Τη σημασία των έργων που συμπεριλαμβάνονται στο Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο και στο Ταμείο Εκσυγχρονισμού, με την παράθεση συγκεκριμένων παραδειγμάτων που βελτιώνουν την επιχειρηματικότητα και την καθημερινότητα των πολιτών, κυρίως των πιο ευάλωτων, ανέδειξε ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης κατά την ομιλία του στην Ολομέλεια, με την οποία ολοκληρώθηκε η συζήτηση του σχετικού σχεδίου νόμου που υπερψηφίστηκε από τη Βουλή.

«Υπέρ» του νομοσχεδίου επί της Αρχής ψήφισε η Νέα Δημοκρατία, ενώ το καταψήφισαν όλα τα κόμματα της Αντιπολίτευσης. Οι τρείς υπουργικές τροπολογίες επίσης ψηφίσθηκαν με την θετική ψήφο μόνο από την ΝΔ, τις καταψήφισαν όλα τα κόμματα πλην του ΠΑΣΟΚ- ΚΙΝΑΛ που τοποθετήθηκε με το παρών.

Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, νωρίτερα, ολοκληρώνοντας την συζήτηση του νομοσχεδίου τόνισε ότι «αυτό αποτελεί μια συλλογική εργασία μεταξύ Υπουργείων και υπήρξε ευρεία πολύμηνη διαβούλευση μεταξύ και κοινωνικών φορέων για την ουσία, αλλά και τα έργα που θα πρέπει να ενταχθούν». Απαντώντας στην Αντιπολίτευση είπε ότι «θα θέλαμε να μας θυμίσετε μια απόφαση που πήρατε όταν ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ κυβερνούσατε για την Πράσινη Μετάβαση».

Αναφορικά με την απολιγνιτοποίηση, ο αναπληρωτής υπουργός είπε ότι το 2011 - 2012 επί κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ,αλλά και επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ δεν είχε γίνει τίποτα και δεν είχε πέσει ούτε ένα ευρώ στην Δυτική Μακεδονία και την Μεγαλόπολη. Αντίθετα, πρόσθεσε, «η Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη έστρεψε την προσοχή της στις περιοχές αυτές» και πρόσθεσε ότι «μπορεί να μην είχε κλείσει τοι 66% σε σχέση με την απολιγνιτοποίηση, αλλά δεν φροντίσατε να ανανεώσετε ούτε τις άδειες για τις μονάδες παραγωγής ενέργειας. Συνεπώς, ήταν μονοσήμαντη η πορεία του κλεισίματος των λιγνιτικών μονάδων ενέργειας».

Ο κ. Παπαθανάσης επισήμανε ότι μετά το κόστος που επιβάλλεται στις μονάδες παραγωγής από λιγνίτη προφανώς και δεν συμφέρει η παραγωγή αυτής της ενέργειας και αυτό που θα πρέπει να κατανοήσουμε ότι όσο πιο γρήγορα ενταχθούν στο σύστημά μας οι ΑΠΕ τόσο οι τιμές θα μπορούν να παραμείνουν μειωμένες, όπως είχαμε το τελευταίο διάστημα». Ο αναπληρωτής υπουργός επισήμανε ότι τα προγράμματα ΕΣΠΑ για την Δυτική Μακεδονία έχουν μεγάλη απορροφητικότητα και τώρα είμαστε έτοιμοι να ανοίξουμε και έναν νέο κύκλο προκειμένου να πάνε να εγκατασταθούν εκεί επιχειρήσεις. Όπως επίσης σημαντικά είναι τα έργα και τα Προγράμματα για την περιοχή της Μεγαλόπολης.

Για το Ταμείο Ανάκαμψης, είπε ο κ. Παπαθανάσης πως σήμερα κλείνουν όλες οι διαχειριστικές υποχρεώσεις με τις διατάξεις που πρέπει να συμπληρωθούν στο 8ο αίτημα, Το αίτημα θα υποβληθεί στις 30 Απριλίου, στην συνέχεια θα υποβληθεί το αίτημα αναμόρφωσης του σχεδίου, έως τις 4 Μάιου. Θα ολοκληρωθεί το δανειακό σκέλος έως τις 29 Μάϊου, δεν υπάρχει παράταση . Το Ταμείο θα κλείσει στο τέλος Αυγούστου και η υποβολή του 9ου αιτήματος θα γίνει μέχρι το τέλος Αυγούστου. Έως τώρα έχουμε λάβει 13 δισ. ευρώ σε ότι αφορά στο σκέλος των επιδοτήσεων και έχουμε πληρώσει 13,9 δισ. ευρώ. Ο στόχος για το 2026 είναι να αντληθούν πόροι ύψους 7 δις ευρώ και να τον πετύχουμε όπως έγινε πέρυσι που είχαμε θέσει ένα πολύ υψηλό στόχο στα 5 δισ. ευρώ, που ήταν και πιο δύσκολος και τα καταφέραμε και να τον πετύχουμε.

Η Ελλάδα είπε ο αναπληρωτής υπουργός «δεν πρέπει να χάσει ούτε ένα ευρώ» γιατί οι δράσεις αυτές αφορούν την κοινωνία, την καθημερινότητα του πολίτη και την οικονομία».

Προ ημερών το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κατέθεσε στη Βουλή νομοσχέδιο με το οποίο συστήνεται Συντονιστική Αρχή και Ειδική Επιτροπή Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου –με Διοικητή τριετούς θητείας και λειτουργία έως το 2032- που θα διαχειριστεί τους πόρους του Ταμείου.

Παράλληλα όμως, η κυβέρνηση έχει υποβάλει στην ΕΕ πρόταση με 25 δράσεις, οι οποίες θα αρχίσουν να υλοποιούνται εντός του 2026 μέσω του Ταμείου.

Γιατί τώρα και γιατί επείγει

Η χρονική σύμπτωση δεν είναι τυχαία. Το 2027 επεκτείνεται το Σύστημα Εμπορίας Ρύπων (ETS2/ΣΕΔΕ2), επιβαρύνοντας περαιτέρω το κόστος πετρελαίου και φυσικού αερίου. Παράλληλα, η Ελλάδα εμφανίζει υψηλούς δείκτες ενεργειακής φτώχειας — ιδίως στην ύπαιθρο και στα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα — σε συνδυασμό με παλαιό κτιριακό απόθεμα και υψηλή εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα στις μεταφορές και τη θέρμανση. Το ΚΚΤ / Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο σχεδιάστηκε, ακριβώς, για να απορροφήσει αυτή την επιβάρυνση, προτού αυτή πλήξει τα πιο αδύναμα νοικοκυριά.

Τι χρηματοδοτείται

Πάνω από 20 από τα 25 νέα μέτρα προβλέπεται να εκκινήσουν μέσα στο 2026, από το φθινόπωρο και μετά.

Για παράδειγμα:

* η μεγαλύτερη σε κόστος παρέμβαση για τα νοικοκυριά (1,2 δισ. ευρώ), η οποία προβλέπεται στο σχέδιο το οποίο υπέβαλε στις Βρυξέλες η Αθήνα, αφορά ένα νέο «Εξοικονομώ» για 62.000 κατοικίες, με επιδότηση που θα καλύπτει και τον ΦΠΑ. Παρεμβάσεις αξίας 24.800 ευρώ θα έχουν έκπτωση έως 80% και θα κοστίζουν στον ιδιοκτήτη μόλις 5.000 ευρώ.

* άλλα 930 εκατ. ευρώ αφορούν αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης, με αγορά και τοποθέτηση αντλίας θερμότητας και ηλιακού θερμοσίφωνα με ιδία συμμετοχή 2.000 ευρώ.

* το «Κοινωνικό Leasing» (174 εκατ. ευρώ) επιδοτεί 12.500 νοικοκυριά με 13.000 ευρώ για τετραετή μίσθωση ΙΧ ηλεκτρικού αυτοκινήτου, με μίσθωμα έως 145 ευρώ τον μήνα.

* άτομα με αναπηρία θα μπορούν να λάβουν επιδότηση που φτάνει και το 100% για ηλεκτρικά αμαξίδια, mobility scooters και handbikes (συνολικά 51 εκατ. ευρώ για 13.200 άτομα).

* άλλα 435 εκατ. ευρώ αφορούν στην ανέγερση 2.350 διαμερισμάτων zero-energy (κλάση Α+) και μέσου εμβαδού 84 τμ σε τέσσερα πρώην στρατόπεδα (Χαϊδάρι, Αχαρνές, Ζιάκα στη Θεσσαλονίκη και Μανουσογιαννάκη στην Πάτρα) που θα στεγάσουν 7.000 πολίτες με χαμηλό μίσθωμα, μέσω της νέας Εθνικής Αρχής Στέγασης.

Επιπλέον, από το 2027 και κάθε Οκτώβριο, 340 εκατ. ευρώ θα ενισχύουν κατ’ έτος το επίδομα θέρμανσης 780.000 δικαιούχων κατά έως 100 ευρώ, για να αντισταθμίσουν την επιβάρυνση του ETS2.

Επιπλέον, 40 εκατ. ευρώ καλύπτουν 200.000 δωρεάν Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ). Το μέτρο έχει μεγάλη πρακτική σημασία για τους ιδιοκτήτες: χωρίς το Πιστοποιητικό αυτό, τα ακίνητα δεν θα μπορούν να ενοικιαστούν ή να πωληθούν με τους νέους ευρωπαϊκούς κανονισμούς.

Τι παίρνουν οι επιχειρήσεις

Συνολικά 10.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις μοιράζονται 394 εκατ. ευρώ για προγράμματα «Εξοικονομώ επιχειρήσεων» .

‘Αλλα 289 εκατ. ευρώ θα δοθούν σε επιχειρήσεις για ηλεκτρικά επαγγελματικά οχήματα — με 40% επιδότηση για ΙΧ και vans ή 30% για φορτηγά.

Για παράδειγμα: Εταιρεία αγοράζει ΙΧ 30.000 ευρώ και van 50.000 ευρώ εισπράττει πίσω 32.000 ευρώ.

Ενώ ιδιοκτήτες ταξί προβλέπεται επιδότηση έως 20.000 ευρώ για αγορά ηλεκτρικού – ή έως 29.000 ευρώ για προσβάσιμα οχήματα ΑμεΑ.

Πρόσβαση χωρίς αποκλεισμούς

Για να μην παραμείνουν οι ενισχύσεις στα χαρτιά, θεσμοθετείται Μητρώο Ενεργειακής Στήριξης με «Κάρτα Ευάλωτου» και one-stop shop υπηρεσίες σε κάθε Περιφέρεια. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΟΚΕ), στη Γνώμη της επί του νομοσχεδίου, επισημαίνει ότι «η πρόσβαση στις ενισχύσεις πρέπει να είναι ουσιαστική και όχι μόνο τυπική», ζητώντας ιδιαίτερη μέριμνα για ηλικιωμένους και πολίτες απομακρυσμένων περιοχών.