Σε δηλώσεις της στο Euronews, η Κριστίν Λαγκάρντ επισήμανε ότι το ψηφιακό ευρώ και τα μετρητά θα συνυπάρχουν. Παράλληλα, παρουσίασε το εγχείρημα όχι απλώς ως μια τεχνολογική εξέλιξη στον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται οι συναλλαγές, αλλά και ως ένα σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης.

Γιατί προχωρά η ΕΚΤ στο ψηφιακό ευρώ

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η επικεφαλής της ΕΚΤ, περίπου έξι στις δέκα συναλλαγές με κάρτα στην Ευρώπη πραγματοποιούνται μέσω υποδομών που βρίσκονται υπό τον έλεγχο ξένων κεφαλαίων.

Αυτό σημαίνει ότι ένα σημαντικό μέρος της ευρωπαϊκής αγοράς πληρωμών βασίζεται σήμερα σε διεθνή δίκτυα και παρόχους, κυρίως αμερικανικών συμφερόντων και, σε μικρότερο βαθμό, κινεζικών.

Μέσα από το ψηφιακό ευρώ επιδιώκεται η ανάπτυξη μιας ισχυρότερης ευρωπαϊκής υποδομής πληρωμών. Με αυτόν τον τρόπο, η Ευρώπη φιλοδοξεί να μειώσει την εξάρτησή της από παρόχους εκτός της ηπείρου και να ενισχύσει τον έλεγχό της σε έναν τομέα που θεωρείται κρίσιμος για τη λειτουργία της οικονομίας.

Πώς θα γίνονται οι συναλλαγές

Η ΕΚΤ περιγράφει το ψηφιακό ευρώ ως μια ψηφιακή εκδοχή των μετρητών. Θα αποτελεί δημόσιο χρήμα και θα έχει σχεδιαστεί ώστε να μπορεί να χρησιμοποιείται σε ολόκληρη την Ευρωζώνη.

Για τους πολίτες, αυτό σημαίνει ότι οι πληρωμές με ψηφιακό ευρώ θα μπορούν να πραγματοποιούνται σε διαφορετικές χώρες της Ευρωζώνης, χωρίς η δυνατότητα συναλλαγής να εξαρτάται από το συγκεκριμένο ιδιωτικό δίκτυο πληρωμών που χρησιμοποιεί κάθε επιχείρηση.

Μία από τις σημαντικότερες δυνατότητες που προβλέπονται είναι οι offline πληρωμές. Οι χρήστες θα μπορούν, δηλαδή, να πραγματοποιούν ορισμένες συναλλαγές ακόμη και όταν δεν υπάρχει σύνδεση στο διαδίκτυο. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι πληροφορίες της συναλλαγής θα παραμένουν μεταξύ του πληρωτή και του αποδέκτη, με στόχο να παρέχεται βαθμός ιδιωτικότητας αντίστοιχος με εκείνον που προσφέρουν σήμερα τα μετρητά.

Η βασική χρήση του ψηφιακού ευρώ σχεδιάζεται να παρέχεται χωρίς χρέωση στους καταναλωτές. Παράλληλα, επιδίωξη της ΕΚΤ είναι το νέο μέσο να έχει ευρεία δυνατότητα χρήσης σε όλη την Ευρωζώνη.

Τα μετρητά θα παραμείνουν

Η Κριστίν Λαγκάρντ έχει ξεκαθαρίσει ότι η εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ δεν συνεπάγεται κατάργηση των χαρτονομισμάτων και των κερμάτων.

Μετρητά και ψηφιακό ευρώ σχεδιάζεται να συνυπάρχουν ως μορφές δημόσιου χρήματος. Παράλληλα, έως το τέλος του 2026 η ΕΚΤ αναμένεται να παρουσιάσει τη στρατηγική της για τα μελλοντικά τραπεζογραμμάτια του ευρώ, στην οποία περιλαμβάνεται και ο νέος σχεδιασμός τους.

Η βασική επιδίωξη είναι τα χαρακτηριστικά που συνδέονται με το δημόσιο χρήμα, όπως η ασφάλεια, η ευρεία αποδοχή και η μικρότερη εξάρτηση από ιδιωτικούς παρόχους, να μεταφερθούν και στο ψηφιακό περιβάλλον, χωρίς να εξαφανιστεί η φυσική μορφή του ευρώ.

Το 92% των επιχειρήσεων εξακολουθεί να δέχεται μετρητά

Παρά την ταχεία ανάπτυξη των ηλεκτρονικών συναλλαγών, τα στοιχεία της έρευνας της ΕΚΤ δείχνουν ότι τα μετρητά εξακολουθούν να έχουν ιδιαίτερα ισχυρή παρουσία στην Ευρωζώνη.

Το 2026, το 92% των επιχειρήσεων που διαθέτουν προϊόντα και υπηρεσίες μέσω φυσικών καταστημάτων δήλωσε ότι αποδέχεται πληρωμές με χαρτονομίσματα και κέρματα. Το 2024 το αντίστοιχο ποσοστό βρισκόταν στο 90%, γεγονός που δείχνει μια μικρή ανάκαμψη μετά τις αλλαγές στις καταναλωτικές συνήθειες που καταγράφηκαν την περίοδο της πανδημίας και τα χρόνια που ακολούθησαν.

Την ίδια περίοδο, η αποδοχή των καρτών παρέμεινε σχεδόν σταθερή, στο 88%. Πολύ μεγαλύτερη μεταβολή σημείωσαν οι πληρωμές μέσω κινητών τηλεφώνων, καθώς το ποσοστό των επιχειρήσεων που τις αποδέχεται αυξήθηκε από 36% το 2024 σε 68% το 2026.

Στροφή των επιχειρήσεων στις ψηφιακές πληρωμές

Την ίδια στιγμή, περίπου μία στις τέσσερις επιχειρήσεις στην Ευρωζώνη δηλώνει ότι έχει ήδη προχωρήσει σε ενέργειες με στόχο την ενίσχυση της χρήσης ψηφιακών τρόπων πληρωμής.

Οι κινήσεις αυτές περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, επενδύσεις σε ταμεία όπου οι συναλλαγές πραγματοποιούνται αποκλειστικά ηλεκτρονικά, καθώς και περιορισμό των σημείων στα οποία οι πελάτες μπορούν να πληρώσουν με φυσικό χρήμα. Παράλληλα, το 13% των επιχειρήσεων έχει εγκαταστήσει συστήματα αυτοεξυπηρέτησης, τα γνωστά self-checkout.

Παρά την ενίσχυση των ψηφιακών λύσεων, τα μετρητά εξακολουθούν να θεωρούνται από τις επιχειρήσεις ιδιαίτερα χρήσιμα σε συγκεκριμένους τομείς. Η προστασία της ιδιωτικότητας και η αξιοπιστία τους παραμένουν δύο από τα βασικά χαρακτηριστικά που αξιολογούνται θετικά όταν μία επιχείρηση αποφασίζει ποιες μεθόδους πληρωμής θα προσφέρει στους πελάτες της.

Η σχετική έρευνα της ΕΚΤ βασίστηκε στις απαντήσεις 8.205 επιχειρήσεων από 21 χώρες της Ευρωζώνης. Οι συνεντεύξεις πραγματοποιήθηκαν κατά το διάστημα από τον Φεβρουάριο έως τον Απρίλιο του 2026.

Το επόμενο βήμα για το ψηφιακό ευρώ

Καθοριστικό χρονικό σημείο για την πορεία του ψηφιακού ευρώ θεωρείται το τέλος του 2026, οπότε αναμένεται να έχει προχωρήσει η διαδικασία διαμόρφωσης του απαραίτητου ευρωπαϊκού νομοθετικού πλαισίου.

Μετά την ολοκλήρωση των σχετικών ευρωπαϊκών διαδικασιών θα αποσαφηνιστούν τα επόμενα στάδια εφαρμογής του εγχειρήματος. Με βάση τον υφιστάμενο σχεδιασμό, το 2027 αποτελεί τον χρονικό ορίζοντα για τα πρώτα πιλοτικά βήματα του ψηφιακού ευρώ στην καθημερινότητα των Ευρωπαίων πολιτών.

H επιλογή της Λαγκάρντ ανακινήθηκε με αφορμή και τη παρουσία της, σήμερα, Τετάρτη, στο International Business Council του WEF στο πλαίσιο συζήτησης για τις παγκόσμιες οικονομικές προοπτικές, στην οποία αναφέρθηκε στην πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας, στο κρίσιμο ζήτημα της ανταγωνιστικότητας και στην ανάγκη να μη χάσει η Ευρώπη την επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας εμφανίζεται έτοιμη να αναλάβει τη θέση, ανέφεραν οι ίδιες πηγές στο Bloomberg, οι οποίες ζήτησαν να μην κατονομαστούν καθώς πρόκειται για εσωτερικές συζητήσεις. Ωστόσο, σύμφωνα με μία από τις πηγές, η Λαγκάρντ θέλει προηγουμένως να έχει διασφαλίσει ότι οι εντάσεις μεταξύ του WEF και του ιδρυτή και πρώην προέδρου του, Κλάους Σβαμπ, έχουν επιλυθεί πλήρως.

Θυμίζουμε πως μετά την αποχώρηση του Κλάους Σβαμπ τον Απρίλιο του 2025, το WEF ανακοίνωσε τη δημιουργία ειδικής επιτροπής για την επιλογή του διαδόχου του, χωρίς όμως να ανακοινώσει ή να ορίσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την αντικατάσταση του με αποτέλεσμα το πόστο να παραμένει κενό.

Η ΕΚΤ αρνήθηκε να σχολιάσει τις πληροφορίες, ενώ εκπρόσωπος του WEF δήλωσε ότι ο οργανισμός δεν σχολιάζει εμπιστευτικές συνεδριάσεις του διοικητικού του συμβουλίου.

Οι συζητήσεις για τη Λαγκάρντ και η αποχώρηση Σβαμπ

Το όνομα της Λαγκάρντ έχει συνδεθεί εδώ και καιρό με την ηγεσία του WEF, με τη σχετική συζήτηση να εντείνεται μετά την αιφνιδιαστική αποχώρηση του Σβαμπ τον Απρίλιο του 2025.

Ο Σβαμπ αποχώρησε εν μέσω έρευνας σχετικά με καταγγελίες για οικονομικές ατασθαλίες. Τελικά απαλλάχθηκε από οποιαδήποτε κατηγορία για παρατυπίες, αν και οι εντάσεις ανάμεσα στον ίδιο και το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ παρέμειναν.

Τα σενάρια ότι η Λαγκάρντ μπορεί να αποχωρήσει πρόωρα από την ΕΚΤ προκειμένου να αναλάβει το WEF έχουν ενισχυθεί εν μέρει και από τις δικές της δημόσιες τοποθετήσεις.

Η θητεία της στην προεδρία της ΕΚΤ ολοκληρώνεται κανονικά τον Οκτώβριο του 2027, ωστόσο η ίδια έχει αποφύγει να δεσμευθεί ότι θα παραμείνει στη θέση μέχρι τη λήξη της. Σε αρκετές περιπτώσεις, μάλιστα, έχει παρακάμψει ερωτήσεις σχετικά με το εάν σκοπεύει να ολοκληρώσει τη θητεία της.

Η συνεδρίαση κοντά στη Γενεύη

Το διοικητικό συμβούλιο του WEF, στο οποίο συμμετέχει και η ίδια η Λαγκάρντ, πραγματοποίησε διά ζώσης συνεδρίαση την Τρίτη στην έδρα του οργανισμού, κοντά στη Γενεύη.

Σήμερα συμπρόεδροι του WEF είναι ο αντιπρόεδρος της Roche Holding AG Αντρέ Χόφμαν και ο διευθύνων σύμβουλος της BlackRock Inc. Λάρι Φινκ.

Η πιθανότητα αποχώρησης της Λαγκάρντ από το τιμόνι της ΕΚΤ έχει ήδη κινητοποιήσει τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, καθώς στην ΕΚΤ έχει αρχίσει να διαμορφώνεται η κούρσα για τη διαδοχή της.

Η κυβέρνηση της Ολλανδίας προτάσσει τον πρώην κεντρικό τραπεζίτη Κλάας Κνοτ ως υποψήφιο της χώρας για την προεδρία της ΕΚΤ. Την ίδια στιγμή, η Γερμανία εξετάζει το ενδεχόμενο να προτείνει τον Πρόεδρο της Bundesbank Γιόαχιμ Νάγκελ, αλλά δεν έχει καταλήξει ακόμη σε οριστική απόφαση.

Έντονο ενδιαφέρον έχει εκδηλώσει και η Ισπανία, η οποία έχει ανακοινώσει επίσημα ότι στηρίζει για τη θέση τον Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος, πρώην επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της χώρας, ο οποίος σήμερα βρίσκεται στην προεδρία της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS).

Οι εξελίξεις ενισχύουν έτσι τα σενάρια για πρόωρη αλλαγή ηγεσίας στην ΕΚΤ, περισσότερο από έναν χρόνο πριν από την κανονική ολοκλήρωση της θητείας της Λαγκάρντ.

Η Πρόεδρος της ΕΚΤ πρόκειται να μιλήσει την ερχόμενη Τετάρτη στην έδρα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF), συμμετέχοντας σε συζήτηση για την παγκόσμια οικονομία.

Υπό άλλες συνθήκες, μια τέτοια εμφάνιση δεν θα προκαλούσε ιδιαίτερη αίσθηση. Ωστόσο, η συγκεκριμένη επίσκεψη αποκτά διαφορετική βαρύτητα λόγω των σεναρίων που κυκλοφορούν από πέρυσι ότι η Λαγκάρντ ενδέχεται να αποχωρήσει από την ΕΚΤ πριν ολοκληρωθεί η οκταετής θητεία της, τον Οκτώβριο του 2027, προκειμένου να αναλάβει κορυφαίο ρόλο στο WEF.

Η ίδια είχε επιχειρήσει τότε να υποβαθμίσει τις σχετικές πληροφορίες, δηλώνοντας αποφασισμένη να ολοκληρώσει τη θητεία της στην ΕΚΤ. Ωστόσο, ο ιδρυτής του WEF, Κλάους Σβαμπ, είχε αναφέρει ότι είχε συζητήσει μαζί της το ενδεχόμενο να αποχωρήσει από τη Φρανκφούρτη και να τον διαδεχθεί στην προεδρία του οργανισμού.

Η κρίσιμη συνάντηση του WEF

Η Λαγκάρντ είναι ήδη μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, γεγονός που τυπικά της επιτρέπει να διεκδικήσει την κορυφαία θέση στον οργανισμό.

Το συμβούλιο πρόκειται να πραγματοποιήσει διά ζώσης συνεδρίαση την Τρίτη στη Γενεύη, με τις συζητήσεις να επικεντρώνονται στο μέλλον του WEF. Δεν έχει διευκρινιστεί εάν η Λαγκάρντ θα συμμετάσχει στη συγκεκριμένη συνεδρίαση.

Τα σενάρια για πρόωρη αποχώρησή της από την ΕΚΤ έχουν ενισχυθεί και από τις δικές της πρόσφατες τοποθετήσεις. Μόλις πριν από λίγες εβδομάδες, απέφυγε να δεσμευτεί ότι θα παραμείνει στην προεδρία της ΕΚΤ μέχρι τη λήξη της θητείας της.

Παρότι το WEF, γνωστό διεθνώς κυρίως για την ετήσια σύνοδο στο Νταβός, θεωρείται ένας από τους πιθανούς επόμενους σταθμούς της, η ίδια έχει αφήσει ανοιχτό και ένα ακόμη ενδεχόμενο: επιστροφή στη γαλλική πολιτική.

Σε πρόσφατες δηλώσεις της δεν απέκλεισε έναν πολιτικό ρόλο στη Γαλλία, λέγοντας ότι θα μπορούσε να υπηρετήσει «με όποια ιδιότητα θα είμαι πιο αποτελεσματική».

Το σενάριο επιστροφής στη γαλλική πολιτική

Τον Σεπτέμβριο, λίγους μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία, η Λαγκάρντ έχει προγραμματιστεί να είναι επίτιμη προσκεκλημένη σε ετήσια πολιτική εκδήλωση που διοργανώνει ο Ερβέ Μορέν, Πρόεδρος της περιφέρειας της Νορμανδίας και επικεφαλής του κόμματος Les Centristes.

Οι δύο τους είχαν υπηρετήσει σε καίριες υπουργικές θέσεις επί Προεδρίας Νικολά Σαρκοζί από το 2007. Ο Μορέν είχε αναλάβει το υπουργείο Άμυνας για τρία χρόνια, ενώ η Λαγκάρντ ξεκίνησε ως υπουργός Γεωργίας και Αλιείας προτού αναλάβει το υπουργείο Οικονομικών.

Το 2011 εγκατέλειψε τη γαλλική κυβέρνηση για να αναλάβει την ηγεσία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, πριν μετακινηθεί αργότερα στην κορυφή της ΕΚΤ.

Η μάχη για τη διαδοχή στην ΕΚΤ

Η συζήτηση γύρω από το μέλλον της Λαγκάρντ έχει ήδη επιταχύνει τις παρασκηνιακές διεργασίες για τη διαδοχή στην προεδρία της ΕΚΤ.

Η ολλανδική κυβέρνηση έχει εκφράσει τη στήριξή της στον πρώην κεντρικό τραπεζίτη Κλάας Νοτ, προωθώντας την υποψηφιότητά του για την κορυφαία θέση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Την ίδια στιγμή, η Γερμανία εξετάζει το ενδεχόμενο να προτείνει τον Πρόεδρο της Bundesbank Γιοάχιμ Νάγκελ, προσθέτοντας ακόμη ένα ισχυρό όνομα στην κούρσα.

Στη μάχη έχει μπει και η Ισπανία, η οποία αναμένεται να στηρίξει τον Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος, πρώην διοικητή της Τράπεζας της Ισπανίας και νυν επικεφαλής της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS).

Ο Ντε Κος εμφανίζεται αυτή τη στιγμή ως ένας από τους ισχυρότερους υποψηφίους για τη διαδοχή, με τον Νοτ επίσης σε πλεονεκτική θέση. Ωστόσο, η διαδικασία παραμένει ανοιχτή και νέες υποψηφιότητες μπορούν να εμφανιστούν ακόμη και την τελευταία στιγμή — όπως είχε συμβεί άλλωστε και με την ίδια τη Λαγκάρντ όταν επιλέχθηκε για την προεδρία της ΕΚΤ.

Όπως τόνισε χαρακτηριστικά, όσο παραμένουν ψηλά οι τιμές ενέργειας, τόσο περισσότερο απειλούν να ανεβάσουν τον δείκτη πληθωρισμού στην Ευρώπη.

Οι κίνδυνοι που περιβάλλουν τις προοπτικές για την ανάπτυξη είναι καθοδικοί εξήγησε.

Ενώ το μνημόνιο συμφωνίας που υπέγραψαν οι ΗΠΑ και το Ιράν τον Ιούνιο αποτέλεσε μια πρώτη απόπειρα να επιλυθεί η σύγκρουση, τις τελευταίες εβδομάδες εμφανίστηκαν νέα εμπόδια και η γεωπολιτική κατάσταση παραμένει εύθραυστη.

Η εκ νέου διατάραξη του ενεργειακού εφοδιασμού θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω αύξηση των τιμών της ενέργειας και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, κάτι που με τη σειρά του θα επηρέαζε αρνητικά τα πραγματικά εισοδήματα, τις δαπάνες και τις επενδύσεις.

Οι κίνδυνοι που περιβάλλουν τις προοπτικές για τον πληθωρισμό είναι ανοδικοί τονίζει η Κ. Λαγκάρντ.

Η διαταραχή της ενέργειας θα μπορούσε να ενταθεί περαιτέρω και οι επιδράσεις της στις λοιπές τιμές και στους μισθούς θα μπορούσαν να είναι ισχυρότερες από ό,τι αναμένεται επί του παρόντος.

Αντιθέτως, ο πληθωρισμός θα μπορούσε να διαμορφωθεί σε χαμηλότερο επίπεδο αν η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή επιλυθεί με διαρκή τρόπο ή αν οι έμμεσες ή δευτερογενείς επιδράσεις αποδειχθούν λιγότερο έντονες από το αναμενόμενο.

Χρειάζονται περισσότερα δεδομένα
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η πρόεδρος της ΕΚΤ, ο ενεργειακός πληθωρισμός υποχώρησε τον Ιούνιο στο 8,5%, από 10,8% τον Μάιο, ενώ ο πληθωρισμός των τροφίμων μειώθηκε στο 1,5%, από 1,9%.

Ο δομικός πληθωρισμός, χωρίς ενέργεια και τρόφιμα, διαμορφώθηκε στο 2,4%, από 2,6%. Στις υπηρεσίες, όπου οι πιέσεις παραμένουν πιο επίμονες, περιορίστηκε στο 3,2%, από 3,5%.

Ωστόσο, όπως προειδοποίησε η Lagarde, η άνοδος των τιμών της ενέργειας από την έναρξη της σύγκρουσης και η μετακύλισή της στα τρόφιμα, στα αγαθά και στις υπηρεσίες αναμένεται να κρατήσουν τον πληθωρισμό «πολύ πάνω» από τον στόχο του 2% έως και το πρώτο εξάμηνο του 2027.

Ωστόσο η Κριστίν Λαγκάρντ ήταν ξεκάθαρη πως δεν υπάρχει καμία δέσμευση για την απόφαση της επόμενης συνεδρίασης του Σεπτεμβρίου.

Το μόνο σίγουρο είναι πως θα εξαρτηθεί από την πληθώρα των οικονομικών στοιχείων που θα αξιολογήσει η ΕΚΤ τις επόμενες εβδομάδες.

Η 'επόμενη μέρα' θα κρίνεται «από συνεδρίαση σε συνεδρίαση», όπως ανέφερε χαρακτηριστικά η ανακοίνωση της ΕΚΤ.

Σε κάθε περίπτωση η πρόεδρος της ΕΚΤ διαβεβαίωσε πως το Διοικητικό Συμβούλιο είναι έτοιμο να προσαρμόσει όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή του εντός των ορίων της εντολής που του έχει ανατεθεί, προκειμένου να διασφαλίσει ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα και να διαφυλάξει την ομαλή λειτουργία του μηχανισμού μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής.

«Δεν πρόκειται να δείτε την πλάτη μου πριν από το 2027», δήλωσε χαρακτηριστικά στους δημοσιογράφους, κατά την καθιερωμένη συνέντευξη Τύπου μετά τη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, αφήνοντας όμως ανοιχτό το ενδεχόμενο να μην εξαντλήσει την οκταετή θητεία της.

«Δεν μου αρέσει να εγκλωβίζομαι σε συγκεκριμένες περιστάσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά, αποφεύγοντας να δεσμευτεί ότι θα παραμείνει μέχρι την τελευταία ημέρα της θητείας της.

Η θητεία της στο τιμόνι της ΕΚΤ λήγει επισήμως στις 31 Οκτωβρίου 2027. Ανέλαβε καθήκοντά την 1η Νοεμβρίου 2019 για μία μη ανανεώσιμη θητεία οκτώ ετών.

Επιπρόσθετα, η Κριστίν Λαγκάρντ χρησιμοποίησε μια χαρακτηριστική ναυτική μεταφορά για να εξηγήσει τη στάση της απέναντι στις γεωπολιτικές και οικονομικές προκλήσεις.

«Όταν υπάρχουν σύννεφα στον ορίζοντα, ο καπετάνιος μένει στο πλοίο», τόνισε, αφήνοντας να εννοηθεί ότι όσο η ευρωπαϊκή οικονομία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει αβεβαιότητες, θεωρεί καθήκον της να παραμείνει στο τιμόνι της κεντρικής τράπεζας.

Οι δηλώσεις αυτές έρχονται λίγες ημέρες μετά την πρόσφατη συνέντευξή της στη γαλλική εφημερίδα Les Echos, στην οποία είχε παραδεχθεί ότι είναι «πιθανό» να αποχωρήσει πρόωρα από την ΕΚΤ προκειμένου να διαδραματίσει ρόλο στη γαλλική πολιτική σκηνή ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027.

Στην ίδια συνέντευξη είχε υπογραμμίσει ότι «μια ευρωπαϊκή φωνή πρέπει να ακουστεί στην προεδρική συζήτηση στη Γαλλία», διευκρινίζοντας πάντως ότι δεν είναι «υποψήφια για τίποτα». Είχε επίσης επισημάνει πως οποιαδήποτε απόφαση θα εξαρτηθεί από τις οικονομικές συνθήκες, προσθέτοντας και εδώ χαρακτηριστικά ότι σε περιόδους αναταράξεων «ο καπετάνιος του πλοίου της ΕΚΤ πρέπει να παραμένει στη θέση του».

Παράλληλα, είχε αφήσει να εννοηθεί ότι, εάν επέστρεφε στη γαλλική πολιτική, θα επιδίωκε να αντιπαρατεθεί στις ευρωσκεπτικιστικές δυνάμεις, όπως ο Εθνικός Συναγερμός της Μαρίν Λεπέν, προειδοποιώντας ότι μια αποδυνάμωση του ρόλου της Γαλλίας στην Ευρώπη θα είχε αρνητικές συνέπειες τόσο για τη χώρα όσο και για τους πολίτες της.

Η φημολογία δεν έχει κοπάσει

Οι σημερινές δηλώσεις της προέδρου της ΕΚΤ δεν έβαλαν τέλος στη συζήτηση για την επόμενη ημέρα στη Φρανκφούρτη.

Περίπου το ένα τρίτο των οικονομολόγων που συμμετείχαν σε δημοσκόπηση του Bloomberg εκτίμησε ότι η Λαγκάρντ δεν θα ολοκληρώσει την οκταετή θητεία της.

Η ίδια είχε ήδη αποκαλύψει τον Ιούνιο ότι, πριν από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, είχε εξετάσει ακόμη και το ενδεχόμενο παραίτησης.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι πληροφορίες που είχαν μεταφέρει διεθνεί media, τους προηγούμενους μήνες, ότι θα μπορούσε να αναλάβει ρόλο στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, τον οργανισμό που διοργανώνει κάθε χρόνο τη διάσημη οικονομική σύνοδο του Νταβός.

Τον Φεβρουάριο, δημοσίευμα των Financial Times είχε αναφέρει ότι σχεδίαζε να αποχωρήσει πριν από τις γαλλικές προεδρικές εκλογές του 2027, ώστε ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, σε συνεννόηση με τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, να έχει ενεργό ρόλο στην επιλογή του επόμενου προέδρου της ΕΚΤ.

Η Λαγκάρντ είχε στη συνέχεια δηλώσει στη Wall Street Journal ότι σκοπεύει να ολοκληρώσει τη θητεία της, ωστόσο οι νεότερες τοποθετήσεις της άφησαν και πάλι περιθώρια για διαφορετικές ερμηνείες.

Η Ισπανία ρίχνει στη μάχη τον Ερνάντεθ ντε Κος

Σε κάθε περίπτωση, τα σενάρια αυτά έχουν επιτρέψει να ξεκινήσουν ήδη οι πολιτικές ζυμώσεις για τη διαδοχή της.

Τη Δευτέρα, η ισπανική οικονομική εφημερίδα Expansión, υποστήριξε ότι η Μαδρίτη έχει αποφασίσει οριστικά να κυνηγήσει για πρώτη φορά την προεδρία της ΕΚΤ και μάλιστα για τον σκοπό αυτό θα στηρίξει τον έμπειρο Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος, ήτοι τον νυν γενικό διευθυντή της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS) και πρώην διοικητή της Τράπεζας της Ισπανίας.

Το δημοσίευμα, μάλιστα, ανέφερε ότι οι επαφές μεταξύ του Ερνάντεθ ντε Κος και του επιτελείου του υπουργού Οικονομίας Κάρλος Κουέρπο είναι πλέον συνεχείς και ότι η ισπανική στρατηγική για την ανάδειξή του στην κορυφή της ΕΚΤ προετοιμάζεται εδώ και μήνες.

Παρότι το ισπανικό υπουργείο Οικονομίας δηλώνει επισήμως ότι η διαδικασία δεν έχει ακόμη ξεκινήσει, ξεκαθαρίζει ότι η Ισπανία, ως μία από τις μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρωζώνης και από τους σημαντικότερους μετόχους της ΕΚΤ, θα διεκδικήσει κορυφαίο ρόλο στη νέα εποχή της κεντρικής τράπεζας.

Προς την κατεύθυνση αυτή, μάλιστα, βοηθά σαφώς η ανανέωση στις υπόλοιπες θέσεις του συμβουλίου και η αποχώρηση του Ισπανού Λουίς ντε Γκίντος από την αντιπροεδρία, δεδομένου ότι δεν θα μπορούσε μια χώρα να κατέχει δύο θέσεις-κλειδιά. Η θητεία του ντε Γκίντος έληξε στις 31 Μαΐου 2026 και από την 1η Ιουνίου 2026 τη θέση του αντιπροέδρου ανέλαβε ο Κροάτης Μπόρις Βούιτσιτς. Έτσι, η Ισπανία δεν εκπροσωπείται πλέον στο εξαμελές Εκτελεστικό Συμβούλιο της ΕΚΤ.

Οικονομικοί αναλυτές θεωρούν την υποψηφιότητα του Ερνάντεθ ντε Κος ιδιαίτερα ισχυρή και ήδη στις σχετικές δημοσκοπήσεις θεωρείται ως ένα από τα μεγάλα φαβορί. Διετέλεσε διοικητής της Τράπεζας της Ισπανίας από το 2018 έως το 2024, συμμετείχε στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ, προήδρευσε της Επιτροπής της Βασιλείας για την Τραπεζική Εποπτεία και από το 2025 βρίσκεται στην ηγεσία της BIS.

Οι υπόλοιποι διεκδικητές και η διαδικασία επιλογής

Πάντως, η Ισπανία δεν είναι η μόνη χώρα που προετοιμάζεται για τη μετά Λαγκάρντ εποχή.

Σύμφωνα με δημοσκοπήσεις οικονομολόγων, βασικός αντίπαλος του Ερνάντεθ ντε Κος θεωρείται ο επίσης πολύ έμπειρος πρώην διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Ολλανδίας, Κλάας Κνοτ, ενώ ενδιαφέρον έχουν εκδηλώσει τόσο ο νυν πρόεδρος της Bundesbank, Γιόαχιμ Νάγκελ, όσο και η Γερμανίδα οικονομολόγος και το μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, Ίζαμπελ Σνάμπελ.

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε πρόσφατα ότι δεν υπάρχει λόγος να επισπευσθούν οι αποφάσεις, καθώς η θητεία της Λαγκάρντ έχει ακόμη περισσότερο από έναν χρόνο μέχρι να ολοκληρωθεί. «Όταν έρθει η ώρα να βρεθεί ο διάδοχος, θα το εξετάσουμε και θα λάβουμε αποφάσεις», ανέφερε.

Ο επόμενος πρόεδρος της ΕΚΤ θα επιλεγεί για μία μη ανανεώσιμη οκταετή θητεία. Η διαδικασία προβλέπει ότι οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης καταρτίζουν λίστα υποψηφίων με ειδική πλειοψηφία και στη συνέχεια οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης λαμβάνουν την τελική απόφαση. Στην πράξη, ωστόσο, οι πολιτικές ισορροπίες μεταξύ των μεγάλων χωρών της Ευρωζώνης αποδεικνύονται συχνά καθοριστικές, όπως συνέβη και με την επιλογή της ίδιας της Λαγκάρντ το 2019.

Έτσι, παρά τις σημερινές διαβεβαιώσεις της προέδρου της ΕΚΤ ότι δεν πρόκειται να αποχωρήσει πριν από το 2027, η συζήτηση για τον διάδοχό της έχει ήδη ξεκινήσει και αναμένεται να ενταθεί από το φθινόπωρο, καθώς οι κυβερνήσεις των μεγαλύτερων οικονομιών της Ευρωζώνης διαμορφώνουν τις συμμαχίες τους για μία από τις σημαντικότερες θέσεις της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής.

«Tόσο τα μετρητά όσο και το ψηφιακό ευρώ αποτελούν μορφές νόμιμου χρήματος και οι πολίτες πρέπει να διατηρούν την ελευθερία επιλογής ως προς τον τρόπο πληρωμής τους. Η ΕΕ αναγνωρίζει ότι η μετάβαση σε μια πιο ψηφιακή οικονομία δεν πρέπει να στερήσει τη δυνατότητα στους πολίτες να συναλλάσσονται με μετρητά» τόνισε η κα Λαγκάρντ σε ερώτηση του ευρωβουλευτή Γιώργου Αυτιά.

Τα τραπεζογραμμάτια και τα κέρματα ευρώ αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο της οικονομικής και κοινωνικής ζωής και τα μετρητά παραμένουν το μοναδικό φυσικό δημόσιο χρήμα που εκδίδεται από την κεντρική τράπεζα και είναι προσβάσιμο σε όλους τους πολίτες, ανεξάρτητα από την ηλικία, το εισόδημα ή τις ψηφιακές τους δεξιότητες. Τα μετρητά, θα συνεχίσουν να προστατεύονται ως βασικό δικαίωμα των πολιτών.

Μιλώντας στο γαλλικό ραδιόφωνο France Culture τη Δευτέρα, η επικεφαλής της ΕΚΤ σημείωσε ότι οι έμμεσες επιπτώσεις του πληθωρισμού γίνονται πλέον αισθητές σχεδόν παντού.

Ανησυχία για τον πληθωρισμό μετά τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή

Η παρέμβαση της Λαγκάρντ έρχεται λίγες ημέρες μετά την πρώτη αύξηση επιτοκίων από την ΕΚΤ από το 2023, σε μια συγκυρία όπου ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει ενισχύσει σημαντικά τις πληθωριστικές πιέσεις μέσω της ανόδου του ενεργειακού κόστους.

Οι αξιωματούχοι της κεντρικής τράπεζας δεν αποκλείουν νέα αύξηση επιτοκίων ήδη από τη συνεδρίαση του Ιουλίου. Μεταξύ αυτών, ο πρόεδρος της Bundesbank, Γιόαχιμ Νάγκελ, έχει προειδοποιήσει ότι οι τιμές ενδέχεται να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ακόμη και αν η σύγκρουση με το Ιράν τερματιστεί σύντομα.

«Πρέπει να νικήσουμε τον πληθωρισμό»

Η αύξηση του κόστους δανεισμού προκαλεί ήδη ανησυχίες σε οικονομολόγους και αναλυτές για τις επιπτώσεις στην ανάπτυξη της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Απαντώντας στις επικρίσεις, ιδιαίτερα από τη Γαλλία, ότι η αυστηρότερη νομισματική πολιτική ενδέχεται να πλήξει την οικονομική δραστηριότητα, η Λαγκάρντ υποστήριξε πως η καταπολέμηση του πληθωρισμού αποτελεί μονόδρομο.

«Ακούω συχνά την κριτική ότι τα μέτρα αυτά θα πλήξουν την ανάπτυξη. Όμως οφείλω να καταπολεμήσω τον πληθωρισμό εάν επανεμφανιστεί. Αν ξεφύγει από τον έλεγχο, η επιστροφή του σε φυσιολογικά επίπεδα θα είναι πολύ πιο δύσκολη και πολύ πιο δαπανηρή», δήλωσε.

Όπως τόνισε, ένα περιβάλλον διαρκώς υψηλού πληθωρισμού δεν είναι αποδεκτό ούτε για τους καταναλωτές ούτε για τις επιχειρήσεις.

Θετική η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν για τα Στενά του Ορμούζ

Η επικεφαλής της ΕΚΤ σχολίασε επίσης τη συμφωνία-πλαίσιο που ανακοίνωσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.

Η Λαγκάρντ χαρακτήρισε θετική την εξέλιξη, υπό την προϋπόθεση ότι θα επιβεβαιωθεί τις επόμενες ημέρες και θα συνοδευτεί από την υπογραφή σχετικού μνημονίου κατανόησης.

«Εάν οι πληροφορίες αυτές επιβεβαιωθούν και ακολουθήσει η υπογραφή συμφωνίας, πρόκειται για μια πολύ καλή εξέλιξη. Ιδίως αν οδηγήσει στην επαναλειτουργία και την αποναρκοθέτηση των Στενών του Ορμούζ», ανέφερε.

«Δεν δεσμευόμαστε εκ των προτέρων για μια συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων» τόνισε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Κριστίν Λαγκάρντ, μετά την ανακοίνωση της κεντρικής τράπεζας πως προχωρά στην πρώτη αύξηση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης, μετά από τρία χρόνια.

«Η Ευρώπη βρίσκεται πλέον σε έναν κόσμο πολύ λιγότερο επιεική απέναντι στα κενά της θεσμικής της αρχιτεκτονικής», ανέφερε χαρακτηριστικά στην εκδήλωση που έλαβε χώρα στο Άαχεν της Γερμανίας. «Θεσμοί που δημιουργήθηκαν για μια προηγούμενη εποχή δοκιμάζονται σήμερα από απαιτήσεις για τις οποίες δεν είχαν σχεδιαστεί πλήρως».

Η Κριστίν Λαγκάρντ στάθηκε ιδιαίτερα στο έργο του Ντράγκι για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης, μέσα από την σχετική έκθεση που παρουσίασε το 2024, καλώντας τους Ευρωπαίους ηγέτες να εφαρμόσουν τις προτάσεις του και να «σπάσουν τον εφησυχασμό».

«Εκείνοι είναι που πρέπει να ενεργήσουν πάνω στη διάγνωση του Μάριο», τόνισε. «Εκείνοι είναι που πρέπει να αποφασίσουν αν αυτή η στιγμή θα εξελιχθεί σε ακόμη μία χαμένη ευκαιρία ή σε ακόμη ένα βήμα στην οικοδόμηση της Ευρώπης».

Με τις γεωπολιτικές εντάσεις να αυξάνονται και τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να αντιμετωπίζει με δυσπιστία τους παραδοσιακούς συμμάχους της Ουάσιγκτον, η Λαγκάρντ και άλλα στελέχη της ΕΚΤ έχουν επανειλημμένα καλέσει τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να ενισχύσουν τα οικονομικά και πολιτικά θεμέλια της περιοχής και να αυξήσουν την αυτονομία της.

Η Γαλλίδα πρόεδρος της ΕΚΤ και πρώην υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας είχε προειδοποιήσει ήδη από πέρυσι ότι οι συνεχείς καθυστερήσεις στις αποφάσεις για την ενίσχυση της ανάπτυξης δεν μπορούν να συνεχιστούν, καθώς περισσότερα χρόνια χαμένης ευημερίας δεν θα ήταν απλώς απογοητευτικά αλλά και «ανεύθυνα».

Νωρίτερα φέτος και το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ κάλεσε σε «επείγουσα συλλογική δράση» για την ενίσχυση της Ευρώπης, υπογραμμίζοντας την ανάγκη δημιουργίας ένωσης αποταμιεύσεων και επενδύσεων, ψηφιακού ευρώ, εμβάθυνσης της ενιαίας αγοράς, πολιτικών στήριξης της καινοτομίας και απλούστευσης της νομοθεσίας.

«Η Ευρώπη είναι ισχυρότερη όταν χτίζει συλλογικά παρά όταν απομονώνεται στον εαυτό της», επεσήμανε η Λαγκάρντ. «Τώρα οι ηγέτες της Ευρώπης πρέπει να δώσουν τη δική τους απάντηση και να οικοδομήσουν κάτι που θα αντέξει στον χρόνο. Αυτό που χρειάζονται είναι το θάρρος να δράσουν».

Ο Μπέσεντ υποβάθμισε τις ζημιές που προκλήθηκαν από εβδομάδες μαχών στη Μέση Ανατολή και υποστήριξε ότι οι διαταραχές —συμπεριλαμβανομένου του de facto κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ – θα είναι προσωρινές, ανέφεραν οι ίδιες πηγές, ζητώντας να μην κατονομαστούν λόγω του εμπιστευτικού χαρακτήρα των συνομιλιών.

Ωστόσο, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) αντέδρασε, λέγοντας στον Μπέσεντ και στους συγκεντρωμένους κεντρικούς τραπεζίτες, υπουργούς οικονομικών και ενέργειας στη βιντεοκλήση της G-7 της Δευτέρας, ότι οι επιπτώσεις θα γίνουν αισθητές για μεγάλο χρονικό διάστημα επειδή έχουν ήδη καταστραφεί πάρα πολλά, σύμφωνα με τις πηγές.

Εκπρόσωποι του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ δεν ανταποκρίθηκαν σε κλήσεις ή μηνύματα, ενώ η ΕΚΤ αρνήθηκε να σχολιάσει.

Η αντιπαράθεση αντανακλά τις αυξανόμενες εντάσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης, η οποία είναι πολύ πιο εκτεθειμένη στην κατακόρυφη αύξηση των τιμών της ενέργειας και στις διαταραχές της ναυτιλίας που πυροδοτήθηκαν από μια σύγκρουση την οποία η ίδια δεν ξεκίνησε.

Ο Μπέσεντ επιδίωξε το τελευταίο διάστημα να καθησυχάσει τους φόβους της αμερικανικής κοινής γνώμης για τις μάχες, υποστηρίζοντας ότι η αγορά πετρελαίου είναι καλά εφοδιασμένη και λέγοντας ότι τα στενά μεταξύ του Ιράν και των άλλων κρατών του Κόλπου θα ξανανοίξουν με τον καιρό.

Η Λαγκάρντ, από την άλλη πλευρά, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου. Το δυσμενές σενάριο της ΕΚΤ, που βασίζεται σε έντονες διαταραχές του ενεργειακού εφοδιασμού που θα διαρκέσουν μέχρι τα τέλη του 2026 και σε περαιτέρω σημαντική καταστροφή υποδομών, προβλέπει ότι ο πληθωρισμός θα κορυφωθεί στο 6,3%.

«Αντιμετωπίζουμε ένα πραγματικό σοκ, που πιθανότατα ξεπερνά αυτό που μπορούμε να φανταστούμε αυτή τη στιγμή», δήλωσε η Λαγκάρντ σε συνέντευξή της στον Economist. Όσον αφορά την εξόρυξη, τη διύλιση και τη διανομή πετρελαίου, «έχουν ήδη καταστραφεί πάρα πολλά και δεν υπάρχει τρόπος να αποκατασταθούν μέσα σε λίγους μήνες»