Οι διευθύνοντες σύμβουλοι των μεγαλύτερων εταιρειών στον κόσμο φοβούνται ότι βρισκόμαστε στην πιο επικίνδυνη και δεινή θέση των τελευταίων δεκαετιών διεθνώς.

Η «τράπουλα» ξαναμοιράζεται
Οι παγκόσμιοι συσχετισμοί δυνάμεων και γεωπολιτικά αλλάζουν και η «τράπουλα» ξαναμοιράζεται, τουλάχιστον εάν υπάρξει εκ νέου αποσταθεροποίηση, με κύρια εστία αυτή τη στιγμή το Μεσανατολικό, αλλά και τον πόλεμο στην Ουκρανία ένα ενεργό ηφαίστειο που βράζει.

Εάν οι ηγέτες του πλανήτη δεν «παίξουν» καλά τα «χαρτιά» τους, οι κίνδυνοι είναι πιο ορατοί από ποτέ.

Ο διευθύνων σύμβουλος της JP Morgan, Τζέιμι Ντίμον, πρόσφατα είχε προειδοποιήσει ότι ενδεχομένως αυτή να είναι η πιο επικίνδυνη ώρα που έχει βρεθεί εδώ και δεκαετίες ο κόσμος.

Προειδοποιήσεις για τη διεθνή οικονομία – Φόβοι για κραχ
Οι αυξανόμενες γεωπολιτικές απειλές βρίσκονται στο επίκεντρο των επιχειρηματικών αποφάσεων και δημιουργούν ένα κλίμα ανασφάλειας και αβεβαιότητας που επηρεάζουν την παγκόσμια οικονομική δραστηριότητα.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν το τέταρτο σοβαρότερο σημείο καμπής της ιστορίας τους από τις αρχές του 20ου αιώνα κι εάν οι παγκόσμιοι ηγέτες κάνουν λάθος, οι συνέπειες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια κατάσταση εφάμιλλη αυτής της δεκαετίας του 1930 που οδήγησε τελικά στο ξέσπασμα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Τι λένε οι CEO των πολυεθνικών
Αυτό το υποστηρίζει ο Φρέντερικ Κέμπε, διευθύνων σύμβουλος του «think tank» Atlantic Council, και εξαιτίας ακριβώς αυτού του φόβου, οι περισσότεροι διευθύνοντες σύμβουλοι των μεγαλύτερων επιχειρήσεων και πολυεθνικών στον κόσμο είναι επικεντρωμένοι στο σήμερα.

Ο ίδιος, μιλώντας στο CNBC Global Evolve, καταθέτει ότι οι περισσότεροι CEO με τους οποίους συζητά, του λένε ότι ανησυχούν όλο και περισσότερο για την Κίνα, τη Ρωσία, καθώς και τη Μέση Ανατολή.

Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει, «Η γεωπολιτική εισβάλει στις αίθουσες συσκέψεων με έναν τρόπο που δεν έχει ξανασυμβεί στη μέχρι τώρα ζωή μου».

Οι αυξανόμενες γεωπολιτικές απειλές βρίσκονται στο επίκεντρο των επιχειρηματικών αποφάσεων

Γεωπολιτικές απειλές και επιχειρήσεις
Σύμφωνα με τον Φρέντερικ Κέμπε, «Κάθε διευθύνων σύμβουλος, όλες οι τράπεζες που μιλάω, συνυπολογίζουν πια τη γεωπολιτική στη σκέψη τους, με έναν τρόπο μάλιστα που δεν συνέβαινε αυτό πριν μια πενταετία».

Κατά τον Κέμπε, αυτή η στροφή δεν έρχεται ξαφνικά με το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή μεταξύ του Ισραήλ και της Χαμάς. Ίσα ίσα, είναι κάτι που οικοδομείται τα τελευταία πέντε χρόνια, καθώς μια σειρά από εξωγενή σοκ έχουν ανατρέψει το status quo των αγορών.

Για τον Φρέντερικ Κέμπε, ο πόλεμος του Πούτιν στην Ουκρανία ήταν ένα σημάδι συναγερμού, μάλιστα οι περισσότερες μεγάλες εταιρείες συνέστησαν εξειδικευμένες ομάδες γεωπολιτικών αναλύσεων αλλά και διαχείρισης εξωτερικών σχέσεων.

Ενδεχομένως αυτή να είναι η πιο επικίνδυνη ώρα που έχει βρεθεί εδώ και δεκαετίες ο κόσμος

Τα εξωγενή σοκ
Φαίνεται λογικό για τον ίδιο οι περισσότεροι διευθύνοντες σύμβουλοι να συμπεραίνουν ότι τα πράγματα μπορεί να επιδεινωθούν. Τα τέσσερα πρώτα χρόνια της τελευταίας δεκαετίας έχουν σημειωθεί τέσσερα εξωγενή σοκ:

Ο κοροναϊός
Η αμήχανη αποχώρηση της αμερικανικής κυβέρνησης από το Αφγανιστάν που την αποδυνάμωσε σε παγκόσμιο επίπεδο

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή που εντείνει την αγωνία για γενίκευση της σύρραξης.
Μάλιστα, ο διευθύνων σύμβουλος του εν λόγω «think tank» αναρωτιέται εάν έχει συμβεί κάτι τόσο σοβαρό μόνο τα πρώτα τέσσερα χρόνια της τρέχουσας δεκαετίας, γιατί να μην επαναληφθεί αυτό μέσα στα επόμενα έξι;

Άλλωστε τρία κύρια σημεία καμπής για την ιστορία ήταν ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος, ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, καθώς και ο Ψυχρός Πόλεμος.

Σήμερα είναι τόσο διασυνδεδεμένος ο κόσμος, με τη μεγαλύτερη τεχνολογική δυνατότητα που είχαμε ποτέ, να μπορεί να εξαπλώσει πολύ γρηγορότερα το κακό από οποτεδήποτε άλλοτε κατά τον Κέμπε.

Ο ρόλος των ΗΠΑ
Ο ίδιος μάλιστα θεωρεί μείζονος σημασίας τον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών ως ρυθμιστή της παγκόσμιας τάξης πραγμάτων. Εξηγεί ότι ο απομονωτισμός που ακολούθησε η αμερικανική πλευρά μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, έφερε το Ολοκαύτωμα, εκατομμύρια θανάτους, τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η αλλαγή στάσης όμως μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, καθώς και η ίδρυση διεθνών οργανισμών, όπως τα Ηνωμένα Έθνη και το ΝΑΤΟ, έφεραν μια εξομάλυνση της κατάστασης.

Επισημαίνει στη δεδομένη χρονική στιγμή ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να έχουν στον νου τους τον πόλεμο στην Ουκρανία, γιατί εάν δεν υποστηρίξουν αρκετά την ουκρανική πλευρά, τότε ενδεχομένως αυτό να αποτελέσει το πράσινο φως για χτύπημα της Κίνας προς την Ταϊβάν.

Σε μια προσπάθεια να περιοριστούν οι συνέπειες στην οικονομία από τις επιπτώσεις της πανδημίας, η ΕΚΤ, καθώς επίσης και μια σειρά από χώρες έχουν ήδη προχωρήσει στη λήψη μέτρων.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Χρηματιστήριο Αθηνών κατέγραψε τρομακτικές απώλειες της τάξης του 10,61%, με τον Γενικό Δείκτη Τιμών να φτάνει τις 538,55 μονάδες.

Είναι το χαμηλότερο κλείσιμο από τη συνεδρίαση της 8ης Ιουλίου 2016 (537,10 μονάδες). Ο βασικός χρηματιστηριακός δείκτης από τις αρχές του έτους καταγράφει απώλειες σε ποσοστό 41,25%. Η συνολική κεφαλαιοποίηση της αγοράς μειώθηκε κατά 4,479 δισ. ευρώ σε σχέση με τη χθεσινή συνεδρίαση.

Η αξία των συναλλαγών ανήλθε στα 95,444 εκατ. ευρώ, ενώ διακινήθηκαν 60.187.743 μετοχές. Ο δείκτης υψηλής κεφαλαιοποίησης σημείωσε πτώση σε ποσοστό 12,08%, ενώ ο δείκτης της μεσαίας κεφαλαιοποίησης υποχώρησε σε ποσοστό 7,93%.

Με πτώση έκλεισαν όλοι οι επιμέρους δείκτες και τις μεγαλύτερες απώλειες σημείωσαν οι δείκτες των Τραπεζών (-16,24%), των Πρώτων Υλών (-15,31%) και των Τροφίμων (-14,97%).

Ο πανευρωπαϊκός δείκτης Stoxx 600 κατέγραφε πτώση 10%.

Λιγότερο από μια ώρα πριν από το κλείσιμο, οι δείκτες στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου καταγράφουν ελεύθερη πτώση, καθώς οι επενδυτές εμφανίζονται ιδιαίτερα ανήσυχοι για την επιδημία του νέου κορονοϊού και απογοητευμένοι από τα μέτρα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Γύρω στις 17.45 (ώρα Ελλάδας) ο δείκτης FTSE-100 υποχωρούσε στις 5.287,86 μονάδες, με απώλειες 10,02%, και οδεύει προς μια από τις μεγαλύτερες πτώσεις στην ιστορία του. Απώλειες πάνω από 10% για τον CAC-10 του Παρισιού.

Στη Wall Street, ο S&P 500 έκανε βουτιά 7% κατά το άνοιγμα της συνεδρίασης, πυροδοτώντας τον αυτόματο μηχανισμό ολιγόλεπτης διακοπής συναλλαγών στο NYSE. Απώλειες 1.600 μονάδων ή 7% και για τον Dow Jones, σε ελεύθερη πτώση και ο τεχνολογικός Nasdaq.
Μέτρα για να περιοριστεί η οικονομική αιμορραγία

Καθώς εντείνεται η οικονομική αναταραχή, όλο και περισσότερες Κεντρικές Τράπεζες και κυβερνήσεις λαμβάνουν μέτρα.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ανακοίνωσε σήμερα ότι θα διενεργήσει επιπρόσθετες πράξεις πιο μακροπρόθεσμης αναχρηματοδότησης (LTROs) στην κατεύθυνση της ενίσχυσης της ρευστότητας στο χρηματοοικονομικό σύστημα της Ευρωζώνης σε μία πρώτη αντίδραση την κρίση της πανδημίας του κορωνοϊού.

Ταυτόχρονα η κεντρική τράπεζα ανακοίνωσε ότι θα προσθέσει έναν «προσωρινό φάκελο» πρόσθετων καθαρών αγορών περιουσιακών στοιχείων ύψους 120 δισ. ευρώ μέχρι το τέλος του έτους «διασφαλίζοντας μια ισχυρή συμβολή από τα προγράμματα αγορών του ιδιωτικού τομέα».

«Σε συνδυασμό με το υφιστάμενο πρόγραμμα για την αγορά στοιχείων ενεργητικού (asset purchase programme – APP), αυτό θα στηρίξει τις ευνοϊκές χρηματοοικονομικές συνθήκες για την πραγματική οικονομία σε περιόδους αυξημένης αβεβαιότητας», τονίστηκε.

Την προσωρινή κεφαλαιακή ελάφρυνση των τραπεζών και την αναστολή των ασκήσεων αντοχής (stress test) τους για το 2020, ανακοίνωσε ο εποπτικός βραχίονας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ).

ΗΠΑ

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε νομοσχέδιο για έκτακτες δαπάνες ύψους 8,3 δισ. δολαρίων για την αντιμετώπιση της εξάπλωσης του ιού και την ανάπτυξη εμβολίων.

Η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ μείωσε τα επιτόκια κατά μισή ποσοστιαία μονάδα στην πρώτη έκτακτη κίνηση που έκανε από την κορύφωση της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008. Οι επενδυτές αναμένουν και άλλες μειώσεις των επιτοκίων τις επόμενες εβδομάδες.

Κίνα

Η Κίνα ανακοίνωσε τη διάθεση 110,5 δισ. γιουάν (15,9 δισ. δολαρίων) για την αντιμετώπιση της επιδημίας. Το Πεκίνο ενίσχυσε τη χρηματοδοτική στήριξη των περιοχών που επλήγησαν από τον ιό και η κεντρική τράπεζα της χώρας μείωσε αρκετά από τα βασικά επιτόκιά της, περιλαμβανομένου του επιτοκίου αναφοράς, ενώ κάλεσε τις τράπεζες να χορηγούν φθηνά δάνεια και να προχωρούν σε ελαφρύνσεις πληρωμών για τις εκτεθειμένες επιχειρήσεις.

Η Κίνα θα τροποποιήσει την περιβαλλοντική εποπτεία των εταιρειών για να βοηθήσει στην επανέναρξη της παραγωγής που είχε σταματήσει λόγω της επιδημίας του κορωνοϊού, δίνοντας στις εταιρείες περισσότερο χρόνο να αντιμετωπίσουν τα περιβαλλοντικά προβλήματα.

Ιαπωνία

Η Ιαπωνία ανακοίνωσε και δεύτερο πακέτο δαπανών, ύψους περίπου 4 δισ. δολαρίων, εστιάζοντας στη στήριξη των μικρών και μεσαίων εταιρειών, καθώς οι ανησυχίες κορυφώνονται σχετικά με τους κινδύνους για την εύθραυστη οικονομία της.

Ο διοικητής της Τράπεζας της Ιαπωνίας Χαρουχίκο Κουρόντα δεσμεύτηκε να τροφοδοτήσει με περισσότερη ρευστότητα τις αγορές και να αυξήσει τις αγορές περιουσιακών στοιχείων. Η ιαπωνική κεντρική τράπεζα μπορεί επίσης να λάβει μέτρα για να διασφαλίσει ότι οι εταιρείες, που πλήττονται από τον κορωνοϊό, δεν θα αντιμετωπίσουν χρηματοδοτικά προβλήματα, σύμφωνα με πηγές.

Η ΕΕ

Οι ηγέτες της ΕΕ δεν έχουν συμφωνήσει έως τώρα σε ριζικά μέτρα για την αντιμετώπιση της κρίσης. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έχει δηλώσει ότι η Κομισιόν θα συστήσει ένα κοινό επενδυτικό ταμείο ύψους 25 δισ. ευρώ από υφιστάμενους πόρους για να απορροφήσει το πλήγμα σε ευάλωτους τομείς των οικονομιών της περιοχής.

Βρετανία

Η Τράπεζα της Αγγλίας μείωσε τα επιτόκια κατά μισή ποσοστιαία μονάδα και πρόσφερε στις τράπεζες φθηνότερη χρηματοδότηση και τη μείωση των υποχρεωτικών κεφαλαίων τους, σε μία έκτακτη κίνηση για να προστατεύσει τη βρετανική οικονομία από την αποδιάρθρωση που προκαλείται από την έξαρση του κορωνοϊού.

Ο υπουργός Οικονομικών Ρίσι Σουνάκ αναμένεται να ανακοινώσει σήμερα μέτρα με τον προϋπολογισμό για την αντιμετώπιση του αναμενόμενου πλήγματος στη βρετανική οικονομία.

Γαλλία

Ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών Μπρούνο Λεμέρ δήλωσε ότι η Ευρώπη πρέπει να είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει δημοσιονομικά μέτρα στήριξης.

Η κυβέρνηση επιτρέπει στις εταιρείες την αναστολή ορισμένων ασφαλιστικών εισφορών και φόρων και ενεργοποιεί κρατικά επιδοτούμενα σχήματα εργασίας με μειωμένο ωράριο, ενώ έχει ζητήσει από την κρατική επενδυτική τράπεζα να εγγυάται δάνεια που είναι αναγκαία για την αντιμετώπιση βραχυπρόθεσμων ταμειακών προβλημάτων.

Το Παρίσι έχει επιτρέψει, επίσης, στις εταιρείες να επικαλούνται κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω των κορωνοϊού, αν δεν μπορούν να τιμήσουν συμβάσεις που έχουν με το δημόσιο τομέα και ασκεί πίεση στις μεγάλες εταιρείες να δείξουν αντίστοιχη επιείκεια στους υπεργολάβους τους.

Ινδία

Η κεντρική τράπεζα της Ινδίας σχεδιάζει να διοχετεύσει νέα ρευστότητα στο χρηματοπιστωτικό σύστημα με έναν δεύτερο γύρο μακροπρόθεσμων πράξεων ρέπος, δήλωσαν κυβερνητικοί αξιωματούχοι στο Reuters, εν μέσω φόβων ότι η έξαρση του κορωνοϊού θα εκτροχιάσει την ανάκαμψη της οικονομικής ανάπτυξης. Η κυβέρνηση πιέζει τις κρατικές τράπεζες να εγκρίνουν νέα δάνεια, που φθάνουν τις 500-600 δισ. ρουπίες έως το τέλος του Μαρτίου, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές.

Ιταλία

Ο Ιταλός πρωθυπουργός Τζουζέπε Κόντε ανακοίνωσε ότι η κυβέρνησή του θα διαθέσει συνολικά 25 δισεκατομμύρια ευρώ για την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης από τον κορωνοϊό.

Οι πληρωμές για στεγαστικά δάνεια θα ανασταλούν σε όλη τη χώρα και το ιταλικό τραπεζικό λόμπι ΑΒΙ δήλωσε ότι οι τράπεζες θα προσφέρουν αναστολή πληρωμών των δανείων σε μικρές επιχειρήσεις και νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν τις οικονομικές επιπτώσεις του ιού.

Καναδάς

Ο υπουργός Οικονομικών Μπιλ Μορνό δήλωσε στις 9 Μαρτίου ότι η κυβέρνηση «σχεδιάζει να λάβει πρωτοβουλίες αυτή την εβδομάδα», καθώς ανακοινώθηκε ο πρώτος θάνατος από τον κορωνοϊό στον Καναδά, με τη μεγάλη μείωση των τιμών του πετρελαίου να αναμένεται πλήξει σκληρά την τέταρτη μεγαλύτερη παραγωγό αργού στον κόσμο.

Η Τράπεζα του Καναδά μείωσε το επιτόκιο αναφοράς της στο 1,25% από 1,75%, με τις αγορές να προβλέπουν περαιτέρω μείωση τον επόμενο μήνα. Η τελευταία φορά που η κεντρική τράπεζα είχε μειώσει το επιτόκιο αυτό κατά μισή ποσοστιαία μονάδα ήταν το 2009, κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης.

Νότια Κορέα

Η κυβέρνηση ανακοίνωσε ένα πακέτο στήριξης ύψους 9,8 δισ. δολαρίων. Ο υπουργός Οικονομικών Χονγκ Ναμ-Κι δήλωσε ότι ο συμπληρωματικός προϋπολογισμός, που πρέπει να εγκριθεί από τη Βουλή, θα δώσει χρήματα για το σύστημα υγείας, τη φροντίδα των παιδιών και τις υπαίθριες αγορές.