Μια μελέτη από το Ηνωμένο Βασίλειο που διερεύνησε τις επιπτώσεις του ιού διαπίστωσε μια μικρή αλλά επίμονη μείωση της μνήμης και της εκτελεστικής λειτουργίας μεταξύ των μολυσμένων ατόμων. Τα ευρήματα – που δημοσιεύθηκαν το Σάββατο 21/9 στο περιοδικό eClinicalMedicine – προστίθεται στις ενδείξεις ότι το Covid-19 μπορεί να έχει οδηγήσει σε μετρήσιμες γνωστικές αλλαγές στην ευρύτερη κοινότητα.

«Η μελλοντική έρευνα θα πρέπει να εξετάσει τους βιολογικούς μηχανισμούς που μεσολαβούν σε αυτή τη σχέση, να καθορίσει πώς διαφέρουν από εκείνους που παρατηρούνται για άλλες αναπνευστικές λοιμώξεις και να διερευνήσει αν οι στοχευμένες παρεμβάσεις μπορούν να ομαλοποιήσουν αυτές τις διαδικασίες μνήμης και εκτελεστικής λειτουργίας», έγραψαν οι Άνταμ Χαμσαϊρ και Γκρέγκορι Σκοτ του Τμήματος Επιστημών του Εγκεφάλου στο Imperial College του Λονδίνου και οι συνεργάτες τους.

Το μέγεθος της επίδρασης σε όλες τις γνωστικές εργασίες στις χρονικές στιγμές παρακολούθησης ήταν -0,42 τυπικές αποκλίσεις – συγκρίσιμο με αυτό που παρατήρησαν οι ερευνητές από προηγούμενη έρευνα «επιστήμης των πολιτών» που περιελάμβανε περισσότερους από 81.000 συμμετέχοντες κατά τη διάρκεια του πρώτου κύματος πανδημίας στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2020.

Το γεγονός ότι η ακρίβεια της μνήμης μειώθηκε παρουσιάζει ενδιαφέρον, δήλωσαν οι συγγραφείς, καθώς η διαδικασία αυτή έχει συνδεθεί στενά με τη λειτουργία του εγκεφάλου στον μεσαίο κροταφικό λοβό του οργάνου, όπου παρατηρήθηκαν σημάδια επιταχυνόμενης συρρίκνωσης μετά από κυρίως ήπια ασθένεια του Covid σε μια μελέτη στο περιοδικό Nature το 2022, όπως μεταδίδει το Bloomberg.

Μικρές μειώσεις

Για την τελευταία έρευνα, 34 εθελοντές ηλικίας 18 έως 30 ετών ολοκλήρωσαν 11 εργασίες σε υπολογιστή κατά τη διάρκεια δύο διαδοχικών ημερών πριν εμβολιαστούν ρινικά με το αρχικό στέλεχος SARS-CoV-2 ή άγριου τύπου στις αρχές του 2021.

Περίπου η μισή ομάδα ανέπτυξε ήπια λοίμωξη Covid- οι υπόλοιποι δεν μολύνθηκαν.

Κανένας από τους συμμετέχοντες δεν ανέφερε γνωστικά ελλείμματα μετά την αρχική του έκθεση στον κορωνοϊό. Ωστόσο, έξι περαιτέρω γύροι δοκιμών διαπίστωσαν ότι η μολυσμένη ομάδα είχε μικρές, αλλά μετρήσιμες μειώσεις στις γνωστικές βαθμολογίες σε σύγκριση με εκείνους που δεν είχαν μολυνθεί. Οι διαφορές ήταν ακόμη εμφανείς ένα χρόνο μετά τον εμβολιασμό τους.

Εντοπίστηκαν για πρώτη φορά πιθανότατα τον Μάρτιο, από τα αμερικανικά Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), τα οποία εξετάζουν τα λύματα για να ανιχνεύσουν ίχνη του SARS-CoV-2. Τα στελέχη FLiRT έχουν εντοπιστεί σε πολλές άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένων του Καναδά και του Ηνωμένου Βασιλείου.

Η Omicron ήταν μια παραλλαγή του SARS-CoV-2 που επικράτησε στις ΗΠΑ το 2021 και άρχισε να δημιουργεί δικές της υποπαραλλαγές. Μία από αυτές τις υποπαραλλαγές ήταν η JN.1, η οποία εντοπίστηκε τον Σεπτέμβριο του 2023 και εξαπλώθηκε σε όλη τη χώρα κατά τους χειμερινούς μήνες, οδηγώντας σε αύξηση των νοσηλειών για τον COVID. Η JN.1 έχει επίσης απογόνους. Οι υποπαραλλαγές του στελέχους FLiRT προέρχονται από την υποπαραλλαγή JN.1.11.1.

Ενώ το στέλεχος JN.1 εμφανίστηκε κατά τους χειμερινούς μήνες, όταν οι άνθρωποι συγκεντρώνονται σε εσωτερικούς χώρους και ο ιός είναι πιο πιθανό να εξαπλωθεί, τα συμπτώματά του ήταν πιο ήπια από εκείνα που προκλήθηκαν από παραλλαγές στα πρώτα χρόνια της πανδημίας.

Δεν υπάρχουν ακόμη αποτελέσματα σχετικά με το εάν μια ασθένεια COVID θα είναι πιο σοβαρή με τις παραλλαγές FLiRT ή πώς μπορεί να αλλάξουν τα συμπτώματα. Επειδή ο καθένας είναι διαφορετικός, τα συμπτώματα ενός ατόμου και η σοβαρότητα της νόσου του COVID συνήθως εξαρτώνται λιγότερο από την παραλλαγή με την οποία έχει μολυνθεί και περισσότερο από το ανοσοποιητικό και τη γενική του υγεία.

Πώς μπορούμε να προστατευθούμε από τα στελέχη FLiRT

Αν και ο εμβολιασμός που έχουμε ήδη κάνει μπορεί να μην αποτρέψει τη μόλυνση, μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρής ασθένειας, νοσηλείας και θανάτου ενός ατόμου από τον COVID.

Γνωρίζουμε ότι το ενημερωμένο μονοσθενές εμβόλιο, το οποίο σχεδιάστηκε για την παραλλαγή XBB.1.5, λειτούργησε κατά του JN.1 και υπάρχει μεγάλη πιθανότητα ότι θα έχει κάποιο βαθμό δράσης και κατά των μεταλλάξεων FliRT. Συστήνεται σε όποιον ανήκει στην τρίτη και τέταρτη ηλικία, καθώς και στα άτομα με προβλήματα υγείας να το κάνουν, αν δεν το έχουν κάνει ήδη. Ο λόγος είναι ότι ο μεγαλύτερος παράγοντας κινδύνου για μια κακή έκβαση από τον COVID είναι η προχωρημένη ηλικία ή οι σοβαρές συννοσηρότητες.

Τα τεστ COVID μπορούν να ανιχνεύουν τα στελέχη FLiRT και οι αντιικές θεραπείες μάλλον παραμένουν αποτελεσματικές εναντίον τους. Το Paxlovid, η κύρια θεραπεία για τους περισσότερους ανθρώπους με COVID, δρα σε ένα μέρος του ιού εκτός της ακίδας και είναι σχετικά ανθεκτικό στις παραλλαγές, επομένως θα πρέπει πραγματικά να δρα ενάντια σε πολλές μελλοντικές επαναλήψεις για τον COVID.

Άλλες προληπτικές προσπάθειες μπορούν να βοηθήσουν, όπως η αποφυγή κοντινής απόστασης ή η χρήση μάσκας όταν είμαστε με άτομα που είναι άρρωστα, η ορθή υγιεινή των χεριών, η βελτίωση του αερισμού, και η ενημέρωση για τα επίπεδα μετάδοσης του COVID ανάλογα την περιοχή ή τη χώρα που βρισκόμαστε.

Ως και 14 μήνες στο αίμα, πάνω από 2 χρόνια στους ιστούς

Οι επιστήμονες εντόπισαν τμήματα του ιού που ονομάζονται αντιγόνα COVID στο αίμα ατόμων που είχαν μολυνθεί με τον SARS-CoV-2 ως και 14 μήνες μετά τη λοίμωξη. Παράλληλα τμήματα του ιού εντοπίστηκαν μετά από περισσότερα από δύο χρόνια σε δείγματα ιστού ατόμων που είχαν νοσήσει με COVID-19.

Σε ορισμένα δείγματα οι ερευνητές είδαν ότι ο ιός συνέχιζε να είναι ενεργός

«Τα νέα ευρήματα που προέρχονται από δύο μελέτες μας παρέχουν μερικές από τις ισχυρότερες ενδείξεις μέχρι σήμερα σχετικά με το ότι τα αντιγόνα COVID μπορούν να παραμείνουν επί μακρόν στον οργανισμό ορισμένων ατόμων, παρότι εμείς νομίζουμε ότι τα άτομα αυτά έχουν φυσιολογική ανοσολογική απόκριση» ανέφερε ο Μάικλ Πελούζο, ειδικός στα μεταδιδόμενα νοσήματα στην Ιατρική Σχολή του UCSF, ο οποίος ηγήθηκε και των δύο ερευνών που παρουσιάστηκαν στο Συνέδριο για τους Ρετροϊούς και τις Ευκαιριακές Λοιμώξεις στο Ντένβερ (το συνέδριο έλαβε χώρα από τις 3 ως τις 6 Μαρτίου).

Εντοπίζοντας την πρωτεΐνη-ακίδα

Στο πλαίσιο της πρώτης μελέτης τους οι ερευνητές εξέτασαν δείγματα αίματος 171 ατόμων που είχαν μολυνθεί με SARS-CoV-2. Χρησιμοποίησαν ένα υπερευαίσθητο τεστ εντοπισμού της πρωτεΐνης-ακίδας του ιού η οποία τον βοηθά να διεισδύει στα ανθρώπινα κύτταρα και ανακάλυψαν ότι ο κορωνοϊός έδινε ακόμη το «παρών» στον οργανισμό κάποιων ατόμων ως και 14 μήνες μετά τη λοίμωξη.

Σύνδεση με τη βαριά νόσηση

Μάλιστα όσο πιο βαριά ήταν η λοίμωξη τόσο περισσότερες ήταν και οι πιθανότητες να δείχνει μεγαλύτερη «επιμονή» ο ιός εντός του ανθρώπινου οργανισμού: με βάση τα ευρήματα η πιθανότητα ανίχνευσης των αντιγόνων COVID ήταν περίπου διπλάσια στα άτομα που είχαν χρειαστεί νοσηλεία σε σύγκριση με όσα δεν χρειάστηκε να νοσηλευθούν. Οι πιθανότητες ήταν επίσης υψηλότερες στα άτομα που είχαν δηλώσει ότι είχαν πιο βαριά συμπτώματα COVID, ακόμη και αν δεν είχαν νοσηλευθεί.

Μελέτη σε ιστούς ασθενών και μη

Στη δεύτερη μελέτη τους οι ερευνητές κατέφυγαν στην Τράπεζα Ιστών του UCSF για τη Long COVID η οποία περιέχει δείγματα ιστών που έχουν δωριστεί από ασθενείς με μακρά COVID καθώς και από υγιή άτομα. Στόχος τους ήταν να ανακαλύψουν για πόσο διάστημα μπορεί ο κορωνοϊός να «φωλιάζει» στους ανθρώπινους ιστούς.

Ενεργός ιός στους ιστούς

Εντόπισαν τμήματα ιικού RNA ακόμη και πάνω από δύο χρόνια μετά τη λοίμωξη παρότι δεν υπήρχε κανένα στοιχείο επαναμόλυνσης. Συγκεκριμένα οι επιστήμονες βρήκαν τον ιό στον συνδετικό ιστό όπου έχουν την έδρα τους τα ανοσοκύτταρα, γεγονός που μαρτυρεί ότι τα τμήματα του ιού προκαλούσαν την επίθεση του ανοσοποιητικού συστήματος. Σε ορισμένα δείγματα μάλιστα οι ερευνητές είδαν ότι ο ιός συνέχιζε να είναι ενεργός.

Η λύση στον γρίφο της μακράς COVID και των επιπλοκών της;

Ο δρ Πελούζο τόνισε ότι απαιτούνται περαιτέρω έρευνες προκειμένου να προσδιοριστεί αν αυτά τα «επίμονα» τμήματα του ιού είναι «ένοχα» για τη μακρά COVID αλλά και για τις επιπλοκές που σχετίζονται μαζί της όπως τα καρδιακά και εγκεφαλικά επεισόδια.

Δοκιμή θεραπειών για «εκρίζωση» του ιού από τον οργανισμό

Με βάση τα καινούργια ευρήματα ο ερευνητής και οι συνεργάτες του στο UCSF προσπαθούν να βρουν λύσεις δοκιμάζοντας αν μονοκλωνικά αντισώματα ή αντι-ιικά φάρμακα μπορούν να απομακρύνουν τον ιό από τον ανθρώπινο οργανισμό και να βελτιώσουν την υγεία ασθενών με long COVID. «Χρειάζεται να γίνει πολλή έρευνα ακόμη αλλά αισθάνομαι ότι κάνουμε πρόοδο στο να κατανοήσουμε τις μακροπρόθεσμες συνέπειες της COVID λοίμωξης» κατέληξε ο δρ Πελούζο.

«Το υπουργείο Υγείας θα κάνει μεγάλη καμπάνια για να πείσουμε και τον πλεον δύσπιστο συμπολίτη μας για την ανάγκη για τη δημόσια υγεία του εμβολίου» τόνισε.

«Αποφασίσαμε να καταθέσουμε άμεση νομοθετική πρωτοβουλία για να διαγραφούν τα πρόστιμα που είχαν επιβληθεί σε ηλικιωμένους αρνητές των εμβολίων» ενημέρωσε.

«Θα πρέπει να γίνει ρουτίνα ο εμβολιασμός κατά της Covid. Στόχος μας είναι να μεγαλώσουμε την εμβολιαστική κάλυψη που φέτος έχει πάει καλύτερα από πέρυσι και να γίνεται το εμβόλιο του κορονοϊού και στα φαρμακεία» τόνισε.

H αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη ανέφερε ότι «θέλουμε να αποφύγουμε κάθε πιθανό θάνατο από την Covid, καθώς έχουμε στα χέρια μας κάθε διαθέσιμο μέσο και αποτελεσματικά φάρμακα».

«Όταν μπήκαν τα πρόστιμα ήταν το ύστατο μέτρο που πήραμε σε κρίσιμη φάση της πανδημίας. Τώρα υπάρχει κανονικοποίηση», ανέφερε η κα Αγαπηδάκη.

«Έχουν διενεργηθεί 210.000 εμβολιασμοί μέχρι σήμερα, ενώ τις τελευταίες ημέρες τα ραντεβού έχουν διπλασιαστεί. Υπάρχουν ήδη 60.000 προγραμματισμένα ραντεβού, οπότε θα ξεπεράσουμε τις 300.000 το επόμενο διάστημα», ανακοινώθηκε επίσης κατά την ενημέρωση.

«Η δουλειά μας είναι να πείσουμε τον κόσμο να εμβολιαστεί», τόνισε η Καθηγήτρια Πνευμονολογίας και Εντατικής Θεραπείας ΕΚΠΑ, Αναστασία Κοτανίδου και ενημέρωσε πως «από τους 90 ασθενείς που νοσηλεύονται διασωληνωμένοι με κορονοϊό στα νοσοκομεία της χώρας, έχουν εμβολιαστεί μόνο οι δύο»

Παράλληλα, όσον αφορά την έξαρση των κρουσμάτων γρίπης, όπως χαρακτηριστικά αναφέρθηκε από την ηγεσία του υπουργείου, δεν πρέπει να καθυστερούν άνθρωποι άνω των 60 ετών τον εμβολιασμό, γιατί παίρνει λίγες ημέρες μέχρι να αναπτυχθούν αντισώματα.

Πολύ σημαντικά στοιχεία έδωσαν ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ Χρήστος Χατζηχριστοδούλου, λέγοντας ότι από τους 1028 ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους από κορονοϊό, από τον περασμένο Σεπτέμβριο, μόνο οι δύο ήταν εμβολιασμένοι.

Σε ό,τι αφορά το θέμα της γρίπης ο κ. Χατζηχριστοδούλου είπε ότι από τους 12 που έχασαν τη ζωή τους, μόνον ένας ήταν εμβολιασμένος με το αντιγριπικό εμβόλιο και από τους 49 που νοσηλεύτηκαν σε μονάδες μόνο οι δύο ήταν εμβολιασμένοι.

Δείτε όλη την ενημέρωση της ηγεσίας του Υπουργείου Υγείας για την πορεία του κορονοϊού:

Τα κρούσματα JN.1 αυξάνονται, επίσης, στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία, στην Κίνα και την Ινδία, και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως και στη χώρα μας.

Η καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η βιολόγος Παναγιώτα Ζαχαράκη και ο γιατρός Γιάννης Ντάνασης συνοψίζουν τα νεότερα δεδομένα. Οι διεθνείς υγειονομικές αρχές επισημαίνουν πως δεν είναι ακόμα σίγουρο εάν οι λοιμώξεις από την JN.1 προκαλούν διαφορετικά συμπτώματα από άλλες παραλλαγές, με το CDC να σημειώνει ότι «οι τύποι συμπτωμάτων και το πόσο σοβαρά είναι συνήθως εξαρτώνται περισσότερο από την ανοσία και τη γενική υγεία ενός ατόμου παρά από ποια παραλλαγή προκαλεί τη μόλυνση».

Πολλά από τα συνηθέστερα συμπτώματα, συμπεριλαμβανομένων της καταρροής και του βήχα, έχουν αναφερθεί σε άτομα με covid από το 2020, αν και η λίστα περιλαμβάνει ορισμένες νέες προσθήκες, όπως προβλήματα ύπνου και άγχος. Επιπρόσθετα, η απώλεια γεύσης και όσφρησης -κάποτε θεωρούνταν ενδεικτικό σημάδι της covid- αναφέρεται τώρα μόνο από το 2 έως 3 τοις εκατό των μολυσμένων ατόμων στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Η ξαφνική άνοδος της JN.1 υποδηλώνει ότι είναι είτε πιο μεταδοτική είτε καλύτερη στην αποφυγή του ανοσοποιητικού συστήματός μας (ανοσοδιαφυγή). Ωστόσο, σύμφωνα με τα υπάρχοντα δεδομένα, δεν φαίνεται να είναι πιο επιθετική από άλλες παραλλαγές που κυκλοφορούν, σύμφωνα με το CDC.

Τέλος, οι συστάσεις, παγκοσμίως, για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της Covid-19 παραμένουν οι ίδιες: Μείνετε προσεκτικοί σε εσωτερικούς χώρους και εάν είστε θετικοί είναι καλύτερο να μείνετε σπίτι, απομονωμένοι από τους άλλους για κάποιες ημέρες.

Σύμφωνα με το Κέντρο Ελέγχου Νοσημάτων των ΗΠΑ, «είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι τα υπάρχοντα εμβόλια και οι θεραπείες εξακολουθούν να λειτουργούν καλά και κατά της υποπαραλλαγής JN.1, επομένως αυτή η υποπαραλλαγή δεν επηρεάζει τις συστάσεις του CDC».

Αναλυτικά, τα σημεία όπου θα πραγματοποιούνται rapid test τη Δευτέρα 8 Ιανουαρίου, θα είναι τα εξής:

1. Κτίριο Helexpo, Διαγόρα 1, 08:30-20:30

4. Δ. Αμαρουσίου, Λεωφόρος Κηφισίας 108 (πλησίον Πεζογέφυρας), 09:30-15:00

6. Δ. Γλυφάδας, παλιό Δημαρχείο Γλυφάδας, απέναντι από την Εκκλησία Αγίου Κωνσταντίνου, Βασιλέως Κων/νου, 09:30-14:45

7. Δ. Περιστερίου, Δημαρχείο Περιστερίου, (πλάι στην Βόρεια Είσοδο του Δημαρχείου), 12:00-18:00

9. Δ. Πετρούπολης, Πολιτιστικό Κέντρο Δήμου Πετρούπολης, Εθνικής Αντιστάσεως 61, (πίσω από το Δημαρχείο), 09:00-14:45

10. Δ. Χαλανδρίου, παλιό Δημαρχείο Χαλανδρίου, Αίθουσα Δημοτικού Συμβουλίου, Γρ. Γυφτοπούλου & Γκίνη, πάνω από το ΚΕΠ, 09:30-15:00

13. Δ. Χαϊδαρίου, Δημαρχείο – Στρ. Καραϊσκάκη 138 και Ευπαύλεως, 09:00-14:45

14. 1ο πολυδύναμο κέντρο-Δημοτικό Ιατρείο-Καλφοπούλειο Υγειονομικό Κέντρο, Σόλωνος 78, 09:30-19:30 (κατόπιν ραντεβού-2103626869, 210362869)

15. 2ο πολυδύναμο Κέντρο-Δημοτικό Ιατρείο-Νέος Κόσμος, Φανοσθένους & Φρειδερίκου Σμιθ, 09:30-19:30 (κατόπιν ραντεβού-2109239865, 2109249787)

17. 4ο Δημοτικό Ιατρείο-Κολωνός, Προποντίδος & Αγίας Σοφίας 110, 09:30-15:00 (κατόπιν ραντεβού-2105121921, 2105157239)

18. 5ο Δημοτικό Ιατρείο-Άνω Πατήσια, Σαρανταπόρου 4, 09:30-15:00 (κατόπιν ραντεβού-2102015510, -511, 2102015559)

19. 6ο πολυδύναμο Κέντρο- Δημοτικό Ιατρείο-Κυψέλη, Χανίων 4Β, 09:30-19:30 (κατόπιν ραντεβού-2108836200, 2108220209)

20. 7η Δημοτική Κοινότητα, Αμπελόκηποι, Καλαμών 21 & Σλήμαν, 09:30-15:00 (κατόπιν ραντεβού, 2144088800)

21. Νότια Πύλη ΔΕΘ, Αγγελάκη με Λεωφ. Στρατού, 08:30-20:30

22. Δ. Πυλαίας, Α ΚΑΠΗ Πυλαίας, Πολυτεχνείου 11 , 09:00-15:00

23. Δ. Καλαμαριάς, εντός Δημοτικού Θεάτρου, οδός Χηλής και Τριπόλεως 12, 09:00-15:00

24. Δ. Θέρμης, Κέντρο covid Δήμου Θέρμης, 1ο χιλ. Θέρμης-Τριαδίου, 13:00-19:00

25. Δ. Κορδελιού-Ευόσμου, ισόγειο Δημαρχείου Ευόσμου, Παύλου Μελά 24, 09:00-15:00

26. Δ. Δέλτα, ΚΑΠΗ Καλοχωρίου, πλατεία Δημοκρατίας 1, 09:00-14:00

27. Δ. Ωραιοκάστρου, Α ΚΑΠΗ Ωραιοκάστρου, Τραπεζούντος 31, 09:00-14:30

28. Δ. Νεάπολης-Συκεών, Δημαρχείο Συκεών, Ι. Μιχαήλ 1, 09:00-15:00

29. 8ο Παράρτημα ΚΑΠΗ Θεσσαλονίκης, Αρτάκης 9, κάτω Τούμπα, 09:00-13:00

30. 7ο Παράρτημα ΚΑΠΗ Θεσσαλονίκης, Ακροπόλεως 14, άνω Πόλη, 09:00-13:00

31. 6ο Παράρτημα ΚΑΠΗ Θεσσαλονίκης, Νούκα Στέφανου 10, Χαριλάου, 09:00-13:00

32. Κοινωνικό Ιατρείο Ιεράς Μητροπόλεως Νεαπόλεως-Σταυρουπόλεως, Λαγκαδά 53, 10:00-14:00

33. Ιατρείο ΕΟΔΥ στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, Βασιλίσσης Όλγας 198, στον προαύλιο χώρο της περιφέρειας, 09:30-15:00

34. Νοσοκομείο Ιπποκράτειο, Κωνσταντινουπόλεως 49, 08:30-15:00

35. Αιτωλοακαρνανία, Μεσολόγγι, Γ.Ν. Μεσολογγίου «Χατζηκώστα» (Εμβολιαστικό Κέντρο), 08:30-14:30

36. Αιτωλοακαρνανία, Κοινοτικό Κτίριο, Ίδρυμα Τσώνη, Ναύπακτος, 12:00-14:00

37. Αιτωλοακαρνανία, Αγρίνιο, Οικίσκος έξωθεν Κέντρου Υγείας, 09:00-15:00

38. Αιτωλοακαρνανία, Αγρίνιο, Γ.Ν. Αιτωλ/νιας (Νοσηλ. Μονάδα Αγρινίου), 09:00-14:00

39. Αργολίδα, Αίθουσα Δανάη-Στρατώνες Καποδίστρια, Άργος, 09:00-14:00

40. Αργολίδα, Κοινωνικό Ιατρείο, Ναύπλιο, 09:00-14:00

41. Αρκαδία, Πλατεία Άρεως, Τρίπολη, 09:00-15:00

42. Αρκαδία, Παναρκαδικό Νοσοκομείο, Τρίπολη, 08:00-14:00

43. Άρτα, Εκθεσιακό Κέντρο Άρτας-Isobox, 08:30-15:00

44. Αχαΐα, Πάτρα, Κέντρο Υγείας Βορείου Τομέα, 08:00-20:30

45. Αχαΐα, Πάτρα, Κέντρο Υγείας Νοτίου Τομέα, 08:30-20:00

46. Αχαΐα, Πάτρα, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο, 08:00-14:30

47. Αχαΐα, Πάτρα, Γενικό Νοσοκομείο «Άγιος Ανδρέας», 08:00-14:30

48. Αχαΐα, Αίγιο, Γενικό Νοσοκομείο, 08:30-14:30

49. Αχαΐα, Πάτρα, Δημαρχείο (Μαιζώνος & Βότση Γωνία), 08:00-14:30

50. Αχαΐα, κάτω Αχαΐα, Πολιτιστικό Κέντρο «Μελίνα Μερκούρη», 08:30-14:30

51. Βοιωτία, Κέντρο Υγείας Θήβας Κάδμου 47, Θήβα, 10:30-15:00

52. Βοιωτία, Αίθουσα στο ισόγειο του παλιού Δημαρχείου Λιβαδειάς Σπυρίδωνος 1, Λιβαδειά, 08:30-15:00

53. Γρεβενά, Εξεταστήριο Θ. Ζιάκα 23, 08:30-15:00

54. Δράμα, πρώην Δημαρχείο, έναντι Πλατείας Ελευθερίας, 08:00-14:30

55. Έβρος, ισόγειο παλιού Δημαρχείου Αλεξανδρούπολης-πρώην ΚΕΠ, Μπουμπουλίνας 8, 08:30-15:00

56. Έβρος, Κέντρο Υγείας Φερρών, 09:00-13:00

57. Έβρος, Ιατρείο Κήπων 09:00-13:00

58. Έβρος, Κ.Υ. Ορεστιάδας, Ευρυπίδου Ζιγκμπουργκ 10, 08:30-15.30

59. Έβρος, Λιμάνι Καμαριώτισσας, Σαμοθράκη, 08:00-15:00

60. Εύβοια, Χαλκίδα, Πάρκο του Λαού, Αλιβερίου και Κιαπέκου γωνία, 09:30-15:00

61. Εύβοια, Κέντρο Υγείας Ιστιαίας, 08:30-15:30

62. Ευρυτανία, έναντι ΚΑΠΗ Καρπενησίου, 09:00-15:30

63. Ζάκυνθος, ΙΚΑ, Γλάδστωνος 6, 08:30-15:30

64. Ηλεία, Πύργος, Γενικό Νοσοκομείο, 08:30-14:30

65. Ηλεία, Αμαλιάδα, Συνεδριακό Κέντρο, 08:30-14:30

66. Ηλεία, Γαστούνη, Κουρβισιάνειο Πολιτιστικό Κέντρο, 09:30-14:30

67. Ημαθία, ΚΑΠΗ Βέροιας, Μαυρομιχάλη 14, 09:00-15:00

68. Ημαθία, Πολυχώρος Λαναρά Νάουσας- Αίθουσα Βέτλανς, Γέφυρα Νοσοκομείου, 09:30-14:00

69. Ημαθία, Κέντρο Υγείας Βέροιας, Μοράβα 2 & Εμμανουήλ Παππά, 08:30-15:30

70. Ηράκλειο, Άγαλμα Ελευθέριου Βενιζέλου, Πλατεία Ελευθερίας, 08:30-19:30

71. Ηράκλειο, Isobox, προαύλιος χώρος 7ης ΥΠΕ, 09:00-15:00

72. Ηράκλειο, Isobox, προαύλιος χώρος Βενιζελείου Νοσοκομείου, 08:30-14:30

73. Ηράκλειο, προαύλιος χώρος ΠΑΓΝΗ (ΤΕΠ), 08:30-19:30

74. Θεσπρωτία, Γ.Ν Φιλιατών, 08:30-13:30

75. Θεσπρωτία, Πολιτιστικό Κέντρο Πάνθεον, Εθνικής Αντιστάσεως, Ηγουμενίτσα, 09:00-15:00

76. Θεσπρωτία, παλαιό ΚΕΠ Πέρδικας, 10:00-14:00

77. Ικαρία, Κ.Υ Ευδήλου, 08:00-16:00

78. Ιωάννινα, Περιφέρεια Ηπείρου, 09:00-20:00

79. Ιωάννινα, MEGA Εμβολιαστικό, Καλπακίου 9, Αμπελόκηποι, 09:00-15:00

80. Ιωάννινα, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο, Σταύρου Νιάρχου 60, 08:00-14:00

81. Ιωάννινα, Γενικό Νοσοκομείο Χατζηκώστα, Λ. Μακρυγιάννη 60, 08:00-14:00

82. Ιωάννινα, Δελβινάκι, Κέντρο Υγείας, 10:00-13:00

83. Καβάλα, Νομαρχείο Καβάλας, Εθνικής Αντιστάσεως 20, 08:00-14:30

84. Κάλυμνος, Κεντρικός Λιμένας, 08:30-15:30

85. Λέρος, Δημοτικό Κτίριο Δόνα, 08:30-15;30

86. Καρδίτσα, Πλατεία Αγίας Παρασκευής, τέρμα Σαρανταπόρου, 09:00-15:00

87. Καρδίτσα, Δημαρχείο Μουζακίου, προαύλιο Δημαρχείου, 09:00-10:30

88. Καρδίτσα, Δημαρχείο Σοφάδων, 11:00-12:30

89. Καρδίτσα, Δημαρχείο Παλαμά, Παπακυρίτση 2, 13:00-14:30

90. Καστοριά, Isobox Λεωφόρος Κύκνων, 08:30-15:30

91. Καστοριά, Άργος Ορεστικό, ΚΑΠΗ, 09:30-13:30

92. Κέρκυρα, Δημοτικό Θέατρο, Μάντζαρου 5, 09:00-20:00

93. Κέρκυρα, Κοινοτικό Ιατρείο Αχαράβης, 09:30-14:30

94. Κεφαλληνία, Ληξούρι, κλειστό Γήπεδο, Στυλιανού Τυπάλδου, 09:00-15:00

95. Κιλκίς, Β’ Εργατικές Κατοικίες, Αμπέλων 4, 09:00-15:00

96. Κιλκίς, Νέα Σάντα, Αγροτικό Ιατρείο, 09:00-15:00

97. Κιλκίς, Ευρωπός, Αγροτικό Ιατρείο, 09:00-15:00

98. Κοζάνη, Κέντρο Υγείας Κοζάνης, Αριστοφάνους 5Α, 08:30-15:30

99. Κοζάνη, Πνευματικό Κέντρο Πτολεμαΐδας, Περγάμου 62, 08:30-15:30

100. Κόρινθος, Δημοτικό θέατρο Κορίνθου, Δαμασκηνού 57, πλησίον πανεπιστημίου, 09:00-14:00

101. Κόρινθος, Πολυιατρείο Αγίων Θεοδώρων, 09:30-13:30

102. Κως, Ιερού Λόχου 15 (πρώην Παιδικός σταθμός), 08:30-13:30

103. Λακωνία, παλαιό Δημαρχείο Σπάρτης, Κεντρική Πλατεία, 09:00-15:00

104. Λακωνία, Γενικό Νοσοκομείο Μολάων, 09:30-14:30

105. Λακωνία, Κέντρο Υγείας Αρεόπολης, 08:15-15:30

106. Λακωνία, Περιφερειακό Ιατρείο Οιτύλου, 08:15-10:20

107. Λακωνία, Περιφερειακό Ιατρείο Νέου Οιτύλου, 10:30-11:30

108. Λάρισα, ΟΣΕ, 09:00-20:00

109. Λάρισα, Τύρναβος, είσοδος Δημαρχείου, 09:00-12:00

110. Λάρισα, Αμπελώνας Δημαρχείο, 12:30-14:30

111. Λάρισα, Εμπορικό Κέντρο Γαία, 09:00-15:00

112. Λάρισα, Μύλος του Παππά, 09:00-15:00

113. Λασίθι, ισόγειο κτήριο ΟΚΥΔΑΝ Αγίου Νικολάου, 08:30-15:00

114. Λασίθι, Γραφείο Κυνηγετικού Συλλόγου Σητείας, 10:00-13:00

115. Λέσβος, Κ.Υ Μυτιλήνης, 09:00-15:00

116. Λέσβος, Parking Μυτιλήνης, 09:00-15:00

117. Λευκάδα, παλιό Νοσοκομείο, Κτίριο ΕΚΑΒ, Α. Βαλαωρίτη 40, 08:00-15:00

118. Λήμνος, Π.Ι Πορτιανού, 08:30-14:30

119. Μαγνησία, ΚΑΠΗ Αγ. Βασιλείου Δήμου Βόλου, Χατζηαργύρη & Τριανταφυλλίδη, 08:30-15:00

120. Μαγνησία, Γ.Ν. Βόλου, Πολυμέρη 154, 09:00-14:00

121. Μεσσηνία, Καλαμάτα, Γενικό Νοσοκομείο,Isobox Επειγόντων, 08:15-14:15

122. Μεσσηνία, Καλαμάτα, Isobox Κέντρου Υγείας, 08:30-14:30

123. Μεσσηνία, Καλαμάτα, Μέγαρο Χορού, 08:30-14:00

124. Μεσσηνία, Κυπαρισσία, Isobox Νοσοκομείου, 09:30-13:00

125. Ξάνθη, Κέντρο Υγείας Ξάνθης, Isobox, Ανδρέα Δημητρίου 1, 08:00-14:00

126. Πάρος, Νάουσα, Αίθουσα ΑΜΕΣ Νηρέα 08:30-15:00

127. Πάτμος, Σκάλα, Πνευματικό Κέντρο, Πάτμιον, 08:00-15:30

128. Πέλλα, Δημαρχείο Γιαννιτσών, Χατζηδημητρίου και Εθνικής Αντιστάσεως, 09:30-14:30

129. Πέλλα, Ξενιτίδειο Αριδαίας, Λεωφόρος Ξενιτίδη 7, 09:30-13:30

130. Πέλλα, Κέντρο Υγείας Κρύας Βρύσης, Δωδεκανήσου 1, 08:30-15:30

131. Πιερία, Κέντρο Υγείας Κατερίνης, Κανελλοπούλου 1, 08:00-15:00

132. Πιερία, παλαιό Νοσοκομείο Κατερίνης, 09:00-15:00

133. Πρέβεζα, Λιμενικό Ταμείο, Ελ. Βενιζέλου 20, 09:00-15:00

134. Πρέβεζα, Κέντρο Υγείας Πάργας, 09:00-12:00

135. Ρέθυμνο, Αίθουσα Πνευματικού Κέντρου Ι.Ν. Αγ. Γεωργίου, Καλλιθέα, 09:00-14:00

136. Ρέθυμνο, Αίθουσα Εκδηλώσεων Δημαρχείου Σπηλίου, Σπήλι, 09:00-14:30

137. Ροδόπη, Περιφερειακή Ενότητα Ροδόπης, Δημοκρατίας 1, Κομοτηνή, 09:00-15:00

138. Ροδόπη, Γενική Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας, Συμεωνίδη και Υψηλάντου γωνία, Κομοτηνή, 09:00-15:00

139. Ροδόπη, Σάπες, Βασιλείου Κουτουμάνη, 10:00-14:00

140. Ρόδος, Πνευματικό κέντρο Κρεμαστής, 09:00-14:30

141. Ρόδος, παλιό Νοσοκομείο Ρόδου, Παπαλουκά 5-8, 08:30-15:00

142. Σάμος, Isobox έμπροσθεν Κ.Υ Καρλοβάσου Σάμου, 08:00-14:30

143. Σάμος, Isobox έμπροσθεν Γ.Ν. Σάμου, 08:00-14:30

144. Σέρρες, Κέντρο Υγείας Σερρών, 08:30-19:30

145. Σέρρες, Κέντρο Υγείας Νιγρίτας, 09:00-15:00

146. Σέρρες, Κέντρο Υγείας Ροδολίβους, 09:30-14:30

147. Σέρρες, Κέντρο Υγείας Στρυμονικού. 09:00-15:00

148. Σέρρες, Κέντρο Υγείας Ηράκλειας, 09:00-14:30

149. Σέρρες, Κέντρο Υγείας Σιδηροκάστρου, 09:00-14:30

150. Σκιάθος, Λιμάνι Σκιάθου, 08:00-15:30

151. Σύρος, Αθλητικό κέντρο Δημήτριος Βικέλας, 08:30-15:30

152. Τρίκαλα, πάροδος Γαριβάλδη Πεζόδρομος Πνευματικού Κέντρου, 07:30-13:30

153. Τρίκαλα, Κεντρική Πλατεία Καλαμπάκας, 08:00-10:00

154. Τρίκαλα, Ε΄ΚΑΠΗ, 09:30-14:30

155. Φθιώτιδα, Πανελλήνια Έκθεση Λαμίας, χώρος Εκδοτηρίων, 09:00-15:00

156. Φθιώτιδα, Γ.Ν Λαμίας, Παπασιοπούλου τέρμα, 08:30-10:00

157. Φθιώτιδα, Δημοτικό Parking Γαλανέικα, Αλύτρωτων Πατρίδων και Αγίας Παρασκευής, Λαμία, 09:00-15:00

158. Φλώρινα, Ιατρείο ΕΟΔΥ, Ηπείρου 26, 08:30-15:00

159. Φλώρινα, ΔΕΤΕΠΑ Αμυνταίου, Πλατεία Δ, Μάκρη 36, 08:30-15:00

160. Φωκίδα, Πνευματικό Κέντρο Άμφισσας, 09:00-15:00

161. Φωκίδα, Πολιτιστικό Κέντρο Γραβιάς, 09:00-13:00

162. Χαλκιδική, Νέα Μουδανιά, πρώην 4ο Νηπιαγωγείο, Παναγίας Κορυφινής και Καλόλιμνου, 08:30-15:00

163. Χαλκιδική, Δημοτικό Θέατρο Πολυγύρου. 09:00-14:30

164. Χανιά, 1η-2η ΤΟΜΥ Χανίων, παλιό Νοσοκομείο Χανίων, Καποδιστρίου και Δραγούμη, 08:30-15:00

165. Χανιά, Αύλειος χώρος 1ου Κέντρου Υγείας Χανίων, Λεωφόρος Καραμανλή 99, 08:30-15:00

166. Χανιά, ισόγειο Γενικού Νοσοκομείου Χανίων «Άγιος Γεώργιος», (ΤΕΠ Covid), 08:0-14:30

167. Χίος, Κ.Υ Χίου, Λετσαίνης 1 & Αγ. Ειρήνης, 07:30-14:30

168. Χίος, Πλατεία Βουνακίου Χίου, 07:30-14:30

169. Χίος, Πυργί, 09:00-12:00

*Ενδέχεται να υπάρξουν τροποποιήσεις – αλλαγές στα σημεία και στο ωράριο των μαζικών δειγματοληψιών.

Σημαντική αύξηση παρουσιάζει και η δραστηριότητα της γρίπης και την τελευταία εβδομάδα καταγράφηκαν 3 νέοι θάνατοι.

Ιός SARS-CoV2 - λοίμωξη COVID-19: Η θετικότητα στο σύνολο των ελεγχθέντων δειγμάτων παρουσίασε σημαντική αύξηση σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα.

Ο αριθμός των εισαγωγών (n=1.818) παρουσίασε αύξηση 44% σε σχέση με τον μέσο εβδομαδιαίο αριθμό εισαγωγών τις προηγούμενες 4 εβδομάδες (n=1.259) και ήταν υψηλότερος από τον αριθμό των εισαγωγών την αντίστοιχη εβδομάδα του 2022 (n=1.519). Ο αριθμός των νέων διασωληνώσεων (n=31) παρουσίασε αύξηση σε σχέση με τον μέσο εβδομαδιαίο αριθμό νέων διασωληνώσεων κατά τις προηγούμενες 4 εβδομάδες (n=24) και ήταν χαμηλότερος από τον αριθμό των διασωληνώσεων την αντίστοιχη εβδομάδα του 2022 (n=60). Ο αριθμός των ασθενών με λοίμωξη COVID-19 που νοσηλεύονται διασωληνωμένοι είναι 70.

Καταγράφηκαν 57 θάνατοι με διάμεση ηλικία τα 84 έτη (εύρος 67-102 έτη). Ο αριθμός των θανάτων παρουσίασε μείωση σε σχέση με τον μέσο εβδομαδιαίο αριθμό θανάτων τις προηγούμενες 4 εβδομάδες (n=59) και ήταν χαμηλότερος από τον αριθμό των θανάτων την αντίστοιχη εβδομάδα του 2022 (n=154).

Η συχνότερη υπο-παραλλαγή της ΒΑ.2 ήταν η EG.5 (40%) ακολουθούμενη από την BA.2.86 (38%) και την XBB.1.5 (14%).

Στη χώρα μας έχουν συνολικά ανιχνευτεί 179 στελέχη JN.1 (υπο-παραλλαγή της ΒΑ.2.86 που από 19/12 αναγνωρίστηκε ως υπο-παραλλαγή επιδημιολογικού ενδιαφέροντος), με ημερομηνία λήψης δείγματος από 3/10 έως 8/12. Ο πρόσθετος κίνδυνος για τη δημόσια υγεία από την JN.1 αξιολογείται διεθνώς επί του παρόντος ως χαμηλός.

Η επιτήρηση του ιικού φορτίου στα αστικά λύματα έδειξε αύξηση της κυκλοφορίας του ιού SARS-CoV-2 σε 6 από τις 9 περιοχές που ελέγχθηκαν.

Ιός της γρίπης: Η θετικότητα για γρίπη στην κοινότητα (δίκτυο sentinel) παραμένει άνω του 10% (εποχικό όριο έναρξης της επιδημικής δραστηριότητας της γρίπης κατά το ECDC) και εμφανίζει αυξητική τάση.

Καταγράφηκαν 8 νέα σοβαρά κρούσματα με νοσηλεία σε ΜΕΘ, ενώ καταγράφηκαν 3 νέοι θάνατοι από εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη.

Συνολικά από την αρχή επιτήρησης της γρίπης νοσηλεύτηκαν 29 άτομα με εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη σε ΜΕΘ και καταγράφηκαν 8 θάνατοι από εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη.

Έχουν ανιχνευτεί συνολικά 113 θετικά δείγματα για γρίπη (9%). Στα δύο κέντρα αναφοράς γρίπης έχουν τυποποιηθεί 112 δείγματα: 110 τύπου Α και 2 τύπου Β. Από τα 93 στελέχη τύπου Α που υποτυποποιήθηκαν, τα 15 (16%) ανήκαν στον υπότυπο Α(Η3) και τα 78 (84%) στον υπότυπο Α(Η1)pdm09.

Γριπώδεις συνδρομές (ανεξαρτήτως παθογόνου): Ο αριθμός κρουσμάτων γριπώδους συνδρομής ανά 1.000 επισκέψεις παρουσίασε σημαντική αύξηση σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα.

Αναπνευστικός συγκυτιακός ιός - RSV: H θετικότητα RSV στα δείγματα sentinel ΠΦΥ παρουσίασε αύξηση σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα.

Η υπομονάδα JN.1 του COVID αποτελεί το 39% έως το 50% των κρουσμάτων στις Ηνωμένες Πολιτείες, ανακοίνωσε το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των Ηνωμένων Πολιτειών (CDC) την Παρασκευή. Οι προβλέψεις του οργανισμού οδηγούν στο συμπέρασμα ότι είναι η υποπαραλλαγή που κυκλοφορεί πιο ευρέως στις ΗΠΑ.

CDC: «Νωρίς για να γνωρίζουμε εάν και με ποιον τρόπο η JN.1 θα προκαλέσει νοσηλείες»

H καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η βιολόγος Παναγιώτα Ζαχαράκη και ο Καθηγητής Επιδημιολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ και αντιπρόεδρος του ΕΟΔΥ Δημήτρης Παρασκευής, συνοψίζουν τα νεότερα δεδομένα.

Πρόκειται για αύξηση από το 15% έως 29% των κρουσμάτων στις Ηνωμένες Πολιτείες, που είχε προβλέψει το CDC έως τις 8 Δεκεμβρίου. Η συνεχιζόμενη αύξηση υποδηλώνει ότι η υποπαραλλαγή είναι είτε πιο μεταδοτική είτε καλύτερη στο να αποφεύγει τα ανοσοποιητικά συστήματα, από άλλες υπομονάδες, πρόσθεσε το CDC.

Είναι νωρίς για να γνωρίζουμε εάν και με ποιον τρόπο η JN.1 θα προκαλέσει νοσηλείες, σύμφωνα το CDC, προσθέτοντας ότι τα υφιστάμενα εμβόλια, τα τεστ και οι θεραπείες λειτουργούν ακόμη καλά εναντίον αυτής.

Την Τρίτη, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ταξινόμησε τη JN.1 ως “υπομονάδα ενδιαφέροντος” και δήλωσε ότι η τρέχουσα ενδεικτική Το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των Ηνωμένων Πολιτειών (CDC) ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι η υπομονάδα JN.1 του COVID αποτελεί το 39% έως το 50% των κρουσμάτων στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με τις προβλέψεις του οργανισμού.

Πρόκειται για αύξηση από το εκτιμώμενο 15% έως 29% των κρουσμάτων στις Ηνωμένες Πολιτείες, που είχε προβλέψει το CDC έως τις 8 Δεκεμβρίου.

Το CDC ανέφερε ότι η υπομονάδα συνεχίζει να προκαλεί αυξανόμενο ποσοστό των μολύνσεων και είναι πλέον η υπομονάδα που κυκλοφορεί πιο ευρέως στη χώρα.

Η συνεχιζόμενη αύξηση υποδηλώνει ότι η υπομονάδα είναι είτε πιο μεταδοτική είτε καλύτερη στο να αποφεύγει τα ανοσοποιητικά συστήματα, από άλλες υπομονάδες, πρόσθεσε το CDC.

Είναι πολύ νωρίς για να γνωρίζουμε εάν και με ποιον τρόπο η JN.1 θα προκαλέσει αύξηση σε μολύνσεις ή νοσηλείες δήλωσε το CDC, προσθέτοντας ότι τα υφιστάμενα εμβόλια, τα τεστ και οι θεραπείες λειτουργούν ακόμη καλά εναντίον αυτής.

Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσίευση στο Lancet των Yang et al, η παλιότερη υποπαραλλαγή SARS-CoV-2 BA.2.86, η οποία γρήγορα τέθηκε ως παραλλαγή υπό παρακολούθηση μετά την εμφάνισή της, είχε συγκεντρώσει την παγκόσμια προσοχή. Αν και το BA.2.86 δεν έδειξε ουσιαστικό πλεονέκτημα χυμικής ανοσολογικής διαφυγής και ανάπτυξης σε σύγκριση με τις τρέχουσες κυρίαρχες παραλλαγές, έδειξε αξιοσημείωτα υψηλή συγγένεια δέσμευσης με την ACE2. Αυτή η αυξημένη συγγένεια δέσμευσης, σε συνδυασμό με τη διακριτή αντιγονικότητά του, θα μπορούσε να επιτρέψει στο BA.2.86 να συσσωρεύσει μεταλλάξεις που αποφεύγουν το ανοσοποιητικό κατά τη διάρκεια της πληθυσμιακής μετάδοσης.Με μόνο μία πρόσθετη μετάλλαξη του τομέα δέσμευσης υποδοχέα (L455S) σε σύγκριση με τον προκάτοχό της BA.2.86, η παραλλαγή JN.1 έγινε γρήγορα κυρίαρχη στη Γαλλία.

Φαίνεται να υπάρχει μια αξιοσημείωτη μείωση της συγγένειας δέσμευσης ACE2 στην υποπαραλλαγή JN.1, υποδεικνύοντας ότι οι ενισχυμένες ικανότητές της ανοσολογικής διαφυγής έρχονται σε βάρος της μειωμένης δέσμευσης ACE2.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι το L455 βρίσκεται κυρίως στον επίτοπο των αντισωμάτων Τάξης 1 της περιοχής δέσμευσης υποδοχέα, η μελέτη αυτή εξέτασε περαιτέρω τις δυνατότητες διαφυγής του JN.1 ως απόκριση σε οκτώ μονοκλωνικά αντισώματα κατηγορίας 1 εξουδετέρωσης XBB.1·5. Αυτή η μετάλλαξη αντιστάθμισε αποτελεσματικά την ευαισθησία του BA.2.86 σε αυτή την ομάδα αντισωμάτων. Μαζί, αυτά τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι το L455S ενίσχυσε σημαντικά την αντίσταση του JN.1 στη χυμική ανοσία μέσω της αντιστάθμισης της αδυναμίας του BA.2.86 στα αντισώματα κατηγορίας 1.

Συνοπτικά, το JN.1, κληρονομώντας την αντιγονική ποικιλομορφία του BA.2.86 και μαζί με την απόκτηση του L455S, πέτυχε γρήγορα εκτεταμένη αντίσταση στα αντισώματα κατηγορίας 1, 2 και 3 της περιοχής δέσμευσης υποδοχέα, και έδειξε υψηλότερη ανοσολογική διαφυγή σε σύγκριση με το BA.2.86 και άλλα ανθεκτικά στελέχη όπως τα HV.1 και JD.1·1, σε βάρος της μειωμένης δέσμευσης του ανθρώπινου ACE2. Τέτοια στελέχη θα μπορούσαν να επιβιώσουν και να μεταδοθούν, καθώς η αντιγονική τους διαφορά θα τους επέτρεπε να στοχεύσουν διάφορους πληθυσμούς σε σύγκριση με τα κυρίαρχα στελέχη και θα είχαν τη δυνατότητα να συσσωρεύουν γρήγορα μεταλλάξεις υψηλής ανοσοαποφυγής με κόστος τις ικανότητες δέσμευσης του ανθρώπινου ACE2.

Πάντως, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει διατηρήσει την ταξινόμηση της JN.1 ως «υποπαραλλαγή ενδιαφέροντος» που σημαίνει χαμηλό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία, τουλάχιστον μέχρι τα σημερινά επιστημονικά δεδομένα.

Ειδικότερα για τον SARS-CoV2 καταγράφεται αύξηση σε όλους τους δείκτες. Ο αριθμός των εισαγωγών στα νοσοκομεία παρουσίασε αύξηση 45% και καταγράφηκαν 60 θάνατοι. Επίσης, στη χώρα μας ανιχνεύθηκαν 101 στελέχη JN.1 -υπο-παραλλαγή της ΒΑ.2.86 που αναγνωρίστηκε από τον ΠΟΥ ως υπο-παραλλαγή επιδημιολογικού ενδιαφέροντος. Αύξηση καταγράφει και η γρίπη με 4 νέα σοβαρά κρούσματα και 1 θάνατο την τελευταία εβδομάδα, όπως σημαντική αύξηση παρατηρείται και για τον RSV.

Ιός SARS-CoV2 – λοίμωξη COVID-19: Η θετικότητα στο σύνολο των ελεγχθέντων δειγμάτων παρουσίασε αύξηση σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα.

Ο αριθμός των εισαγωγών (n=1.373) παρουσίασε αύξηση 45% σε σχέση με τον μέσο εβδομαδιαίο αριθμό εισαγωγών τις προηγούμενες 4 εβδομάδες και ήταν υψηλότερος από τον αριθμό των εισαγωγών την αντίστοιχη εβδομάδα του 2022 (n=1.349).

Ο αριθμός των νέων διασωληνώσεων (n=26) παρουσίασε αύξηση σε σχέση με τον μέσο εβδομαδιαίο αριθμό νέων διασωληνώσεων κατά τις προηγούμενες 4 εβδομάδες (n=22) και ήταν χαμηλότερος από τον αριθμό των διασωληνώσεων την αντίστοιχη εβδομάδα του 2022 (n=44). Ο αριθμός των ασθενών με λοίμωξη COVID-19 που νοσηλεύονται διασωληνωμένοι είναι 62.

Καταγράφηκαν 60 θάνατοι με διάμεση ηλικία τα 86,5 έτη (εύρος 57-98 έτη). Ο αριθμός των θανάτων παρουσίασε αύξηση σε σχέση με τον μέσο εβδομαδιαίο αριθμό θανάτων τις προηγούμενες 4 εβδομάδες (n=44) και ήταν χαμηλότερος από τον αριθμό των θανάτων την αντίστοιχη εβδομάδα του 2022 (n=158).

Η συχνότερη υπο-παραλλαγή της ΒΑ.2 ήταν η EG.5 (39%) ακολουθούμενη από την XBB.1.5 (30%) και την ΒΑ.2.86 (20%).

Στη χώρα μας έχουν συνολικά ανιχνευτεί 101 στελέχη JN.1 (υπο-παραλλαγή της ΒΑ.2.86 που από 19/12 αναγνωρίστηκε ως υπο-παραλλαγή επιδημιολογικού ενδιαφέροντος), με ημερομηνία λήψης δείγματος από 3/10 έως 3/12. Ο πρόσθετος κίνδυνος για τη δημόσια υγεία από την JN.1 αξιολογείται διεθνώς επί του παρόντος ως χαμηλός.

Η επιτήρηση του ιικού φορτίου στα αστικά λύματα έδειξε αύξηση της κυκλοφορίας του ιού SARS-CoV-2 σε 8 από τις 10 περιοχές που ελέγχθηκαν.

Ιός της γρίπης: Η θετικότητα για γρίπη στην κοινότητα (δίκτυο sentinel) παραμένει άνω του 10% (εποχικό όριο έναρξης της επιδημικής δραστηριότητας της γρίπης κατά το ECDC).

Καταγράφηκαν 4 νέα σοβαρά κρούσματα με νοσηλεία σε ΜΕΘ, ενώ καταγράφηκε 1 νέος θάνατος από εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη.

Συνολικά από την αρχή επιτήρησης της γρίπης νοσηλεύτηκαν 18 άτομα με εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη σε ΜΕΘ και καταγράφηκαν 5 θάνατοι από εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη.

Στα δύο κέντρα αναφοράς γρίπης έχουν καταγραφεί από την εβδομάδα 40/2023 έως και την εβδομάδα 50/2023, 57 (95%) δείγματα τύπου Α και 2 (3%) τύπου Β. Από τα 57 στελέχη τύπου Α που υποτυποποιήθηκαν, τα 15 (26%) ανήκαν στον υπότυπο Α(Η3) και τα 42 (74%) στον υπότυπο Α(Η1)pdm09.

Γριπώδεις συνδρομές (ανεξαρτήτως παθογόνου): Ο αριθμός κρουσμάτων γριπώδους συνδρομής ανά 1.000 επισκέψεις παρουσίασε αύξηση σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα.

Αναπνευστικός συγκυτιακός ιός – RSV: Σε non-sentinel νοσοκομειακά δείγματα εμφανίζεται σημαντική αύξηση της θετικότητας RSV.

Με αυτά τα δεδομένα, προγραμματίζεται νέο ραντεβού με τα εμβολιαστικά κέντρα τον Οκτώβριο για τις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού. Παράλληλα, κρίνεται αναγκαία για τη μείωση της διασποράς η ατομική προστασία όταν υπάρχουν συμπτώματα, δηλαδή η διενέργεια τεστ, η χρήση μάσκας, η απομόνωση και η αποφυγή επαφής με ηλικιωμένους και χρονίως πάσχοντες.

Η Ελλάδα, όπως και οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες αναμένουν την έγκριση από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Φαρμάκων (ΕΜΑ) της επικαιροποιημένης έκδοσης του εμβολίου της Pfizer που στοχεύει στο στέλεχος ΧΒΒ.1.5 του ιού -παρόμοιο με την «Eris»- στις 30/8. Οι άλλες παρασκευάστριες εταιρείες εμβολίων επικαιροποιούν, επίσης, τα εμβόλιά τους για να στοχεύουν καλύτερα τα νέα στελέχη. Μετά την έγκριση από την αρμόδια ευρωπαϊκή αρχή και αφού εκδώσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) οδηγίες για τον εμβολιασμό, αναμένονται οι συστάσεις για μία αναμνηστική δόση με το νέο εμβόλιο.

Ηδη η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών έχει προχωρήσει σε μια πρώτη επεξεργασία των ομάδων που θα εμβολιαστούν και προσανατολίζεται να απευθύνει ισχυρή σύσταση αναμνηστικής δόσης σε ανθρώπους που είναι ευάλωτοι και απειλούνται με βαριά νόσηση ή επιπλοκές εφόσον μολυνθούν με τον ιό, κατ’ αντιστοιχία του ετήσιου αντιγριπικού εμβολιασμού. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν τα άτομα από 60 ετών και πάνω, όλα τα άτομα από 12 ετών και πάνω που έχουν υποκείμενα προβλήματα υγείας, διαμένοντες σε μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων και άλλες μονάδες φροντίδας χρονίως πασχόντων.

Επιπλέον, η θωράκιση με το εμβόλιο κρίνεται απαραίτητη για επαγγελματίες υγείας, εργαζομένους σε γηροκομεία, όσους φροντίζουν άτομα που πάσχουν από χρόνια νοσήματα, όσους μένουν μαζί με άτομα που είναι σε ανοσοκαταστολή. Οι παραπάνω κατηγορίες πληθυσμού περιλαμβάνονταν και στην τελευταία σύσταση αναμνηστικού εμβολιασμού για τον κορωνοϊό, πριν από περίπου έναν χρόνο.

Η οριστική λίστα με τις ομάδες στις οποίες θα συστηθεί μια δόση με το νέο εμβόλιο θα εξαρτηθεί και από τα επιδημιολογικά δεδομένα, τα οποία προς το παρόν δεν δείχνουν τάση βαριάς νοσηρότητας και επιβάρυνσης του ΕΣΥ. Το υπουργείο Υγείας, πάντως, είναι έτοιμο να προμηθευτεί επαρκή ποσότητα εμβολίων που θα φτάσουν στη χώρα μας τον Σεπτέμβριο, μέσω ευρωπαϊκής κεντρικής προμήθειας, όπως ακριβώς έχει γίνει με όλα τα εμβόλια της COVID-19 μέχρι σήμερα.

Η ανησυχία για το φθινόπωρο

Τις τελευταίες εβδομάδες εξαπλώνεται η επιστημονική ανησυχία με δεδομένη την έξαρση κρουσμάτων και νοσηλειών που αποδίδεται στην κυκλοφορία της υποπαραλλαγής της «Οmicron» «Eris». Ο προβληματισμός αφορά κυρίως το φθινόπωρο, όταν θα ανοίξουν τα σχολεία και οι εποχικές ιώσεις συμπέσουν με τον κορωνοϊό, προκαλώντας επιπρόσθετη επιβάρυνση στο υγειονομικό σύστημα.