαδού έως 100 τ.μ. σε αστικά κέντρα προκειμένου αυτές να διατεθούν για μίσθωση. Ο ιδιοκτήτης του σπιτιού πρέπει να έχει οικογενειακό φορολογητέο εισόδημα έως 40.000€ και ακίνητη περιουσία έως 300.000€ ενώ το σπίτι πρέπει να είναι δηλωμένο ως κενό στο έντυπο Ε2.

Το πρόγραμμα «Εξοικονομώ – Ανακαινίζω» προβλέπει συνδυασμό επιδότησης και άτοκου ή χαμηλότοκου δανεισμού σε νέους για την ανακαίνιση και την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών που ιδιοκατοικούν.

Στο πλαίσιο του προγράμματος αυτού αναμένεται να αξιοποιηθούν ακίνητα του Δημοσίου, μέσω συμπράξεων με τον ιδιωτικό τομέα, για την ανέγερση κοινωνικών κατοικιών. Στόχος είναι η στέγαση των δικαιούχων του προγράμματος «κοινωνική αντιπαροχή» σε ποιοτικά ακίνητα.
Μεγάλο μέρος των ακινήτων θα παραχωρήσει η ΔΥΠΑ. Άμεσα, μέσα στο 2023, θα «βγουν στην αγορά», 11 στρέμματα στη Κηφισιά, 20 στην Παιανία, 40 στη Λάρισα, 28 στρέμματα στη Ξάνθη και 74 στρέμματα στο Βόλο, όπου και θα ανεγερθούν κοινωνικές κατοικίες.

Πώς θα λειτουργεί

Η ΔΥΠΑ θα παραχωρεί το αδόμητο οικόπεδο, για το οποίο θα επιλέγεται ο ανάδοχος μετά από διαγωνισμό, ενώ θα αναλαμβάνει να κατασκευάσει σύγχρονα κτίρια κατοικιών και εμπορικών χρήσεων, με βάση τις προδιαγραφές που προβλέπει η προκήρυξη. Ο δημόσιος φορέας θα διατηρεί την κυριότητα των ακινήτων, ενώ ο ανάδοχος θα λαμβάνει ως αντάλλαγμα την παραχώρηση της εκμετάλλευσης μέχρι την κάλυψη του κόστους και με την προϋπόθεση ότι ποσοστό των κατοικιών θα διατίθεται με μειωμένο ενοίκιο στους δικαιούχους του προγράμματος κοινωνικής αντιπαροχής.

Η διάρκεια της παραχώρησης θα ορίζεται στην προκήρυξη κάθε διαγωνισμού καθώς δεν μπορεί να είναι ενιαία για όλες τις περιοχές και τις αξίες της γης, ενώ το ποσοστό εκμετάλλευσης του αναδόχου θα κυμαίνεται μεταξύ 30 και 60%, με σκοπό να διασφαλίζεται δημόσιο συμφέρον, αλλά και να είναι το πρόγραμμα ελκυστικό, ώστε οι ιδιώτες κατασκευαστές να χτίσουν σύγχρονες ποιοτικές κοινωνικές κατοικίες.

Έως και το τέλος θα τρέξουν οι διαγωνισμοί και θα επιλεχθούν οι ανάδοχοι βάσει των τεχνικών προδιαγραφών που θα οριστούν από τη ΔΥΠΑ.

Μέσα στο 2024 αναμένεται η ανέγερση των κατοικιών από τους ιδιώτες κατασκευαστές, ενώ θα υπάρξει από τη ΔΥΠΑ η πρόσκληση και η επιλογή των δικαιούχων βάσει κριτηρίων.

Από τις αρχές του 2025 έως και το τέλος του έτους αναμένεται η μίσθωση σταδιακά του 50% των κατοικιών για λογαριασμό του Δημοσίου, με χαμηλό ενοίκιο, σε νέους βάσει κριτηρίων ενώ θα υπάρχει ειδική ποσόστωση για τρίτεκνους και πολύτεκνους.