Σύμφωνα με τις προβλέψεις της αγοράς, αναμένονται και νέες αυξήσεις τους επόμενους μήνες, με το μοσχαρίσιο να φτάνει ακόμη και τα 20 ευρώ το κιλό. Ρεπορτάζ του MEGA μιλά για ανατιμήσεις άνω του 50%, ενώ την ίδια στιγμή η κτηνοτροφία «γονατίζει» από την έλλειψη στήριξης και τις αλλαγές της αγροτικής πολιτικής.

Αυξήσεις σε βασικά προϊόντα

• Βόειο συκώτι νωπό (εισαγ.): 5,98€ (2/9/24) → 8,98€ (2/9/25) (+50,17%)

• Βόειο στήθος νωπό (εισαγ.): 7,98€ → 11,98€ (+50,13%)

• Βόειο ποντίκι νωπό (εισαγ.): 10,98€ → 14,98€ (+36,43%)

• Βόειο οσομπούκο νωπό (εισαγ.): 8,98€ → 11,98€ (+33,41%)

• Μπιφτέκι μόσχου νωπό: 8,98€ → 11,98€ (+33,41%)

• Κοτόπουλο ρολό: 6,98€ → 8,98€ (+28,65%)

Μειώσεις σε άλλα είδη

• Χοιρινό μπούτι (εισαγ.): 4,48€ → 3,48€ (-22,32%)

• Χοιρινός λαιμός νωπός (εισαγ.): 7,98€ → 6,98€ (-12,53%)

Γιατί ακριβαίνει το μοσχαρίσιο κρέας;

• Μείωση παραγωγής στην ΕΕ λόγω της πράσινης μετάβασης και της νέας ΚΑΠ

• Αυξημένη ζήτηση από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα

• Έλλειψη πολιτικής στήριξης στην κτηνοτροφία

• Αδιαφορία της νέας γενιάς για τον πρωτογενή τομέα

«Οι νέοι μένουν στα χωριά μόνο αν έχουν οικονομικό κίνητρο. Αν δεν αποδίδει, γιατί να μπουν σε τόσο δύσκολη δουλειά;» τονίζει ο Νίκος Κεχαγιάς, κρεοπώλης.

«Η χώρα καλύπτει μόλις 15%-20% των αναγκών της, άρα οι τιμές του μοσχαρίσιου κρέατος καθορίζονται κυρίως από τις εισαγωγές», εξηγεί ο Δημήτρης Μαχαιρίδης, κτηνοτρόφος και κρεοπώλης.

«Ο πρωτογενής τομέας οδηγείται στον αφανισμό. Αυτή είναι η πραγματικότητα», δηλώνει ο Απόστολος Ραυτόπουλος, πρόεδρος της Ένωσης Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας.

Όπως επισημαίνει ο Νίκος Παλάσκας, γραμματέας της Πανελλήνιας Ένωσης Κτηνοτρόφων, «τα σφαγεία έχουν σταματήσει να λειτουργούν. Η μεταφορά ζώων από τις μονάδες στα σφαγεία έχει απαγορευτεί. Στην αγορά υπάρχει έλλειψη, ενώ οι ποσότητες που φτάνουν από γειτονικές περιοχές είναι περιορισμένες. Έτσι, ο καταναλωτής δεν θα βρίσκει εύκολα αρνίσιο ή πρόβειο κρέας, το οποίο θα είναι και ακριβό».

Οι παραγωγοί σύμφωνα με την ΕΡΤ, προβλέπουν ότι η τιμή του πρόβειου κρέατος, που αυτή τη στιγμή κυμαίνεται στα 4 με 4,5 ευρώ το κιλό, θα φτάσει σύντομα τα 6 ευρώ. Αυτή η αύξηση θα μεταφερθεί και στους καταναλωτές. Το μπούτι, από τα 9,5 – 11 ευρώ το κιλό, ίσως φτάσει τα 12,5 ευρώ, ενώ τα παϊδάκια, που κοστίζουν τώρα 10 έως 12 ευρώ, ενδέχεται να φτάσουν τα 13,5 ευρώ το κιλό.

Ο κρεοπώλης Νίκος Καρατζιώλης δηλώνει πως «οι πελάτες εξακολουθούν να ζητούν πρόβειο. Υπάρχει μερίδα που φοβάται λόγω των κρουσμάτων, αλλά περίπου το 70% εξακολουθεί να το προτιμά». Το αρνί παραμένει επίσης ακριβό: από 8,5 ευρώ το κιλό στον παραγωγό, φτάνει έως 17 ευρώ το κιλό στα κρεοπωλεία. Παρ’ όλα αυτά, οι ειδικοί του κλάδου προβλέπουν σταθεροποίηση των τιμών του αρνιού, καθώς η ζήτηση έχει μειωθεί αισθητά.

Ακόμη και το μοσχαρίσιο κρέας έχει ακριβύνει έως και 25% σε σχέση με πέρυσι, εξαιτίας της πολιτικής της Ε.Ε. για την πράσινη μετάβαση, που μείωσε το ζωικό κεφάλαιο. Η Ελλάδα, που καλύπτει το 80% των αναγκών της από εισαγωγές, βλέπει τη χονδρική τιμή της μπάλας να ανεβαίνει από τα 12,5 στα 15,8 ευρώ το κιλό.

Μπορεί το 1948 οι αδερφοί McDonald να ξεκίνησαν να προσφέρουν μπιφτέκια για μόλις 15 σεντς, ωστόσο μετά από αρκετές δεκαετίες, οι Αμερικανοί, βλέπουν να χάνουν σιγά σιγά το άλλοτε αυτονόητο δικαίωμα στην απόλαυση ενός burger μέσα σε ένα fast food.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, το δεύτερο τρίμηνο του 2024, η μέση τιμή ενός burger σε εστιατόριο γρήγορου φαγητού ήταν 8,41 δολάρια, αυξημένη κατά 16% σε σχέση με πριν από πέντε χρόνια, σύμφωνα με τα στοιχεία του Ignite Menu της συμβούλου τροφίμων Technomic.

Τα burgers έχουν γίνει πλέον αρκετά ακριβά που οι καταναλωτές χαμηλού εισοδήματος να έχουν περιορίσει τις επισκέψεις τους στα fast food, γεγονός που οδήγησε την πρώτη πτώση πωλήσεων της αλυσίδας McDonald’s εδώ και τέσσερα χρόνια, σύμφωνα με τα αποτελέσματα του τελευταίου τριμήνου.

Το πρόβλημα είναι στο κρέας

Η αλυσίδα προσπάθησε να ανταποκριθεί στην πρόκληση με προσφορές, κάτι που άλλοι ανταγωνιστές που είδαν επίσης τις πωλήσεις τους να υποχωρούν. Ωστόσο το πρόβλημα είναι πιο βαθύ και δεν σχετίζεται με το γρήγορο φαγητό, αλλά με το βόειο κρέας, όπως επισημαίνει το Bloomberg.

Η μέση τιμή λιανικής ανά λίβρα για κιμά βοείου κρέατος στις πόλεις των ΗΠΑ τον Αύγουστο ήταν 5,58 δολάρια ανά λίβρα, ένα υψηλό ρεκόρ που αντανακλά τους ιστορικά χαμηλούς αριθμούς των κοπαδιών βοοειδών στις ΗΠΑ, τα οποία έφτασαν σε χαμηλό 73 ετών τον Ιανουάριο.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του ΣΚΑΪ, εδώ και 14 χρόνια, από την εποχή των τρελών αγελάδων, οι Έλληνες κτηνοτρόφοι απαγορεύεται να εξάγουν τα προϊόντα τους σε ΗΠΑ και Καναδά.

«Τις προϋποθέσεις τις έχουμε πάνω από μια δεκαετία όμως κανένας δεν ενδιαφέρθηκε να κάνει τον φάκελο και να τον στείλει», δηλώνει ο Λευτέρης Γίτσας, Πρόεδρος Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Κρέατος.

«Είναι μια διαδικασία που έχει κρατήσει πάνω από 14 χρόνια», αναφέρει ο Γιώργος Στρατάκος, Γενικός Γραμματέας Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης.

Οι αρμόδιες αμερικανικές αρχές θεωρούν ότι η Ελλάδα δεν πληροί τα στάνταρ σε ότι αφορά τις συνθήκες υγιεινής και ασφάλειας των προϊόντων κρέατος.

«Στην Ελλάδα δεν υπάρχει σοβαρός έλεγχος γύρω από τα προϊόντα μας, κυκλοφορούν προϊόντα που δεν πρέπει να υπάρχουν στα καταστήματα και αυτό είναι γιατί ο έλεγχος δεν είναι σοβαρός», σημειώνει ο Λούστας Νίκος, ιδιοκτήτης εταιρείας εμπορία κρεάτων.

Ο ίδιος προσθέτει πως «σε κεμπάπ μοσχαρίσιο, το κρέας που υπερισχύει είναι το κοτόπουλο. Άρα ποιος θα μας εμπιστευθεί σαν χώρα για να μπορούμε να εξάγουμε. Σοβαρές προδιαγραφές έχουν δύο τρία εργοστάσια στην Ελλάδα».

Οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στις αρμόδιες ελληνικές αρχές με τις αντίστοιχες των ΗΠΑ προκειμένου να αρθούν τα εμπόδια ξεκινήσαν το μακρινό 2010 και μέχρι σήμερα δεν έχουν τελεσφορήσει.

«Δεν είχαμε το πιστοποιητικό με το οποίο να βεβαιώνει ότι η χώρα έχει απαλλαγεί από κάποιες ζωονόσους», υπογραμμίζει ο κ. Γίτσας.

Ο ίδιος συμπληρώνει πως κατατέθηκε ο φάκελος εκπρόθεσμα και λέω εκπρόθεσμα γιατί πέρυσι τον Μάιο συνεδρίασε η Παγκόσμια Επιτροπή Υγείας των Ζώων, είδε τον φάκελο ότι ήταν εκπρόθεσμος και δεν έβγαλε απόφαση.

Πριν 10 μέρες οι ΗΠΑ απέστειλαν νέο έγγραφο προς το ελληνικό υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης ζητώντας διευκρινίσεις και εγγυήσεις προκειμένου να άρουν τους περιορισμούς.

Άλλοι πάντως αποδίδουν την αμερικανική απαγόρευση σε εμπορικό πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης, με την Ελλάδα να αποτελεί έναν από τους αδύναμους κρίκους.

Στην εκπομπή «Κοινωνία Ώρα MEGA» μίλησε ο κτηνοτρόφος Λευτέρης Αγγέλου, ο οποίος τόνισε πως το κόστος παραγωγής είναι μεγάλο και αβάσταχτο για τους κτηνοτρόφους.

«Έχουν αυξηθεί οι πρώτες ύλης, οι ζωοτροφές μας έχουν αυξηθεί κατά 100%-150%, η ενέργεια έχει αυξηθεί κατά 300%. Συνήθως όλα αυτά μπορούσαμε να τα απορροφήσουμε όταν γίνονταν οι ανάλογες ενέργειες από τις εταιρείες. Πλέον οι εταιρείες ισχυρίζονται ότι η αγορά δεν μπορεί να υποστηρίξει περαιτέρω αύξηση, επομένως έχουν παγώσει οι τιμές»

Όπως τόνισε ο ίδιος, πέρυσι το μηνιαίο κοστολόγιο ανερχόταν στα 37.000 περίπου, ενώ φέτος οι δαπάνες ανέρχονται στα 46.000 ευρώ.

«Βγαίνουμε οριακά και γι’ αυτό δεν μπαίνουν νέοι στον κλάδο, γιατί αυτές οι επιχειρήσεις πλέον δεν μπορούν να κάνουν απόσβεση», δήλωσε.

Ειδικότερα, η τσιμπημένη τιμή του μοσχαρίσιου κρέατος οφείλεται στο μεγάλο κόστος παραγωγής.

Όλα τα παραπάνω είναι ασύμφορα για τους κτηνοτρόφους, οι οποίοι προειδοποιούν πως μέσα στο επόμενο διάστημα θα υπάρχει έλλειψη στα γαλακτοκομικά.

Η αύξηση στο κόστος των ζωοτροφών, στο ενεργειακό κόστος και στα μεταφορικά είναι οι βασικοί παράγοντες που ανεβάζουν τις τιμές.

Συγχρόνως, το κόστος των καλλιεργειών και της ενέργειας που συνεχώς, αυξάνονται το τελευταίο διάστημα, στον απόηχο του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία επιδεινώνουν την κατάσταση, με αποτέλεσμα πολλοί κτηνοτρόφοι να αναγκάζονται να πουλούν ζώα ή να εκτρέφουν όλο και λιγότερα.

Το γεγονός αυτό, μακροπρόθεσμα, θα οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη μείωση της παραγωγής. Ως αποτέλεσμα, εκτιμάται πως οι τιμές του κρέατος – οι οποίες ήδη, κυμαίνονται σε υψηλά επίπεδα ρεκόρ – δεν θα υποχωρήσουν σύντομα, επιβαρύνοντας περαιτέρω τους προϋπολογισμούς των νοικοκυριών.

Ο δείκτης τιμών του κρέατος του οργανισμού τροφίμων και γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών αυξήθηκε κατά 10% από την αρχή του έτους, σημειώνοντας ρεκόρ τον Απρίλιο. Παράλληλα, στις ΗΠΑ, οι τιμές των μπέικον, στήθους κοτόπουλου και κιμά δεν ήταν ποτέ υψηλότερες. Η παγκόσμια παραγωγή κοτόπουλου, χοιρινού και βοείου κρέατος θα επιβραδυνθεί σε άνοδο 1,4% το 2022, έναντι 5,4% πέρυσι, προβλέπει η κυβέρνηση των ΗΠΑ .

Στο μεταξύ, η παραγωγή χοιρινού κρέατος στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τον κορυφαίο εξαγωγέα στον κόσμο, θα μειωθεί κατά 3% φέτος, η πρώτη πτώση από το 2019 σύμφωνα με πληροφορίες από το Bloomberg. Η Tyson Foods Inc., η μεγαλύτερη εταιρεία κρέατος στις ΗΠΑ, προειδοποίησε για συρρίκνωση των προμηθειών.

«Οι παραγωγοί δεν μπορέσουν να αντέξουν ολόκληρο το κόστος», δήλωσε ο Upali Galketi Arachilage στον FAO. «Είναι πολύ πιθανό να δούμε τους καταναλωτές να πληρώνουν περισσότερα χρήματα» καταλήγει.

Ιδιαίτερα οι βιομηχανικά ανεπτυγμένες χώρες βρίσκονται αντιμέτωπες με έναν διαρκώς αυξανόμενο αριθμό ανθρώπων, οι οποίοι πάσχουν από ασθένειες που σχετίζονται με διατροφικά ζητήματα. Κάποιες από αυτές αρκετά γνωστές, ανάμεσά τους η παχυσαρκία, ο διαβήτης καθώς και ορισμένοι τύποι καρκίνου. Η πανδημία κατέστησε σαφές σε τι μπορεί να οδηγήσει η κατάσταση αυτή: Άτομα υπέρβαρα, διαβητικοί και όσοι πάσχουν από καρδιακές παθήσεις διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για επιπλοκές, που μπορεί να οδηγήσουν μέχρι και στον θάνατο.

Ποιες ασθένειες μπορεί να προκαλέσει η κατανάλωση κρέατος;

Ο Βάλτερ Βίλετ ερευνά εδώ και 40 χρόνια τον συσχετισμό ανάμεσα στη διατροφή και τις διάφορες ασθένειες. Είναι καθηγητής Επιδημιολογίας και Διατροφής στο Harvard, στη Βοστώνη. Όταν ερωτήθηκε για τα κύρια προβλήματα υγείας που προκαλεί η κατανάλωση κόκκινου κρέατος, κατονόμασε καρδιαγγειακές παθήσεις και διαβήτη τύπου 2: «Το κόκκινο κρέας έχει υψηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά, τα οποία αυξάνουν την χοληστερόλη στο αίμα και αυτό είναι μια σαφής αιτία καρδιακών προσβολών», υπογράμμισε. Ταυτόχρονα, σημείωσε ότι το κόκκινο κρέας δεν περιέχει σχεδόν καθόλου πολυακόρεστα λιπαρά οξέα, τα οποία με τη σειρά τους μειώνουν τα επίπεδα λίπους στο αίμα και συνεπώς τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων. Σύμφωνα με έρευνες, ενδέχεται επίσης η κατανάλωση κόκκινου κρέατος να συνδέεται και με τη λειτουργία των νεφρών.

Ο Βάλτερ Βίλετ συμμετείχε σε ορισμένες μελέτες που εξέτασαν τη σχέση μεταξύ της κατανάλωσης κρέατος και του σακχαρώδους διαβήτη, γνωστού και ως διαβήτη τύπου 2. Σύμφωνα με τις μελέτες, ιδιαίτερα το κόκκινο κρέας ευνοεί την ανάπτυξη του εν λόγω διαβήτη. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει καταγράψει περίπου 60 εκατομμύρια ανθρώπους που πάσχουν από διαβήτη στην Ευρώπη, εντοπίζοντας παράλληλα ανοδική πορεία. Ο διαβήτης «μπορεί να αποφευχθεί σε μεγάλο βαθμό μέσω της υγιεινής διατροφής και της άσκησης», επισημαίνει ο ΠΟΥ στον ιστότοπό του.

Φυσικά το κρέας είναι μόνο μία μεταβλητή. «Το να σταματά κανείς την κατανάλωση κρέατος, και αντ' αυτού να καταναλώνει αναψυκτικά με ζάχαρη δεν έχει κανένα όφελος για την υγεία», αναφέρει ο Βίλετ.

Είναι το κρέας καρκινογόνο;

Πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να πιστεύουν ότι το κρέας είναι απλώς μέρος μιας υγιεινής διατροφής. Αυτό συμβαίνει πράγματι σε περιοχές όπου είναι δύσκολο να καλλιεργηθούν λαχανικά και όσπρια και τίθεται ζήτημα επιβίωσης. «Φυσικά και το κρέας έχει πολύτιμα συστατικά», τονίζει ο Βάλτερ Βίλετ. Το κοτόπουλο θεωρεί ότι είναι λιγότερο επιβλαβές από το κόκκινο κρέας, ενώ το ψάρι μπορεί επίσης να συμβάλει σε μία υγιεινή διατροφή – δεν χρειάζεται να γίνει κανείς χορτοφάγος για να παραμείνει υγιής, λέει ο ειδικός.

Μια πρόσφατη μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Βόννης καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η κατανάλωση κρέατος στην Ευρώπη θα πρέπει να μειωθεί τουλάχιστον κατά 75%, με βάση τουλάχιστον τους κλιματικούς στόχους της κυβέρνησης – ένας στόχος που θα συμβάλει θετικά και στην υγεία. Και όπως υποστηρίζει και ο Βάλτερ Βίλερ, «δεν υπάρχουν υγιείς άνθρωποι δίχως έναν υγιή πλανήτη».

Τα δεδομένα των επίσημων δεικτών της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής για το 2019 (περίοδος μετά τα μνημόνια και πριν τον κορωνοϊό) είναι σοκαριστικά και ταυτόχρονα αποκαλυπτικά για τις κοινωνικές πληγές που έχουν προκαλέσει η κρίση και οι πολιτικές σκληρής λιτότητας:

Μόνο 2 στα 10 νοικοκυριά έχουν ικανοποιητική θέρμανση τον χειμώνα, 4 στους 10 Ελληνες -με περιορισμένα εισοδήματα- δεν μπορούν να φάνε κρέας κάθε δεύτερη ημέρα, ενώ 7 στους 10 δηλώνουν οικονομική δυσκολία να αντιμετωπίσουν έκτακτες δαπάνες ύψους 380 ευρώ. Το ίδιο ποσοστό νοικοκυριών (7 στα 10) δεν μπορεί να πληρώσει το τραπεζικό δάνειο που έχει πάρει.

Για να γίνει ακόμα πιο κατανοητό το μέγεθος του προβλήματος, θα πρέπει να εξηγήσουμε τον διαχωρισμό που κάνει η ΕΛΣΤΑΤ σε φτωχά και μη φτωχά νοικοκυριά. Ως βάση λαμβάνεται το ελάχιστο μέσο καθαρό μηνιαίο εισόδημα για την αντιμετώπιση των αναγκών των νοικοκυριών, που, σύμφωνα με την Αρχή, ανέρχεται σε 1.921 ευρώ. Η έρευνα που διεξήχθη από την ΕΛΣΤΑΤ έδειξε ότι στη μεταμνημονική εποχή του κορωνοϊού τα φτωχά νοικοκυριά χρειάζονται 1.640 ευρώ για να τα βγάλουν πέρα κάθε μήνα, ενώ τα μη φτωχά νοικοκυριά χρειάζονται τουλάχιστον 1.982 ευρώ!

Τα στοιχεία

Με βάση τα στοιχεία της Ερευνας Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης των Νοικοκυριών 2019 της ΕΛΣΤΑΤ, o πληθυσμός που τότε βρισκόταν σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικό αποκλεισμό ανερχόταν σε 30% (3.161.900 άτομα) του πληθυσμού της χώρας. Δηλαδή, προτού ακόμη ξεσπάσει η κρίση του κορωνοϊού σημαντικό μέρος της ελληνικής κοινωνίας ήταν αντιμέτωπο με την υλική στέρηση και την εισοδηματική φτώχεια. Η πανδημία ήρθε να επιβαρύνει πρόσθετα αυτό το κομμάτι του πληθυσμού, το οποίο έχει υποφέρει τα μέγιστα την τελευταία δεκαετία. Σύμφωνα, λοιπόν, με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, η σκιά της λιτότητας και των μνημονίων παραμένει βαριά για τον μέσο Ελληνα, αφού:

■ Το ποσοστό του πληθυσμού που διαβιοί σε κατοικία με στενότητα χώρου ανέρχεται σε 28,7% για το σύνολο του πληθυσμού, σε 25% για τον μη φτωχό πληθυσμό και σε 45,7% για τον φτωχό πληθυσμό.

■ Το 37,7% των φτωχών νοικοκυριών δηλώνει ότι στερείται τη διατροφή που περιλαμβάνει κάθε δεύτερη ημέρα κοτόπουλο, κρέας, ψάρι ή λαχανικά ίσης θρεπτικής αξίας, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό των μη φτωχών νοικοκυριών εκτιμάται σε 6,1%.

■ Το ποσοστό των νοικοκυριών που δηλώνουν οικονομική αδυναμία να έχουν ικανοποιητική θέρμανση τον χειμώνα ανέρχεται σε 17,9%, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τα φτωχά νοικοκυριά είναι 34,1% και για τα μη φτωχά νοικοκυριά 14,3%.

■ Το 73% των φτωχών νοικοκυριών και το 42,2% των μη φτωχών δηλώνουν οικονομική δυσκολία να αντιμετωπίσουν έκτακτες, αλλά αναγκαίες δαπάνες ύψους περίπου 380 ευρώ.

■ Το 45,4% των νοικοκυριών που έχουν πάρει καταναλωτικό δάνειο για αγορά αγαθών και υπηρεσιών δηλώνει ότι δυσκολεύεται πάρα πολύ στην αποπληρωμή αυτού ή των δόσεων.

■ Το 19,2% των φτωχών νοικοκυριών, το 6,5% των μη φτωχών νοικοκυριών και το 9,7% του συνόλου των νοικοκυριών δεν διαθέτουν ένα τουλάχιστον Ι.Χ. επιβατηγό αυτοκίνητο, ενώ το 6,3% των φτωχών νοικοκυριών, το 1,7% των μη φτωχών και το 2,5% του συνόλου των νοικοκυριών δεν διαθέτουν προσωπικό ηλεκτρονικό υπολογιστή, αν και τον χρειάζονται, λόγω οικονομικής αδυναμίας.

■ Το 17,3% του πληθυσμού δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να συναντιέται (στο σπίτι ή κάπου αλλού) με φίλους ή συγγενείς για γεύμα ή ποτό τουλάχιστον μία φορά τον μήνα. Τα αντίστοιχα ποσοστά για τον φτωχό και τον μη φτωχό πληθυσμό ανέρχονται σε 38,3% και 13%.

■ Το 32,1% του πληθυσμού δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να συμμετέχει τακτικά σε δραστηριότητες αναψυχής, όπως αθλητισμός, σινεμά κ.λπ. Τα αντίστοιχα ποσοστά για τον φτωχό και τον μη φτωχό πληθυσμό ανέρχονται σε 55,9% και 27,2%.

■ Το 58,6% των φτωχών νοικοκυριών δηλώνει δυσκολία στην έγκαιρη πληρωμή πάγιων λογαριασμών, όπως αυτοί του ηλεκτρικού ρεύματος, του νερού, του φυσικού αερίου κ.λπ. Το 64,8% των φτωχών νοικοκυριών αναφέρει μεγάλη δυσκολία στην αντιμετώπιση των συνήθων αναγκών του με το συνολικό μηνιαίο ή εβδομαδιαίο εισόδημά του.

■ Το 40,5% του πληθυσμού δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να ξοδεύει χρήματα για τον εαυτό του ή για κάποιο χόμπι χωρίς να συμβουλευτεί κάποιο άλλο μέλος του νοικοκυριού. Το ποσοστό εκτιμάται στο 68% για τον φτωχό πληθυσμό και στο 34,9% για τον μη φτωχό πληθυσμό.

■ Το 5,4% του πληθυσμού δεν διαθέτει σύνδεση στο Διαδίκτυο για οικιακή χρήση λόγω έλλειψης οικονομικής δυνατότητας. Τα αντίστοιχα ποσοστά για τον φτωχό και τον μη φτωχό πληθυσμό ανέρχονται σε 15,3% και 3,3%.

■ Περιβαλλοντικά προβλήματα από παρακείμενη βιομηχανία ή προβλήματα από την κυκλοφορία αυτοκινήτων δηλώνει ότι αντιμετωπίζει το 20,3% των νοικοκυριών, ενώ το 16% αναφέρει ως πρόβλημα τους βανδαλισμούς και την εγκληματικότητα στην περιοχή του.

Σύγκριση συνθηκών

Το κόστος από τη λαίλαπα των μνημονίων αποτυπώνεται και μέσα από τη σύγκριση των συνθηκών διαβίωσης στην Ελλάδα με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Ενώ το 2008, όταν ξέσπασε η παγκόσμια οικονομική κρίση, το 11,2% των Ελλήνων είχε ελλείψεις σε βασικά αγαθά, το 2015 το ποσοστό αυτό εκτινάχθηκε στο 22,2% και το 2019 διαμορφώθηκε στο 15,9%. Επίσης, το 2019 η Ελλάδα ήταν η δεύτερη φτωχότερη χώρα-μέλος της Ε.Ε. μετά τη Βουλγαρία (19,8%). Τη χώρα μας ακολουθεί η Ρουμανία με ποσοστό 14,5%. Με τη διαφορά, όμως, ότι ενώ το ποσοστό φτώχειας των πρώην κομμουνιστικών βαλκανικών κρατών έχει μειωθεί σημαντικά -σχεδόν στο μισό- το αντίστοιχο στην Ελλάδα παραμένει σε υψηλά επίπεδα. Τα χαμηλότερα ποσοστά φτώχειας και στερήσεων καταγράφονται στη Νορβηγία με 2%, στην Ολλανδία και τη Φινλανδία με 2,4%, καθώς και στην Αυστρία και τη Δανία με 2,6%.

Πηγή: Newmoney

Σύμφωνα με τη νέα μεγάλη διεθνή έρευνα, οι άνθρωποι δεν έχουν ιδιαίτερο λόγο να περιορίσουν την κατανάλωση κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος, αφού είναι ανεπαρκή τα έως τώρα επιστημονικά δεδομένα ότι κάτι τέτοιο ενέχει κινδύνους για διαβήτη, καρκίνο ή καρδιοπάθεια.

Λίγο-πολύ, η νέα έρευνα κατέληξε στο ανατρεπτικό συμπέρασμα ότι όσοι μειώνουν ή κόβουν αυτά τα κρέατα, φαίνεται να έχουν ελάχιστα έως μηδαμινά οφέλη στην υγεία τους, συνεπώς δεν έχει κανείς λόγο να περιορίσει το αγαπημένο λουκάνικο, μοσχάρι, μπέικον ή ζαμπόν του.

Αυτό μπορεί να χαροποιήσει τους φανατικούς του κρέατος, αλλά θα φέρει σύγχυση στο ευρύτερο κοινό που βλέπει τους επιστήμονες κατά καιρούς να κάνουν στροφή 180 μοιρών σε θέματα διατροφής, καθώς το κόκκινο κρέας δεν είναι η μοναδική υπό αμφισβήτηση περίπτωση (λίπη, αλάτι, υδατάνθρακες κ.α.).

Εδώ και αρκετά χρόνια, η κυρίαρχη επιστημονική συμβουλή και από τους διεθνείς οργανισμούς υγείας είναι ότι οι καταναλωτές πρέπει να μην τρώνε πολλά κόκκινα και επεξεργασμένα κρέατα, επειδή περιέχουν κορεσμένα συντηρητικά και λίπη.

Όμως η νέα έρευνα ουσιαστικά εγείρει βάσιμες αμφιβολίες κατά πόσο τα εμπειρικά στοιχεία επιβεβαιώνουν κάτι τέτοιο. Αμέσως ξέσπασε επιστημονική διαμάχη, με άλλους επιστήμονες να κατηγορούν τους ερευνητές για λανθασμένα και επικίνδυνα συμπεράσματα που αθωώνουν κακώς το κόκκινο κρέας.

Η τριετούς διάρκειας μελέτη από 14 ερευνητές σε επτά χώρες, με επικεφαλής τον αναπληρωτή καθηγητή επιδημιολογίας Μπράντλεϊ Τζόνστον του καναδικού Πανεπιστημίου Νταλουζί, δημοσιεύθηκε στο αμερικανικό ιατρικό περιοδικό «Annals of Internal Medicine».

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει ταξινομήσει το επεξεργασμένο κρέας ως δυνητικά καρκινογόνο από το 2015, ενώ το Παγκόσμιο Ταμείο Ερευνών για τον Καρκίνο (WCRF) έχει κάνει ανάλογη προειδοποίηση από το 2010.