Ο πόλεμος των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν προκαλεί ένα νέο κύμα αυξήσεων των τιμών σε μια παγκόσμια οικονομία που μόλις που έχει ανακάμψει από την προηγούμενη κρίση. Καθώς η ζημιά συσσωρεύεται, αρχίζει να κλονίζει το ασφαλέστερο καταφύγιο της παγκόσμιας χρηματοοικονομικής αγοράς: την αγορά κρατικών ομολόγων των G7, αξίας άνω των 50 τρισ. δολαρίων, όπου οι μακροπρόθεσμες αποδόσεις έφτασαν αυτή την εβδομάδα στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο δεκαετιών. Με απλά λόγια, οι επενδυτές αρχίζουν να ανησυχούν ότι ο υψηλότερος πληθωρισμός ήρθε για να μείνει. Θέλουν αποζημίωση για αυτόν τον κίνδυνο και αναμένουν ότι οι κεντρικές τράπεζες θα πρέπει να αυξήσουν τα επιτόκια για να τον περιορίσουν.

«Έχουμε αυτή τη σειρά ατελείωτων διαταραχών στην προσφορά και αυτές τις μεγάλες διαρθρωτικές αλλαγές στην παγκόσμια οικονομία, και αυτό θα δημιουργήσει μεγάλη μεταβλητότητα στον πληθωρισμό», τόνισε ο Ντάριο Πέρκινς, διευθύνων σύμβουλος της TS Lombard. «Θα υπάρξουν αυξήσεις επιτοκίων παντού».

Οι κεντρικοί τραπεζίτες δεν μπορούν να κάνουν πολλά για την ξαφνική διακοπή της ενέργειας από τον Περσικό Κόλπο, ακριβώς όπως δεν είχαν λύσεις για τις υψηλότερες τιμές των εμπορευμάτων μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία ή για τα κλεισίματα εργοστασίων κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Η διατήρηση των προσδοκιών για τον πληθωρισμό γίνεται πιο δύσκολη όταν οι αυξήσεις των τιμών έρχονται η μία μετά την άλλη. Ο κόσμος μπορεί απλώς να χάσει την εμπιστοσύνη του στην ικανότητα ή τη βούληση των υπευθύνων χάραξης πολιτικής να επιτύχουν τους στόχους τους και να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο υψηλότερος πληθωρισμός ήρθε για να μείνει — μια άποψη που στη συνέχεια ενσωματώνεται στις μισθολογικές απαιτήσεις των εργαζομένων ή στον καθορισμό των τιμών από τις επιχειρήσεις, καθώς και στις αγορές ομολόγων που καθορίζουν το κόστος του χρήματος, ειδικά για τους αγοραστές κατοικιών.

Ένα τεράστιο ερώτημα που πλανάται πάνω από τις παγκόσμιες αγορές είναι αν η πιο ισχυρή κεντρική τράπεζα θα ακολουθήσει παρόμοια πορεία. Ο Κέβιν Γουόρς πρόκειται να αναλάβει τα ηνία της Fed ως υποψήφιος του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει ζητήσει επανειλημμένα χαμηλότερα επιτόκια. Είναι ένα σημάδι του πόσο δραστικά ο πόλεμος με το Ιράν έχει αλλάξει τις προοπτικές, καθώς οι αγορές εκτιμούν πλέον ότι η πρώτη κίνηση της Fed υπό τον Γουόρς θα είναι η αύξηση των επιτοκίων.

Οι κεντρικές τράπεζες αλλού θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν παρόμοια πίεση, κυρίως λόγω της συσσώρευσης δημόσιου χρέους, το οποίο κοστίζει περισσότερο να εξυπηρετηθεί όταν τα επιτόκια ανεβαίνουν.

Η ενεργειακή κρίση δίνει στις κυβερνήσεις νέα ώθηση για δαπάνες, καθώς επιδιώκουν να προστατεύσουν τους πολίτες τους. Ορισμένες από αυτές τις προσπάθειες δεν κοστίζουν δημόσια χρήματα, όπως οι οδηγίες της Ινδίας προς τους δημόσιους υπαλλήλους να εργάζονται από το σπίτι ή οι περιορισμοί της Κορέας στην οδήγηση, αλλά άλλες κοστίζουν. Η Βραζιλία και η Γερμανία είναι μεταξύ των χωρών που ανακοίνωσαν επιδοτήσεις καυσίμων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Αυστραλία πρoσέφεραν βοήθεια στους αγρότες που πλήττονται από το κόστος του ντίζελ και των λιπασμάτων.

Μέχρι στιγμής, το κόστος δεν πλησιάζει καν αυτό που οι κυβερνήσεις ξόδευαν συστηματικά κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Ωστόσο, μια παρατεταμένη ενεργειακή κρίση θα μπορούσε να απαιτήσει περισσότερα. Οι υπουργοί Οικονομικών των χωρών του G7 προσπάθησαν να καθησυχάσουν τις αγορές δεσμευόμενοι ότι δεν θα λάβουν μέτρα που θα καταστρέψουν τον προϋπολογισμό αλλά μόνο «προσωρινά, στοχευμένα και δημοσιονομικά υπεύθυνα» μέτρα.

Όσον αφορά τα δημοσιονομικά, οι κυβερνήσεις των G7 έχουν τις ιδιαιτερότητές τους. Η Ιαπωνία έχει το μεγαλύτερο χρέος, οι ΗΠΑ προηγούνται στα δημοσιονομικά ελλείμματα και το Ηνωμένο Βασίλειο πληρώνει το υψηλότερο κόστος δανεισμού. Ωστόσο, πολλοί επενδυτές διακρίνουν ένα κοινό μοτίβο.

«Όλα καταλήγουν στη δημοσιονομική πολιτική», τόνισε ο Μπριζ Κουράνα, διαχειριστής χαρτοφυλακίου σταθερού εισοδήματος στη Wellington Management. «Αν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θέλουν να μειωθούν οι μακροπρόθεσμες αποδόσεις, πρέπει να ξοδέψουν λιγότερα».

Βεβαίως, ακόμη και σε αυτό το πλαίσιο, οι περισσότεροι αναλυτές δεν προβλέπουν ένα πληθωριστικό σοκ από τον πόλεμο με το Ιράν τόσο μεγάλο όσο αυτό που ακολούθησε την πανδημία, πόσο μάλλον τη Μεγάλη Πληθωριστική Περίοδο της δεκαετίας του 1970.

Τα μέσα της αγοράς ομολόγων που μετρούν τον πληθωριστικό κίνδυνο σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, γνωστά ως breakevens, δεν παρουσιάζουν μεγάλη άνοδο. Μια πιθανή επιβράδυνση των οικονομιών λειτουργεί ενάντια στις άμεσες πιέσεις στις τιμές: η απασχόληση στο Ηνωμένο Βασίλειο σημείωσε τον Απρίλιο τη μεγαλύτερη πτώση από την πανδημία και υπάρχουν σημάδια αδυναμίας και αλλού στην Ευρώπη. Εάν υπάρξει ταχύτερος πληθωρισμός, αυτό μπορεί να συμβάλει στη σταθεροποίηση των δεικτών χρέους. Mακροπρόθεσμα, υπάρχουν δυνάμεις που θα μπορούσαν να περιορίσουν τις τιμές, όπως η υπόσχεση της τεχνητής νοημοσύνης.

Η άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης είναι ένας σημαντικός λόγος για τον οποίο οι αγορές δεν έχουν ανησυχήσει ιδιαίτερα από τους κινδύνους του πληθωρισμού. Στις ΗΠΑ συνεχίζουν να καταγράφουν ιστορικά υψηλά, αν και η αμείωτη άνοδος των αποδόσεων αρχίζει να δοκιμάζει αυτό το αφήγημα, απειλώντας να συσφίξει τις χρηματοοικονομικές συνθήκες και να αμφισβητήσει τις υψηλές αποτιμήσεις.

Βραχυπρόθεσμα, η βιασύνη για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης προσθέτει πληθωριστικές πιέσεις, αντί να τις μειώνει. Τα κέντρα δεδομένων χρειάζονται τεράστιες ποσότητες τσιπ μνήμης και η αλυσιδωτή ζήτηση για αυτά ωθεί προς τα πάνω τις τιμές βασικών ειδών οικιακής χρήσης, όπως υπολογιστές και κονσόλες παιχνιδιών. Αυτή η επίδραση θα κορυφωθεί στις ΗΠΑ τον επόμενο Φεβρουάριο, προσθέτοντας 0,4% στον γενικό πληθωρισμό, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Bloomberg.

Η Κίνα επωφελείται δεόντως από την αύξηση των εξαγωγών τσιπ, ενώ η άνοδος του αργού πετρελαίου βοήθησε να σπάσει μια μακροχρόνια αποπληθωριστική τάση στα εργοστασιακά κόστη. Καθώς οι εξαγωγείς πρέπει να αυξήσουν τις ζητούμενες τιμές, αυτό αφαιρεί μια άλλη ισχύ που συγκρατεί τον παγκόσμιο πληθωρισμό. Ωστόσο, τα τελευταία στοιχεία υποδηλώνουν ότι η κεντρική τράπεζα της χώρας αντιμετωπίζει πιέσεις να χαλαρώσει τη νομισματική πολιτική, και όχι να τη συσφίξει, τους επόμενους μήνες.

Ένας άλλος πληθωριστικός παράγοντας είναι το κλίμα, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα. Το κλείσιμο του Ορμούζ ωθεί ήδη τις τιμές των τροφίμων προς τα πάνω, κάτι που πλήττει περισσότερο τις φτωχές χώρες, ενώ το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα του ΟΗΕ αναφέρει ότι ο πόλεμος θα μπορούσε να οδηγήσει αριθμό-ρεκόρ ανθρώπων παγκοσμίως σε καθεστώς οξείας πείνας.

Ωστόσο, υπάρχει επίσης αυξημένη πιθανότητα να εμφανιστεί ένα «ισχυρό ή πολύ ισχυρό» φαινόμενο Ελ Νίνιο τους επόμενους μήνες, γεγονός που αποτελεί μια ακόμη απειλή για τις παγκόσμιες προμήθειες καλλιεργειών. Η ευρύτερη κλιματική αλλαγή καθιστά πιο συχνά τέτοια ακραία καιρικά φαινόμενα.

Η γήρανση του πληθυσμού αποτελεί επίσης ένα βασικό θέμα. Ενώ πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι αυτό λειτουργεί ως αντίθετη ώθηση στην αύξηση των τιμών, υπάρχει ένα αντίθετο επιχείρημα: Δεδομένου ότι η ομάδα του ενεργού πληθυσμού θα είναι σχετικά μικρότερη, τα μέλη της θα έχουν μεγαλύτερη διαπραγματευτική δύναμη να ανεβάσουν τους μισθούς. Επιπλέον, ένας γηραιότερος πληθυσμός αυξάνει το κόστος της υγειονομικής περίθαλψης.

Υπάρχει, παράλληλα, μια τάση για επανεξοπλισμό, η οποία διοχετεύει περισσότερα κρατικά χρήματα στις οικονομίες. Ο Τραμπ θέλει επιπλέον μισό τρισεκατομμύριο δολάρια για τον στρατιωτικό του προϋπολογισμό, ενώ η Ευρώπη και η Ιαπωνία επίσης αυξάνουν τις δαπάνες τους.

Υπάρχει επίσης μια απότομη αύξηση στη χρήση οικονομικών όπλων όπως οι κυρώσεις, οι δασμοί και οι περιορισμοί στις εξαγωγές, που απομονώνουν ορισμένα τμήματα της παγκόσμιας οικονομίας από άλλα και αυξάνουν το κόστος. Οι κυβερνήσεις και οι βιομηχανίες αναδιαμορφώνουν τις αλυσίδες εφοδιασμού, μετατοπίζοντας την εστίασή τους από το γρήγορο και το φθηνό στο ασφαλές, και οι υψηλότερες τιμές αποτελούν μέρος αυτής της διαπραγμάτευσης έως ότου τα νέα συστήματα σταθεροποιηθούν.

Τέλος, οι αυξήσεις των τιμών μετά την πανδημία έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην ανατροπή των κυβερνήσεων σε όλο τον κόσμο. Η οικονομική προσιτότητα ανέβηκε στην κατάταξη των ανησυχιών των ψηφοφόρων και παρέμεινε κοντά στην κορυφή. Μια μελέτη του γερμανικού Ινστιτούτου Kiel, η οποία εξέτασε εκατοντάδες εκλογές σε ολόκληρο τον ανεπτυγμένο κόσμο από το 1948, διαπίστωσε ότι τα «εξτρεμιστικά, αντισυστημικά και λαϊκιστικά κόμματα» τείνουν να κερδίζουν υποστήριξη μετά από αυξήσεις του κόστους διαβίωσης.

Τώρα, υπάρχουν αρκετές ενδείξεις που κάνουν κάποιους να αναρωτιούνται αν βρισκόμαστε στα πρόθυρα μιας νέας χρηματοπιστωτικής κρίσης.

Πώς θα μπορούσε να μοιάζει η επόμενη κρίση; Mε τις διεθνείς σχέσεις το 2026 να βρίσκονται σε πιο τεταμένη κατάσταση από ό,τι το 2008, θα έχουν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής τα εργαλεία για να την επιλύσουν;

Πριν από την κρίση που έπληξε την παγκόσμια οικονομία το 2008, υπήρχαν ενδείξεις σε ορισμένα τμήματα του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Το 2007, οι επενδύσεις σε επικίνδυνα ενυπόθηκα δάνεια στις ΗΠΑ κατέρρευσαν, καθώς οι ιδιοκτήτες ακινήτων δυσκολεύονταν να πληρώσουν. Τα αμοιβαία κεφάλαια που διαχειρίζονταν οι Bear Stearns, η BNP Paribas και άλλες τράπεζες αναγκάστηκαν είτε να παγώσουν τη δυνατότητα των επενδυτών να αποσύρουν τα χρήματά τους, είτε να ρευστοποιήσουν πλήρως τα αμοιβαία κεφάλαια.

Αυτά τα προβλήματα ήταν τα «καναρίνια σε ένα χρηματοοικονομικό ανθρακωρυχείο» που αποδείχθηκε πολύ βαθύ. Καθώς η νευρικότητα εξαπλωνόταν, ακόμη και οι τράπεζες σταμάτησαν τελικά να δανείζουν η μία στην άλλη από φόβο μήπως δεν πάρουν πίσω τα χρήματά τους, δημιουργώντας τη λεγόμενη «πιστωτική στενότητα». Αυτό προκάλεσε μια παγκόσμια χρηματοοικονομική κρίση. Ποιοι είναι, όμως, σήμερα οι τρεις μεγάλοι φόβοι των αγορών;

Ιδιωτική πίστωση

Σήμερα, αρκετά αμοιβαία κεφάλαια που δανείζουν χρήματα έχουν δηλώσει ζημίες ή έχουν περιορίσει τη δυνατότητα των επενδυτών να αποσύρουν τα χρήματά τους. Οι BlackRock, Blackstone, Apollo και Blue Owl έχουν όλες αντιμετωπίσει αιτήματα για αποσύρσεις δισεκατομμυρίων από ιδιωτικά πιστωτικά κεφάλαια – ιδρύματα που παρέχουν μια εναλλακτική λύση στις παραδοσιακές τράπεζες.

Οι ρυθμιστικές αρχές των τραπεζών και οι βετεράνοι του χρηματοπιστωτικού τομέα αναγνωρίζουν τις ομοιότητες.

Η αναπληρωτής διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας, Σάρα Μπριντίν, με ειδική αρμοδιότητα για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα υποστηρίζει ότι ο νέος κόσμος της ιδιωτικής πίστωσης έχει αναπτυχθεί γρήγορα, δεν έχει ακόμη δοκιμαστεί από χρηματοπιστωτικές αντιξοότητες και δεν είναι καλά κατανοητός. Ανησυχεί επίσης ότι μεγάλο μέρος των χρημάτων που δανείζουν τα ιδιωτικά πιστωτικά κεφάλαια είναι τα ίδια δανεισμένα, δημιουργώντας επίπεδα μόχλευσης που μπορούν να ενισχύσουν τυχόν απώλειες.

Ο Μοχάμεντ Ελ Εριάν, επικεφαλής οικονομικός σύμβουλος της γερμανικής χρηματοοικονομικής εταιρείας Allianz και πρώην διευθύνων σύμβουλος της PIMCO, του μεγαλύτερου επενδυτή ομολόγων στον κόσμο, συμφωνεί ότι ο κίνδυνος μιας νέας κρίσης υποτιμάται.

Ωστόσο, ο Λάρι Φινκ, επικεφαλής της BlackRock, της μεγαλύτερης εταιρείας διαχείρισης κεφαλαίων στον κόσμο, δήλωσε πρόσφατα στο BBC ότι δεν συμφωνεί με την άποψη ότι η ιδιωτική πίστωση αποτελεί απειλή για την παγκόσμια οικονομία.

Παρ’ όλα αυτά, ορισμένοι έχουν παρομοιάσει αυτό που συμβαίνει στον τομέα των ιδιωτικών πιστώσεων με ένα αργού ρυθμού bank run. Μπορεί να μην βλέπετε τις ουρές έξω από τα καταστήματα της Northern Rock, όπως είδαμε το 2007, αλλά υπάρχει μια σειρά επενδυτών που θέλουν τα χρήματά τους πίσω.

Ενέργεια

Ένας άλλος τρόπος με τον οποίο η ιστορία μπορεί να επαναλαμβάνεται είναι μέσω της ραγδαίας ανόδου των τιμών της ενέργειας.

Αυτό ήταν ένας παράγοντας που συνέβαλε στην κρίση του 2008. Η τιμή του αργού πετρελαίου Brent ανέβηκε από περίπου 50 δολάρια το βαρέλι στις αρχές του 2007 στα 100 δολάρια μέχρι το τέλος του έτους – φτάνοντας τελικά στο υψηλότερο σημείο των 147 δολαρίων τον Ιούλιο του 2008.

Σήμερα, οι τιμές του πετρελαίου έχουν ανέλθει σε πάνω από 100 δολάρια το βαρέλι, με προειδοποιήσεις ότι θα μπορούσαν να ανέβουν ακόμη περισσότερο αν δεν υπάρξει ταχεία επίλυση της σύγκρουσης με το Ιράν, η οποία έχει ουσιαστικά κλείσει τη σημαντικότερη ενεργειακή αρτηρία του κόσμου μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Ο Φατίχ Μπιρόλ, διευθύνων σύμβουλος του ΙΕΑ, χαρακτήρισε το συνεχιζόμενο κλείσιμο των Στενών ως «τη μεγαλύτερη κρίση ενεργειακής ασφάλειας στην ιστορία», επιμένοντας ότι είναι «πιο σοβαρή από τις προηγούμενες ενεργειακές κρίσεις του 1973, του 1979 και του 2022».

Αυτό το επίπεδο απαισιοδοξίας δεν αντικατοπτρίζεται ακόμη στις τρέχουσες τιμές του πετρελαίου. Αν και έχουν αυξηθεί κατά περισσότερο από 50% από πριν τη σύγκρουση με το Ιράν, απέχουν αρκετά από τα επίπεδα που παρατηρήθηκαν πριν την τελευταία χρηματοπιστωτική κρίση, όταν το πετρέλαιο έφτασε τα 147 δολάρια το βαρέλι (σε σημερινές τιμές, αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 190 δολάρια το βαρέλι).

Oι χρηματιστηριακές αγορές βρίσκονται επί του παρόντος στα, ή κοντά στα, υψηλότερα επίπεδα όλων των εποχών, κάτι που δεν μοιάζει με το πετρελαϊκό σοκ του 1973, το οποίο προκάλεσε πτώση 40% στις αμερικανικές χρηματιστηριακές αγορές.

Τεχνητή νοημοσύνη

Πάνω από 2 τρισ. δολάρια έχουν επενδυθεί στην τεχνητή νοημοσύνη, σε αυτό που ο συνιδρυτής της Microsoft, Μπιλ Γκέιτς, έχει ονομάσει «φρενίτιδα» και άλλοι έχουν περιγράψει ως φούσκα.

Αυτό έχει εκτοξεύσει τις αποτιμήσεις μερικών mega cap εταιρειών σε τέτοιο βαθμό που το 37% της αξίας του κύριου δείκτη της αμερικανικής χρηματιστηριακής αγοράς, του S&P 500, συγκεντρώνεται πλέον σε μόλις επτά εταιρείες.

Αυτό σημαίνει ότι τα εκατομμύρια των ανθρώπων που επενδύουν σε αμοιβαία κεφάλαια που παρακολουθούν δείκτες επενδύουν ένα μεγάλο μέρος των αποταμιεύσεών τους στην τεχνητή νοημοσύνη, είτε το θέλουν είτε όχι.

Ένα μεγάλο sell off μετοχών αυτών των εταιρειών θα έπληττε τους αποταμιευτές – συμπεριλαμβανομένων ιδιωτών και συνταξιοδοτικών ταμείων – και αναπόφευκτα θα κλόνιζε την εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων και των καταναλωτών.

Η έκρηξη της φούσκας των dotcom, η οποία κορυφώθηκε τον Μάρτιο του 2000, συνέβαλε στην πρόκληση ύφεσης το 2001. Ο δείκτης NASDAQ, με μεγάλη συμμετοχή εταιρειών τεχνολογίας, έπεσε σχεδόν 80% μεταξύ Μαρτίου 2000 και Οκτωβρίου 2002, χάνοντας δισεκατομμύρια σε αξία. Αυτή η κατάρρευση των εταιρειών που βασίζονταν στο διαδίκτυο, οι τεράστιες απώλειες των επενδυτών και οι εκτεταμένες απολύσεις στον τομέα της τεχνολογίας προκάλεσαν μια ευρύτερη ύφεση στην οικονομία.

Αντιμετώπιση της κρίσης

Υπάρχει επίσης το ερώτημα πόσο αποτελεσματικά θα μπορούσαν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής να αντιμετωπίσουν μία τέτοια κρίση.

Το 2008 οι κυβερνήσεις κατάφεραν τελικά να ελέγξουν το χάος, διοχετεύοντας δισεκατομμύρια δημόσιων πόρων σε μεγάλες τράπεζες για να αποτρέψουν την κατάρρευσή τους και αυξάνοντας τις εγγυήσεις για τις τραπεζικές καταθέσεις ώστε να αποτρέψουν τη φυγή των καταθετών. Ταυτόχρονα, οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες μείωσαν τα επιτόκια, συμπεριλαμβανομένης μιας σπάνιας συντονισμένης μείωσης το φθινόπωρο του ίδιου έτους. Ωστόσο, ορισμένοι ανησυχούν ότι αυτές οι επιλογές ενδέχεται να μην υπάρχουν πλέον.

Το 2008, το δημόσιο χρέος του Ηνωμένου Βασιλείου, μίας τεράστιας οικονομίας, ανερχόταν σε λιγότερο από το 50% του ΑΕΠ. Σήμερα, ο αριθμός αυτός πλησιάζει το 100%, μετά από σημαντικές παρεμβάσεις το 2008 για τη διάσωση των τραπεζών, τη στήριξη των μισθών κατά τη διάρκεια της πανδημίας και τις επιδοτήσεις ενέργειας το 2022 μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Επομένως, η ικανότητα της -βρετανικής σε αυτή την περίπτωση- κυβέρνησης να δανειστεί χρήματα είναι πολύ πιο περιορισμένη.

Υπάρχει επίσης η κακή κατάσταση των διεθνών σχέσεων. Εν μέσω της κρίσης του 2008, οι ηγέτες των διαφόρων κρατών συναντήθηκαν σε μια σειρά έκτακτων συνόδων κορυφής, συμπεριλαμβανομένης μιας κρίσιμης συνάντησης στην Ουάσινγκτον τον Νοέμβριο του 2008, όπου διαμόρφωσαν το σχέδιό τους για την παροχή δισεκατομμυρίων στις τράπεζες και μιας άλλης στο Λονδίνο τον Απρίλιο του 2009.

Όλα αυτά θα μπορούσαν να είναι πιο δύσκολα σήμερα, εν μέσω σημαντικών διαφωνιών μεταξύ των πλούσιων χωρών σχετικά με την εμπορική πολιτική, το ΝΑΤΟ και ακόμη και τη Γροιλανδία.

Όσο για τον Μπόμπι Σίγκαλ, που τώρα είναι καθηγητής Μαθηματικών, λέει ότι οι χρηματοπιστωτικές αγορές είναι ακόμη πιο περίπλοκες σήμερα και ποτέ δεν ξέρεις ακριβώς ποιες δυσάρεστες εκπλήξεις κρύβονται κάτω από την επιφάνεια.

«Είναι σαν να μεταβιβάζεις χρηματοοικονομικά μέσα από το ένα άτομο στο άλλο, χωρίς να είσαι σίγουρος για το τι περιέχουν. Νομίζω ότι η ανησυχία είναι ότι, αν συμβούν κάποια πράγματα, αυτά κλιμακώνονται πολύ γρήγορα στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Εκεί είναι που δεν θέλεις να είσαι ο τελευταίος που θα μείνει με την… καυτή πατάτα στα χέρια».

Η τρέχουσα κρίση πετρελαίου και φυσικού αερίου που προκλήθηκε από τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ είναι «πιο σοβαρή από αυτές του 1973, του 1979 και του 2002 μαζί», εκτίμησε ο Φατίχ Μπιρόλ, επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΔΟΕ), στην εφημερίδα Le Figaro.

Μιλώντας σε forum στην πρωτεύουσα της Φθιώτιδας, ο υπουργός έδωσε τον τόνο της κυβερνητικής γραμμής για την επόμενη φάση της κρίσης, επισημαίνοντας ότι τα τέσσερα πρώτα μέτρα που θα τεθούν σε ισχύ από την 1η Απριλίου είναι μία πρώτη απάντηση στις επιπτώσεις της διεθνούς αναταραχής και όχι η μοναδική. «Τα τέσσερα μέτρα που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός ως μια πρώτη απάντηση στις επιπτώσεις της κρίσης και θα εφαρμοστούν από 1η Απριλίου, δεν είναι το τέλος των παρεμβάσεων. Είναι η αρχή μιας συνεχούς προσπάθειας στήριξης για όσο διαρκεί η κρίση.

Εάν οι συνθήκες το απαιτήσουν, θα εξαντλήσουμε κάθε δημοσιονομικό περιθώριο, ώστε κανένας πολίτης, καμία επιχείρηση και καμία περιοχή της χώρας να μη μείνει απροστάτευτη», είπε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «δεν εξαντλήσαμε τις δημοσιονομικές δυνατότητές μας, γιατί πρέπει να υπάρχουν άμυνες για τη συνέχεια» και ότι «μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι η Ελλάδα μπορεί να αντέξει και στη σημερινή συγκυρία».

Πιερρακάκης για μέτρα στήριξης

Στο επίκεντρο της ομιλίας του βρέθηκαν τα τέσσερα πρώτα μέτρα στήριξης που ήδη έχουν ανακοινωθεί. Ο υπουργός επανέλαβε ότι η κυβέρνηση προχωρά στην Ψηφιακή Κάρτα Καυσίμων, ένα μέτρο που, όπως είπε, εκτιμάται ότι θα αποφέρει μέσο όφελος περίπου 36 λεπτά ανά λίτρο και θα καλύπτει περίπου τρεις στους τέσσερις ιδιοκτήτες οχημάτων με βάση και τη μέση κατανάλωση. Παράλληλα, ανέφερε ότι επιδοτείται το diesel κίνησης κατά περίπου 20 λεπτά το λίτρο απευθείας στην αντλία, ώστε να περιοριστεί το κόστος μεταφορών και η πίεση στις τιμές. Το τρίτο μέτρο αφορά τον πρωτογενή τομέα, με επιχορήγηση της αγοράς λιπασμάτων κατά 15% επί της αξίας των τιμολογίων, με στόχο να συγκρατηθεί το κόστος παραγωγής και να περιοριστούν αυξήσεις στα τρόφιμα.

Το τέταρτο μέτρο αφορά την αποζημίωση των ακτοπλοϊκών εταιρειών ώστε να συγκρατηθούν οι τιμές των εισιτηρίων και να προστατευθεί η νησιωτικότητα, κάτι που ο υπουργός χαρακτήρισε «ζήτημα ισότητας, συνοχής και ανάπτυξης για τα νησιά μας». Η κεντρική ιδέα του κ. Πιερρακάκη ήταν ότι οι παρεμβάσεις αυτές δεν είναι αποσπασματικές, αλλά αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής άμυνας απέναντι σε μια κρίση που παραμένει ανοιχτή και απρόβλεπτη.

Κυριάκος Πιερρακάκης για δημοσιονομική πολιτική

Ο υπουργός επιχείρησε ταυτόχρονα να τεκμηριώσει γιατί, κατά την κυβέρνηση, η χώρα έχει σήμερα τη δυνατότητα να χρηματοδοτεί τέτοιου τύπου παρεμβάσεις. Όπως ανέφερε, η Ελλάδα μπορεί να είναι δίπλα στην κοινωνία ακριβώς επειδή τα προηγούμενα χρόνια μπήκαν ισχυρά θεμέλια στην οικονομία, μέσα από μια σταθερή δημοσιονομική πολιτική, αύξηση επενδύσεων, μείωση της ανεργίας και μια συνολική προσπάθεια να γίνει η οικονομία πιο ανθεκτική, πιο εξωστρεφής και πιο σύγχρονη.

Περιέγραψε μάλιστα την περίοδο από το 2019 και μετά ως μια ακολουθία αλλεπάλληλων αντιξοοτήτων, λέγοντας ότι η κυβέρνηση παρέλαβε μια εξασθενημένη οικονομία και πριν καν η χώρα προλάβει να ορθοποδήσει βρέθηκε αντιμέτωπη με την πανδημία, την ενεργειακή κρίση, τον πληθωρισμό και τις γεωπολιτικές εντάσεις. Παρ’ όλα αυτά, όπως είπε, «μέσα σε αυτήν την περίοδο η Ελλάδα δεν γύρισε πίσω. Αντίθετα, η Ελλάδα άλλαξε πορεία. Έγινε πιο ανθεκτική, πιο εξωστρεφής, πιο αξιόπιστη οικονομικά και σήμερα η χώρα βρίσκεται σε τελείως διαφορετική θέση από ό,τι πριν από λίγα χρόνια».

Κυριάκος Πιερρακάκης για Μέση Ανατολή

Σημαντικό μέρος της ομιλίας του αφιερώθηκε στη διεθνή κρίση και ειδικά στις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η κατάσταση στη Μέση Ανατολή. Ο Κυριάκος Πιερρακάκης τόνισε ότι η κρίση αυτή μονοπωλεί δικαίως το ενδιαφέρον, γιατί κανείς δεν γνωρίζει τη διάρκειά της, το πλήρες εύρος των επιπτώσεων ή το πότε θα επιστρέψει η κανονικότητα. Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στα Στενά του Ορμούζ, σημειώνοντας ότι από εκεί περνούν περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, ενώ οι δυνατότητες υποκατάστασης αυτών των ποσοτήτων δεν ξεπερνούν τα 4 με 5 εκατομμύρια.

Παράλληλα, τόνισε ότι περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου φυσικού αερίου περνά επίσης από την ίδια περιοχή, άρα δεν μιλάμε για μία τοπική κρίση, αλλά για γεγονός που αγγίζει άμεσα την παγκόσμια οικονομία, την ενέργεια, τις μεταφορές, τον πληθωρισμό και τελικά το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών. Σε αυτό το πλαίσιο ξεκαθάρισε ότι τόσο η ελληνική όσο και οι ευρωπαϊκές οικονομίες προετοιμάζονται με διαφορετικά σενάρια για τη διαχείριση της κρίσης και κατέληξε με μια σαφή διαβεβαίωση: «Ακόμη και στα δύσκολα σενάρια, κανείς δεν θα κληθεί να σηκώσει μόνος του το βάρος. Θα είμαστε δίπλα στους πολίτες. Θα είμαστε δίπλα σας».

Ο λόγος που οι τιμές δεν έχουν εκτοξευθεί ακόμη περισσότερο είναι ότι οι επενδυτές εκτιμούν πως οι ροές θα αποκατασταθούν σύντομα. Σύμφωνα με τη Société Generale, τα στοιχήματα που «ποντάρουν» σε πτώση τιμών υπερτερούν εκείνων που προβλέπουν άνοδο για παραδόσεις από τον Ιούλιο και μετά. Αν ληφθούν υπόψη οι καθυστερήσεις στις μεταφορές, οι αγορές προεξοφλούν επιστροφή στην κανονικότητα έως τον Μάιο.

Για να αξιολογήσει αυτές τις προσδοκίες, ο Economist υπολόγισε πόσο θα διαρκούσε η εξομάλυνση αν ο πόλεμος σταματούσε σήμερα. Ακόμη και αν το Ιράν υποχωρούσε στο τελεσίγραφο του Ντόναλντ Τραμπ στις 21 Μαρτίου να ανοίξει τα Στενά εντός 48 ωρών —κάτι εξαιρετικά αβέβαιο— οι αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου θα παρέμεναν ελλειμματικές για μήνες, επιβαρύνοντας την παγκόσμια οικονομία.

Για να επανέλθουν οι αγορές ενέργειας σε ισορροπία μετά το άνοιγμα των Στενών, απαιτούνται τρία βασικά βήματα:

–Πρώτον, οι παραγωγοί του Κόλπου πρέπει να επαναφέρουν την παραγωγή στα προπολεμικά επίπεδα

–Δεύτερον, τα πλοία να μεταφέρουν αυτή την παραγωγή στα διυλιστήρια του εξωτερικού

-Και τρίτον, τα διυλιστήρια να τη μετατρέψουν σε καύσιμα. Κάθε στάδιο αυτής της αλυσίδας απαιτεί χρόνο.

Αν και οι χώρες του OPEC είναι εξοικειωμένες με αυξομειώσεις παραγωγής σε σύντομο χρόνο, οι πρόσφατες περικοπές είναι πιο απότομες και βαθιές από κάθε προηγούμενη εμπειρία. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η πλήρης επαναφορά θα απαιτήσει από δύο έως τέσσερις εβδομάδες.

Πέρα από τις επισκευές, απαιτείται και ειδική διαδικασία απομάκρυνσης υγρασίας από τον εξοπλισμό, ώστε να αποφευχθούν ρωγμές κατά την ψύξη στους -160°C. Αν αυτή η διαδικασία γίνει βιαστικά, υπάρχει κίνδυνος σοβαρών ζημιών. Σύμφωνα με ειδικούς, η πλήρης επαναφορά μπορεί να διαρκέσει έως επτά εβδομάδες.

Ακολουθεί η ναυτιλία. Ακόμη και σε περίπτωση εκεχειρίας, οι κυβερνήτες των περίπου 480 πλοίων που έχουν εγκλωβιστεί στον Κόλπο θα περιμένουν ημέρες χωρίς επιθέσεις πριν επιχειρήσουν έξοδο. Θεωρητικά, η εκκένωση της συσσώρευσης θα μπορούσε να ολοκληρωθεί σε δύο εβδομάδες. Ωστόσο, στην πράξη, λίγα πλοία θα είναι πρόθυμα να επιστρέψουν άμεσα, καθώς οι επιθέσεις έχουν πλήξει λιμενικές εγκαταστάσεις και πλοία, ενώ ενδέχεται να υπάρχουν και βυθισμένα εμπόδια.

Ταυτόχρονα, η ασφάλιση πολεμικού κινδύνου έχει σχεδόν εξαφανιστεί ή έχει γίνει υπερβολικά ακριβή, με τα ασφάλιστρα να έχουν εκτιναχθεί έως και στο 10% της αξίας των πλοίων. Ακόμη και όταν αποκατασταθεί η ασφάλιση, η επιφυλακτικότητα θα παραμείνει υψηλή.

Επιπλέον καθυστερήσεις προκαλεί και η γεωγραφική κατανομή του στόλου. Πολλά δεξαμενόπλοια έχουν μετακινηθεί στον Ατλαντικό και θα χρειαστούν έως και 90 ημέρες για να επιστρέψουν στον Κόλπο.

Ακόμη και όταν το πετρέλαιο φτάσει στα διυλιστήρια, τα προβλήματα δεν τελειώνουν. Πολλές μονάδες στην Ασία έχουν περιορίσει ή διακόψει τη λειτουργία τους λόγω έλλειψης πρώτων υλών. Η επανεκκίνηση των εγκαταστάσεων απαιτεί εβδομάδες ή και μήνες, καθώς περιλαμβάνει ελέγχους, αποκατάσταση υποδομών και σταδιακή θέρμανση των μονάδων.

Ακόμη και αν επιτευχθεί άμεσα συμφωνία μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Ιράν, θα χρειαστούν τουλάχιστον τέσσερις μήνες για να επανέλθει μια σχετική ισορροπία στις αγορές. Η παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου αναμένεται να υπολείπεται κατά 3% των αρχικών εκτιμήσεων, ενώ κάθε μήνας διακοπής στο Κατάρ στερεί περίπου 7 εκατ. τόνους LNG από την αγορά.

Οι συνέπειες είναι σοβαρές. Τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου, ήδη χαμηλά, θα συνεχίσουν να μειώνονται, αυξάνοντας τον κίνδυνο πανικού και εκρηκτικών αυξήσεων τιμών. Αντίστοιχα, η αγορά LNG ενδέχεται να οδηγηθεί σε έντονους ανταγωνισμούς για φορτία, θέτοντας σε κίνδυνο την επάρκεια ενόψει χειμώνα.

Παρά τις προσδοκίες για γρήγορη αποκλιμάκωση, η πραγματικότητα είναι πιο σκληρή. Ακόμη και αν επιτευχθεί ειρήνη, οι επιπτώσεις του πολέμου στις αγορές ενέργειας θα διαρκέσουν για μήνες, πιθανώς μέχρι και τον επόμενο χειμώνα.

Καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισε η στάση του Σοσιαλιστικού Κόμματος, οι βουλευτές του οποίου τάχθηκαν υπέρ, ενώ κατά ψήφισαν κυρίως οι βουλευτές του «Εθνικού Συναγερμού» της Μαρίν Λεπέν και της «Ανυπότακτης Γαλλίας» του Ζαν-Λυκ Μελανσόν.

Το επόμενο κρίσιμο κοινοβουλευτικό ραντεβού έχει οριστεί για την Τετάρτη, όταν οι βουλευτές θα τοποθετηθούν επί της πρότασης του πρωθυπουργού Γκαμπριέλ Λεκορνί για αναστολή των μεταρρυθμίσεων του συνταξιοδοτικού συστήματος, την οποία έθεσαν ως όρο οι σοσιαλιστές για την υπερψήφιση του τμήματος των κρατικών εσόδων του προϋπολογισμού για το 2026.

Το πρόγραμμα του Γάλλου προέδρου

Η εξέλιξη αυτή συμπίπτει με την επιστροφή του Εμανουέλ Μακρόν στην εσωτερική πολιτική σκηνή, έπειτα από πενθήμερη περιοδεία στη Λατινική Αμερική.

Ο Γάλλος πρόεδρος προήδρευσε σήμερα του υπουργικού συμβουλίου, ενώ αύριο αναμένεται να συναντηθεί στο Ελιζέ με τον Μαχμούντ Αμπάς, επικεφαλής της Παλαιστινιακής Αρχής.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης Μακρόν – Αμπάς θα συζητηθούν τα επόμενα στάδια του σχεδίου ειρήνευσης για τη Γάζα, κυρίως σε σχέση με τους τομείς της ασφάλειας, της διακυβέρνησης και της ανοικοδόμησης, σε συνεργασία με τη διεθνή κοινότητα.

Ο Μακρόν θα συμμετάσχει αύριο, Τρίτη, στις εκδηλώσεις για την 107η επέτειο του τέλους του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, ενώ την Τετάρτη θα λάβει μέρος σε διαδικτυακή συζήτηση με αναγνώστες επαρχιακών εφημερίδων της Γαλλίας.

Την Πέμπτη, ο πρόεδρος της Γαλλίας θα συμμετάσχει στις εκδηλώσεις μνήμης για τα δέκα χρόνια από τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι, που είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο 130 ανθρώπων και τον τραυματισμό εκατοντάδων άλλων.

Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν αυξήθηκε κατά 0,8% σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο, υψηλότερα από την πρόβλεψη 0,7% που είχε δημοσιεύσει η εθνική στατιστική υπηρεσία INE. Αυτό συγκρίνεται με μόλις 0,1% ανάπτυξη στη συνολική ευρωζώνη.

Το αποτέλεσμα επιβεβαιώνει ότι η τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης συνεχίζει να δείχνει ισχυρή δυναμική υπό τον πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ, παρά τις δυσκολίες διακυβέρνησης χωρίς κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Η δήλωση του καγκελάριου έχει προκαλέσει σάλο, καθώς υποστήριξε ότι η χώρα δεν μπορεί πλέον να αντέξει το κόστος του συνταξιοδοτικού της συστήματος, το οποίο έχει εκτοξευτεί στο 31% του ΑΕΠ – από τα υψηλότερα ποσοστά στην Ευρώπη.

Ο Μερτς προειδοποίησε για έναν «βαθύ ριζικό μετασχηματισμό» και την ανάγκη «οδυνηρών» μέτρων λιτότητας για να διασφαλιστεί ότι οι νέοι Γερμανοί θα έχουν κάποιο μέλλον.

Ο οικονομικός σύμβουλος Μάρσελ Φράτσερ, που είναι επίσης επικεφαλής του Γερμανικού Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών, δήλωσε ότι η κυβέρνηση πρέπει να αντιμετωπίσει το ετήσιο κόστος των 400 δισεκατομμυρίων ευρώ για τις συντάξεις, το οποίο αναμένεται να αυξηθεί την επόμενη δεκαετία.

Τα σχόλια του Φράτσερ έρχονται σε συνέχεια της έκθεσης του υπουργείου Οικονομικών, που ανέφερε ότι το γερμανικό συνταξιοδοτικό σύστημα αποτελεί «σοβαρή» απειλή για την οικονομία, προβλέποντας ότι μέχρι τα μέσα της επόμενης δεκαετίας, θα υπάρχει ένας συνταξιούχος για κάθε δύο εργαζόμενους. Οι δηλώσεις έρχονται σε μια στιγμή που αποκαλύφθηκε ότι η γερμανική οικονομία συρρικνώθηκε για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά το 2024, σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία.

Όλες οι μεγάλες εργατικές οργανώσεις κάλεσαν τα μέλη τους να συμμετάσχουν σε πορείες ως ένδειξη δύναμης ενάντια στις περικοπές δαπανών που προτάθηκαν τον Ιούλιο και οι οποίες, όπως λένε, ισοδυναμούν με «άνευ προηγουμένου βιαιότητα».

Τα δημοσιονομικά σχέδια προτάθηκαν από τον προηγούμενο πρωθυπουργό, Φρανσουά Μπαϊρού, ο οποίος αναγκάστηκε να παραιτηθεί μετά την απώλεια της ψήφου εμπιστοσύνης νωρίτερα αυτό το μήνα. Ωστόσο, ο Λεκορνί, ο οποίος ήταν μέλος της κυβέρνησης Μπαϊρού, δεν έχει δείξει μέχρι στιγμής καμία πρόθεση να κάνει παραχωρήσεις. Θα πρέπει να συνάψει συμφωνίες με ορισμένους βουλευτές της αντιπολίτευσης για να αποφύγει την ανατροπή του, αλλά οι διαβουλεύσεις του με τις αντίπαλες ομάδες δεν έχουν σημειώσει μέχρι στιγμής καμία πρόοδο.

Ο προσωρινός υπουργός Μεταφορών της Γαλλίας, Φιλίπ Ταμπαρό, προειδοποίησε για σημαντικές διαταραχές στο μετρό του Παρισιού τη σημερινή ημέρα. Αν και δήλωσε ότι οι αεροπορικές μεταφορές δεν αναμένεται να επηρεαστούν και ότι μόνο το 10% περίπου των τρένων υψηλής ταχύτητας θα ακυρωθούν, περισσότερα από τα μισά περιφερειακά τρένα ενδέχεται να μην λειτουργήσουν. «Η μέρα θα είναι δύσκολη για τους χρήστες των δημόσιων μεταφορών», είπε.

Η μεταφορά στο Ηνωμένο Βασίλειο της ταπισερί του Μπαγιέ, που απεικονίζει την κατάκτηση της Αγγλίας από τον Γουλιέλμο τον Κατακτητή, καθυστέρησε επίσης λόγω των διαμαρτυριών, σύμφωνα με την Agence France-Presse. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν συμφώνησε νωρίτερα φέτος να δανείσει το έργο τέχνης.

Οι σημερινές διαμαρτυρίες αναμένεται να σηματοδοτήσουν μια σημαντική κλιμάκωση σε σχέση με τις πορείες που πραγματοποιήθηκαν στις 10 Σεπτεμβρίου, οι οποίες πυροδοτήθηκαν από μια λαϊκή έκκληση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης να «μπλοκάρουν τα πάντα». Αυτή τη φορά, η ενότητα μεταξύ των συνδικάτων στην κλήση για απεργίες, συμπεριλαμβανομένης της μετριοπαθούς CFDT, υποδηλώνει μια κινητοποίηση που θα μπορούσε να είναι παρόμοια σε έκταση με την αντίδραση κατά των συντάξεων το 2023, τουλάχιστον για μια μέρα.

Ωστόσο, ο Λεκορνί έχει ελάχιστα οικονομικά περιθώρια για να κατευνάσει τους διαδηλωτές, αν θέλει να αντιμετωπίσει το μεγαλύτερο δημοσιονομικό έλλειμμα στην ευρωζώνη.
Στην πίεση που ασκείται στον 39χρονο πρωθυπουργό προστίθεται και η νέα πώληση γαλλικών περιουσιακών στοιχείων. Αυτό έχει ωθήσει το κόστος δανεισμού της χώρας σε σχέση με τις ομοειδείς χώρες στα υψηλότερα επίπεδα από τον Ιανουάριο.

Οι σοσιαλιστές βουλευτές, η σιωπηρή υποστήριξη των οποίων επέτρεψε την έγκριση του προϋπολογισμού για το 2025, δήλωσαν ότι ο Λεκορνί ήταν ασαφής στις συναντήσεις της Τετάρτης και δεν πρότεινε νέες παραχωρήσεις. Τώρα βασίζονται στις σημερινές απεργίες  για να ενισχύσουν τη διαπραγματευτική τους δύναμη σε περαιτέρω γύρους συνομιλιών, καθώς επιδιώκουν να μετριάσουν την πρόταση της προηγούμενης κυβέρνησης για μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος στο 4,6% του ΑΕΠ το 2026 από 5,4% φέτος.

«Οι Γάλλοι πρέπει να δουν τη ζωή τους να αλλάζει», δήλωσε ο ηγέτης του Σοσιαλιστικού Κόμματος Ολιβιέ Φορ μετά τη συνάντησή του με τον Λεκορνί. «Η πρόταση του Μπαϊρού πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της».

Ο υπουργός Εσωτερικών Μπρουνό Ρετεγιό — ο οποίος επίσης ασκεί καθήκοντα υπηρεσιακού υπουργού — δήλωσε ότι αναμένει συνδυασμένες αντιδράσεις σήμερα ξεκινώντας με την πιθανή παρεμπόδιση δρόμων και άλλων περιοχών από ριζοσπαστικές ομάδες νωρίς το πρωί και ακολουθούμενη από τον κίνδυνο χιλιάδες βίαιοι διαδηλωτές να συμμετάσχουν σε πορείες. Θα αναπτυχθούν περισσότεροι από 80.000 αστυνομικοί.

«Αναμένω μια πολύ, πολύ έντονη κινητοποίηση», δήλωσε στο BFM TV.

Ο πρόεδρος της Εθνικής Συσπείρωσης Ζορντάν Μπαρντελά, δήλωσε μετά από συνάντηση με τον Λεςκορνί ότι αν ο πρωθυπουργός «συνεχίσει τις πολιτικές του Μακρόν, θα πέσει».
Στεκόμενη δίπλα του, η Μαρίν Λεπεν ρωτήθηκε επανειλημμένα αν και πότε το κόμμα της θα ψηφίσει για την απομάκρυνση του Λεκορνύ — μετά την πρώτη πολιτική ομιλία του ή κατά τη διάρκεια των μετέπειτα διαπραγματεύσεων για τον προϋπολογισμό. «Θα δούμε», απάντησε. «Θα κρίνουμε με βάση τα στοιχεία».

Σε μια πρώιμη προσπάθεια να εξασφαλίσει υποστήριξη για τον προϋπολογισμό του 2026, ο Λεκορνί έχει ήδη εγκαταλείψει την πρόταση του Μπαϊρού να καταργηθούν δύο δημόσιες αργίες. Ωστόσο, οι ομάδες της αντιπολίτευσης πιέζουν για πολλές περισσότερες παραχωρήσεις, συμπεριλαμβανομένης της αναστολής της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν για το 2023 και της επαναφοράς της υψηλότερης φορολογίας του πλούτου.

Οι Σοσιαλιστές ηγούνται των εκκλήσεων για την επιβολή φόρου 2% στις περιουσίες άνω των 100 εκατομμυρίων ευρώ (118 εκατομμύρια δολάρια), ο οποίος, όπως λένε, θα αποφέρει 15 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Ενώ άλλες πολιτικές ομάδες έχουν ζητήσει παρόμοια μέτρα, η απερχόμενη κυβέρνηση προειδοποίησε ότι αυτό θα απειλούσε τις επενδύσεις στη Γαλλία.

«Είναι τρελό, στην πραγματικότητα είναι κομμουνιστικό», δήλωσε ο επικεφαλής της κρατικής επενδυτικής τράπεζας Bpifrance, Νικολά Ντιφούρκ, στο ραδιοφωνικό σταθμό RMC. «Πώς είναι δυνατόν να εξακολουθούν να προτείνουν τέτοιες ανοησίες στη Γαλλία;»

Σύμφωνα με τα στοιχεία, η μέση εκτίμηση των οικονομολόγων ήταν για αύξηση 0,1%. Σε ετήσια βάση, το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 6,3%, ελαφρώς χαμηλότερα από το 6,5% που ανέμεναν οι αναλυτές.

Τη δραστηριότητα επιβάρυναν οι χαμηλότερες εξαγωγές, η πτώση της κατανάλωσης λιανικής και η μείωση των επενδύσεων παγίου κεφαλαίου, ενώ οι εισαγωγές περιορίστηκαν και η δημόσια κατανάλωση ενισχύθηκε οριακά.

Η υποχώρηση έρχεται σε συνέχεια της κατακόρυφης ήττας του κόμματος του Μιλέι σε τοπικές εκλογές στην επαρχία Μπουένος Άιρες, γεγονός που περιπλέκει ακόμη περισσότερο το πολιτικό σκηνικό.

Πίεση στην κατανάλωση και την απασχόληση

Η πτώση της κατανάλωσης συνδέεται με τη διάβρωση των πραγματικών μισθών από τον πληθωρισμό, ενώ η ανεργία στο α’ τρίμηνο ανήλθε στο υψηλότερο επίπεδο τετραετίας. Τα στοιχεία για την απασχόληση του β’ τριμήνου αναμένονται την Πέμπτη.

Σύμφωνα με τους οικονομολόγους, η οικονομία πιθανότατα θα παραμείνει σε συρρίκνωση και τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, καθώς οι κινήσεις της κεντρικής τράπεζας προκάλεσαν έλλειψη ρευστότητας και αύξησαν τα πραγματικά επιτόκια σε διψήφια ποσοστά.

Εκλογές και προοπτικές

Η ανάλυση του Bloomberg Economics υπογραμμίζει ότι η αυξημένη πολιτική και αγοραία αβεβαιότητα αμφισβητεί τη βιωσιμότητα του προγράμματος του Μιλέι, δημιουργώντας φαύλο κύκλο που βαραίνει την οικονομική δραστηριότητα.

«Η βελτίωση του κλίματος δεν αναμένεται παρά μόνο εάν η συμμαχία του Μιλέι τα πάει καλά στις εκλογές», σημειώνει η οικονομολόγος Χιμένα Ζούνιγκα, επισημαίνοντας ότι κάτι τέτοιο θα έδινε περιθώριο επανεκκίνησης της στρατηγικής.

Οι προβλέψεις για την ανάπτυξη το 2025 αναθεωρήθηκαν χαμηλότερα στο 4,4%, από 5% που εκτιμούσε η κεντρική τράπεζα τον Αύγουστο.