Η συζήτηση για το νέο πλαίσιο έχει ήδη ξεκινήσει, με την προσοχή να στρέφεται αρχικά στα ευπαθή προϊόντα και ειδικότερα στην τιμολόγηση της σκόνης γάλακτος. Το ζήτημα τέθηκε σε πρόσφατη σύσκεψη με την ΑΑΔΕ, σύμφωνα με τον πρώην αναπληρωτή πρόεδρο του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας και μέλος του Δ.Σ. της ΕΘΕΑΣ, Χρήστο Τσοπάνο.

Κεντρικό ρόλο στον σχεδιασμό αναμένεται να διαδραματίσουν το ηλεκτρονικό δελτίο αποστολής και το σύστημα «Άρτεμις 2», με στόχο να δημιουργηθεί μία συνεχής ψηφιακή αλυσίδα καταγραφής της διαδρομής κάθε προϊόντος.

Στην πράξη, το σύστημα θα επιδιώκει να παρακολουθεί την πρώτη ύλη από τον στάβλο μέχρι τη μεταποιητική μονάδα και από εκεί έως το τελικό προϊόν που φτάνει στην αγορά.

Από το γάλα στο γιαούρτι και τη φέτα

Μέσω των ηλεκτρονικών παραστατικών θα μπορεί να διασταυρώνεται η ποσότητα γάλακτος που παραλαμβάνει μία μεταποιητική επιχείρηση με τις ποσότητες των προϊόντων που στη συνέχεια διαθέτει στην αγορά.

Η αντιστοίχιση θα γίνεται βάσει συγκεκριμένων πρωτοκόλλων, ώστε να ελέγχεται εάν οι ποσότητες ελληνικής πρώτης ύλης που δηλώθηκαν δικαιολογούν την παραγωγή γάλακτος, γιαουρτιού ή άλλων γαλακτοκομικών προϊόντων που εμφανίζονται ως ελληνικά.

Σύμφωνα με τον κ. Τσοπάνο, τα προϊόντα που φεύγουν από τον παραγωγό θα αποκτούν ηλεκτρονικό barcode, με τα στοιχεία να καταχωρίζονται σε βάση δεδομένων. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορεί να συγκρίνεται ο αριθμός των κωδικών που εκδίδει μία μεταποιητική μονάδα με την ποσότητα ελληνικού γάλακτος που έχει πραγματικά παραλάβει.

Στόχος είναι να υπάρχει σαφής διάκριση μεταξύ της ελληνικής και της εισαγόμενης πρώτης ύλης, περιορίζοντας τις δυνατότητες προϊόντα που έχουν παραχθεί με εισαγόμενο γάλα να εμφανίζονται στην αγορά ως ελληνικά.

Στο μικροσκόπιο και το κρέας

Αντίστοιχος μηχανισμός εξετάζεται και για την αγορά κρέατος, όπου το ζήτημα της προέλευσης παραμένει ιδιαίτερα κρίσιμο.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε ο κ. Τσοπάνος, περίπου το 85% του κρέατος που καταναλώνεται στην Ελλάδα είναι εισαγόμενο, γεγονός που καθιστά ακόμη σημαντικότερο τον έλεγχο της διαδρομής του προϊόντος μέχρι τη λιανική.

Το ζητούμενο είναι να μπορεί να διαπιστώνεται ηλεκτρονικά εάν ένα προϊόν που πωλείται ως ελληνικό αντιστοιχεί πράγματι σε εγχώρια παραγωγή και στις ποσότητες που έχουν δηλωθεί σε όλα τα προηγούμενα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Κατά τον ίδιο, η ΑΑΔΕ έχει θέσει χρονικό ορίζοντα περίπου 40 ημερών για την οριστικοποίηση της φόρμας δήλωσης των σχετικών στοιχείων, με στόχο το νέο εργαλείο να είναι έτοιμο έως τα Χριστούγεννα.

Στα 1,90 ευρώ το πρόβειο γάλα

Οι σχεδιαζόμενοι έλεγχοι έρχονται σε μία περίοδο κατά την οποία η εγχώρια παραγωγή πρόβειου γάλακτος υποχωρεί, ενώ η ζήτηση παραμένει ισχυρή.

Στο επτάμηνο του 2026 η παραγωγή διαμορφώθηκε, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο κ. Τσοπάνος, περίπου στους 540.000 τόνους, έναντι 580.000 τόνων την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.

Η μειωμένη προσφορά έχει ήδη περάσει στις τιμές. Η τιμή παραγωγού για το πρόβειο γάλα έχει φθάσει περίπου στα 1,90 ευρώ το κιλό, αυξάνοντας σημαντικά το κόστος για τις γαλακτοβιομηχανίες.

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τη φέτα, καθώς το γάλα αποτελεί τον βασικότερο παράγοντα διαμόρφωσης του κόστους παραγωγής της.

Εφόσον οι σημερινές τιμές της πρώτης ύλης διατηρηθούν, εκτιμάται ότι η φέτα θα μπορούσε να κινηθεί προς τα 15-16 ευρώ το κιλό ακόμη και στη χονδρική, από περίπου 12-13 ευρώ σήμερα.

Οι ανατιμήσεις φαίνεται ήδη να επηρεάζουν τη συμπεριφορά των καταναλωτών, καθώς μέρος της ζήτησης μετακινείται προς οικονομικότερα λευκά τυριά.

Δύσκολη η γρήγορη ανασύσταση των κοπαδιών

Η αποκατάσταση της εγχώριας παραγωγής δεν θεωρείται εύκολη υπόθεση. Η ανασύσταση των κοπαδιών απαιτεί χρόνο, είτε μέσω της διατήρησης μεγαλύτερου αριθμού αρνιών είτε μέσω εισαγωγών ζώων, ενώ κρίσιμο ζήτημα αποτελούν οι φυλές και τα χαρακτηριστικά του γάλακτος που προορίζεται για την παραγωγή φέτας.

Στην εξίσωση μπαίνουν και οι ζωονόσοι, οι οποίες έχουν επιβαρύνει περαιτέρω την παραγωγική βάση της ελληνικής κτηνοτροφίας. Σύμφωνα με τον κ. Τσοπάνο, ενδεχόμενη επιλογή εμβολιασμού θα μπορούσε να δημιουργήσει ζητήματα για το καθεστώς της φέτας, γεγονός που καθιστά ακόμη σημαντικότερη την αποτελεσματική εφαρμογή των μέτρων πρόληψης, επιτήρησης και ελέγχου.

Το νέο σύστημα ηλεκτρονικής ιχνηλάτησης επιχειρεί έτσι να αντιμετωπίσει ένα διπλό πρόβλημα: από τη μία την ανάγκη προστασίας της ελληνικής παραγωγής από τις ελληνοποιήσεις και από την άλλη τη διασφάλιση ότι ο καταναλωτής γνωρίζει την πραγματική προέλευση του προϊόντος που αγοράζει.

Σε μία αγορά όπου η εγχώρια παραγωγή βρίσκεται υπό πίεση και οι τιμές κινούνται ανοδικά, η δυνατότητα ηλεκτρονικής αντιστοίχισης των ποσοτήτων που παράγονται, εισάγονται, μεταποιούνται και τελικά πωλούνται μπορεί να αποτελέσει το βασικό εργαλείο για τον εντοπισμό των αποκλίσεων και των περιπτώσεων παραπλανητικής επισήμανσης.

Όπως τόνισαν στελέχη του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, «τα χρήματα υπάρχουν και η σχετική ΚΥΑ που αποζημιώνει με 250 ευρώ τα καθαρόαιμα και 220 ευρώ τα ημίαιμα έχει ήδη δημοσιευθεί». Και πρόσθεσαν ότι «τα αντίστοιχα ποσά μέχρι πρότινος ήταν για τα καθαρόαιμα 86 ευρώ, ενώ μετά τον Daniel το ποσό της αποζημίωσης ανά ζώο είχε αυξηθεί στα 150 ευρώ».

Στο μεταξύ, σε εξέλιξη επικοινωνία της ηγεσίας του ΥΠΑΑΤ με την Ε.Ε. για να εξασφαλισθεί περαιτέρω στήριξη των κτηνοτρόφων για την αντικατάσταση του ζωικού κεφαλαίου. Στην ουσία πρόκειται για επέκταση του Μέτρου 5.2 που εφαρμόζεται στη Θεσσαλία μετά τον Ντάνιελ και προβλέπει δωρεάν αντικατάσταση των ζώων που χάθηκαν, αλλά και για την οικονομική ενίσχυση για αγορά ζωοτροφών, οριζόντια, για όλους τους κτηνοτρόφους αιγοπροβάτων.

Δύσκολοι ήταν οι τελευταίοι δεκατέσσερις μήνες για την ελληνική κτηνοτροφία καθώς σύμφωνα με υπολογισμούς, έχουν απωλέσθη περί τα 158.000 αιγοπρόβατα. Εξ αυτών τα περίπου 90.000 στη θεομηνία του «Ντάνιελ», τα 38.056 από την πανώλη και άνω των 30.000 προβάτων από την ευλογιά των αιγοπροβάτων.

«Υπενθυμίζουμε ότι πρόκειται για ζωονόσο που δεν μεταφέρεται στον άνθρωπο και η κατανάλωση κρέατος και γαλακτοκομικών γίνεται κανονικά. Είναι όμως πολύ μεταδοτική και γι’ αυτό εφαρμόζεται ο ευρωπαϊκός κανονισμός και γίνονται θανατώσεις κοπαδιών προκειμένου να μη επεκταθεί», είπαν τα ίδια στελέχη του ΥΠΑΑΤ στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και πρόσθεσαν μεταξύ άλλων ότι «είναι αρμοδιότητα των Δήμων να ορίζουν και να λειτουργούν χώρους υγειονομικής ταφής εντός της χωρικής τους αρμοδιότητας προκειμένου να ενταφιάζονται με υγειονομικούς όρους τα μολυσμένα ζώα».

Το ΥΠΑΑΤ παρακολουθεί την επιδημιολογική εικόνα και ανάλογα λαμβάνει κι επιπρόσθετα μέτρα

Σύμφωνα με κτηνιάτρους που βρίσκονται στο πεδίο «όλες οι διαδικασίες θανάτωσης και ταφής, ιδιαίτερα στην περίπτωση της Ευλογιάς και της Πανώλης είναι σημαντικό να γίνονται το συντομότερο δυνατόν ώστε να μειώνεται ο κίνδυνος εξάπλωσης και διασποράς των νοσημάτων των ζώων».

Όπως αναφέρουν πηγές του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων «έχουν τεθεί στο δημόσιο διάλογο διάφορες προτάσεις για τον τρόπο διαχείρισης της ζωονόσου. Ορισμένες εξ αυτών, όμως, στερούνται αιτιολόγησης και η υιοθέτησή τους μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνες καταστάσεις για την κτηνοτροφία και τα μεταποιημένα προϊόντα που παράγονται από αυτήν».

Τι συμβαίνει με το εμβόλιο

Σε ό,τι αφορά την πρόταση που κατεγράφη για υιοθέτηση εμβολίου με χαμηλή ανοσιολογική δράση, τα ίδια στελέχη του ΥΠΑΑΤ διευκρινίζουν ότι το συγκεκριμένο εμβόλιο αφ’ ενός βρίσκεται σε πειραματικό στάδιο και αφ’ ετέρου υπάρχουν δημοσιεύσεις ερευνητών σε επιστημονικά περιοδικά που αναφέρουν ότι τα αποτελέσματα του συγκεκριμένου εμβολίου στα αιγοπρόβατα είναι χαμηλά.

Κάτι που σημαίνει ότι η χρήση αυτής της κατηγορίας εμβολίου δεν θα βοηθήσει στην προστασία του ζωικού κεφαλαίου. Επισήμαιναν επίσης ότι υπάρχουν τρίτες χώρες, όπως η Αυστραλία που περιλαμβάνουν στην εθνική τους νομοθεσία αναφορές, με τις οποίες απαγορεύεται η εισαγωγή προϊόντων από χώρες που έχουν κάνει εμβόλιο για ευλογιά, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το εξαγωγικό μας εμπόριο, ιδιαίτερα για τη φέτα.

Μιλώντας στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο ο γ.γ. του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Γιώργος Στρατάκος υπογράμμισε πως «η διαχείριση της νόσου είναι μια εθνική συλλογική προσπάθεια η οποία απαιτεί ομοψυχία και πιστή τήρηση των μέτρων από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Ένας κρίκος από την αλυσίδα αν διαρραγεί είναι πιθανόν όλη η προσπάθεια να μη φέρει αποτελέσματα. Η υπευθυνότητα όλων, αυτές τις ώρες, είναι απαραίτητη», τόνισε. Και συμπλήρωσε «καθοριστικό παράγοντα πάντως για τον περιορισμό της ζωονόσου και τη διάσωση της κτηνοτροφίας μας θεωρούν οι υπηρεσίες του ΥΠΑΑΤ και οι κτηνίατροι την πιστή εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανόνων, όσο σκληροί κι αν είναι για τους ίδιους τους κτηνοτρόφους των οποίων τα κοπάδια έχουν πληγεί»

«Στην ουσία πράττουν το αντίθετο, δημιουργούν προβλήματα στην αντιμετώπιση της ζωονόσου αυξάνοντας τις πιθανότητες διασποράς και επιμηκύνουν το χρόνο διαχείρισης του νοσήματος» εξηγούσαν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ υπογραμμίζοντας ότι «η νόσος έχει πολλές ιδιαιτερότητες ως προς τη μετάδοσή της καθώς πέραν της μετάδοσης από ζώο σε ζώο, υπάρχει και η δυνατότητα μηχανικής μετάδοσης από ανθρώπινη δραστηριότητα. Γι’ αυτό και απευθύνουν έκκληση για τήρηση όλων των μέτρων βιοασφάλειας κατά την είσοδο και έξοδο από κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις δίνοντας έμφαση στα μέτρα απολύμανσης τα οποία θεωρούν απαραίτητα.

Στην ειδική εκδήλωση «Επενδύσεις στην κτηνοτροφία και σύγχρονα χρηματοδοτικά εργαλεία», που πραγματοποίησαν στο πλαίσιο της 12^ης Zootechnia, η Τράπεζα Πειραιώς σε συνεργασία με την εταιρεία Milkplan, τον Αγροτικό Γαλακτοκομικό Συνεταιρισμό Καλαβρύτων και τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Αγελαδοτρόφων και Προβατοτρόφων Δυτικής Θεσσαλίας εξετάσθηκαν εκτενώς οι επενδυτικές ανάγκες της ελληνικής κτηνοτροφίας, για την αύξηση της βιωσιμότητας και της αποτελεσματικότητάς της.

Ο Διευθυντής του Κέντρου Ανάπτυξης Εργασιών Αγροτικού Τομέα της Τράπεζας Πειραιώς, κ. Αλέξης Πολυτάκης, ο οποίος και συντόνισε τη συζήτηση, εστίασε μεταξύ άλλων στις σημαντικές προκλήσεις που  αντιμετωπίζουν οι κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις στη χώρα μας.

Τις εξειδικευμένες τραπεζικές λύσεις χρηματοδότησης των κτηνοτρόφων τόσο για την κάλυψη των λειτουργικών τους αναγκών όσο και για την υλοποίηση των επενδυτικών τους σχεδίων, παρουσίασε η κα Μαρκέλλα Μαλαματένιου, στέλεχος Αγροτικής Τραπεζικής της Τράπεζας Πειραιώς. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι σύντομα θα είναι διαθέσιμο από την Τράπεζα Πειραιώς σε συνεργασία με την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα το νέο Πρόγραμμα για μικροχρηματοδοτήσεις αγροτών μέχρι 25.000 ευρώ του Ταμείου Μικρών Δανείων. Το Πρόγραμμα προβλέπει πλήρη επιδότηση τόκων για τα δύο πρώτα χρόνια του δανείου και χαμηλά επιτόκια για τα επόμενα.

Στην επικείμενη νέα πρόσκληση για τα Σχέδια Βελτίωσης στο πλαίσιο της οποίας αναμένεται να  εγκριθούν επενδύσεις της τάξης των 400 εκατ. ευρώ αναφέρθηκε ο Προϊστάμενος της Μονάδας Επενδύσεων στις Γεωργικές Εκμεταλλεύσεις του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Ευθύμιος Τσιατούρας, παρουσιάζοντας τα ειδικά χαρακτηριστικά της.

Την στροφή των κτηνοτρόφων σε καινοτόμα συστήματα και σύγχρονες τεχνολογίες ανέδειξε ο κ. Νικόλαος Ημερίδης, Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας Milkplan και του Lely Center Thessaloniki- εταιρείες με τις οποίες συνεργάζεται επί σειρά ετών η Τράπεζα Πειραιώς στο πλαίσιο του προγράμματος «Εξοπλίζω- Εκσυγχρονίζω» καλώντας το Κράτος, τις Τράπεζες και τις εταιρείες να στηρίξουν τους κτηνοτρόφους στα επενδυτικά τους σχέδια, προκειμένου να παραμείνουν ανταγωνιστικοί και βιώσιμοι σε ένα διεθνές περιβάλλον.

Στην ανάπτυξη των συνεργατικών σχημάτων, τα οποία αποτελούν επιτυχημένη μορφή οικονομικής σύμπραξης διεθνώς, αναφέρθηκε ο κ. Σπύρος Μπέτας από το Κέντρο Επιχειρηματικότητας Αγροτικού Τομέα της Τράπεζας Πειραιώς.

Το μέγα ζήτημα της έλλειψης εργατικών χεριών έθιξε ο πρόεδρος του Αγροτικού Γαλακτοκομικού Συνεταιρισμού Καλαβρύτων, κ. Παύλος Σατολιάς εστιάζοντας μεταξύ άλλων στην ανάγκη υιοθέτησης νέων τεχνολογιών, για τη βιωσιμότητα του κτηνοτροφικού κλάδου.

Για τη δύναμη των Συνεταιρισμών μίλησε ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Αγελαδοτρόφων και Προβατοτρόφων Δυτικής Θεσσαλίας, Γεώργιος Βαϊόπουλος, και προανήγγειλε τη δημιουργία μονάδας παραγωγής ζωοτρόφων για τα 600 μέλη του, μία επένδυση την οποία προτίθεται να εντάξει προς χρηματοδότηση στο Ταμείο Ανάκαμψης.

Στην εκδήλωση απηύθυνε χαιρετισμό ο Γενικός Διευθυντής Αγροτικής Τραπεζικής της Τράπεζας Πειραιώς, κ. Αλκιβιάδης Αλεξάνδρου τονίζοντας ότι είναι επιτακτική ανάγκη η αντιμετώπιση των  προκλήσεων της ελληνικής κτηνοτροφίας με την Τράπεζα Πειραιώς ένα εκ των βασικών στυλοβατών.