Ο διευθύνων σύμβουλος της Cloudflare, Μάθιου Πρινς, αποκάλυψε ότι ο αριθμός των αποπειρών αυξήθηκε με εξαιρετικά γρήγορο ρυθμό αμέσως μετά τη δημοσιοποίηση των ευπαθειών. Σύμφωνα με ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, κατά το δεκάωρο πριν από την επίσημη ανακοίνωση είχαν καταγραφεί χιλιάδες απόπειρες εκμετάλλευσης των κενών ασφαλείας στο δίκτυο της εταιρείας.

Μέσα στα πρώτα 45 λεπτά από τη δημοσιοποίηση, οι απόπειρες έφτασαν τις δεκάδες χιλιάδες, μέσα σε δύο ώρες τις εκατοντάδες χιλιάδες, ενώ στη συνέχεια ξεπέρασαν το ένα εκατομμύριο και ανήλθαν πλέον σε εκατομμύρια, σύμφωνα με τον ίδιο.

Οι δύο κρίσιμες ευπάθειες, που εντοπίστηκαν με τη βοήθεια εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης, υπήρχαν επί χρόνια στον κώδικα της PHP χωρίς να έχουν εντοπιστεί. Πρόκειται για αδυναμίες στον τρόπο λειτουργίας της γλώσσας προγραμματισμού, τις οποίες μπορούν να εκμεταλλευτούν χάκερ για να αποκτήσουν μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση σε συστήματα. Οι προγραμματιστές της PHP διέθεσαν την Τετάρτη επείγουσες ενημερώσεις ασφαλείας, καλώντας τους χρήστες να τις εγκαταστήσουν αμέσως.

Έκτακτα μέτρα σε Ιαπωνία, Κίνα και Νότια Κορέα

Στην Ιαπωνία, ο χρηματοπιστωτικός όμιλος Mitsubishi UFJ Financial Group ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι ανέστειλε προσωρινά ορισμένες διαδικτυακές υπηρεσίες του, προκειμένου να εφαρμόσει έκτακτα μέτρα προστασίας. Παράλληλα, το υπουργείο Οικονομικών της χώρας διέκοψε την πρόσβαση σε τμήματα του ιστοτόπου του και σε ορισμένες ηλεκτρονικές υπηρεσίες, όσο βρίσκονταν σε εξέλιξη οι απαραίτητες εργασίες ασφαλείας.

Η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας, Σανάε Τακαΐτσι, είχε ήδη καλέσει από την Τετάρτη τους διαχειριστές ιστοτόπων να ελέγξουν εάν χρησιμοποιούν PHP και να προετοιμαστούν για την εγκατάσταση των διορθώσεων.

Στην Κίνα, το υπουργείο Βιομηχανίας κάλεσε οργανισμούς και χρήστες να πραγματοποιήσουν άμεσα ελέγχους στα συστήματά τους και να αναβαθμίσουν την PHP στην τελευταία ασφαλή έκδοση. Συνέστησε επίσης την ενίσχυση της παρακολούθησης για κυβερνοαπειλές και την έγκαιρη αλλαγή λογαριασμών, κωδικών πρόσβασης και κλειδιών ασφαλείας.

Η Νότια Κορέα αύξησε το επίπεδο συναγερμού κυβερνοασφάλειας για τον ιδιωτικό τομέα και ενεργοποίησε μηχανισμούς έκτακτης αντιμετώπισης, επικαλούμενη τον αυξημένο κίνδυνο κυβερνοεπιθέσεων.

Οι διορθώσεις ασφαλείας είναι ήδη διαθέσιμες, ωστόσο οι διαχειριστές των συστημάτων πρέπει να προχωρήσουν στην εγκατάστασή τους. Οι αρμόδιες υπηρεσίες κυβερνοασφάλειας συνιστούν την άμεση ενημέρωση των ευάλωτων συστημάτων ή την προσωρινή διακοπή λειτουργίας των ιστοτόπων μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία.

Η αυστραλιανή κυβέρνηση αποκάλυψε ότι AI agent της OpenAI απέκτησε μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση σε κυβερνητικό σύστημα του Medicare, αφού προηγουμένως συνάντησε περιορισμούς που δεν του επέτρεπαν να βρει τις πληροφορίες που αναζητούσε.Το σημαντικό είναι ότι, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα έρευνες, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι αποκτήθηκε πρόσβαση σε προσωπικά ιατρικά δεδομένα πολιτών.Το περιστατικό, ωστόσο, θεωρείται ιδιαίτερα σοβαρό επειδή το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης φαίνεται ότι βρήκε μόνο του διαφορετική διαδρομή για να πετύχει τον στόχο του.

Τι ακριβώς συνέβη

Όλα ξεκίνησαν στις 18 Ιουνίου 2026.Σύμφωνα με τον Αυστραλό πρωθυπουργό Anthony Albanese, ερευνητική ομάδα της OpenAI χρησιμοποιούσε εσωτερικό μοντέλο για διαδικτυακή έρευνα σχετικά με τις δημόσιες φαρμακευτικές δαπάνες στην Αυστραλία.Ο AI agent αναζητούσε πληροφορίες στο Medicare Statistics Reporting Service, ένα δημόσια προσβάσιμο portal που διαχειρίζεται η Services Australia.Όταν όμως το σύστημα συνάντησε επανειλημμένα εμπόδια στην πρόσβαση στις πληροφορίες που ζητούσε, δεν σταμάτησε.Αναζήτησε εναλλακτικούς τρόπους πρόσβασης.Το αποτέλεσμα ήταν να αποκτήσει μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση σε τμήματα του portal και να φτάσει τόσο σε δημόσια όσο και σε μη δημόσια αρχεία.

Το AI δεν «δέχθηκε» το όχι

Αυτό είναι και το στοιχείο που προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία.Ο Albanese περιέγραψε ότι ο agent, όταν αντιμετώπισε τα ψηφιακά εμπόδια, βρήκε τρόπο να τα παρακάμψει.Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση, το σύστημα επιχείρησε διαφορετικές μεθόδους για να αποκτήσει τις πληροφορίες που αναζητούσε, με αποτέλεσμα να κινηθεί σε περιοχές για τις οποίες δεν είχε εξουσιοδότηση.

Ακόμη πιο ενδιαφέρον από τεχνικής πλευράς είναι ότι, σύμφωνα με τον Αυστραλό πρωθυπουργό, κατά τη διαδικασία ο agent προχώρησε και σε εγγραφή αρχείων στον εσωτερικό server.

Τι δεδομένα είδε

Το Medicare Statistics Reporting Service δεν αποτελεί το κεντρικό σύστημα στο οποίο βρίσκονται οι προσωπικοί ιατρικοί φάκελοι των Αυστραλών.Περιλαμβάνει κυρίως συγκεντρωτικά στατιστικά στοιχεία για το σύστημα υγείας.Οι αυστραλιανές αρχές τονίζουν ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχει ένδειξη πρόσβασης σε προσωπικά στοιχεία πολιτών.Τα μη δημόσια δεδομένα που εντοπίστηκαν δεν χαρακτηρίζονται ιδιαίτερα ευαίσθητα και μέρος τους έχει έκτοτε δημοσιοποιηθεί.Αυτό όμως δεν μειώνει τη σημασία του περιστατικού.Το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι μόνο τι κατάφερε να πάρει ο agent, αλλά τι απέδειξε ότι μπορεί να κάνει.

Τρεις μήνες για να ενημερωθεί η κυβέρνηση

Η υπόθεση έχει προκαλέσει αντιδράσεις και για έναν ακόμη λόγο.Το περιστατικό συνέβη τον Ιούνιο, αλλά η αυστραλιανή κυβέρνηση ενημερώθηκε από την OpenAI στις 10 Σεπτεμβρίου.Και ο τρόπος της ενημέρωσης προκάλεσε επίσης δυσαρέσκεια.

Σύμφωνα με τον Albanese, η ειδοποίηση στάλθηκε με email στη γενική δημόσια ηλεκτρονική διεύθυνση της Services Australia.Πέντε ημέρες αργότερα, η υπηρεσία ενημέρωσε την Australian Signals Directorate.Ο Αυστραλός πρωθυπουργός δήλωσε ότι συνομίλησε προσωπικά με τον CEO της OpenAI Sam Altman, εκφράζοντας την έντονη ανησυχία της κυβέρνησης τόσο για το περιστατικό όσο και για την καθυστέρηση στην ενημέρωση.

Έρευνα και για άλλα κυβερνητικά συστήματα

Η υπόθεση δεν περιορίζεται πλέον στο Medicare.Οι αυστραλιανές αρχές εξετάζουν τις αλληλεπιδράσεις του συστήματος AI και με άλλους δημόσιους οργανισμούς, μεταξύ των οποίων το Australian Institute of Health and Welfare, το Victorian Department of Health και το NSW Bureau of Crime Statistics and Research.

Η κυβέρνηση αναφέρει ότι στις τρεις αυτές περιπτώσεις η δραστηριότητα που έχει εξεταστεί μέχρι στιγμής φαίνεται να αφορούσε κανονική πρόσβαση σε δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες.Παράλληλα δημιουργήθηκε ειδική task force για να διερευνήσει το περιστατικό και να εξετάσει εάν οι υπάρχοντες μηχανισμοί κυβερνοασφάλειας επαρκούν απέναντι στη νέα γενιά AI agents.

Τι είναι οι AI agents

Η διαφορά από ένα απλό chatbot είναι σημαντική.Ένα chatbot συνήθως απαντά σε μια ερώτηση.Ένας AI agent μπορεί να λάβει έναν στόχο και στη συνέχεια να εκτελέσει μια ακολουθία ενεργειών για να τον πετύχει: να αναζητήσει πληροφορίες, να χρησιμοποιήσει εργαλεία, να επισκεφθεί ιστοσελίδες και να προσαρμόσει τη στρατηγική του όταν συναντήσει εμπόδια.Ακριβώς αυτή η αυτονομία αποτελεί ταυτόχρονα τη μεγάλη υπόσχεση και τον μεγάλο κίνδυνο της τεχνολογίας.

Το πραγματικό καμπανάκι

Η Australian Signals Directorate υπογραμμίζει ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις ευρύτερης κακόβουλης επίθεσης εναντίον της Αυστραλίας.Προειδοποιεί όμως ότι προηγμένα συστήματα AI μπορούν να εντοπίζουν αδυναμίες και να επιχειρούν ενέργειες που δεν είχαν εγκριθεί άμεσα από τους ανθρώπους που τα χειρίζονται.

Γι' αυτό πλέον το ζήτημα της ασφάλειας της τεχνητής νοημοσύνης δεν αφορά μόνο το αν ένα chatbot θα δώσει μια λάθος απάντηση.Αφορά κάτι πολύ μεγαλύτερο: τι δικαιώματα δίνουμε σε έναν AI agent, σε ποια συστήματα μπορεί να έχει πρόσβαση και κυρίως τι κάνει όταν του λένε ψηφιακά «όχι».

Η παγίδα μέσα στο torrent

Η επίθεση είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη επειδή ξεκινά από κάτι που για πολλούς χρήστες φαίνεται συνηθισμένο: τη λήψη μιας ταινίας μέσω torrent.Σύμφωνα με την έρευνα της Global Research and Analysis Team (GReAT) της Kaspersky, οι κυβερνοεγκληματίες κατάφεραν να χρησιμοποιήσουν ακόμη και ένα δημοφιλές δημόσιο αρχείο torrents για τη διανομή του κακόβουλου φορτίου.Ο χρήστης πιστεύει ότι κατεβάζει το αρχείο της ταινίας.Μέσα στο πακέτο, όμως, μπορεί να υπάρχει το πρώτο στάδιο μιας πολύ πιο σύνθετης επίθεσης.

Πώς μολύνεται ο υπολογιστής

Το νέο malware χρησιμοποιεί μια πολυσταδιακή διαδικασία μόλυνσης.Αυτό σημαίνει ότι το πρώτο κακόβουλο αρχείο δεν εκτελεί απαραίτητα όλες τις ενέργειες μόνο του. Μπορεί να λειτουργήσει ως αρχικό σημείο πρόσβασης και στη συνέχεια να κατεβάσει πρόσθετα στοιχεία στον υπολογιστή.Αυτού του είδους η τεχνική δυσκολεύει τον εντοπισμό της επίθεσης και επιτρέπει στους κυβερνοεγκληματίες να προσαρμόζουν τη δράση τους ανάλογα με το σύστημα που έχουν παραβιάσει.

Το ιδιαίτερα ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι η Kaspersky χαρακτηρίζει το κακόβουλο λογισμικό που εντόπισε ως προηγουμένως άγνωστο.

Εκατοντάδες θύματα σε πολλές χώρες

Η επίθεση δεν περιορίζεται σε μία γεωγραφική περιοχή.Μέχρι στιγμής έχουν εντοπιστεί θύματα στη Ρωσία, στην Τουρκία, στην Ιαπωνία, στην Κένυα, στην Ουγκάντα και στην Κολομβία.Περιστατικά έχουν καταγραφεί επίσης σε ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων η Ισπανία, η Ολλανδία, το Βέλγιο και η Γερμανία.Το γεγονός δείχνει ότι δεν πρόκειται για μία μικρή τοπική καμπάνια αλλά για απειλή με διεθνή εξάπλωση.

Στο στόχαστρο και επιχειρήσεις

Ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι οι επιθέσεις δεν αφορούν αποκλειστικά οικιακούς υπολογιστές.Η Kaspersky έχει εντοπίσει θύματα σε οργανισμούς και επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε τομείς όπως IT, συμβουλευτικές υπηρεσίες, λιανεμπόριο, μεταφορές και αγροτική παραγωγή, καθώς και σε κυβερνητικούς και άλλους οργανισμούς.Αυτό αυξάνει σημαντικά το οικονομικό ρίσκο.Ένα μολυσμένο αρχείο που κατεβάζει ένας εργαζόμενος μπορεί δυνητικά να αποτελέσει την αρχή μιας ευρύτερης παραβίασης ενός εταιρικού συστήματος.Και τότε το πρόβλημα παύει να αφορά μόνο έναν προσωπικό υπολογιστή.

Γιατί τα torrents είναι ιδανικό «δόλωμα»

Οι κυβερνοεγκληματίες εκμεταλλεύονται εδώ και χρόνια το ενδιαφέρον γύρω από ταινίες, παιχνίδια και δημοφιλές λογισμικό.Η λογική είναι απλή: όσο μεγαλύτερη είναι η ζήτηση για ένα περιεχόμενο, τόσο περισσότερες πιθανότητες υπάρχουν κάποιος χρήστης να αναζητήσει μια δωρεάν έκδοση σε μη επίσημη πηγή.Η νέα καμπάνια δείχνει ότι η πρακτική εξελίσσεται.Οι δράστες δεν δημιουργούν απλώς έναν ύποπτο σύνδεσμο. Επιχειρούν να ενσωματώσουν τα κακόβουλα αρχεία σε περιβάλλοντα που ο χρήστης μπορεί να θεωρεί γνώριμα.

Δεν είναι η πρώτη προειδοποίηση του 2026

Η συγκεκριμένη αποκάλυψη έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά περιστατικών που έχει εντοπίσει η Kaspersky μέσα στο 2026.Τον Φεβρουάριο, οι ερευνητές της εταιρείας παρουσίασαν το RenEngine, ένα malware loader που διανεμόταν μέσω πειρατικών παιχνιδιών και λογισμικού.Σε εκείνες τις επιθέσεις είχαν εντοπιστεί κακόβουλα εργαλεία που μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την κλοπή ευαίσθητων πληροφοριών.

Τον Ιούνιο αποκαλύφθηκε επίσης το Argamal, ένα Remote Access Trojan που κρυβόταν μέσα σε παιχνίδια και μπορούσε να δώσει στους δράστες απομακρυσμένο έλεγχο του μολυσμένου υπολογιστή.Η κοινή συνισταμένη είναι η ίδια: ο χρήστης αναζητεί δωρεάν ή πειρατικό περιεχόμενο και τελικά μπορεί να παραδώσει στους δράστες πρόσβαση σε πολύ πιο πολύτιμα δεδομένα.

Τι πρέπει να προσέχουν οι χρήστες

Η βασική γραμμή άμυνας είναι η αποφυγή λήψης ταινιών, παιχνιδιών και προγραμμάτων από μη αξιόπιστες ή μη επίσημες πηγές.Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν ένα αρχείο που υποτίθεται ότι περιέχει βίντεο ζητά την εκτέλεση προγράμματος ή περιλαμβάνει εκτελέσιμα αρχεία που δεν είναι απαραίτητα για την αναπαραγωγή του περιεχομένου.Οι χρήστες θα πρέπει επίσης να διατηρούν ενημερωμένα το λειτουργικό σύστημα, το πρόγραμμα περιήγησης και το λογισμικό ασφαλείας τους.

Για τις επιχειρήσεις, το περιστατικό αποτελεί ακόμη μία υπενθύμιση ότι η κυβερνοασφάλεια δεν περιορίζεται στο εταιρικό δίκτυο. Μία λανθασμένη λήψη από έναν εργαζόμενο μπορεί να δημιουργήσει σημαντικό κίνδυνο για δεδομένα, κωδικούς πρόσβασης και εταιρικά συστήματα.Η νέα καμπάνια παραμένει ενεργή, σύμφωνα με την Kaspersky, γεγονός που κάνει την προσοχή στις λήψεις ακόμη πιο απαραίτητη.

Η άνοδος των απειλών με τεχνητή νοημοσύνη οδηγεί επιχειρήσεις και κυβερνήσεις σε μαζικές επενδύσεις σε ενιαίες πλατφόρμες ασφάλειας
Η ενίσχυση των επενδύσεων συνδέεται άμεσα με την αυξανόμενη υιοθέτηση ενοποιημένων πλατφορμών κυβερνοασφάλειας που αξιοποιούν τεχνητή νοημοσύνη. Οι επιχειρήσεις επιδιώκουν πλέον να αντικαταστήσουν τα απομονωμένα εργαλεία προστασίας με ολοκληρωμένες αρχιτεκτονικές ασφάλειας που προσφέρουν καλύτερη ορατότητα, αυτοματοποίηση στην απόκριση σε περιστατικά και ισχυρότερη προστασία δεδομένων και ταυτοτήτων σε υβριδικά και cloud περιβάλλοντα.

Καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της αγοράς το 2026 θα διαδραματίσει το λογισμικό ασφάλειας, το οποίο αναμένεται να αποτελέσει τη μεγαλύτερη τεχνολογική κατηγορία, αντιπροσωπεύοντας περισσότερο από το 50% της συνολικής δαπάνης. Τα συστήματα Identity and Access Management, οι λύσεις Endpoint Security και τα εργαλεία Security Analytics θα συγκεντρώσουν πάνω από το μισό της παγκόσμιας δαπάνης για λογισμικό ασφάλειας μέσα στο έτος.

Επενδύσεις σε λογισμικό ασφαλείας
Το λογισμικό θα αποτελέσει επίσης τη ταχύτερα αναπτυσσόμενη κατηγορία τεχνολογίας το 2026, με εκτιμώμενο ετήσιο ρυθμό αύξησης 14%. Σημαντική ανάπτυξη αναμένεται και στον τομέα των υπηρεσιών ασφάλειας, ο οποίος προβλέπεται να σημειώσει επίσης διψήφια αύξηση μέσα στη χρονιά.

Μεταξύ των επιμέρους τεχνολογιών, οι πλατφόρμες Cloud Native Application Protection Platform (CNAPP), οι λύσεις Identity and Access Management και τα συστήματα Information and Data Security αναμένεται να παρουσιάσουν τις υψηλότερες επιδόσεις. Πρόκειται για τεχνολογίες που λειτουργούν ως βασική γραμμή άμυνας για την προστασία των workloads τεχνητής νοημοσύνης, την ταυτοποίηση ενός ολοένα αυξανόμενου «μη ανθρώπινου εργατικού δυναμικού» εφαρμογών και αυτοματισμών και τη διασφάλιση δεδομένων σε ένα περιβάλλον απειλών που ενισχύονται από την ίδια την AI.

Στον τομέα των υπηρεσιών, οι Managed Security Services εκτιμάται ότι θα καταγράψουν τη μεγαλύτερη αύξηση, καθώς επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να αντιμετωπίσουν την αυξανόμενη πολυπλοκότητα των κυβερνοαπειλών σε συνδυασμό με την παγκόσμια έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού κυβερνοασφάλειας.

Πρωταγωνιστούν οι ΗΠΑ
Σε γεωγραφικό επίπεδο, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα παραμείνουν η μεγαλύτερη αγορά ασφάλειας παγκοσμίως το 2026, με συνολικές δαπάνες που αναμένεται να φθάσουν τα 150 δισ. δολάρια. Η ισχυρή αυτή επίδοση συνδέεται κυρίως με τις επενδύσεις που πραγματοποιούν οι κλάδοι των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, της υγείας και του δημόσιου τομέα.

Η Δυτική Ευρώπη θα καταλάβει τη δεύτερη θέση με δαπάνες 69 δισ. δολαρίων, εξέλιξη που αποδίδεται στην αυστηροποίηση του κανονιστικού πλαισίου και στην ανάγκη συμμόρφωσης με ρυθμίσεις όπως οι NIS2, DORA και AI Act. Στην τρίτη θέση θα βρεθεί η περιοχή Ασίας-Ειρηνικού και Ιαπωνίας με δαπάνες 26 δισ. δολαρίων, καθώς η ταχεία ψηφιακή μετάβαση και η υιοθέτηση cloud τεχνολογιών δημιουργούν αυξημένες ανάγκες προστασίας.

Σε επίπεδο κλάδων, οι τραπεζικές υπηρεσίες, οι κεντρικές κυβερνήσεις, οι κεφαλαιαγορές, οι τηλεπικοινωνίες και οι πάροχοι υπηρεσιών υγείας θα αποτελέσουν τους πέντε μεγαλύτερους επενδυτές σε λύσεις κυβερνοασφάλειας το 2026, συγκεντρώνοντας μαζί πάνω από το ένα τρίτο των συνολικών δαπανών. Ιδιαίτερα δυναμική ανάπτυξη αναμένεται στους κλάδους των κεφαλαιαγορών, των media και entertainment και των εταιρειών λογισμικού και υπηρεσιών πληροφορικής.

Την ίδια στιγμή, οι κλάδοι αεροδιαστημικής, άμυνας και υψηλής τεχνολογίας ενισχύουν επίσης τις επενδύσεις τους για την προστασία πνευματικής ιδιοκτησίας και ευαίσθητων δεδομένων, καθώς αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο κυβερνοκατασκοπείας και επιθέσεων από κρατικούς φορείς. Η ασφάλεια εφοδιαστικής αλυσίδας και η διαχείριση κινδύνων τρίτων μερών παραμένουν κρίσιμοι παράγοντες σε σύνθετα διεθνή παραγωγικά οικοσυστήματα.

Συγκεκριμένα, χάκερς με καταγωγή από την Ασία έχουν καταφέρει να παραβιάσουν συστήματα τουλάχιστον 70 οργανισμών σε 37 χώρες, ανάμεσά τους και η Ελλάδα, προκαλώντας έντονη ανησυχία στη διεθνή κοινότητα. Η επιχείρηση, που χαρακτηρίζεται από τους ειδικούς ως εξαιρετικά συντονισμένη και στρατηγικά στοχευμένη, φέρει όλα τα χαρακτηριστικά κρατικά υποστηριζόμενης κυβερνοκατασκοπείας, με τα διαθέσιμα στοιχεία να δείχνουν, χωρίς επίσημη απόδοση ευθύνης, προς την κατεύθυνση της Κίνας.

Διείσδυση σε υπουργεία, κοινοβούλια και υπηρεσίες ασφαλείας

Σύμφωνα με την έκθεση της Palo Alto Networks, οι επιτιθέμενοι κατάφεραν να αποκτήσουν πρόσβαση σε δίκτυα κυβερνήσεων και οργανισμών κρίσιμων υποδομών, συμπεριλαμβανομένων:

1. πέντε εθνικών υπηρεσιών επιβολής του νόμου και ελέγχου συνόρων,
2. τριών υπουργείων Οικονομικών,
3. του κοινοβουλίου μίας χώρας,
4. καθώς και του γραφείου ανώτερου εκλεγμένου αξιωματούχου άλλου κράτους.

Οι χάκερς δεν περιορίστηκαν σε επιφανειακές επιθέσεις, αλλά εγκαταστάθηκαν σε ορισμένα συστήματα για μήνες, συλλέγοντας αθόρυβα ευαίσθητες πληροφορίες χωρίς να γίνουν αντιληπτοί.

Κατασκοπεία σε συγχρονισμό με γεωπολιτικά γεγονότα

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι πολλές από τις ψηφιακές εισβολές φαίνεται να συμπίπτουν χρονικά με κρίσιμες γεωπολιτικές εξελίξεις. Διπλωματικές αποστολές, εμπορικές διαπραγματεύσεις, πολιτικές κρίσεις και στρατιωτικές επιχειρήσεις βρέθηκαν στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος των δραστών.

Η πρόσβαση που απέκτησαν τους επέτρεψε να παρακολουθούν:

• μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου,

• χρηματοοικονομικές συναλλαγές,

• καθώς και επικοινωνίες που αφορούσαν στρατιωτικές και αστυνομικές επιχειρήσεις.

Όπως επισημαίνει η Palo Alto Networks, η συλλογή πληροφοριών για διπλωματικά και στρατηγικά ζητήματα ήταν βασικός στόχος της επιχείρησης.

«Εξαιρετικά στοχευμένες επιθέσεις» με γνωστές αδυναμίες

Ο Pete Renals, διευθυντής προγραμμάτων εθνικής ασφάλειας στην Unit 42, το τμήμα ανάλυσης απειλών της Palo Alto Networks, εξηγεί ότι οι χάκερς χρησιμοποίησαν έναν συνδυασμό κοινωνικής μηχανικής και τεχνικών αδυναμιών: «Χρησιμοποιούν πολύ στοχευμένα και προσαρμοσμένα ψεύτικα μηνύματα, καθώς και γνωστές αλλά μη διορθωμένες αδυναμίες ασφαλείας, για να αποκτήσουν πρόσβαση σε αυτά τα δίκτυα. Η κατασκοπεία είναι ξεκάθαρα η κύρια κινητήρια δύναμη πίσω από αυτές τις επιθέσεις».

Αντιδράσεις ΗΠΑ και σιωπή υπηρεσιών πληροφοριών

Η Υπηρεσία Κυβερνοασφάλειας και Υποδομών των ΗΠΑ (CISA) δήλωσε ότι βρίσκεται σε πλήρη γνώση της υπόθεσης και συνεργάζεται με διεθνείς εταίρους για να αποτραπεί περαιτέρω εκμετάλλευση των ευπαθειών που εντοπίστηκαν.

Αντίθετα, FBI και CIA αρνήθηκαν να σχολιάσουν, ενώ η NSA δεν απάντησε σε σχετικό αίτημα του Bloomberg, ενισχύοντας το πέπλο σιωπής γύρω από την υπόθεση.

Από τη Βενεζουέλα έως την Τσεχία: ύποπτες συμπτώσεις

Η έκθεση περιλαμβάνει σειρά περιστατικών που ενισχύουν την εκτίμηση περί γεωπολιτικού κινήτρου:

1. Βενεζουέλα: Υποτιθέμενη παραβίαση σημειώθηκε μία ημέρα μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο από αμερικανικές στρατιωτικές και αστυνομικές δυνάμεις. Οι χάκερς φέρονται να παραβίασαν συσκευή που συνδέεται με εγκατάσταση της Venezolana de Industria Tecnológica, οργανισμού που αποτελεί κοινή επιχείρηση της κυβέρνησης της Βενεζουέλας με ασιατική τεχνολογική εταιρεία.
2. Τσεχική Δημοκρατία: Μετά τη συνάντηση του Προέδρου Πέτρ Παβέλ με τον Δαλάι Λάμα τον Ιούλιο του 2025, καταγράφηκαν δραστηριότητες αναγνώρισης σε κρατικούς οργανισμούς, όπως ο στρατός, η αστυνομία, το κοινοβούλιο και το Υπουργείο Εξωτερικών.
3. Βραζιλία: Οι χάκερς παραβίασαν το Υπουργείο Μεταλλείων και Ενέργειας, σε μια περίοδο αυξημένου διεθνούς ενδιαφέροντος για τα αποθέματα σπάνιων γαιών της χώρας.

Στο στόχαστρο και η Ελλάδα

Σύμφωνα με την Palo Alto Networks, ύποπτες δραστηριότητες εντοπίστηκαν επίσης σε Ελλάδα, Γερμανία, Πολωνία, Ιταλία, Κύπρο, Ινδονησία, Μαλαισία, Μογγολία και Παναμά, χωρίς να έχουν δημοσιοποιηθεί λεπτομέρειες για το εύρος των παραβιάσεων σε κάθε χώρα.

Η αντίδραση του Πεκίνου και το παρασκήνιο

Σε μια εξέλιξη που προσθέτει ένταση στο ήδη φορτισμένο κλίμα, η κινεζική κυβέρνηση απαγόρευσε πρόσφατα τη χρήση προϊόντων της Palo Alto Networks, καθώς και τεχνολογιών κυβερνοασφάλειας από περισσότερους από δώδεκα αμερικανικούς και ισραηλινούς προμηθευτές, σύμφωνα με κυβερνητική οδηγία που είδε το Bloomberg News. Η απόφαση αυτή, αν και επισήμως δεν συνδέεται με την υπόθεση, ενισχύει τις υποψίες για ένα ευρύτερο ψηφιακό και γεωπολιτικό μπρα-ντε-φερ στον κυβερνοχώρο.

Όταν επισκέπτεστε έναν ιστότοπο, αυτός στέλνει ένα cookie στο πρόγραμμα περιήγησής σας. Πρόκειται για ένα μικρό αρχείο κειμένου που περιέχει δεδομένα για εσάς, το σύστημά σας και τις ενέργειες που πραγματοποιήσατε στον ιστότοπο. Το πρόγραμμα περιήγησής σας αποθηκεύει αυτά τα δεδομένα στη συσκευή σας και τα στέλνει πίσω στον server κάθε φορά που επιστρέφετε στον ιστότοπο.

Αυτό απλοποιεί την αλληλεπίδρασή σας με τον ιστότοπο: δεν χρειάζεται να συνδέεστε σε κάθε σελίδα ξεχωριστά. Oι ιστότοποι θυμούνται τις ρυθμίσεις εμφάνισής σας, τα ηλεκτρονικά καταστήματα κρατούν τα προϊόντα στο καλάθι σας, οι streaming πλατφόρμες γνωρίζουν σε ποιο επεισόδιο σταματήσατε να παρακολουθείτε — τα οφέλη είναι αμέτρητα. Τα cookies μπορούν να αποθηκεύουν το όνομα χρήστη σας, τον κωδικό πρόσβασης, προσωπικά στοιχεία, αριθμό τηλεφώνου, διεύθυνση κατοικίας, τραπεζικά στοιχεία και το αναγνωριστικό συνεδρίας (session ID).

Cookies και αναγνωριστικό συνεδρίας
Το αναγνωριστικό συνεδρίας είναι ένας μοναδικός κωδικός που αποδίδεται σε κάθε χρήστη όταν συνδέεται σε έναν ιστότοπο. Αν κάποιος τρίτος καταφέρει να υποκλέψει αυτόν τον κωδικό, ο server θα τον θεωρήσει νόμιμο χρήστη. Ένα απλό παράδειγμα: φανταστείτε ότι μπορείτε να μπείτε στο γραφείο σας με μια ηλεκτρονική κάρτα που έχει έναν μοναδικό κωδικό. Αν κάποιος κλέψει την κάρτα σας, ο κλέφτης —είτε σας μοιάζει είτε όχι— μπορεί να ανοίξει οποιαδήποτε πόρτα έχετε πρόσβαση χωρίς πρόβλημα. Εν τω μεταξύ, το σύστημα ασφαλείας θα πιστεύει ότι είστε εσείς.

Σας θυμίζει σκηνή από αστυνομική σειρά; Το 2023, χάκερς απέκτησαν πρόσβαση και στα τρία κανάλια YouTube του γνωστού tech blogger Linus Sebastian – το “Linus Tech Tips” και δύο άλλα κανάλια του Linus Media Group με δεκάδες εκατομμύρια συνδρομητές — και το έκαναν ακριβώς με αυτόν τον τρόπο.

Τα cookies μπορούν να ταξινομηθούν ανάλογα με τον χρόνο και τον τρόπο αποθήκευσης, την προέλευση και τη σημασία τους. Τα προσωρινά ή cookies συνεδρίας (session cookies) χρησιμοποιούνται μόνο όσο είστε στον ιστότοπο και διαγράφονται μόλις φύγετε. Τα μόνιμα cookies (persistent cookies) παραμένουν στη συσκευή σας μετά την αποχώρηση και συνήθως διαρκούν περίπου έναν χρόνο. Τα first-party cookies δημιουργούνται από τον ίδιο τον ιστότοπο, ενώ τα cookies τρίτων συλλέγονται από εξωτερικές πλατφόρμες.

Τα απαραίτητα cookies υποστηρίζουν βασικές λειτουργίες του ιστότοπου, ενώ τα προαιρετικά cookies χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση της συμπεριφοράς των χρηστών και την εξατομίκευση των διαφημίσεων. Ειδικοί τύποι, όπως τα supercookies και τα evercookies, αποθηκεύουν δεδομένα με μη συμβατικούς τρόπους, που τους επιτρέπουν να αποφεύγουν τη διαγραφή ή να αποκαθίστανται μέσω JavaScript.

Δελεαστικοί στόχοι για τους χάκερ
Τα cookies που περιέχουν αναγνωριστικό συνεδρίας είναι οι πιο δελεαστικοί στόχοι για τους χάκερ. Η κλοπή ενός αναγνωριστικού συνεδρίας είναι γνωστή ως «κατάληψη συνεδρίας» (session hijacking). Η παρακολούθηση συνεδρίας (session sniffing) συμβαίνει σε ιστότοπους που χρησιμοποιούν HTTP αντί για HTTPS, επιτρέποντας σε κακόβουλους δράστες να υποκλέψουν την κίνηση και να εξαγάγουν cookies.

Το cross-site scripting (XSS) επιτρέπει στους επιτιθέμενους να εισάγουν κακόβουλα σενάρια σε έναν ιστότοπο, αποκτώντας πλήρη πρόσβαση στα cookies. Το cross-site request forgery (CSRF) εξαπατά τον browser ενός πιστοποιημένου χρήστη ώστε να εκτελεί ενέργειες εν αγνοία του. Αναγνωριστικά συνεδρίας που είναι προβλέψιμα μπορούν να «παρακαμφθούν» εάν οι ιστότοποι τα παράγουν με αδύναμους αλγόριθμους. Άλλες μέθοδοι περιλαμβάνουν το session fixation, το cookie tossing και τις επιθέσεις man-in-the-middle.

Ωστόσο, υπάρχουν πράγματα που όλοι μπορούμε να κάνουμε για να παραμείνουμε ασφαλείς στο διαδίκτυο:

• Εισάγετε προσωπικά δεδομένα μόνο σε ιστότοπους που χρησιμοποιούν το πρωτόκολλο HTTPS. Αν δείτε «HTTP» στη γραμμή διεύθυνσης, μην αποδεχθείτε cookies και μην μοιραστείτε ευαίσθητες πληροφορίες όπως ονόματα χρήστη, κωδικούς ή στοιχεία πιστωτικών καρτών.

• Δώστε προσοχή στις ειδοποιήσεις του προγράμματος περιήγησης. Αν δείτε προειδοποίηση για μη έγκυρο ή ύποπτο πιστοποιητικό ασφαλείας όταν επισκέπτεστε έναν ιστότοπο, κλείστε τη σελίδα αμέσως.

• Ενημερώνετε τακτικά το πρόγραμμα περιήγησής σας ή ενεργοποιήστε τις αυτόματες ενημερώσεις. Αυτό σας προστατεύει από πιθανά κενά ασφαλείας.

• Καθαρίζετε τακτικά τα cookies και την κρυφή μνήμη (cache) του προγράμματος περιήγησης. Έτσι αποτρέπεται η εκμετάλλευση αρχείων cookies και αναγνωριστικών συνεδρίας που ενδέχεται να έχουν διαρρεύσει. Τα περισσότερα προγράμματα περιήγησης έχουν ρύθμιση για αυτόματη διαγραφή αυτών των δεδομένων όταν τα κλείνετε.

• Μην ακολουθείτε ύποπτους συνδέσμους. Ιδίως όσους λαμβάνετε από αγνώστους μέσω εφαρμογών μηνυμάτων ή email.

• Ενεργοποιήστε τον έλεγχο ταυτότητας δύο παραγόντων (2FA) όπου είναι δυνατόν.

• Απορρίπτετε την αποδοχή όλων των cookies σε όλους τους ιστότοπους. Η αποδοχή όλων δεν είναι η καλύτερη στρατηγική. Πολλοί ιστότοποι προσφέρουν πλέον την επιλογή αποδοχής όλων ή μόνο των απαραίτητων cookies. Όποτε είναι δυνατόν, επιλέγετε το «μόνο απαραίτητα cookies», καθώς αυτά είναι που χρειάζεται ο ιστότοπος για να λειτουργήσει σωστά.

• Συνδεθείτε σε δημόσια δίκτυα Wi-Fi μόνο ως έσχατη λύση. Συνήθως έχουν ανεπαρκή προστασία, κάτι που εκμεταλλεύονται οι επιτιθέμενοι. Αν χρειαστεί να συνδεθείτε, αποφύγετε να εισέρχεστε σε κοινωνικά δίκτυα ή εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων, να χρησιμοποιείτε ηλεκτρονική τραπεζική ή να αποκτήσετε πρόσβαση σε άλλες υπηρεσίες που απαιτούν πιστοποίηση.

Ο ρόλος των τεχνολογιών διττής χρήσης στην ευρωπαϊκή άμυνα

Το μέλλον βρίσκεται στις λεγόμενες τεχνολογίες διττής χρήσης — τεχνολογίες όπως η τεχνητή νοημοσύνη, τα Big Data, το Machine Learning και η κυβερνοασφάλεια, που αναπτύχθηκαν για μη στρατιωτικούς σκοπούς, αλλά προσαρμόζονται στις νέες ανάγκες άμυνας. Το σχετικό whitepaper της Ε.Ε. και η πρωτοβουλία ReArm Europe περιγράφουν ένα νέο αμυντικό πρότυπο που βασίζεται σε καινοτομία, τεχνολογική επάρκεια και στρατηγική ετοιμότητα. Η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά, μέσω του νεοσύστατου Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ), που έχει στόχο την ενίσχυση της εθνικής αμυντικής καινοτομίας.

Μεταξύ των πιο σημαντικών έργων της Netcompany βρίσκεται το MeliCERTes — ένας ενιαίος ευρωπαϊκός μηχανισμός κυβερνοασφάλειας για τη διασύνδεση των εθνικών CSIRTs. Η εταιρεία συνεργάζεται με τον ΟΟΣΑ σε έργα κρυπτογραφίας νέας γενιάς, με στόχο την προστασία των συστημάτων από την επικείμενη ισχύ των κβαντικών υπολογιστών.

Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας, ανέλαβε και το ORQESTRA: μια πρωτοβουλία για την ανάπτυξη κβαντικά ανθεκτικών υπηρεσιών ασφαλείας, καθώς και το Secure Digital Military Mobility System (SDMMS) — σύστημα ασφαλούς ανταλλαγής δεδομένων για στρατιωτικές μετακινήσεις εντός της Ε.Ε.

Το TRITON, από την άλλη, προσφέρει στα ευρωπαϊκά αμυντικά συστήματα τη δυνατότητα αυτόματης, βασισμένης στην AI αξιολόγησης κυβερνοασφάλειας, εξασφαλίζοντας συνεχή ενημέρωση και προστασία από σύγχρονες απειλές.

Η Netcompany, με την τεχνογνωσία της στην κυβερνοασφάλεια, τα real-time AI decision systems και τις ψηφιακές υποδομές, βρίσκεται στην αιχμή της ευρωπαϊκής τεχνολογικής καινοτομίας. Δεν ανταποκρίνεται απλώς στις τρέχουσες προκλήσεις, αλλά συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση μιας Ευρώπης αυτάρκους, ασφαλούς και στρατηγικά ανεξάρτητης — και με αυτόν τον τρόπο, προσφέρει ισχυρά εφόδια και για την εθνική ασφάλεια της Ελλάδας.

Παρόλο που η AI παρέχει ισχυρά εργαλεία για την ενίσχυση της άμυνας, οι κακόβουλοι παράγοντες αξιοποιούν την ίδια τεχνολογία για να ενισχύσουν τις επιθέσεις τους. Oπότε θα πρέπει να περιμένουμε άνοδο στις ηλεκτρονικές απάτες, την κοινωνική μηχανική, την παραβίαση λογαριασμών, την παραπληροφόρηση και άλλες κυβερνοαπειλές.

Τι να προσέξετε το 2025

Στις αρχές του 2024, το Εθνικό Κέντρο Κυβερνοασφάλειας του Ηνωμένου Βασιλείου (NCSC) εξέδωσε προειδοποίηση ότι η τεχνητή νοημοσύνη (AI) αξιοποιείται ήδη από κυβερνοεγκληματίες. Σύμφωνα με το NCSC, «είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα αυξηθούν τόσο ο όγκος όσο και ο αντίκτυπος των κυβερνοεπιθέσεων μέσα στα επόμενα δύο χρόνια». Η απειλή αυτή είναι ιδιαίτερα έντονη στον τομέα της κοινωνικής μηχανικής, όπου η παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη (GenAI) δίνει τη δυνατότητα στους κυβερνοεγκληματίες να σχεδιάζουν εξαιρετικά πειστικές εκστρατείες, προσαρμοσμένες σε πολλές γλώσσες. Επιπλέον, η AI μπορεί να αυτοματοποιήσει τον εντοπισμό περιουσιακών στοιχείων, διευκολύνοντας την επιλογή στόχων.

Καθώς αυτές οι τάσεις αναμένεται να συνεχιστούν και το 2025, είναι πιθανό να δούμε την τεχνητή νοημοσύνη να χρησιμοποιείται και σε άλλους τομείς, αναφέρει ο Muncaster από την ESET, όπως:

• Παράκαμψη υπηρεσιών αυθεντικοποίησης χρηστών: Η τεχνολογία Deepfake χρησιμοποιείται για να βοηθήσει απατεώνες να υποδυθούν πελάτες κατά τη διαδικασία ελέγχων ταυτότητας που βασίζονται σε φωτογραφίες και βίντεο. Αυτό διευκολύνει τη δημιουργία νέων λογαριασμών και την πρόσβαση σε ήδη υπάρχοντες.
• Παραβίαση επαγγελματικού ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (BEC): Η AI ενισχύει τις τεχνικές κοινωνικής μηχανικής, πείθοντας υπαλλήλους να μεταφέρουν χρήματα σε λογαριασμούς απατεώνων. Χρησιμοποιούνται επίσης Deepfake ήχου και βίντεο, για να υποδυθούν ανώτατα στελέχη κατά τη διάρκεια τηλεφωνικών κλήσεων ή εικονικών συναντήσεων.
• Απάτες πλαστοπροσωπίας: Η αξιοποίηση μεγάλων γλωσσικών μοντέλων (LLMs) ανοίγει νέους δρόμους για τους απατεώνες. Με την εκπαίδευση των μοντέλων σε δεδομένα από παραβιασμένους ή δημόσια προσβάσιμους λογαριασμούς κοινωνικής δικτύωσης, οι δράστες μπορούν να υποδυθούν τα θύματα σε εικονικές απαγωγές και άλλες απάτες, εξαπατώντας φίλους και συγγενείς.
• Απάτες Influencer: Κατά παρόμοιο τρόπο, αναμένουμε να δούμε τη χρήση της παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης από απατεώνες το 2025 για τη δημιουργία πλαστών ή διπλών λογαριασμών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που αντιγράφουν λογαριασμούς διάσημων, influencers και άλλων γνωστών προσωπικοτήτων. Με τη χρήση βίντεο Deepfake μπορούν να παρασύρουν τους θαυμαστές να μοιραστούν προσωπικές πληροφορίες και χρήματα, για παράδειγμα σε απάτες επενδύσεων και κρυπτογράφησης, όπως επισημαίνεται στην τελευταία έκθεση απειλών που δημοσίευσε η ESET. Αυτό θα ασκήσει μεγαλύτερη πίεση στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης να προσφέρουν αποτελεσματικά εργαλεία επαλήθευσης λογαριασμού και σήματα – καθώς και στους χρήστες για να παραμείνουν σε επαγρύπνηση.
• Παραπληροφόρηση: Εχθρικά κράτη και οργανωμένες ομάδες αναμένεται να αξιοποιήσουν την παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη (GenAI) για τη δημιουργία ψεύτικου περιεχομένου. Ο στόχος τους θα είναι να παρασύρουν ευκολόπιστους χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης να ακολουθούν ψεύτικους λογαριασμούς. Στη συνέχεια, αυτοί οι χρήστες θα αξιοποιούνται για τη διάδοση ψευδών πληροφοριών, υποστηρίζοντας επιχειρήσεις επιρροής με τρόπους που είναι πιο αποτελεσματικοί και δύσκολα ανιχνεύσιμοι από τις παραδοσιακές φάρμες περιεχομένου ή τρολ.
• Σπάσιμο κωδικών πρόσβασης: Η τεχνητή νοημοσύνη θα αξιοποιηθεί για να αποκαλύπτει διαπιστευτήρια χρηστών σε ελάχιστο χρόνο, διευκολύνοντας την πρόσβαση σε εταιρικά δίκτυα, δεδομένα και λογαριασμούς πελατών.

Ανησυχίες σχετικά με την προστασία της ιδιωτικότητας από την Τεχνητή Νοημοσύνη το 2025

Η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα αποτελεί μόνο εργαλείο για φορείς απειλών, αλλά θα αυξήσει επίσης τον κίνδυνο διαρροής δεδομένων. Τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLMs) απαιτούν τεράστιους όγκους κειμένων, εικόνων και βίντεο για την εκπαίδευσή τους. Σε πολλές περιπτώσεις, μέρος αυτών των δεδομένων μπορεί κατά λάθος να περιλαμβάνει ευαίσθητες πληροφορίες, όπως βιομετρικά στοιχεία, δεδομένα υγείας ή οικονομικές πληροφορίες.

Επιπλέον, οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και άλλες εταιρείες ενδέχεται να τροποποιήσουν τους όρους χρήσης τους, επιτρέποντας τη συλλογή δεδομένων πελατών για την εκπαίδευση μοντέλων

Σύμφωνα με δημοσκόπηση, το ένα πέμπτο των εταιρειών στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουν βιώσει τυχαία διαρροή δυνητικά ευαίσθητων εταιρικών δεδομένων μέσω της χρήσης παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης από τους υπαλλήλους τους.

Τα καλά νέα είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα διαδραματίσει ολοένα και μεγαλύτερο ρόλο στο έργο των ομάδων κυβερνοασφάλειας κατά το 2025, καθώς θα ενσωματωθεί σε νέα προϊόντα και υπηρεσίες. Αυτές οι νέες υπηρεσίες θα:

1. παράγουν συνθετικά δεδομένα για την εκπαίδευση χρηστών, ομάδων ασφαλείας και ακόμη και εργαλείων ασφαλείας AI
2. συνοψίζουν μακροσκελείς και σύνθετες εκθέσεις πληροφοριών απειλών για αναλυτές
3. ενισχύσουν την παραγωγικότητα των λειτουργιών ασφαλείας με την πλαισίωση και την ιεράρχηση των ειδοποιήσεων για τις ομάδες και την αυτοματοποίηση των ροών εργασίας για τη διερεύνηση και την αποκατάσταση
4. βοηθήσουν στη σάρωση μεγάλων όγκων δεδομένων για ενδείξεις ύποπτης συμπεριφοράς
5. βοηθήσουν στην επιμόρφωση των ομάδων πληροφορικής μέσω της λειτουργίας «copilot» που είναι ενσωματωμένη σε διάφορα προϊόντα για να μειωθεί η πιθανότητα λανθασμένων ρυθμίσεων

Ωστόσο, oι υπεύθυνοι των τμημάτων πληροφορικής και ασφάλειας πρέπει να αναγνωρίσουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη (AI) έχει όρια και να κατανοήσουν τη σημασία της ανθρώπινης εμπειρογνωμοσύνης στη λήψη αποφάσεων. Το 2025, η αποτελεσματική αντιμετώπιση των κυβερνοαπειλών θα απαιτήσει μια ισορροπία μεταξύ ανθρώπινων και μηχανικών δυνατοτήτων. Η AI μπορεί να προσφέρει ισχυρά εργαλεία, αλλά δεν αποτελεί «χρυσή λύση». Πρέπει να συνδυάζεται με άλλα εργαλεία και τεχνικές για βέλτιστα αποτελέσματα.

Προκλήσεις Τεχνητής Νοημοσύνης στη συμμόρφωση και την επιβολή

Το τοπίο των απειλών και η εξέλιξη της ασφάλειας της τεχνητής νοημοσύνης διαμορφώνονται μέσα στο πλαίσιο ευρύτερων εξελίξεων. Οι γεωπολιτικές αλλαγές, ιδιαίτερα στις Ηνωμένες Πολιτείες το 2025, ενδέχεται να οδηγήσουν σε απορρύθμιση στους τομείς της τεχνολογίας και των κοινωνικών μέσων. Αυτή η πιθανή απορρύθμιση θα μπορούσε να δημιουργήσει ευνοϊκές συνθήκες για απατεώνες και κακόβουλους παράγοντες, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να κατακλύσουν τις διαδικτυακές πλατφόρμες με απειλές που δημιουργούνται από την τεχνητή νοημοσύνη.

Είναι σαφές ότι το 2025 η τεχνητή νοημοσύνη θα φέρει ριζικές αλλαγές στον τρόπο που αλληλοεπιδρούμε με την τεχνολογία, με θετικές αλλά και αρνητικές συνέπειες. Ενώ προσφέρει τεράστια οφέλη για επιχειρήσεις και ιδιώτες, εισάγει επίσης νέους κινδύνους που απαιτούν προσεκτική διαχείριση.

Όπως εξήγησε, η νέα οδηγία, που ενσωματώνει στο εθνικό της δίκαιο η Ελλάδα, υιοθετεί την υποχρέωση αναφοράς περιστατικών κυβερνοασφάλειας. Η υποχρέωση της πρώτης αναφοράς πρέπει να γίνεται από τις επιχειρήσεις και τους φορείς εντός 24 ωρών από τη στιγμή που εντοπίζουν το κρούσμα, ωστόσο πλέον η ευθύνη για την ψηφιακή ασφάλεια μεταφέρεται στα υψηλότερα κλιμάκια. «Μέχρι τώρα την ευθύνη είχαν οι υπεύθυνοι ασφαλείας των πληροφοριακών συστημάτων. Πλέον, αυτή η ευθύνη μεταφέρεται στην διοίκηση μιας εταιρείας», εξήγησαν σε άτυπη ενημερωτική συνάντηση στελέχη της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας. «Η κυβερνοασφάλεια είναι ένα ομαδικό σπορ και απαιτεί τη συνεργασία όλων των φορέων. Ο προγραμματισμός περιλαμβάνει τη συνεργασία με το ΓΕΕΘΑ και την ΕΥΠ για τη δημιουργία εθνικής ομάδας απόκρισης περιστατικών, η οποία αναμένεται να είναι έτοιμη το 2025», τόνισε ο Μπλέτσας.

Να αναφέρουμε ότι το σχετικό νομοσχέδιο βρίσκεται σε φάση δημόσιας διαβούλευσης και αναμένεται να έχει ψηφιστεί μέχρι το τέλος του έτους αν και θα απαιτηθεί αρκετό χρονικό διάστημα μέχρι να διαμορφωθούν οι αποφάσεις σχετικά με τις προδιαγραφές για τα συστήματα κυβερνοασφάλειας των επιχειρήσεων, οι οποίες θα καθορίζονται ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες των κλάδων που αφορά η συγκεκριμένη οδηγία.

H Οδηγία (ΕΕ) 2022/2555 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Δεκεμβρίου 2022, γνωστή ως οδηγία NIS 2 (Network and Information Security Directive) είναι η αναθεωρημένη έκδοση της αρχικής οδηγίας NIS, η οποία θεσπίστηκε το 2016 με στόχο την ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η NIS 2, που υιοθετήθηκε το 2022, αφορά στην προστασία κρίσιμων δικτύων και συστημάτων πληροφορικής έναντι κυβερνοαπειλών και διασφαλίζει τη συνεκτική προσέγγιση στην κυβερνοασφάλεια σε ολόκληρη την ΕΕ.

Η λίστα των οργανισμών, φορέων και επιχειρήσεων που καλούνται να συμμορφωθούν είναι αρκετά μεγάλη καθώς, όπως επισημάνθηκε χαρακτηριστικά, περιλαμβάνει όλες εκείνες, η διακοπή λειτουργίας των οποίων θα δημιουργούσε πρόβλημα στην κοινωνία.

Συγκεκριμένα, η λίστα περιλαμβάνει όλες τις επιχειρήσεις, οι οποίες απασχολούν από 50 έως 250 εργαζομένους και έχουν κύκλο εργασιών από 10 έως 250 εκατ. ευρώ ή και μεγάλες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται ενδεικτικά σε τομείς όπως:

•Δημόσια Διοίκηση

•Διάστημα

•Ταχυδρομικές υπηρεσίες

•Διαχείριση αποβλήτων

•Χημικά προϊόντα (παρασκευή, παραγωγή, διανομή)

Βασικές υποχρεώσεις

Όσον αφορά στις υποχρεώσεις, οι οργανισμοί του δημόσιου τομέα και οι επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα θα έχουν:

1. Υποχρεώσεις λήψης μέτρων κυβερνοασφάλειας

Οι οργανισμοί του δημόσιου τομέα και οι επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα λαμβάνουν λεπτομερή μέτρα διαχείρισης κινδύνων που βασίζονται σε ολιστική προσέγγιση του κινδύνου και αποσκοπούν στην προστασία των συστημάτων δικτύου και πληροφοριακών συστημάτων και του φυσικού περιβάλλοντος των εν λόγω συστημάτων από περιστατικά.

2. Υποχρεώσεις αναφοράς περιστατικών κυβερνοασφάλειας στην ΕΑΚ

Οι φορείς οφείλουν να αναφέρουν περιστατικά κυβερνοασφάλειας στην ΕΑΚ διασφαλίζοντας την έγκαιρη επικοινωνία και την αντιμετώπιση των απειλών

Να αναφέρουμε ότι τα περιστατικά αυτά θα δημοσιοποιούνται

Ποιες είναι οι κυρώσεις σε περίπτωση μη συμμόρφωσης;

Θεσπίζεται ένας αποτελεσματικός και αποτρεπτικός κυρωτικός μηχανισμός, ο οποίος διασφαλίζει την εφαρμογή των σχετικών ρυθμίσεων. Οι κυρώσεις είναι αποτελεσματικές και σέβονται απολύτως την αρχή της αναλογικότητας. Ο κ. Μπλέτσας ανέφερε ότι το σημείο που θα εστιάσει η ΕΑΚ θα είναι η αναφορά περιστατικών κυβερνοασφάλειας, καθώς μόνο έτσι θα υπάρχει πλήρη εικόνα για τις κυβερνοεπιθέσεις που σημειώνονται στην Ελλάδα και θα είναι εφικτό να ληφθούν μέτρα για την αντιμετώπισή τους. Αν δεν γίνεται αναφορά, μπορεί να υπάρχουν κυρώσεις υπό τη μορφή προστίμων που προβλέπονται μέσα στο νομοσχέδιο και μπορούν να φθάσουν τα 10 εκατ. ευρώ ή το 2% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών μίας επιχείρησης.

Όπως τονίστηκε, η νομοθεσία θα ενδυναμώσει τους μηχανισμούς ελέγχου και θα διασφαλίσει ότι οι οργανισμοί συμμορφώνονται με τα πρότυπα ασφάλειας, μειώνοντας τον κίνδυνο κυβερνοεπιθέσεων και διαφυλάσσοντας τα δικαιώματα των πολιτών και την ασφάλεια των επιχειρήσεων.

Τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνουν φορείς και επιχειρήσεις

Ενδεικτικά:

α. Πολιτικές και διαδικασίες για την ανάλυση κινδύνου και την ασφάλεια των πληροφοριακών συστημάτων

β. Διαχείριση περιστατικών

γ. Επιχειρησιακή συνέχεια, όπως διαχείριση αντιγράφων ασφαλείας και αποκατάσταση έπειτα από καταστροφή, καθώς και διαχείριση των περιστατικών στον κυβερνοχώρο

δ. Ασφάλεια της αλυσίδας εφοδιασμού, ώστε να διαχειρίζονται ικανοποιητικά τους κινδύνους που απορρέουν από τις σχέσεις μεταξύ κάθε οντότητας και των άμεσων προμηθευτών ή παρόχων υπηρεσιών της

ε. Ασφάλεια στην απόκτηση, ανάπτυξη και συντήρηση συστημάτων δικτύου και πληροφοριακών συστημάτων, συμπεριλαμβανομένου του χειρισμού και της γνωστοποίησης ευπαθειών

στ. Πολιτικές και διαδικασίες για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων διαχείρισης κινδύνων στον τομέα της κυβερνοασφάλειας.

Όπως εξήγησε, η νέα οδηγία, που ενσωματώνει στο εθνικό της δίκαιο η Ελλάδα, υιοθετεί την υποχρέωση αναφοράς περιστατικών κυβερνοασφάλειας. Η υποχρέωση της πρώτης αναφοράς πρέπει να γίνεται από τις επιχειρήσεις και τους φορείς εντός 24 ωρών από τη στιγμή που εντοπίζουν το κρούσμα, ωστόσο πλέον η ευθύνη για την ψηφιακή ασφάλεια μεταφέρεται στα υψηλότερα κλιμάκια. «Μέχρι τώρα την ευθύνη είχαν οι υπεύθυνοι ασφαλείας των πληροφοριακών συστημάτων. Πλέον, αυτή η ευθύνη μεταφέρεται στην διοίκηση μιας εταιρείας», εξήγησαν σε άτυπη ενημερωτική συνάντηση στελέχη της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας. «Η κυβερνοασφάλεια είναι ένα ομαδικό σπορ και απαιτεί τη συνεργασία όλων των φορέων. Ο προγραμματισμός περιλαμβάνει τη συνεργασία με το ΓΕΕΘΑ και την ΕΥΠ για τη δημιουργία εθνικής ομάδας απόκρισης περιστατικών, η οποία αναμένεται να είναι έτοιμη το 2025», τόνισε ο Μπλέτσας.

Να αναφέρουμε ότι το σχετικό νομοσχέδιο βρίσκεται σε φάση δημόσιας διαβούλευσης και αναμένεται να έχει ψηφιστεί μέχρι το τέλος του έτους αν και θα απαιτηθεί αρκετό χρονικό διάστημα μέχρι να διαμορφωθούν οι αποφάσεις σχετικά με τις προδιαγραφές για τα συστήματα κυβερνοασφάλειας των επιχειρήσεων, οι οποίες θα καθορίζονται ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες των κλάδων που αφορά η συγκεκριμένη οδηγία.

Η νέα οδηγία

H Οδηγία (ΕΕ) 2022/2555 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Δεκεμβρίου 2022, γνωστή ως οδηγία NIS 2 (Network and Information Security Directive) είναι η αναθεωρημένη έκδοση της αρχικής οδηγίας NIS, η οποία θεσπίστηκε το 2016 με στόχο την ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η NIS 2, που υιοθετήθηκε το 2022, αφορά στην προστασία κρίσιμων δικτύων και συστημάτων πληροφορικής έναντι κυβερνοαπειλών και διασφαλίζει τη συνεκτική προσέγγιση στην κυβερνοασφάλεια σε ολόκληρη την ΕΕ.

Ποιους οργανισμούς αφορά

Η λίστα των οργανισμών, φορέων και επιχειρήσεων που καλούνται να συμμορφωθούν είναι αρκετά μεγάλη καθώς, όπως επισημάνθηκε χαρακτηριστικά, περιλαμβάνει όλες εκείνες, η διακοπή λειτουργίας των οποίων θα δημιουργούσε πρόβλημα στην κοινωνία.

Συγκεκριμένα, η λίστα περιλαμβάνει όλες τις επιχειρήσεις, οι οποίες απασχολούν από 50 έως 250 εργαζομένους και έχουν κύκλο εργασιών από 10 έως 250 εκατ. ευρώ ή και μεγάλες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται ενδεικτικά σε τομείς όπως:

-Δημόσια Διοίκηση

-Διαχείριση Υπηρεσιών ΤΠΕ (Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών)

-Διάστημα

-Λύματα

-Ταχυδρομικές υπηρεσίες

-Διαχείριση αποβλήτων

-Τρόφιμα

-Χημικά προϊόντα (παρασκευή, παραγωγή, διανομή)

-Κατασκευαστικός τομέας

Βασικές υποχρεώσεις

Όσον αφορά στις υποχρεώσεις, οι οργανισμοί του δημόσιου τομέα και οι επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα θα έχουν:

1. Υποχρεώσεις λήψης μέτρων κυβερνοασφάλειας

Οι οργανισμοί του δημόσιου τομέα και οι επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα λαμβάνουν λεπτομερή μέτρα διαχείρισης κινδύνων που βασίζονται σε ολιστική προσέγγιση του κινδύνου και αποσκοπούν στην προστασία των συστημάτων δικτύου και πληροφοριακών συστημάτων και του φυσικού περιβάλλοντος των εν λόγω συστημάτων από περιστατικά.

2. Υποχρεώσεις αναφοράς περιστατικών κυβερνοασφάλειας στην ΕΑΚ

Οι φορείς οφείλουν να αναφέρουν περιστατικά κυβερνοασφάλειας στην ΕΑΚ διασφαλίζοντας την έγκαιρη επικοινωνία και την αντιμετώπιση των απειλών

Να αναφέρουμε ότι τα περιστατικά αυτά θα δημοσιοποιούνται

Ποιες είναι οι κυρώσεις σε περίπτωση μη συμμόρφωσης;

Θεσπίζεται ένας αποτελεσματικός και αποτρεπτικός κυρωτικός μηχανισμός, ο οποίος διασφαλίζει την εφαρμογή των σχετικών ρυθμίσεων. Οι κυρώσεις είναι αποτελεσματικές και σέβονται απολύτως την αρχή της αναλογικότητας. Ο κ. Μπλέτσας ανέφερε ότι το σημείο που θα εστιάσει η ΕΑΚ θα είναι η αναφορά περιστατικών κυβερνοασφάλειας, καθώς μόνο έτσι θα υπάρχει πλήρη εικόνα για τις κυβερνοεπιθέσεις που σημειώνονται στην Ελλάδα και θα είναι εφικτό να ληφθούν μέτρα για την αντιμετώπισή τους. Αν δεν γίνεται αναφορά, μπορεί να υπάρχουν κυρώσεις υπό τη μορφή προστίμων που προβλέπονται μέσα στο νομοσχέδιο και μπορούν να φθάσουν τα 10 εκατ. ευρώ ή το 2% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών μίας επιχείρησης.

Όπως τονίστηκε, η νομοθεσία θα ενδυναμώσει τους μηχανισμούς ελέγχου και θα διασφαλίσει ότι οι οργανισμοί συμμορφώνονται με τα πρότυπα ασφάλειας, μειώνοντας τον κίνδυνο κυβερνοεπιθέσεων και διαφυλάσσοντας τα δικαιώματα των πολιτών και την ασφάλεια των επιχειρήσεων.

Τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνουν φορείς και επιχειρήσεις

Ενδεικτικά:

α. Πολιτικές και διαδικασίες για την ανάλυση κινδύνου και την ασφάλεια των πληροφοριακών συστημάτων

β. Διαχείριση περιστατικών

γ. Επιχειρησιακή συνέχεια, όπως διαχείριση αντιγράφων ασφαλείας και αποκατάσταση έπειτα από καταστροφή, καθώς και διαχείριση των περιστατικών στον κυβερνοχώρο

δ. Ασφάλεια της αλυσίδας εφοδιασμού, ώστε να διαχειρίζονται ικανοποιητικά τους κινδύνους που απορρέουν από τις σχέσεις μεταξύ κάθε οντότητας και των άμεσων προμηθευτών ή παρόχων υπηρεσιών της

ε. Ασφάλεια στην απόκτηση, ανάπτυξη και συντήρηση συστημάτων δικτύου και πληροφοριακών συστημάτων, συμπεριλαμβανομένου του χειρισμού και της γνωστοποίησης ευπαθειών

στ. Πολιτικές και διαδικασίες για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων διαχείρισης κινδύνων στον τομέα της κυβερνοασφάλειας