Παραδοσιακά, οι κύκλοι της Wall Street αντιμετώπιζαν τα κρυπτονομίσματα με σκεπτικισμό, θεωρώντας τα κυρίως εργαλεία κερδοσκοπίας ή οικονομικών εγκλημάτων. Ωστόσο, η πρόσφατη ψήφιση του GENIUS Act από τον Ντόναλντ Τραμπ στις 18 Ιουλίου προσφέρει στα stablecoins —ψηφιακά tokens που υποστηρίζονται από συμβατικά περιουσιακά στοιχεία, συνήθως δολάρια— το ρυθμιστικό πλαίσιο που έλειπε. Ο κλάδος αναπτύσσεται και μεγάλοι χρηματοοικονομικοί οργανισμοί σπεύδουν να συμμετάσχουν. Παράλληλα, το «tokenization» κερδίζει έδαφος, με όλο και περισσότερα περιουσιακά στοιχεία, όπως μετοχές και αμοιβαία κεφάλαια, να διαπραγματεύονται σε blockchains.

Τι φέρνει η επανάσταση των κρύπτο

Οι απόψεις για τις εξελίξεις διίστανται. Ο Βλαντ Τένεβ, διευθύνων σύμβουλος της Robinhood, εκτιμά ότι η νέα τεχνολογία μπορεί να αποτελέσει τη βάση για ένα νέο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Αντίθετα, η Κριστίν Λαγκάρντ, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, εκφράζει ανησυχίες για την «ιδιωτικοποίηση του χρήματος» μέσω των stablecoins, όπως αναφέρει ο Economist.

Και οι δύο, πάντως, αναγνωρίζουν τη δυναμική των αλλαγών. Σε αντίθεση με το bitcoin, που παρουσιάστηκε ως «ψηφιακός χρυσός», τα tokens λειτουργούν ως ψηφιακά «περιτυλίγματα» για άλλα περιουσιακά στοιχεία, μια προσέγγιση που θυμίζει καινοτομίες όπως τα ETFs και τα τιτλοποιημένα χρέη.

Σήμερα, η αξία των stablecoins ανέρχεται στα 263 δισεκατομμύρια δολάρια, αυξημένη κατά 60% σε σχέση με πέρυσι, ενώ η Standard Chartered προβλέπει ότι η αγορά θα φτάσει τα 2 τρισεκατομμύρια δολάρια σε τρία χρόνια. Η JPMorgan Chase ανακοίνωσε πρόσφατα το δικό της ψηφιακό προϊόν, το JPMorgan Deposit Token, παρά τον διαχρονικό σκεπτικισμό του επικεφαλής της, Τζέιμι Ντάιμον. Η αγορά των tokenized assets, αν και μικρότερη, αναπτύσσεται ταχέως, ενώ η Robinhood λάνσαρε πρόσφατα πάνω από 200 νέα tokens για Ευρωπαίους επενδυτές.

Stablecoins

Τα stablecoins διευκολύνουν φθηνές και γρήγορες συναλλαγές, παρακάμπτοντας τους παραδοσιακούς μεσάζοντες, κάτι που είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τις διασυνοριακές πληρωμές. To GENIUS Act ορίζει ότι τα stablecoins δεν θεωρούνται κινητές αξίες και πρέπει να υποστηρίζονται πλήρως από ασφαλή, ρευστά περιουσιακά στοιχεία. Μεγάλες εταιρείες λιανικής, όπως η Amazon και η Walmart, εξετάζουν το ενδεχόμενο να εκδώσουν δικά τους ψηφιακά νομίσματα, τα οποία θα μπορούσαν να λειτουργούν ως ψηφιακές δωροκάρτες, μειώνοντας το κόστος συναλλαγών για τους καταναλωτές.

Τα tokenized assets αποτελούν ψηφιακές αναπαραστάσεις υπαρκτών περιουσιακών στοιχείων, όπως αμοιβαία κεφάλαια ή μετοχές. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η μετατροπή μεμονωμένων μετοχών σε tokens προσφέρει περιορισμένα οφέλη, όπως η 24ωρη διαπραγμάτευση, αλλά το πραγματικό ενδιαφέρον εντοπίζεται σε λιγότερο ρευστά προϊόντα, όπως τα αμοιβαία κεφάλαια χρηματαγοράς. Τα tokenized αμοιβαία κεφάλαια, όπως αυτό της BlackRock, προσφέρουν υψηλότερες αποδόσεις από τους παραδοσιακούς λογαριασμούς ταμιευτηρίου και μπορούν να χρησιμοποιηθούν και ως μέσο πληρωμής.

Η ανάπτυξη αυτών των προϊόντων δημιουργεί προκλήσεις για τις τράπεζες, καθώς η μετακίνηση κεφαλαίων προς stablecoins και tokenized αμοιβαία κεφάλαια μπορεί να μειώσει την ελκυστικότητα των τραπεζικών καταθέσεων και να αυξήσει το κόστος χρηματοδότησης των τραπεζών. Παράλληλα, προκύπτουν νομικά ζητήματα, καθώς οι κάτοχοι tokens δεν έχουν πάντα τα ίδια δικαιώματα με τους παραδοσιακούς μετόχους, ενώ σε περίπτωση πτώχευσης του εκδότη, η κατοχή των υποκείμενων περιουσιακών στοιχείων μπορεί να αμφισβητηθεί.

Η δυνατότητα tokenization ιδιωτικών περιουσιακών στοιχείων ανοίγει νέες επενδυτικές ευκαιρίες για ιδιώτες, αλλά ταυτόχρονα δημιουργεί ερωτήματα για την επάρκεια της εποπτείας και τη διαφάνεια. Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ έχει επισημάνει ότι οι κανόνες για τις κινητές αξίες ισχύουν ανεξαρτήτως της μορφής που λαμβάνουν τα περιουσιακά στοιχεία, ωστόσο η ταχύτητα των εξελίξεων δυσκολεύει την αποτελεσματική εποπτεία.

Εάν υπάρχει κάποιος που δικαιούται να μιλά… περισσότερο από τους άλλους, είναι ο εξειδικευμένος στα κρυπτονομίσματα αναλυτής Πίτερ Μπραντ. Ο Μπραντ, έγινε διεθνώς γνωστός, όταν, προέβλεψε την κατάρρευση της κρυπτο-αγοράς το 2018, επιμένοντας σε όσα έβλεπε, παρά τον χλευασμό της συνεπαρμένης από το ράλι κοινότητας στο πρόσωπό του.

Με σαφή αναφορά στο bullying που είχε υποστεί τότε, ο Μπραντ επανέρχεται με μια νέα πρόβλεψη και ένα… “καρφί”. Σε αυτή, αναφέρει ότι το Bitcoin ξαναδοκιμάζει αυτή την πτώση και είναι έτοιμο να χάσει οποιοδήποτε bullish μομέντουμ, μετά την πρόσφατη διόρθωση της κρυπτοαγοράς.

«Η πτώση στο Bitcoin για μια ακόμα φορά δοκιμάζει το επίπεδο στήριξης στην υποκείμενη ανεστραμμένη H&S. Ένα κλείσιμο κάτω από τις 24.800 μονάδες (το χαμηλό της προηγούμενης δοκιμής) θα έκανε ζημιά στο ημερήσιο και εβδομαδιαίο γράφημα. Αλλά ε, τι ξέρω εγώ; Είμαι μόνο ένας μπούμερ που ασχολείται με τα διαγράμματα».

Ο αναλυτής λέει ότι το Bitcoin παραβίασε τη διαγώνια στήριξη που κρατούσε την τιμή του σε ανοδική τάση από την αρχή του έτους, γεγονός που τον κάνει να πιστεύει ότι το μεγαλύτερο σε κεφαλαιοποίηση κρυπτονόμισμα θα συνεχίσει να βιώνει πτωτική τάση, εκτός εάν ανακάμψει πάνω από το κρίσιμο επίπεδο στήριξης.

Με το βασικό κρυπτονόμισμα να έχει δοκιμάσει τα κοντινά της στήριξης των 25.000 δολαρίων (έκλεισε πάνω από τις 26.000), οι κρυπτο-ευαγγελιστές θεωρούν ότι πρόκειται για ένα σημάδι ανθεκτικότητάς του και ένα σημάδι για ένα μελλοντικό ράλι. Μάλιστα, τονίζουν ότι βασικός παράγοντας γι’ αυτό είναι η πιθανή έγκριση ενός spot Bitcoin Exchange-Traded Fund (ETF) και η επικείμενο halving του Bitcoin. Πάντως οι όγκοι συναλλαγών του κρυπτονομίσματος παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα, γεγονός που προβληματίζει.

Σε κάθε περίπτωση, το μαχαίρι και το καρπούζι έχει η SEC, η αμερικανική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, η οποία θα εγκρίνει, απορρίψει, ή θα… βάλει στην άκρη για αργότερα (έχει το δικαίωμα να αποφασίσει ότι θα καθυστερήσει την απόφασή της) για τουλάχιστον πέντε προσφορές Bitcoin ETF στις αρχές Σεπτεμβρίου από διαχειριστές περιουσιακών στοιχείων οι οποίοι διαχειρίζονται συνολικά 15,5 τρισεκατομμύρια δολάρια. Η απόφαση σχετικά με την αίτηση της BlackRock για spot bitcoin ETF τον Ιούνιο αναμένεται μόλις μια ημέρα αργότερα, μαζί με τις προσφορές των Fidelity, VanEck, WisdomTree και Invesco και του διαχειριστή κρυπτογραφικών περιουσιακών στοιχείων Grayscale.

«Οι επενδυτές περιμένουν με ανυπομονησία την ετυμηγορία της SEC σχετικά με τις αιτήσεις της Grayscale ETF και της Blackrock τον Σεπτέμβριο», έγραψε ο James Butterfill, επικεφαλής της έρευνας της CoinShares, σε στο blog του, τονίζοντας όμως ότι «οι προσδοκίες είναι ότι οι αποφάσεις και για τις δύο αιτήσεις ενδέχεται να αναβληθούν, οδηγώντας ενδεχομένως σε απογοήτευση των επενδυτών»…

Επιπλέον, με βάση στοιχεία για την πρώτη εβδομάδα του Δεκεμβρίου οι επενδυτές απέσυραν 4.545 bitcoin από κεντρικά ανταλλακτήρια, από 3.846 την ίδια περίοδο το 2021, ανέφερε η βρετανική εφημερίδα. Το Bitcoin έχει υποχωρήσει περίπου 63% από τις αρχές του έτους μέχρι σήμερα. Η αξία του έφτασε περίπου τα 17.000 δολάρια από 69.000 δολάρια που ήταν το υψηλό ρεκόρ το οποίο καταγράφηκε το Νοέμβριο του 2021.

Η σύλληψη του «μεσσία» των crypto

Σε όλο αυτό το σκηνικό έρχεται τώρα να προστεθεί και η σύλληψη του πρώην διευθύνοντος συμβούλου του ομίλου ανταλλακτηρίων κρυπτονομισμάτων FTX, του Σαμ Μπάνκμαν Φράιντ. Η σύλληψη αυτή αύξησε κι άλλο τις ανησυχίες για την ασφάλεια των κεφαλαίων των χρηστών που διατηρούνται σε κεντρικά ανταλλακτήρια κρυπτονομισμάτων.

Ο Μπάνμαν Φράιντ συνελήφθη στις Μπαχάμες όπου έμενε, όταν η κυβέρνηση των ΗΠΑ άσκησε ποινική δίωξη εναντίον του μετά από εβδομάδες ερευνών για το κατά πόσο είχε γίνει κατάχρηση κεφαλαίων πελατών του ανταλλακτηρίου πριν από την κατάρρευσή του. Ο πρώην υπουργός Οικονομικών Λόρενς των ΗΠΑ Σάμερς είχε συγκρίνει την κατάρρευση της FTX με την κατάρρευση της ενεργειακής εταιρείας Enron Corp.

Το ανταλλακτήριο κρυπτονομισμάτων FTX Σαμ Μπάνκμαν Φράιντ, αλλά και συνδεόμενες με αυτό εταιρείες, είχαν μπει ήδη στο μικροσκόπιο μετά το αίτημα προστασίας από πιστωτές που κατάθεσε ο ίδιος το Νοέμβριο με βάση τη νομοθεσία περί χρεοκοπιών.

Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ και η Επιτροπή Συναλλαγών Συμβολαίων Μελλοντικής Εκπλήρωσης Εμπορευμάτων ξεκίνησαν έρευνα για να διαπιστωθεί εάν η FTX χειρίστηκε εσφαλμένα κεφάλαια πελατών.

Οι αρχές διερεύνησαν μεταξύ άλλων εάν έχουν εξαφανιστεί από το FTX πάνω από 1 δις δολ σε κεφάλαια πελατών, με τον ιδρυτή του να φέρεται να έχει μεταφέρει κρυφά 10 δισεκατομμύρια δολάρια από την FTX στην εταιρεία Alameda Research του ιδίου, ανέφεραν τότε πηγές στο Reuters. Άλλες πηγές ανέβαζαν το ποσό που αγνοείται σε 2 δις δολάρια.

Ο οίκος αξιολογήσεων S&P Global Ratings έχει αναφέρει σε έκθεσή του ότι η κατάρρευση του ανταλλακτηρίου κρυπτονομισμάτων FTX.com θα φέρει σημαντικές αλλαγές στον κλάδο και θα αυξήσει την εποπτεία των αρχών σε αυτόν. Οι αλλαγές αυτές είναι ήδη ορατές, με μάλλον αρνητικό τρόπο, καθώς πολλοί ιδιώτες αποσύρουν τώρα κεφάλαιά τους από τέτοια επισφαλή περιουσιακά στοιχεία.

Ο «χειμώνας των κρύπτο», όπως τον ονομάζει πλέον S&P Global Ratings,  ξεκίνησε τον Μάιο του τρέχοντος έτους με την απότομη βουτιά των τιμών κρυπτονομισμάτων  και πλέον έχει ήδη μειώσει σημαντικά τις δραστηριότητες του συγκεκριμένου κλάδου.

Το όνομα του Ζάο βέβαια, έχει «παίξει» πολύ από πέρυσι, όταν, υπερασπιζόμενος το Binance, αποκαλούσε «φτωχούς» όσους επέκριναν το ανταλλακτήριο, τις μεθόδους του, ή αμφισβητούσαν τη δυναμική του. Σήμερα, έχοντας απομείνει περίπου με το 10% της περιουσίας του, ο Ζάο λέει -προφανώς ειρωνικά- ότι «είμαι ξανά φτωχός». Όμως, όσο περίεργο και αν φαίνεται, αυτό ίσως να είναι το μικρότερο πρόβλημά του. Η καθημερινότητά του πλέον ούτε λίγο ούτε πολύ αναλώνεται στους δικηγόρους, με αγωγές, μηνύσεις και μια προσπάθεια να μη βγει σπιλωμένο το όνομά του από αυτή την κρίση που διέρχεται το οικοσύστημα των κρυπτονομισμάτων.

Στο τελευταίο «επεισόδιο», ο 44χρονος Κινεζο-καναδός επιχειρηματίας, προσφεύγει στα δικαστήρια εναντίον της κινεζικής έκδοσης του Bloomberg Businessweek, ισχυριζόμενος ότι το πρακτορείο τον δυσφήμησε, προσπάθησε να τον γελοιοποιήσει και να διασπείρει μίσος εναντίον του, εμφανίζοντάς τον ως τον οργανωτή μιας «πυραμίδας», ενώ, όπως αναφέρει, στο δημοσίευμα φιλοξενούταν η άποψη ενός ενός trader που αποκαλούσε το Binance «ένα τεράστιο καζίνο με shitcoins».

Ανεξάρτητα με το πώς θα πάει αυτή η υπόθεση, για τον παγκοσμίως γνωστό και ως «CZ» επιχειρηματία, ο οποίος σχολιάζει στο Twitter ότι πρέπει «να είμαστε υπεύθυνοι για τις πράξεις» μας, δεν είναι το μόνο «μέτωπο» που έχει ανοιχτό. Ούτε το μόνο μέρος του πλανήτη στο οποίο έχει «πονοκεφάλους». Για παράδειγμα, αυτές τις ημέρες, στις Φιλιππίνες, το think tank Infrawatch προσέφυγε στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς της χώρας, καταγγέλλοντας ότι το Binance λειτουργεί χωρίς άδεια και ότι πρέπει να απαγορευτεί η δραστηριότητά του στη χώρα.

Κάτι παρεμφερές συνέβη πρόσφατα και στη Γηραιά Ήπειρο. Στην Ολλανδία, η Κεντρική Τράπεζα της χώρας επέβαλε πρόστιμο ύψους 3,35 εκατομμυρίων δολαρίων στο ανταλλακτήριο, επειδή λειτουργούσε χωρίς άδεια. Αυτό όμως, είναι «χάδι», μπροστά σε αυτό που συμβαίνει με τη SEC, την αμερικανική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Κι αυτό γιατί φαίνεται πως το Coinbase σύρεται σε μια (δικαστική και δημόσια συνάμα) αντιδικία με τις αμερικανικές ρυθμιστικές Αρχές, παρόμοια με αυτή του Ripple η οποία δεν έχει λήξει ακόμα από το 2020.

Η SEC έχει υπό… επιτήρηση το Coinbase απ’ όταν άρχισε να προσφέρει μια ευρύτερη γκάμα κρυπτονομισμάτων για trading, επιτήρηση η οποία εντάθηκε με την κατάρρευση των stablecoins και την πτώση των τιμών των cryptos που ακολούθησε, ιδιαίτερα μετά τη δημοσίευση έρευνας του Reuters στην οποία αναφέρεται ότι τουλάχιστον 2,35 δισεκατομμύρια δολάρια έχουν ξεπλυθεί από το Binance μεταξύ 2017 και 2021. Και το ερώτημα τώρα, είναι τι άλλο θα μπορούσε να συμβεί στον Ζάο.

Περίπου 98 δισ. δολάρια εξανεμίστηκαν από την αγορά των κρυπτονομισμάτων μέσα σε 24 ώρες, σύμφωνα με στοιχεία του CoinMarketCap.

Το bitcoin έχασε πάνω από 6%, το ether σχεδόν 9% ενώ το XRP έκανε βουτιά σχεδόν 10%.

Η βουτιά στο bitcoin συνέβη μετά το sell-off που σημειώθηκε στις διεθνείς αγορές μετοχών. Τη Δευτέρα ο Dow Jones σημείωσε τη χειρότερη ημερήσια επίδοση από τον περασμένο Οκτώβριο.

«Σημειώθηκε ευρύ sell-off στις διεθνείς αγορές, τα assets με ρίσκο υποχώρησαν», σχολίασε η Αναμπελ Χουάνγκ της Amber Group, μεταδίδει το CNBC.

Υπάρχουν «ανησυχίες για την ποιότητα και τη δυναμική της οικονομικής ανάκαμψης και ένας ευρύτερος κίνδυνος ότι τα περιουσιακά στοιχεία θα γίνουν πιο αδύναμα, μεταξύ αυτών και οι αποδόσεις των ομολόγων», ανέφερε η Χουάνγκ. «Σε συνδυασμό με την πρόσφατη υποχώρηση του BTC (bitcoin), αυτό προκάλεσε την ακόμα μεγαλύτερη υποχώρηση της αγοράς κρύπτο».

Σε αυτή την πτώση, σημαντικό ρόλο έπαιξαν και οι εξελίξεις στην Κίνα, όπου σταμάτησε μεγάλο μέρος της εξόρυξης και των συναλλαγών bitcoin.

Η κεντρική τράπεζα της Κίνας ζήτησε από χρηματοοικονομικές και fintech εταιρείες να μην παρέχουν υπηρεσίες σχετικές με κρυπτονομίσμτα σε πελάτες τους. Το 2017 η Κίνα απαγόρευσε τις συναλλαγές με κρυπτονομίσματα, ωστόσο αυτό δεν είχε εμποδίσει τους Κινέζους traders να αγοράζουν και να πωλούν κρυπτονομίσματα. Ωστόσο, τα αυστηρά φετινά μέτρα που επέβαλε η κνεζική ρυθμιστική αρχή, έφερε νέους σκληρότερους περιορισμούς στο trading και στην εξόρυξη.

Η Binance, το μεγαλύτερο ανταλλακτήριο κρύπτο, τον περασμένο μήνα αναγκάτσηκε από τις βρετανικές αρχές να μην πραγματοποιεί συναλλαγές στη χώρα. Προειδοποιήσεις για την Binance εξέδωσαν επίσης Ιαπωνία, Καναδάς και Ταΐλάνδη.

Κι άλλες απώλειες ενόψει;

Η πτώση του bitcoin κάτω από τα 30.000 δολάρια μπορεί να είναι σημαντική, αναφέρει η Αγιάρ, που θεωρεί πιθανή τη διολίσθησή του ακόμα και στο επίπεδο των 22.000 – 24.000 δολ.

Από εδώ και στο εξής το bitcoin μπορεί να διαπραγματεύεται εντος ενός εύρους, μεταξύ 20.000 και 40.000 δολ. Μέχρι να ξανασημειωθεί άνοδος.