Γράφει ο Βασίλης Κοντογιαννόπουλος

Υπαρξιακή κρίση

Ο ΣΥΡΙΖΑ βρίσκεται αντιμέτωπος με υπαρξιακή κρίση ηγεσίας αλλά και πολιτικής ταυτότητας. Οδεύει προς έκτακτο συνέδριο και εκλογή ηγεσίας μέσα σε συνθήκες ακραίας πόλωσης και τοξικότητας. Η πορεία προς αποσύνθεση και διάλυση είναι μη αναστρέψιμη. Αφετηρία των διαλυτικών φαινομένων που επικρατούν είναι η ανάδειξη στην ηγεσία ενός αριστερού συνοθυλεύματος που αυτοπροσδιορίζεται ως “ριζοσπαστική αριστερά”, ενός αμερικανοτραφούς πολιτικού τουρίστα, άσχετου με την πολιτική, την ελληνική πολιτική πραγματικότητα και προπαντός με την Αριστερά. Αποδεικνύεται ότι ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν ένα συγκυριακό πολιτικό σύμπτωμα της τυφλής οργής της κοινωνίας, ως συνέπεια της χρεοκοπίας και του επικοινωνιακού χαρίσματος του Αλέξη Τσίπρα.

Πολιτικός πολιτισμός

Το ΠΑΣΟΚ, σε αντίθεση με τον ΣΥΡΙΖΑ ολοκλήρωσε τη διαδικασία εκλογής νέας ηγεσίας, μετά την αμφισβήτηση του Ν. Ανδρουλάκη, μέσα σε συνθήκες πολιτικού πολιτισμού και θεσμικότητας. Κι αυτό του το πιστώνει δημοσκοπικά η κοινή γνώμη.

Η εσωκομματική αναμέτρηση ανέδειξε εκ νέου νικητή τον Ν. Ανδρουλάκη, η ηγετικότητα του οποίου αμφισβητήθηκε έντονα από τους πέντε συνυποψηφίους του, αλλά και το 70% των τριακοσίων χιλιάδων μελών και φίλων που ψήφισαν την πρώτη Κυριακή. Τη δεύτερη Κυριακή, το 60% των διακοσίων χιλιάδων που ξαναψήφισαν έκρινε, μεταξύ των δύο “φιναλίστ”, το “μη χείρον βέλτιστον”.

Οι εσωκομματικές εκλογές επιβεβαίωσαν ότι το ΠΑΣΟΚ παραμένει κόμμα των μηχανισμών τους οποίους γνωρίζει να χειρίζεται ο Ν. Ανδρουλάκης, αφού είναι γνήσιο προϊόν τους. Αυτό προκύπτει και από τη μεγάλη διαφορά ανάμεσα στις επιλογές μεταξύ των υποψηφίων στα μεγάλα αστικά κέντρα και την επαρχία, όπου οι μηχανισμοί διατηρούν την ισχύ τους. Συνέπεια του δυισμού αυτού είναι το παράδοξο ο ηττημένος Π. Γερουλάνος να θεωρείται ως ο πράγματι κερδισμένος, εγγράφοντας υποθήκη για το μέλλον. Κατά τη γνώμη μου, χάθηκε η ευκαιρία του ΠΑΣΟΚ, για την οποία έκανε λόγο ο Κ. Σημίτης. Να ανταποκριθεί στις ανάγκες και απαιτήσεις της κοινωνίας και της νέας εποχής.

Στον Ν. Ανδρουλάκη προσφέρεται μια δεύτερη ευκαιρία. Για να την αξιοποιήσει πρέπει να απαλλαγεί από το σύνδρομο ανασφάλειας που χαρακτήριζε την πρώτη του θητεία. Η ανασφάλεια είναι αυτή που τον οδήγησε στον συγκεντρωτικό τρόπο άσκησης εξουσίας καθώς και τον εγκλωβισμό του στα αντιδεξιά και αντιμητσοτακικά ανακλαστικά που ανταποκρινόταν στα σύνδρομα του βαθέως ΠΑΣΟΚ. Για να επιτύχει το ΠΑΣΟΚ να αναδειχθεί σε εναλλακτική λύση διακυβέρνησης η ηγεσία του οφείλει να διαμορφώσει μια σύγχρονη σοσιαλδημοκρατική πρόταση που να απαντάει στα σημερινά αιτήματα της κοινωνίας. Από αυτό θα κριθεί αν το πρόβλημα ηγεσίας λύθηκε ή πήρε αναβολή.

Όψιμες ανησυχίες

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες η χώρα πορεύεται εδώ και τέσσερις μήνες ουσιαστικά χωρίς Αντιπολίτευση. Αποτελεί πρωτοφανές φαινόμενο, όχι μόνο στα 50 χρόνια της Μεταπολίτευσης αλλά και διεθνώς. Η απουσία Αντιπολίτευσης προκαλεί συνθήκες αποσυσπείρωσης στο εσωτερικό της ΝΔ. Μια ολιγομελής ομάδα βουλευτών, δυσαρεστημένοι από τη μη “αξιοποίησή” τους σε υπουργικούς θώκους και σε συντονισμό με τους δύο εν αποστρατεία Πρωθυπουργούς επιχειρούν να μεταμφιέσουν τη δυσαρέσκειά τους σε όψιμη ανησυχία για τη δήθεν απώλεια του φιλολαϊκού προφίλ της κυβερνητικής πολιτικής και την απομάκρυνσή της από τις “ρίζες της παράταξης”. Πριν ένα χρόνο, στις εθνικές εκλογές του 2023, η ΝΔ του Κυρ. Μητσοτάκη κυριάρχησε σε όλες τις εκλογικές περιφέρειες και τους “λαϊκούς” δήμους από το Κερατσίνι μέχρι την Καισαριανή. Ουδέποτε στην ιστορική της πορεία η ΝΔ είχε σημειώσει παρόμοιες επιδόσεις. Ουδέποτε πολιτικός ηγέτης είχε τόση αβυσσαλέα διαφορά από τους πολιτικούς του αντιπάλους.

Επωφελούμενοι της δημοσκοπικής πτώσης της ΝΔ, οι δύο πρώην Πρωθυπουργοί της παράταξης επιχειρούν να επανέλθουν στο πολιτικό προσκήνιο με όχημα κοινές “ανησυχίες” για τον κίνδυνο… εθνικών υποχωρήσεων στον ελληνοτουρκικό διάλογο που διεξάγει η Κυβέρνηση Μητσοτάκη. “Ανησυχούν” μήπως τα “ήρεμα νερά”, που για πρώτη φορά έπειτα από πενήντα χρόνια επικρατούν ανάμεσα στις δύο χώρες, με πολλαπλά οφέλη για την Ελλάδα, υποκρύπτουν πρόθεση… εθνικής μειοδοσίας. Θυμίζω ότι ο Κων/νος Καραμανλής, αναφερόμενος στα εθνικά θέματα είχε διακηρύξει ότι “όταν γίνονται αντικείμενο κομματικής αντιπαράθεσης, δηλαδή δημαγωγίας” η Ελλάδα ζημειώνεται. Τι θα έλεγε σήμερα όταν τα εθνικά θέματα χρησιμοποιούνται από τους δύο πρώην για εσωκομματική αντιπαράθεση με στόχο την υπονόμευση του Πρωθυπουργού, την αποσταθεροποίηση της Κυβέρνησης ΝΔ και τον κλονισμό της πολιτικής σταθερότητας που απολαμβάνει σήμερα η Ελλάδα και εξασφαλίζει συνθήκες προόδου και εθνικής ασφάλειας;

Στρατηγικά διλήμματα

Η ανάλυση του αποτελέσματος των ευρωεκλογών κατέδειξε ότι ο κύριος όγκος των απωλειών της ΝΔ δεν ήταν προς τα δεξιά, αλλά προς την αποχή και το κέντρο. Αποτέλεσμα είναι η απώλεια της υπεροχής στον κεντρώο χώρο προς όφελος του ΠΑΣΟΚ. Το ήμισυ των απωλειών της ΝΔ επέλεξαν την αποχή. Δεν μετακινήθηκαν προς άλλο κόμμα. Έβγαλαν προειδοποιητική “κίτρινη κάρτα” προσδοκώντας από τον Κυρ. Μητσοτάκη να προχωρήσει στην υλοποίηση του “πολυδιάστατου εκσυγχρονισμού” για τον οποίο έχει δεσμευτεί.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η φθορά των ευρωεκλογών είναι αναστρέψιμη. Η απάντηση θέτει στον Κυρ. Μητσοτάκη δύο στρατηγικά διλήμματα. Θα επιλέξει την ιδεολογική περιχαράκωση ή θα συνεχίσει τη διεύρυνση προς τις κεντρώες και εκσυγχρονιστικές δυνάμεις; Θα περιοριστεί στη διαχείριση της δύσκολης πραγματικότητας που έχουν διαμορφώσει η ακρίβεια και η καθημερινότητα ή θα προχωρήσει παράλληλα στον “πολυδιάστατο εκσυγχρονισμό” που θα κάνει την Ελλάδα μία κανονική ευρωπαϊκή χώρα, όπως έχει προεκλογικά δεσμευτεί;

Στην πολιτική πραγματικότητα, όπως έχει διαμορφωθεί μετά τη δεκαετία της κρίσης, έχουν διαραγεί οι παραδοσιακές διαχωριστικές ιδεολογικές γραμμές. Έχει διαμορφωθεί μία κοινωνική πλειοψηφία που προσδιορίζει τη στάση της με κριτήρια την εφαρμοσμένη πολιτική κι όχι τα ευχολόγια, την αποτελεσματικότητα και κυρίως την προσωπικότητα του ηγέτη. Τα ιδεολογικά φράγματα και οι μηχανισμοί που λειτουργούσαν στο παρελθόν ως συγκολλητική ουσία έχουν αποδυναμωθεί. Η κινητικότητα χαρακτηρίζει σήμερα το εκλογικό σώμα. Οι παραδοσιακοί και αμετακίνητοι ψηφοφόροι μειώνονται. Αυξάνονται εκείνοι που επιλέγουν με πολιτικά – κοινωνικά κριτήρια. Ο ιδεολογικός προσανατολισμός της ΝΔ και το μεταρρυθμιστικό D.N.A. που της προσέδωσε ο Κων. Καραμανλής κι εφαρμόζει ο Κυρ. Μητσοτάκης αποτελεί μονόδρομο για να παραμείνει η ΝΔ κόμμα εξουσίας.

Οραματικό πολιτικό σχέδιο

Η Κυβέρνηση, σωστά, έχει θέσει ως προτεραιότητα της τα δύο μείζονα προβλήματα που ταλανίζουν τη μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών: Ακρίβεια και Καθημερινότητα. Ο αγώνας για να τιθασσευθούν η ακρίβεια και η καθημερινότητα θα αποδειχθεί σισύφειος, αν δε συνοδευτεί από βαθιές μεταρρυθμιστικές τομές. Η Κυβέρνηση έχει μπροστά της μία τριετία για να προχωρήσει, απερίσπαστη από εκλογικούς κύκλους, στην εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων που θα καταπολεμήσουν τις παθογένειες της μεταπολίτευσης και θα μετατρέψουν την Ελλάδα σε κανονική ευρωπαϊκή χώρα, όπως έχει δεσμευτεί ο Πρωθυπουργός. Καθώς συμπληρώνονται 50 χρόνια από τη Μεταπολίτευση του 1974 και τα σημάδια κόπωσης του μεταπολιτευτικού οικοδομήματος είναι εμφανή, η κοινωνία περιμένει να ακούσει από τον Κυρ. Μητσοτάκη ένα οραματικό στρατηγικό σχέδιο για την Ελλάδα του 21ου αιώνα, ικανό να κινητοποιήσει μεγάλες κοινωνικές πλειοψηφίες.

Στη σημερινή εποχή η τεχνοκρατική εφαρμογή της πολιτικής είναι επιβεβλημένη. Η διαμόρφωση όμως και η επεξεργασία της οφείλει να είναι οραματική και να υπηρετεί αρχές και αξίες που διαχρονικά οριοθετούν τη συγκροτημένη πορεία της κοινωνίας προς την πρόοδο και την ευημερία, καταπολεμώντας τις ανισότητες, που διασφαλίζουν την κοινωνική συνοχή.

Αρχές και αξίες

Ο αριστερός και δεξιός λαϊκισμός, ιδίως μετά την οδυνηρή δεκαετία της χρεοκοπίας, έχουν οδηγήσει την κοινωνία σε μια διαδικασία απολιτισμού. Με τον όρο αυτό αποδίδεται η συστηματική αμφισβήτηση της δημοκρατικής τάξης και των κοινωνικών αξιών. Η διαφωνία και η διαμαρτυρία αποτελούν συστατικά στοιχεία της δημοκρατίας. Όταν όμως συνοδεύονται από βία, η αμφισβήτηση της νομοθετικής και συνταγματικής τάξης συνιστούν απειλή για τη δημοκρατία και την ίδια την κοινωνία. Οι καταλήψεις, η πανεπιστημιακή βία, η συνδικαλιστική βία, η πολιτική βία, το “μουτζούρωμα” δημόσιων και ιδιωτικών κτιρίων, έχουν εισβάλει στην καθημερινότητα των πολιτών διαμορφώνοντας συνθήκες παραβατικότητας και ανομίας. Η έξαρση της εφηβικής βίας είναι το αποτέλεσμα του γενικότερου κλίματος που έχει διαμορφωθεί. Οι αξίες της πειθαρχίας, της ιεραρχίας, που εξοβελίστηκαν από μια δήθεν αντι-αυταρχική κουλτούρα, πρέπει να επανεφευρεθούν. Είναι το κυρίαρχο αίτημα της μεγάλης πλειονότητας των πολιτών, που απαιτεί να επιστρέψουν οι αξίες που διασφαλίζουν την κοινωνική και ατομική πρόοδο: ήθος, αριστεία, αξιοκρατία, αξιολόγηση, ιεραρχία, τάξη, ευπρέπεια.

Ιστορική πρόκληση

Ο Κυρ. Μητσοτάκης βρίσκεται μπροστά σε μία ιστορική πρόκληση. Να σχεδιάσει την Ελλάδα της επόμενης πεντηκονταετίας. Τέσσερις οφείλουν να είναι οι πυλώνες πάνω στους οποίους θα στηριχθεί η Ελλάδα του μέλλοντος. Σύνταγμα για τον 21ο αιώνα. Επανίδρυση του πολιτικού συστήματος. Επανασχεδιασμός του κράτους με επίκεντρο τις ανάγκες του πολίτη. Παιδεία από την αρχή. Γιατί παιδεία δεν είναι μόνο γνώσεις. Παιδεία είναι κυρίως αυτό που μένει όταν οι γνώσεις έχουν ξεχαστεί.

Του Βασίλη Κοντογιαννόπουλου

Το Βαρβάκειο τότε φιλοξενείτο, τις απογευματινές ώρες στο δημοτικό της οδού Κωλέττη. Κτηριακή υποδομή υποτυπώδης. Είχαμε όμως κορυφαίους δασκάλους.

Από τον Τόγκα και τον Μάζη στα θετικά μαθήματα, έως τον Καλαματιανό και τον Τζουγανάτο στα θεωρητικά. Όλοι οι συγγραφείς των σχολικών βιβλίων ήσαν καθηγητές μας.

Το Βαρβάκειο ήταν ένα σχολείο υπό συνεχή αξιολόγηση μαθητών και εκπαιδευτικών. Το πιο σημαντικό, πρόσφερε σε παιδιά προερχόμενα από λαϊκά στρώματα, αλλά που «έφεραν τη σφραγίδα δωρεάς» κατά Γεώργιο Παπανδρέου, την ευκαιρία για σπουδές στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο.

 Τα 5 Πρότυπα σχολεία και τα 3 Πειραματικά της εποχής ήταν νησίδες αριστείας στη δημόσια εκπαίδευση και αντίβαρο στα λεγόμενα «καλά ιδιωτικά σχολεία» που απευθύνονταν κυρίως σε εισοδηματικά ανώτερες κοινωνικές τάξεις.

Υπενθυμίζω ότι από τις τάξεις του Βαρβακείου αποφοίτησαν σημαντικοί Έλληνες, όπως οι Κων. Τσάτσος, Ε. Αβέρωφ, Κων. Δοξιάδης, Τίτος Πατρίκιος, Αντώνης Σαμαράκης, Κ. Αξελός και πολλοί άλλοι. Από το Πειραματικό Αθηνών αποφοίτησαν 3 πρωθυπουργοί, Α. Παπανδρέου, Κ. Σημίτης, Κ. Καραμανλής αλλά και Λ. Κίρκος, Ν. Πουλατζάς και άλλοι.

Πρώτα η Δικτατορία και, στη Μεταπολίτευση, ο αριστερόστροφος λαϊκισμός έθεσαν υπό διωγμό τα Πρότυπα σχολεία. Καταργήθηκαν οι εισαγωγικές εξετάσεις (αντικαταστάθηκαν από κλήρωση) και το χειρότερο, η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών σε ολόκληρη τη δημόσια εκπαίδευση.

Με το Νόμο Διαμαντοπούλου που υπερψηφίστηκε από 250 βουλευτές, ο θεσμός των Προτύπων και Πειραματικών σχολείων εκσυγχρονίστηκε και διευρύνθηκε.

Δημιουργήθηκε δίκτυο 60 Πρότυπων και Πειραματικών σχολείων, επανήλθαν οι εισαγωγικές εξετάσεις και η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών. Ο ισοπεδωτικός και εξισωτικός προς τα κάτω «ιδεασμός» της «πρώτη φορά Αριστεράς» κατ’εφαρμογή του δόγματος «η αριστεία είναι ρετσινιά», κατήργησε κατ’ουσίαν τα Πρότυπα και Πειραματικά σχολεία και πρωτίστως την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών.

Με το νομοσχέδιο του Υπουργείου Παιδείας που έχει κατατεθεί, αποκαθίσταται ο θεσμός των Προτύπων Πειραματικών Σχολείων προς την ίδια κατεύθυνση του Νόμου Διαμαντοπούλου. Αποτελεί απολύτως θετική εξέλιξη για την αναβάθμιση του εκπαιδευτικού μας συστήματος.

Ωστόσο, στις σχετικές διατάξεις έχει παρεισφρήσει μια αχρείαστη διάταξη που ενώ δεν επιλύει κανένα πρόβλημα, δημιουργεί αντίθετα πολλαπλά. Πρόκειται για τη ρύθμιση του άρθρου 18 με την οποία καθιερώνονται, για πρώτη φορά εισαγωγικές εξετάσεις στα πρότυπα σχολεία από το Γυμνάσιο στο Λύκειο.

Η ρύθμιση αυτή είναι λανθασμένη για τους παρακάτω λόγους:

Η διάταξη θεσπίζει «Privilegium Odiosum» (δυσμενές προνόμιο) για τους μαθητές των Προτύπων. Εισαγωγικές εξετάσεις από το Γυμνάσιο στο Λύκειο καθιερώνονται για πρώτη φορά, αποκλειστικά για τα Πρότυπα και αφορούν μαθητές που έχουν ήδη εισαχθεί στο Γυμνάσιο έπειτα από σκληρή διαγωνιστική διαδικασία. Ο λόγος επιτυχόντων προς υποψηφίους είναι περίπου 1 προς 10.

Η διάταξη είναι αντιεκπαιδευτική. Η εκπαιδευτική διαδικασία ολοκληρώνεται και αξιολογείται συνολικά όταν κλείσει ένας εξαετής κύκλος είτε στο δημοτικό είτε στο Γυμνάσιο-Λύκειο. Δε διακόπτεται στη μέση με νέες εξετάσεις επιλογής, τέμνοντας αυθαίρετα τη μαθησιακή διαδικασία και υποχρεώνοντας τους μαθητές σε ένα μαθησιακό πρωταθλητισμό.

Η διάταξη είναι αντιπαιδαγωγική. Οι μαθητές του Γυμνασίου που θα μείνουν εκτός της νέας διαγωνιστικής επιλογής θα υποχρεωθούν να αλλάξουν σχολείο. Η αλλαγή σχολικού περιβάλλοντος προβλέπεται ως έσχατη ποινή για τους παραβατικούς μαθητές. Οι μαθητές που θα μείνουν εκτός του Λυκείου, θα υποστούν την ίδια ποινή με το επιβαρυντικό στοιχείο της ρετσινιάς του αποτυχημένου.

Οι εισαγωγικές εξετάσεις στο Λύκειο όπως κι αυτές στο Γυμνάσιο, έχουν χαρακτήρα διαγωνισμού. Δεν είναι εξετάσεις διαπιστωτικές των γνώσεων των εξεταζόμενων. Οι περισσότεροι υποψήφιοι ανταγωνίζονται μεταξύ τους για ένα περιορισμένο αριθμό θέσεων (Numerus Clausus). Με τη ρύθμιση αυτή για δεύτερη φορά οι μαθητές του Γυμνασίου αλλά και οι άλλοι υποψήφιοι παραδίδονται βορά στα φροντιστήρια και τα δαπανηρά ιδιαίτερα μαθήματα.

Το Υπουργείο Παιδείας αλλά και η ηγεσία του Ι.Ε.Π. αντί να προχωρήσουν ως οφείλουν, στην άμεση αξιολόγηση των καθηγητών και των διευθυντών Προτύπων και Πειραματικών σχολείων, επιλέγουν ένα «ξεσκαρτάρισμα» των μαθητών που ενδεχόμενη υστέρηση τους στις εξετάσεις αποτελεί συνέπεια της μη αξιολόγησης των δασκάλων τους.

Ελπίζω ότι η πολιτική ηγεσία του υπουργείου παιδείας θα αντιληφθεί το πρόβλημα που δημιουργείται και δε θα επιμείνει στο λάθος.

Εδώ και 50 χρόνια, για να αναφερθώ στο πρόσφατο παρελθόν, βιώνουμε αυτήν την «παραξενιά» της ιστορίας.

Του Βασίλη Κοντογιαννόπουλου

Την επτάχρονη δικτατορία διαδέχθηκε το πολιτικό θαύμα της Μεταπολίτευσης. Η Ελλάδα από το βαλκανικό περιθώριο πέτυχε, υπό την ηγεσία του Κων. Καραμανλή να ενταχθεί πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά στον πυρήνα των προηγμένων ευρωπαϊκών χωρών. Για μια τριακονταετία οι Έλληνες βίωσαν μια αδιατάρακτη περίοδο δημοκρατίας, ευημερίας και κοινωνικής προόδου.

Την ανοδική της πορεία σφράγισαν οι Ο.Α. του 2004. Η Ελλάδα «συστήθηκε» σε ολόκληρο τον κόσμο, όχι μόνο με το παρελθόν της, αλλά και το παρόν. Μια χώρα στη ζώνη του Ευρώ, με διεθνές κύρος και σύγχρονες υποδομές (Αεροδρόμιο, Μετρό, Αττική Οδός, Γέφυρα Ρίου-Αντιρρίου κλπ.), που φέρουν την υπογραφή του Κώστα Σημίτη.

Οι Ο.Α. αποδείχθηκαν σημείο καμπής ανάμεσα στην πρόοδο και την οπισθοδρόμηση. Η «παραξενιά» της ιστορίας παραμόνευε. Ακολούθησε περίοδος στασιμότητας, που σε συνδυασμό με τη διεθνή οικονομική κρίση του 2008, οδήγησε στη χρεωκοπία και την πολυεπίπεδη κρίση.

Τον επίλογο της παρακμιακής περιόδου έγραψε η «πρώτη φορά Αριστερά». Ως Αντιπολίτευση καβάλησε στο κύμα του αντιμνημονιακού διχασμού και του εθνικολαϊκισμού. Ως κυβερνώσα Αριστερά αποδείχθηκε φορέας όλων των παθογενειών της Μεταπολίτευσης. Κομματοκρατία και πελατειακές σχέσεις επώασαν την αναξιοκρατία και καταρράκωσαν το «ηθικό πλεονέκτημα».

Χειρότερα, υιοθετώντας την ολοκληρωτική αντίληψη «πήραμε την Κυβέρνηση, αλλά όχι την εξουσία», επιχείρησε να εργαλειοποιήσει και να ελέγξει τους θεσμούς, από τη Δικαιοσύνη μέχρι την Ενημέρωση, παραπέμποντας στις χειρότερες στιγμές της μετεμφυλιακής περιόδου.

Τα αποτελέσματα της τριπλής εκλογικής αναμέτρησης Μαΐου-Ιουλίου ανέδειξαν μια βαθμιαία ωρίμανση της ελληνικής κοινωνίας. Πολίτες, από διαφορετικές ιδεολογικές αφετηρίες, εγκατέλειψαν διαχωριστικές γραμμές και στερεότυπα του παρελθόντος.

Το χιλιοτραγουδισμένο σύνθημα «ο λαός δεν ξεχνά τι σημαίνει Δεξιά» ήχησε παράκαιρα. Οι ιδεοληψίες της Αριστεράς προσέκρουσαν στην πραγματικότητα. Οι πολίτες συνέκριναν πεπραγμένα και όχι ιδεολογήματα. Δημιουργήθηκε ένα πλειοψηφικό ρεύμα που αναζήτησε επιστροφή στην κανονικότητα:

- Να λειτουργήσουν οι θεσμοί σύμφωνα με τις επιταγές του Συντάγματος και όχι του κομματικού συμφέροντος.

- Να ξαναβρούν οι λέξεις το νόημά τους. Να σταματήσει το ψέμα να διεκδικεί το ρόλο της αλήθειας.

- Να επιστρέψουν οι αξίες που διασφαλίζουν την κοινωνική και ατομική πρόοδο: ήθος, αριστεία, αξιοκρατία, ιεραρχία, αυτοπειθαρχία, τάξη, ευπρέπεια.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης κέρδισε γιατί ανταποκρίθηκε στα αιτήματα της κοινωνίας. Ο Α. Τσίπρας έχασε γιατί οι ιδεοληψίες και η αλαζονεία της εξουσίας τον απέκοψαν από την κοινωνική πραγματικότητα.

Τα πρώτα δείγματα γραφής της νέας Κυβέρνησης είναι θετικά. Ο Κυρ. Μητσοτάκης, «σαν έτοιμος από καιρό», έδειξε ετοιμότητα, αποφασιστικότητα, ταχύτητα. Στοιχεία απαραίτητα «για να κερδηθεί ο χαμένος χρόνος». Ιδιότητες «εν ανεπαρκεία» στο σημερινό πολιτικό προσωπικό.

Οι πρώτες νομοθετικές πρωτοβουλίες κινούνται στη σφαίρα του αυτονόητου. Από την άρση των συνεπειών του φορολογικού και ασφαλιστικού ζουρλομανδύα της Κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ μέχρι το πανεπιστημιακό άσυλο και την εφαρμογή του αντικαπνιστικού νόμου. Ανταποκρίνεται στις προεκλογικές δεσμεύσεις, αλλά και τις προσδοκίες των πολιτών.

Οι τομές που ήδη πραγματοποιούνται, και αυτές που θα επιχειρηθούν στο μέλλον, θα μπορέσουν να ξεπεράσουν τις κατεστημένες αντιδράσεις και θα στεριώσουν, εφόσον ενταχθούν σε ένα μακρόπνοο όραμα με στόχο τον εκσυγχρονισμό της χώρας.

Το κρίσιμο στοίχημα δεν είναι η συναίνεση της Αντιπολίτευσης. Μέσα στη σημερινή πολιτική πραγματικότητα είναι δύσκολο να επιτευχθεί. Το στοίχημα είναι να γίνει η κοινωνία ιδιοκτήτης του μεταρρυθμιστικού οράματος.

Επικαλούμαι το παράδειγμα των Ο.Α. Πιστεύω ότι η πολυτιμότερη παρακαταθήκη που άφησαν ήταν η διαπίστωση ότι Πολιτεία και πολίτες απέδειξαν ότι, για ένα μήνα, η Ελλάδα μπορούσε να λειτουργήσει σαν σύγχρονο κράτος. Κι αυτό συνέβη γιατί οι Έλληνες θεώρησαν την επιτυχία των Ο.Α. ως προσωπική υπόθεση.

Ένα σύγχρονο κράτος, αξιόπιστο και αποτελεσματικό, στην υπηρεσία του πολίτη και όχι του εκάστοτε νικητή των εκλογών, μπορεί να γίνει η νέα μεγάλη ιδέα, ικανή να εμπνεύσει και να κινητοποιήσει τους Έλληνες.

Δημόσια Διοίκηση, Παιδεία, Υγεία, Ασφαλιστικό, είναι οι κρίσιμοι τομείς που συγκροτούν την υπόσταση ενός σύγχρονου κράτους.

Για να στεριώσουν και να μακροημερεύσουν πρέπει να τεθούν εκτός του στενόκαρδου και μυωπικού κομματικού ανταγωνισμού.

Όσο προετοιμασμένη κι αν είναι η σημερινή Κυβέρνηση για αλλαγές στους κρίσιμους αυτούς τομείς, πρέπει να αποφύγει να θέσει την κομματική της σφραγίδα.

Κι αυτό μπορεί να επιτευχθεί προχωρώντας στη συγκρότηση μιας Επιτροπής Σοφών, ανεξαρτήτως κομματικής ή ιδεολογικής προέλευσης.

Καταξιωμένες προσωπικότητες στο χώρο των επιστημών, της οικονομίας, της τέχνης, εσωτερικού και εξωτερικού, πρέπει να επιστρατευθούν, να επεξεργασθούν και να προτείνουν ένα ολοκληρωμένο σχέδιο μεταρρυθμίσεων, στα πρότυπα των προηγμένων χωρών.

Μείζων στόχος, το 2021 να αποδειχθεί η αφετηρία μιας νέας ιστορικής περιόδου για το έθνος.

Η ιστορική επέτειος είναι η ευκαιρία για αναστοχασμό, αυτογνωσία και οραματισμό για το μέλλον, στοιχεία που λείπουν από τη σημερινή ελληνική πραγματικότητα.

Ούτε γιατί το αποτέλεσμα της Κυριακής έχει προεξοφληθεί. Αυτό που απομένει είναι να επιβεβαιωθεί το εύρος της νίκης του Κυριάκου Μητσοτάκη και η έκταση της συντριβής του Αλέξη Τσίπρα. Η αναμέτρηση έχει προσωποποιηθεί.

Του Βασίλη Κοντογιαννόπουλου

Θυμίζω την έκρηξη αλαζονείας ενός νεόπλουτου της εξουσίας που, υποτιμώντας τον αντίπαλό του, εκστόμισε «και θες να γίνεις Πρωθυπουργός, τρομάρα σου»!

Σε καμία περίπτωση όμως οι εκλογές της προσεχούς Κυριακής δεν πρέπει να εκληφθούν ως αδιάφορες για την κοινωνία.

Αντίθετα, σηματοδοτούν μια βαθύτερη κοινωνική μεταστροφή. Έπειτα από μια δεκαετία βαθιάς κρίσης, η κοινωνία εμφανίζει σημάδια ωρίμανσης. Η αντισυστημική θύελλα δείχνει να κοπάζει.

Ο θυμός υποχωρεί, αφήνοντας ζωτικό χώρο στη λογική και το ρεαλισμό. Ο διχασμός και η μισαλλοδοξία, το ψέμα και η δημαγωγία, δεν βρίσκουν πρόσφορο έδαφος. Η σοβαρότητα και η μετριοπάθεια κερδίζουν πόντους.

Πολίτες από διαφορετικές ιδεολογικές αφετηρίες εγκαταλείπουν διαχωριστικές γραμμές και στερεότυπα του παρελθόντος. Δημιουργείται ένα πλειοψηφικό ρεύμα που αποζητά επιστροφή στην κανονικότητα:

Να λειτουργήσουν οι θεσμοί, με πρώτη τη δικαιοσύνη, σύμφωνα με τις επιταγές του Συντάγματος και όχι του κομματικού συμφέροντος.

Να ξαναβρούν οι λέξεις το νόημά τους. «Όταν οι άνθρωποι δεν μπορούν να αλλάξουν τα πράγματα, αλλάζουν το όνομά τους», είχε πει ο μεγάλος Γάλλος πολιτικός Ζαν Ζορές. Να σταματήσει το ψέμα να διεκδικεί το ρόλο της αλήθειας.

Να επιστρέψουν οι αξίες που διασφαλίζουν την κοινωνική και ατομική πρόοδο: ήθος, αριστεία, αξιοκρατία, ιεραρχία, αυτοπειθαρχία, τάξη, ευπρέπεια. Αξίες που, η αριστερή μεταπολιτευτική κουλτούρα και οι κομματικές παθογένειες, εξοστράκισαν από την κοινωνική πραγματικότητα.

Πάνω απ’όλα η πλειοψηφία των πολιτών επιδιώκει τη βελτίωση της ζωής της, με συγκεκριμένα μέτρα, σχέδια και προγράμματα. Όχι με συνθήματα, «αυταπάτες» και οράματα θερινής νυκτός. Πράγματι, «οι πολίτες αποφασίζουν για τη ζωή τους», όπως όψιμα ανακάλυψε ο Α. Τσίπρας.

Σε αυτή τη νέα κοινωνική πραγματικότητα επενδύει ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Το πρόγραμμά του δεν είναι τίποτα περισσότερο, αλλά και τίποτα λιγότερο από την επιστροφή στην κανονικότητα. Την επανάσταση του αυτονόητου.

Την ισχυρή αυτοδυναμία δεν απαιτεί το προσωπικό ή κομματικό συμφέρον. Είναι το συμφέρον των πολιτών που την επιβάλλει. Γιατί δεν είναι τα σχέδια και οι ιδέες αυτά που λείπουν. Είναι η δύναμη που απαιτείται για την εφαρμογή τους.

Για να καμφθούν οι αντιστάσεις των βολεμένων στις παθογένειες. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης διανύει τα τελευταία μέτρα του εκλογικού Μαραθωνίου με πραγματικό αντίπαλο την επόμενη μέρα.

Τις νάρκες με τις οποίες έχει φροντίσει να ναρκοθετήσει το δρόμο του το απερχόμενο σύστημα εξουσίας. Αλλά και τις πιθανές αντιστάσεις ενός κομματικού σχηματισμού που έχει πάρει αποστάσεις από τις μεταρρυθμιστικές και ριζοσπαστικές υποθήκες του ιδρυτή του.

Η ισχυρή εντολή για την ανάταξη και ανασυγκρότηση της χώρας, καθώς και η απολύμανση του ναού της Δημοκρατίας από τους ζηλωτές του νεοναζισμού και τους πωλητές «αυθεντικών επιστολών του Ιησού», απαιτούν συμμετοχή.

Αναγνωρίζω και συμμερίζομαι τις επιφυλάξεις, τον σκεπτικισμό και τις αμφιβολίες σημαντικής μερίδας πολιτών και ιδίως των νέων, που δυσπιστούν για τις προεκλογικές πολιτικές δεσμεύσεις και παραμένουν αναποφάσιστοι.

Όχι μόνο για την επιλογή τους, αλλά και τη συμμετοχή τους στην εκλογική διαδικασία. Η ιδιώτευση την εποχή της κρίσης είναι φυγομαχία.

Η αποχή είναι παραίτηση από την ευθύνη και τον αγώνα κατά της παρακμής και διεκδίκησης ενός μέλλοντος που, ιδίως οι νέοι, το δικαιούνται και τους αξίζει.-