Ο κ. Πιερρακάκης επισημαίνει ότι «οι μεγαλύτερες επιτυχίες της Ευρώπης σπάνια προήλθαν από την αναδιανομή του πλούτου, αλλά από τη δημιουργία του». Υπενθυμίζει ότι «η ενιαία αγορά διεύρυνε την ευρωπαϊκή οικονομία» και ότι «το ευρώ εμβάθυνε τη χρηματοπιστωτική ολοκλήρωση», ενώ τονίζει πως «στις καθοριστικές στιγμές της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης η Ευρώπη αύξησε πρώτα την παραγωγική της ικανότητα και στη συνέχεια τη δημοσιονομική της δυνατότητα».

Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρει ότι «αντί να αναρωτιόμαστε μόνο από πού μπορεί η Ευρώπη να αντλήσει νέα έσοδα, θα πρέπει να εξετάσουμε αν ήδη διαθέτει στρατηγικά περιουσιακά στοιχεία των οποίων η αξία μπορεί να πολλαπλασιαστεί μέσω βαθύτερης ολοκλήρωσης». Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα παρουσιάζει το ραδιοφάσμα, σημειώνοντας ότι «κάθε εφαρμογή τεχνητής νοημοσύνης, κάθε διασυνδεδεμένο εργοστάσιο και κάθε ψηφιακή δημόσια υπηρεσία εξαρτώνται τελικά από αυτό».

Παράλληλα, επισημαίνει ότι, ενώ «η Ευρωπαϊκή Ένωση δημιούργησε ενιαία αγορά για αγαθά, υπηρεσίες, κεφάλαια και ανθρώπους», εξακολουθεί να καταρτίζει «έναν από τους πιο στρατηγικούς οικονομικούς της πόρους μέσω 27 διαφορετικών καθεστώτων αδειοδότησης». Όπως υπογραμμίζει, «η Ευρώπη δεν μπορεί να ζητά από τις τηλεπικοινωνιακές της εταιρείες να ανταγωνίζονται σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ ταυτόχρονα να καταρτίζει έναν από τους σημαντικότερους κλάδους της σε εθνική βάση».

Πιερρακάκης: 27 διαφορετικά χρονοδιαγράμματα

Ο υπουργός Οικονομικών εκτιμά ότι «ο κατακερματισμός γίνεται ολοένα και πιο δαπανηρός», καθώς «οι τηλεπικοινωνίες δεν αποτελούν πλέον απλώς έναν ακόμη τομέα υποδομών, αλλά την πλατφόρμα πάνω στην οποία οικοδομείται η ψηφιακή οικονομία». Όπως εξηγεί, «η τεχνητή νοημοσύνη, το cloud computing, οι επικοινωνίες άμυνας και ο βιομηχανικός αυτοματισμός εξαρτώνται από ανθεκτικά δίκτυα υψηλής χωρητικότητας», όμως οι πάροχοι εξακολουθούν να λειτουργούν «με 27 διαφορετικά χρονοδιαγράμματα δημοπρασιών, διάρκειες αδειών, πλαίσια ανανέωσης και κανονιστικούς όρους». Κατά την εκτίμησή του, «ο κατακερματισμός αυξάνει τη ρυθμιστική αβεβαιότητα, ανεβάζει το κόστος κεφαλαίου, δυσχεραίνει τον μακροπρόθεσμο επενδυτικό σχεδιασμό και καθυστερεί την ανάπτυξη των δικτύων».

Αναφερόμενος στη μετάβαση από το 5G στο 6G, υποστηρίζει ότι αυτή «προσφέρει μια σπάνια ευκαιρία να διορθωθεί η κατάσταση». Όπως επισημαίνει, «οι βασικές ζώνες συχνοτήτων του 5G θα πρέπει σταδιακά να ανανεωθούν σε ολόκληρη την Ευρώπη», ενώ «η ανώτερη ζώνη των 6 GHz δεν έχει ακόμη κατανεμηθεί». Για τον λόγο αυτό προτείνει «τη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Ένωσης Ραδιοφάσματος (European Spectrum Union)», στο πλαίσιο της οποίας «το φάσμα θα παραμείνει στην ιδιοκτησία των κρατών-μελών και οι υφιστάμενες άδειες θα γίνουν πλήρως σεβαστές έως τη λήξη τους», ενώ «οι μελλοντικές στρατηγικές ζώνες συχνοτήτων θα κατανέμονται μέσα από ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο, με συντονισμένα χρονοδιαγράμματα ανανεώσεων, εναρμονισμένους όρους αδειοδότησης και κοινά τεχνικά και πρότυπα ασφαλείας».

Τα οικονομικά οφέλη

Κατά τον ίδιο, «τα οικονομικά οφέλη θα είναι σημαντικά», καθώς η μεταρρύθμιση θα προσφέρει «μεγαλύτερη κανονιστική βεβαιότητα, καλύτερο μακροπρόθεσμο επενδυτικό σχεδιασμό, χαμηλότερο κόστος χρηματοδότησης και ταχύτερη ανάπτυξη των δικτύων 6G», ενώ παράλληλα «θα ενισχύσει το ευρωπαϊκό οικοσύστημα τηλεπικοινωνιών και την τεχνολογική βάση της Ένωσης». Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει, «η καλύτερη πολιτική για το ραδιοφάσμα αποτελεί ταυτόχρονα και βιομηχανική πολιτική».

Ο κ. Πιερρακάκης υποστηρίζει ακόμη ότι η πρόταση δημιουργεί και «ένα δεύτερο όφελος», καθώς «οι κατανομές φάσματος παράγουν δημόσια έσοδα που σήμερα καταλήγουν σχεδόν εξ ολοκλήρου στους εθνικούς προϋπολογισμούς». Προτείνει, λοιπόν, «έως και το 75% των μελλοντικών εσόδων να κατευθύνεται στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως νέος ίδιος πόρος», ενώ «το υπόλοιπο 25% να χρησιμοποιείται για την κεφαλαιοποίηση ενός μηχανισμού της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων για τη συνδεσιμότητα και την τεχνολογία». Όπως εξηγεί, «επειδή η ΕΤΕπ μπορεί να αξιοποιεί τα κεφάλαιά της μέσω δανεισμού από τις αγορές, αυτό το ένα τέταρτο των εσόδων θα μπορούσε να στηρίξει επενδύσεις πολύ μεγαλύτερες από την ονομαστική του αξία», χρηματοδοτώντας «υποδομές τεχνητής νοημοσύνης, κβαντικές τεχνολογίες και νέα ψηφιακά δίκτυα».

Παράλληλα, σημειώνει ότι «η πρόταση είναι συμβατή με το δημοσιονομικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης», καθώς «τα έσοδα από το ραδιοφάσμα δεν αντιμετωπίζονται ως διακριτικά μέτρα αύξησης εσόδων βάσει των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων». Κατά την άποψή του, αυτό «δημιουργεί την ευκαιρία να κατευθυνθεί σημαντικό μέρος της αξίας τους προς τη χρηματοδότηση ευρωπαϊκών δημόσιων αγαθών, διατηρώντας παράλληλα την ευελιξία των κρατών-μελών να κρατήσουν μέρος των εσόδων».

Ο στόχος

Κλείνοντας το άρθρο του, ο υπουργός Οικονομικών υπογραμμίζει ότι «ο στόχος δεν είναι να υπάρξει συντονισμός του ραδιοφάσματος μόνο και μόνο επειδή η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερους ίδιους πόρους», αλλά «να ολοκληρωθεί η ενιαία αγορά συνδεσιμότητας, επειδή η Ευρώπη χρειάζεται ισχυρότερες επενδύσεις, πιο ανταγωνιστικές τηλεπικοινωνιακές αγορές και μεγαλύτερη τεχνολογική κλίμακα». Αναγνωρίζει ότι «το ραδιοφάσμα αποτελεί σήμερα εθνική αρμοδιότητα», επισημαίνει όμως ότι «πολλές από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ξεκίνησαν επίσης ως εθνικές αρμοδιότητες, μέχρις ότου η οικονομική πραγματικότητα καταστήσει τη βαθύτερη ολοκλήρωση την καλύτερη επιλογή».

Καταλήγοντας, ο Κυριάκος Πιερρακάκης αναφέρει ότι «το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν τα κράτη μπορούν να διαχειρίζονται το ραδιοφάσμα ξεχωριστά, αλλά αν ο κατακερματισμός αποτελεί τον αποτελεσματικότερο τρόπο διαχείρισης ενός στρατηγικού περιουσιακού στοιχείου σε μια ψηφιακή οικονομία ηπειρωτικής κλίμακας», δίνοντας ο ίδιος την απάντηση ότι «δεν αποτελεί». Υπενθυμίζει, τέλος, ότι «η ιστορία της Ευρώπης προχώρησε μέσα από τη συνένωση στρατηγικών πόρων», καθώς «ο άνθρακας και ο χάλυβας τροφοδότησαν τη βιομηχανική εποχή, ενώ σήμερα η συνδεσιμότητα τροφοδοτεί την ψηφιακή εποχή», καταλήγοντας ότι «ο προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν θα πρέπει απλώς να καθορίζει πώς θα δαπανώνται οι πόροι της Ευρώπης, αλλά και πώς θα δημιουργούνται νέοι».

Στη συζήτηση με τον παρουσιαστή Aidas Palubinskas, ο κ. Πιερρακάκης ανέλυσε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή οικονομία, εστιάζοντας στην ανάγκη ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας, της επενδυτικής δραστηριότητας και της οικονομικής ολοκλήρωσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του αποτέλεσε η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (Savings and Investments Union - SIU), την οποία χαρακτήρισε κρίσιμο εργαλείο για την καλύτερη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων και τη διοχέτευση περισσότερων ιδιωτικών κεφαλαίων στην πραγματική οικονομία. Όπως υπογράμμισε, η αποτελεσματικότερη κινητοποίηση των ευρωπαϊκών κεφαλαίων αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης, την ενίσχυση της παραγωγικότητας και τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης στο διεθνές περιβάλλον.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην τεχνολογία και την καινοτομία, σημειώνοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να επενδύσει πιο αποφασιστικά στους συγκεκριμένους τομείς, προκειμένου να δημιουργήσει τις συνθήκες που θα επιτρέψουν την ανάδειξη των επόμενων παγκόσμιων τεχνολογικών πρωταθλητών. Σύμφωνα με τον ίδιο, η ενίσχυση της καινοτομίας αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη και την οικονομική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο Πρόεδρος του Eurogroup αναφέρθηκε επίσης στην ελληνική εμπειρία των τελευταίων ετών, υποστηρίζοντας ότι οι μεταρρυθμίσεις που υλοποιήθηκαν στον ψηφιακό μετασχηματισμό του κράτους και στον χρηματοπιστωτικό τομέα συνέβαλαν ουσιαστικά στην ενίσχυση της διαφάνειας, της εμπιστοσύνης των επενδυτών και της προσέλκυσης νέων κεφαλαίων.

Όπως επισήμανε, η πορεία της ελληνικής οικονομίας αποδεικνύει ότι οι συνεκτικές μεταρρυθμίσεις μπορούν να μεταφραστούν σε ισχυρότερη, πιο ανθεκτική και βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη, αποτελώντας παράλληλα ένα χρήσιμο παράδειγμα για την ευρωπαϊκή οικονομική πολιτική σε μια περίοδο αυξημένων διεθνών προκλήσεων και έντονου ανταγωνισμού για επενδύσεις και κεφάλαια.

Ακολουθούν βασικά σημεία συζήτησης :

Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (SIU) – Η SIU ως μοχλός ανάπτυξης της ευρωπαϊκής οικονομίας

«Όταν βλέπεις να αλλάζει το περιβάλλον, το λεξιλόγιο, ο κόσμος μέσα στον οποίο ζούμε και όταν αυτές οι αλλαγές επιβάλλουν τη μεταρρύθμιση, τότε θεωρώ ότι η γενιά των σημερινών υπευθύνων χάραξης πολιτικής έχει την ευθύνη να υλοποιήσει όλα εκείνα τα έργα που συζητούνται εδώ και πολλά χρόνια, όπως αυτό που συζητάμε σήμερα, την  Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων.

Ειλικρινά, κάθε υπεύθυνος χάραξης πολιτικής στην Ευρώπη, και σχεδόν σε ολόκληρο τον κόσμο, βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπος με μια διπλή πρόκληση:

Από τη μία πλευρά, πρέπει να επιλύσουμε τις εκκρεμότητες του χθες και από την άλλη, σε όσα δεν μπορούμε να προβλέψουμε,  να διαθέτουμε τόσο την ευελιξία όσο και την ταχύτητα ώστε να ανταποκρινόμαστε άμεσα στις νέες προκλήσεις του σήμερα και του αύριο.

Συνεπώς, οφείλουμε πρώτα να υλοποιήσουμε όλες τις μεταρρυθμίσεις, τις αλλαγές και όλα όσα συζητούμε εδώ και χρόνια, όπως:

• η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων
• η Ένωση Κεφαλαιαγορών και
• η ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης

Παράλληλα, χρειαζόμαστε κυβερνήσεις και ευρωπαϊκούς θεσμούς που να είναι αρκετά ευέλικτοι και ισχυροί ώστε να ανταποκρίνονται στις νέες προκλήσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης  – σε μια ενεργειακή κρίση, για παράδειγμα εάν κλείσουν τα Στενά του Ορμούζ ή σε οποιαδήποτε άλλη απρόβλεπτη γεωπολιτική, οικονομική ή τεχνολογική εξέλιξη.

Αυτή είναι η φύση της πρόκλησης που έχουμε μπροστά μας».

Καλύτερες θέσεις εργασίας και υψηλότερη ανάπτυξη από τη διοχέτευση 10 τρισ ευρώ αποταμιεύσεων προς επενδύσεις

«Αν, μέσα από μια σειρά τεχνικών μεταρρυθμίσεων καταφέρουμε να αλλάξουμε αυτή την κατάσταση και να διορθώσουμε τις «σωληνώσεις» της ευρωπαϊκής οικονομίας, τότε θα απελευθερώσουμε αναπτυξιακή δυναμική.

Η διοχέτευση περισσότερων από 10 τρισεκατομμυρίων ευρώ αποταμιεύσεων προς τις επενδύσεις και, ταυτόχρονα, η άρση των υφιστάμενων εμποδίων και η δημιουργία μιας πραγματικά ενιαίας αγοράς κεφαλαίων θα ενισχύσουν την ανάπτυξη.

Και αυτό, τελικά, σημαίνει καλύτερες και περισσότερες θέσεις εργασίας και υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης για την ευρωπαϊκή οικονομία, σε μια περίοδο όπου, ειλικρινά, υψηλότερη ανάπτυξη αποτελεί εκ των ων ουκ άνευ προϋπόθεση για κάθε κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και για την Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά.

Επιπλέον, η έκθεση Draghi και η έκθεση Letta μάς έχουν ωθήσει να σκεφτόμαστε περισσότερο την ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη, να αξιοποιούμε καλύτερα τις δυνατότητές μας και, στην ουσία, να οικοδομούμε την ευρωπαϊκή κυριαρχία».

Κοινή εποπτεία των κεφαλαιαγορών

«Το επίπεδο της τεχνολογικής καινοτομίας που υπάρχει σήμερα στις χρηματοπιστωτικές αγορές -σκεφτείτε τα stablecoins, σκεφτείτε την εφαρμογή του κανονισμού MiCA, του ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου για τη διαχείριση των stablecoins στην ευρωπαϊκή οικονομία – καθιστά εξαιρετικά δύσκολο να αναπαράγουμε τις ίδιες δυνατότητες 27 φορές και να οικοδομήσουμε ισάριθμες δημόσιες εποπτικές δομές σε κάθε κράτος-μέλος.

Επιπλέον, υπάρχουν ορισμένοι τομείς στους οποίους είναι πολύ πιο λογικό και αποτελεσματικό η εποπτεία να ασκείται σε κεντρικό ευρωπαϊκό επίπεδο.

Για να δώσω ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, έχει πολύ μεγαλύτερο νόημα να συγκεντρώνουμε τους πόρους σε κεντρικό επίπεδο, καθώς έτσι μπορούμε να αξιοποιήσουμε ακόμη μεγαλύτερες δυνατότητες. Δεν μπορεί να υπάρξει Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων χωρίς έναν ουσιαστικό βαθμό κεντρικής εποπτείας των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών».

Ευρωπαϊκοί πρωταθλητές και διασυνοριακές συγχωνεύσεις «Χρειαζόμαστε ευρωπαϊκούς πρωταθλητές και όχι μόνο εθνικούς πρωταθλητές. Πρέπει να αναπτύξουμε τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις ώστε να μπορούν να ανταγωνίζονται σε παγκόσμιο επίπεδο.

Ποιος είναι ο βασικός παράγοντας που το καθορίζει αυτό; Ειλικρινά, σε κάθε κλάδο είναι η τεχνολογία. Αν υπήρχε μία διαφάνεια που μου έμεινε περισσότερο από την παρουσίαση που κάναμε στο Eurogroup, ήταν εκείνη που συνέκρινε τις επενδύσεις των ευρωπαϊκών τραπεζών στην τεχνολογία με τις αντίστοιχες επενδύσεις τραπεζών στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Κίνα.

Σήμερα οι ευρωπαϊκές τράπεζες επενδύουν λιγότερο στην τεχνολογία. Και γιατί συμβαίνει αυτό; Πολύ απλά, επειδή οι τράπεζές μας είναι μικρότερες

Δεν είναι, όμως, μόνο θέμα μεγέθους. Πρέπει να αρχίσουμε να διορθώνουμε όλες τις προϋποθέσεις που απαιτούνται.

Μία από αυτές είναι να διευκολύνουμε περισσότερο τις διασυνοριακές συγχωνεύσεις και ενοποιήσεις στον τραπεζικό τομέα. Γνωρίζουμε ότι αυτό είναι αναγκαίο και ένα από τα βασικά συμπεράσματα της έκθεσης Draghi: αν θέλουμε ευρωπαϊκούς πρωταθλητές, πρέπει να προχωρήσουμε σε διασυνοριακή ενοποίηση.

Άρα, πρέπει να άρουμε τα εμπόδια που, αν και δεν την απαγορεύουν, λειτουργούν αποτρεπτικά.

Υπάρχει όμως και μια ισχυρή πολιτισμική διάσταση, όπως σωστά επισημάνατε: για πολλά χρόνια επικρατούσε η αντίληψη ότι κάθε κράτος-μέλος έπρεπε να διαθέτει τους δικούς του εθνικούς πρωταθλητές στον τραπεζικό τομέα.

Έχουμε ήδη ορισμένες μεγάλες πανευρωπαϊκές τράπεζες, όμως χρειαζόμαστε πολύ περισσότερη διασυνοριακή ενοποίηση.

Ένα δεύτερο στοιχείο από εκείνη την παρουσίαση, που αξίζει να αναφέρω, είναι ότι οι διασυνοριακές συγχωνεύσεις και εξαγορές τραπεζών στην Ευρώπη έχουν, σε γενικές γραμμές, μειωθεί μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση.

Άρα, υπάρχουν δύο κρίσιμοι παράγοντες: οι επενδύσεις στην τεχνολογία και οι διασυνοριακές συγχωνεύσεις και εξαγορές».

 Το παράδειγμα της Ελλάδας: Euronext– Χρηματιστήριο και Unicredit –Alpha Bank

«Αν τώρα μιλήσω, για λίγο,  με την ιδιότητα του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών της Ελλάδας, μπορώ να πω ότι αισθάνομαι ιδιαίτερα υπερήφανος για δύο εξελίξεις που σημειώθηκαν στη χώρα μου τον τελευταίο ενάμιση χρόνο.

Η πρώτη δεν αφορά άμεσα τις τράπεζες, αλλά θεωρώ ότι στέλνει ένα πολύ ισχυρό μήνυμα: η Euronext απέκτησε το Χρηματιστήριο Αθηνών.

Πρόσφατα άκουσα τον Καγκελάριο Μερτς να λέει ότι ιδανικά η Ευρώπη θα έπρεπε να διαθέτει ένα ενιαίο Χρηματιστήριο.

Αυτό αποτελεί πολύ σημαντικό στοιχείο της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων.

Και μπορώ να σας πω, μέσα από ένα πολύ συγκεκριμένο παράδειγμα, ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις ήδη αισθάνονται τη διαφορά από τη συμμετοχή τους στο δίκτυο της Euronext και από την πρόσβασή τους σε μια πολύ μεγαλύτερη δεξαμενή ρευστότητας.

Αυτό ανοίγει την εγχώρια αγορά και δημιουργεί περισσότερες ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις- κάτι που βιώνουν ήδη στην πράξη.

Δεν λέω ότι είναι εύκολο να φτάσουμε μέσα στα επόμενα λίγα χρόνια σε ένα ενιαίο ευρωπαϊκό χρηματιστήριο.

Ίσως τελικά να έχουμε δύο ή τρία μεγάλα χρηματιστήρια. Όμως πρόκειται για έναν τομέα όπου χρειαζόμαστε μεγαλύτερη ενοποίηση. Αυτό είναι το πρώτο παράδειγμα.

Το δεύτερο είναι ότι η UniCredit απέκτησε ποσοστό άνω του 30% στην Alpha Bank, σε μία από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες της Ελλάδας.

Θεωρώ ότι και αυτή ήταν μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη, γιατί θέλαμε να δείξουμε έμπρακτα ότι πιστεύουμε στη διασυνοριακή τραπεζική ενοποίηση».

Ψηφιακό ευρώ, ψηφιακές πληρωμές και ψηφιακός μετασχηματισμός

«Η Ευρώπη οφείλει να αξιοποιήσει τόσο το ψηφιακό ευρώ όσο και την ιδιωτική καινοτομία, προκειμένου να ενισχύσει τον διεθνή ρόλο του ευρώ, να εκσυγχρονίσει τις πληρωμές και να επιταχύνει τον ψηφιακό μετασχηματισμό της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Στη μία πλευρά βρίσκονται οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες δεν επέλεξαν να δημιουργήσουν ένα ψηφιακό δολάριο. Αντίθετα έχουν υιοθετήσει μια στρατηγική που βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στα stablecoins και στον νόμο GENIUS Act, χρησιμοποιώντας τόσο το συγκεκριμένο θεσμικό πλαίσιο όσο και τα stablecoins ως εργαλεία της οικονομικής τους πολιτικής. Με άλλα λόγια, η αμερικανική προσέγγιση δίνει έμφαση κυρίως στην ιδιωτική καινοτομία.

Στην άλλη άκρη, βρίσκεται η Κίνα, η οποία εστιάζει αποκλειστικά στην ανάπτυξη δημόσιων ψηφιακών υποδομών και όχι στην ιδιωτική καινοτομία ή στις ψηφιακές πληρωμές.

Και στη μέση βρισκόμαστε εμείς, γιατί προσπαθούμε να συνδυάσουμε και τα δύο.

Το ψηφιακό ευρώ αποτελεί τον βασικό πυρήνα της απάντησης και θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό να διαθέτουμε αυτή τη δημόσια υποδομή για πολλούς λόγους. Μπορεί να δημιουργήσει σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Στο πεδίο της ιδιωτικής καινοτομίας, όμως, αν εξετάσουμε τα stablecoins, ξεκινάμε από μειονεκτική θέση. Το 95% των stablecoins είναι συνδεδεμένα με το δολάριο, ενώ λιγότερο από το 1% συνδέεται με το ευρώ.

Επομένως, το ερώτημα είναι πώς μπορούμε να απελευθερώσουμε ακόμη περισσότερη ιδιωτική καινοτομία σε αυτόν τον τομέα.

Στην πραγματικότητα, στην Ευρώπη υπάρχει ήδη σημαντική καινοτομία, η οποία όμως παραμένει κατακερματισμένη σε έναν βαθμό. Αυτό που χρειάζεται είναι να ενοποιηθεί, ιδιαίτερα στον τομέα των πληρωμών, ώστε να «συμπιέσει τις αποστάσεις» μέσα στην Ευρώπη.

Σε πολλές χώρες λειτουργούν εθνικά συστήματα πληρωμών, τα οποία επιχειρούν να αποτελέσουν τις εθνικές εναλλακτικές απέναντι στα διεθνή δίκτυα πληρωμών.

Και σε εθνικό επίπεδο λειτουργούν με μεγάλη επιτυχία. Πλέον, όμως, έχουν αρχίσει να διαλειτουργούν μεταξύ τους.

Θεωρώ ότι αυτή η εξέλιξη είναι συμπληρωματική προς το ψηφιακό ευρώ.

Ωστόσο, η αξία που μπορεί να δημιουργηθεί από την ύπαρξη μιας ενιαίας δημόσιας ευρωπαϊκής υποδομής πληρωμών, η οποία θα μειώνει τις αποστάσεις και θα επιτρέπει στους πολίτες να χρησιμοποιούν το ίδιο σύστημα σε κάθε γωνιά της Ευρώπης, είναι εξαιρετικά μεγάλη.

Εφόσον αυτή η υποδομή είναι, πρώτον, ασφαλής, δεύτερον, αξιόπιστη και, τρίτον, αποτελεσματική, μπορεί να δημιουργήσει πολύ σημαντική προστιθέμενη αξία και να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τον διεθνή ρόλο του ευρώ.

Θα έλεγα, λοιπόν, ότι το ψηφιακό ευρώ έχει πολλές διαστάσεις:

• Έχει τη διάσταση των πληρωμών
• Έχει τη διάσταση της καινοτομίας, δηλαδή αυτό που περιέγραψα ως “συμπίεση των αποστάσεων”
• Έχει επίσης τη διάσταση της διαφάνειας.

Η Ελλάδα δημιούργησε ένα ψηφιακό χρηματοοικονομικό οικοσύστημα – το αποτύπωμα στη μείωση της φοροδιαφυγής και της παραοικονομίας

«Και επιτρέψτε μου, φορώντας ξανά το «καπέλο» του Έλληνα Υπουργού Οικονομικών, να πω τα εξής:  προέρχομαι από μια χώρα που κατάφερε να δημιουργήσει τα σημαντικά δημοσιονομικά πλεονάσματα που διαθέτει σήμερα και να μειώνει το δημόσιο χρέος της με τον ταχύτερο ρυθμό στον κόσμο. Αυτό σε μεγάλο βαθμό έγινε επειδή δημιούργησε ένα ψηφιακό χρηματοοικονομικό οικοσύστημα.

Η ευρεία χρήση των ψηφιακών πληρωμών μάς επέτρεψε να περιορίσουμε σημαντικό μέρος της παραοικονομίας και της φοροδιαφυγής, που υπήρχε εκτεταμένα. Ταυτόχρονα, μπορέσαμε να διοχετεύσουμε αυτούς τους πόρους στην πραγματική, παραγωγική οικονομία και, εν τέλει, να δημιουργήσουμε δημοσιονομικά πλεονάσματα.

Η αξία αυτής της μετάβασης είναι τεράστια.

Δεν υποστηρίζω ότι όλες οι ευρωπαϊκές χώρες αντιμετώπιζαν τις ίδιες προκλήσεις με την Ελλάδα. Υποστηρίζω, όμως, ότι ένα χρηματοπιστωτικό σύστημα που είναι ψηφιακά μετασχηματισμένο, καινοτόμο, διαφανές και αξιόπιστο μπορεί μόνο να δημιουργήσει προστιθέμενη αξία».

Στο Eurogroup της επόμενης εβδομάδας, οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης θα συζητήσουν ζητήματα τεχνητής νοημοσύνης και κυβερνοασφάλειας ενώ αναμένεται η υιοθέτηση κοινής δήλωσης για την ψηφιακή χρηματοοικονομική. Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Πιερρακάκης επισήμανε ότι «οι οικονομικές προκλήσεις της νέας εποχής απαιτούν τη διαμόρφωση ενός σταθερού πλαισίου πολιτικού συντονισμού και σε τομείς που μέχρι σήμερα δεν αποτελούσαν παραδοσιακά αντικείμενο του Eurogroup».

Πηγαίνοντας ένα βήμα παραπέρα, προανήγγειλε ότι θα προτείνει στο Eurogroup τη θεσμοθέτηση ενός ειδικού άξονα εργασίας για ζητήματα τεχνητής νοημοσύνης, τεχνολογικής καινοτομίας και τεχνολογικής κυριαρχίας.

«Σκοπεύω να προτείνω στο Eurogroup τη δημιουργία ενός ξεχωριστού πεδίου εργασίας για την τεχνητή νοημοσύνη, την τεχνολογική καινοτομία και την τεχνολογική κυριαρχία, γιατί θεωρώ ότι πρέπει να κάνουμε αυτές τις συζητήσεις και αυτόν τον συντονισμό, εξετάζοντας το ζήτημα και από τις δύο οπτικές (την τεχνολογική και την οικονομική). Είναι μια συζήτηση που πρέπει οπωσδήποτε να γίνεται και σε επίπεδο υπουργών Οικονομικών».

Ο Πρόεδρος του Eurogroup τόνισε ότι η τεχνολογική πολιτική της Ευρώπης συνδέεται άμεσα με την ανταγωνιστικότητα, την παραγωγικότητα και τη μακροπρόθεσμη οικονομική της ανθεκτικότητα. Όπως επισήμανε, «η Ευρωζώνη χρειάζεται να διαμορφώσει μια συνεκτική στρατηγική για τις τεχνολογικές επιλογές της, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον περιορισμένων δημοσιονομικών και επενδυτικών πόρων».

Ο κ. Πιερρακάκης ανέφερε χαρακτηριστικά, ότι η ευρωπαϊκή στρατηγική δεν μπορεί να στηρίζεται ούτε στην άκριτη αντιγραφή άλλων οικοσυστημάτων ούτε στην επιδίωξη αυτάρκειας σε κάθε τομέα της τεχνολογίας.

«Η Ευρώπη δεν χρειάζεται να αντιγράψει τη Silicon Valley. Χρειάζεται να σταματήσει να εξάγει τις καλύτερες ιδέες της και να εισάγει πίσω την αξία που αυτές παράγουν».

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η έννοια της τεχνολογικής κυριαρχίας πρέπει να προσεγγίζεται με στρατηγικούς όρους και όχι ως απομόνωση της Ευρώπης από τις διεθνείς τεχνολογικές εξελίξεις.

«Η τεχνολογική κυριαρχία δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως συνώνυμο της τεχνολογικής αυτονομίας. Η αυτονομία είναι απλώς μία διάσταση της κυριαρχίας», είπε.

Ο κ. Πιερρακάκης σημείωσε ακόμη ότι το Eurogroup μπορεί να διαδραματίσει ευρύτερο στρατηγικό ρόλο, φιλοξενώντας συστηματικές συζητήσεις για ζητήματα που διαμορφώνουν πλέον καθοριστικά τις οικονομικές εξελίξεις στην Ευρώπη, όπως η στεγαστική πολιτική, η ευρωπαϊκή άμυνα, η ενεργειακή ασφάλεια και οι κρίσιμες πρώτες ύλες.

Όπως εξήγησε, «η ανταλλαγή απόψεων σε αυτά τα πεδία συμβάλλει στη δημιουργία κοινής αντίληψης μεταξύ των κρατών-μελών, διευκολύνοντας τη διαμόρφωση κοινών ευρωπαϊκών πολιτικών».

«Χρειαζόμαστε ένα κοινό λεξιλόγιο και, σε πολύ μεγάλο βαθμό, αυτό ακριβώς είναι ο σκοπός του Eurogroup. Όσο πιο κοινό είναι το λεξιλόγιό μας, τόσο πιο δομημένες θα είναι και οι συζητήσεις μας, αλλά και οι συμφωνίες μας για το πώς πρέπει να κινηθούμε στο μέλλον».

Ερωτηθείς για τις πρωτοβουλίες της ομάδας των έξι μεγαλύτερων οικονομιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (E6) για την προώθηση της ευρωπαϊκής επενδυτικής ατζέντας, επισήμανε ότι κάθε προσπάθεια που συμβάλλει στην υπέρβαση των αδιεξόδων και ενισχύει τις επίσημες ευρωπαϊκές διαδικασίες είναι θετική για την Ένωση στο σύνολό της.

«Εφόσον αυτές οι συζητήσεις διοχετεύονται μέσα από τους επίσημους ευρωπαϊκούς θεσμούς και συμβάλλουν στην προώθηση της κοινής ευρωπαϊκής συζήτησης, τότε είναι θετικές και γι' αυτό θα πρέπει να υποστηρίζονται».

Αναφερόμενος στην πορεία σύγκλισης της ελληνικής οικονομίας με την υπόλοιπη Ευρώπη, ο Υπουργός επισήμανε ότι, παρά τη σημαντική πρόοδο των τελευταίων ετών, απαιτείται η διατήρηση υψηλών ρυθμών ανάπτυξης, ώστε η Ελλάδα να συνεχίσει να συγκλίνει ταχύτερα με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

«Η σύγκλιση συντελείται. Το ερώτημα είναι πώς μπορούμε να την επιταχύνουμε και ο μόνος τρόπος να το πετύχουμε είναι μέσω της ενίσχυσης της ανάπτυξης».

Σε ερώτηση σχετικά με τις πολιτικές εξελίξεις, ο κ. Πιερρακάκης επανέλαβε ότι η κυβέρνηση παραμένει προσηλωμένη στην ολοκλήρωση της τετραετούς θητείας της, διαψεύδοντας τα σενάρια περί πρόωρης προσφυγής στις κάλπες.

«Οι εκλογές θα πραγματοποιηθούν στο τέλος της κυβερνητικής θητείας. Έχουμε ήδη αποδείξει ότι εννοούμε όσα λέμε», είπε.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης περιγράφει την ελληνική κρίση ως μία τραυματική αλλά και διδακτική εμπειρία, υποστηρίζοντας ότι η χώρα έχει πλέον αφήσει πίσω της τη δεκαετία της κατάρρευσης και έχει εισέλθει σε φάση σταθερότητας, μεταρρυθμίσεων και επενδυτικής αναβάθμισης.

«Πληρώσαμε πολύ ακριβά τον λαϊκισμό», δηλώνει ο Κυριάκος Πιερρακάκης στο L' Express, τονίζει όμως ότι «έχει συντελεστεί μια ουσιαστική αλλαγή νοοτροπίας. Έχει εμπεδωθεί η αντίληψη ότι δεν πρέπει να μένουμε στάσιμοι, αλλά ότι μπορούμε να προχωρήσουμε στην υλοποίηση ενός μεγάλου αριθμού μεταρρυθμίσεων», δίνοντας έμφαση στις επενδύσεις, την καινοτομία, τις τεχνολογίες και την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.

Αλλαγή μοντέλου και νοοτροπίας

Αναφερόμενος στην εμπειρία της ελληνικής κρίσης, θυμίζει ότι η χώρα έχασε το 25% του ΑΕΠ της, σε μια δοκιμασία που, όπως αναφέρει, κανείς δεν περίμενε ότι θα διαρκούσε μια ολόκληρη δεκαετία. Αποτέλεσμα ήταν, όπως σημειώνει, η Ελλάδα να χρειαστεί να επανεξετάσει τόσο το οικονομικό της μοντέλο όσο και τον τρόπο λειτουργίας του πολιτικού της συστήματος.

Όπως τονίζει, το προ κρίσης παραγωγικό μοντέλο ήταν προσανατολισμένο κυρίως στην κατανάλωση και δεν στηριζόταν επαρκώς ούτε στην καινοτομία ούτε στις εξαγωγές. Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι, από τις τέσσερις χώρες της Ευρωζώνης που μπήκαν σε πρόγραμμα χρηματοδοτικής στήριξης, οι τρεις χρειάστηκαν μόνο ένα πρόγραμμα, ενώ η Ελλάδα τρία, κάτι που, κατά τον ίδιο, αποδεικνύει ότι το πολιτικό σύστημα δεν διαχειρίστηκε σωστά την κρίση.

«Πληρώσαμε με οδυνηρό τρόπο τον λαϊκισμό»

Στο πλαίσιο αυτό, ο Κυριάκος Πιερρακάκης χαρακτηρίζει το δημοψήφισμα του 2015 «αποτυχημένο» και επισημαίνει ότι «πληρώσαμε πολύ ακριβά τον λαϊκισμό, και μάλιστα με ιδιαίτερα οδυνηρό τρόπο».

Την ίδια στιγμή, προσθέτει ότι η περίοδος εκείνη άφησε και πολύτιμα διδάγματα, όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και για την ίδια την Ευρώπη, καθώς, όπως λέει, χωρίς τα μαθήματα της κρίσης χρέους δεν θα είχαν δημιουργηθεί στη συνέχεια κρίσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία για την αντιμετώπιση μεταγενέστερων κρίσεων, ιδίως της πανδημίας.

Ο υπουργός εμφανίζεται ιδιαίτερα αιχμηρός απέναντι στον σκεπτικισμό για τις προοπτικές της χώρας, υποστηρίζοντας ότι οι σημερινοί αριθμοί τεκμηριώνουν την αλλαγή πορείας. Όπως αναφέρει, από το 2019, όταν ανέλαβε η σημερινή κυβέρνηση, έχουν δημιουργηθεί περισσότερες από μισό εκατομμύριο θέσεις εργασίας, ενώ η χώρα πλησιάζει το χαμηλότερο ποσοστό ανεργίας στη σύγχρονη ιστορία της.

Παράλληλα, σημειώνει ότι η πρόβλεψη για την ανάπτυξη το 2026 παραμένει, παρά την αναθεώρησή της λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή, σε επίπεδο διπλάσιο από εκείνο της Ευρωζώνης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως εξηγεί, η κυβερνητική πρόβλεψη μειώθηκε από 2,4% σε 2% για το 2026, ενώ για το 2027 αυξήθηκε από 1,7% σε 2%.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει ο κ. Πιερρακάκης στη σταδιακή αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους. Υπενθυμίζει ότι το 2020 το δημόσιο χρέος της Ελλάδας ξεπερνούσε το 200% του ΑΕΠ και εκτιμά ότι φέτος θα υποχωρήσει κάτω από το 140%, ενώ το 2029 κάτω από το 120%. Όπως επισημαίνει, μέσω της διατήρησης πρωτογενών πλεονασμάτων και της πρόωρης αποπληρωμής παλαιότερων και ακριβότερων δανείων, η κυβέρνηση στέλνει ένα σαφές πολιτικό μήνυμα: «δεν έχουμε καμία πρόθεση να μεταβιβάσουμε αυτό το βάρος στην επόμενη γενιά».

Σε ό,τι αφορά τους λόγους που, κατά τον ίδιο, εξηγούν τη μεταστροφή της ελληνικής οικονομίας, αναφέρεται πρώτα στην πολιτική σταθερότητα, πάνω στην οποία, όπως λέει, οικοδομήθηκε η δημοσιονομική σταθερότητα.

"Καταφέραμε πρώτα να εξασφαλίσουμε την πολιτική σταθερότητα, πάνω στην οποία οικοδομήσαμε τη δημοσιονομική σταθερότητα. Στη συνέχεια, μπορέσαμε να εδραιώσουμε μια κουλτούρα μεταρρυθμίσεων, μικρών και μεγάλων, σε όλους τους τομείς. Προσπαθούμε να προωθούμε νέες μεταρρυθμίσεις κάθε εβδομάδα" τονίζει ο υπουργός. "Αυτό που απομένει είναι να ολοκληρώσουμε τον μετασχηματισμό του παραγωγικού μας μοντέλου. Ήδη σήμερα οι εξαγωγές αντιστοιχούν στο 42% του ΑΕΠ μας, δηλαδή στο διπλάσιο ποσοστό σε σχέση με το 2009. Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στο 51%, επομένως η πορεία μας είναι ιδιαίτερα θετική, αλλά μπορούμε να πετύχουμε ακόμη περισσότερα" τονίζει.

Την ίδια ώρα, αναφέρει ότι οι επενδύσεις αυξήθηκαν από περίπου 11% του ΑΕΠ, όταν η κυβέρνηση ανέλαβε πριν από επτά χρόνια, σε περίπου 17% σήμερα.

Στο ευρωπαϊκό επίπεδο, συνδέει την αναπτυξιακή στρατηγική με την ανάγκη προσέλκυσης μεγάλης κλίμακας άμεσων ξένων επενδύσεων και με την ενίσχυση των διασυνοριακών συγχωνεύσεων και εξαγορών. Όπως τονίζει, η Ευρώπη χρειάζεται επιχειρήσεις μεγαλύτερης κλίμακας, κάτι που, όπως σημειώνει, αποτελεί βασικό συμπέρασμα των εκθέσεων Ντράγκι και Λέτα.

Στο πλαίσιο αυτό, παραπέμπει σε πρόσφατες κινήσεις στην Ελλάδα, όπως η απόκτηση σημαντικού ποσοστού της Alpha Bank από τη UniCredit και η εξαγορά του Χρηματιστηρίου Αθηνών από την Euronext. «Θέλουμε η Ελλάδα να λειτουργήσει ως καταλύτης για τη δημιουργία ευρωπαϊκών πρωταθλητών», δηλώνει χαρακτηριστικά.

Ερωτηθείς για την αισιοδοξία που εκφράζει, ο υπουργός απαντά ότι πιστεύει μόνο σε «αισιοδοξία που βασίζεται σε απτά αποτελέσματα». Στο πλαίσιο αυτό, παρουσιάζει ως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα τον ψηφιακό μετασχηματισμό του κράτους και της οικονομίας, θυμίζοντας ότι το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, το οποίο είχε ο ίδιος αναλάβει από το 2019 έως το 2023, δημιουργήθηκε με οριζόντια δομή που καλύπτει το σύνολο των τομέων δημόσιας πολιτικής.

Ως εμβληματικό παράδειγμα φέρνει την πλατφόρμα gov.gr, που, όπως αναφέρει, προσφέρει σήμερα περισσότερες από 2.200 δημόσιες υπηρεσίες σε ψηφιακή μορφή, με τον αριθμό αυτό να αναμένεται να διπλασιαστεί. Κατά τον ίδιο, η πλατφόρμα αυτή, που λειτούργησε από την περίοδο του πρώτου lockdown, έχει αλλάξει την καθημερινότητα των πολιτών.

Στο φορολογικό πεδίο, ο κ. Πιερρακάκης υποστηρίζει ότι η φοροδιαφυγή μειώνεται χρόνο με τον χρόνο, χάρη στην ανεξαρτησία της φορολογικής διοίκησης, στις θεσμικές αλλαγές της τελευταίας δεκαετίας και στην ψηφιοποίηση. Ξεχωρίζει μάλιστα τη διασύνδεση των POS των μικρομεσαίων επιχειρήσεων με το φορολογικό σύστημα, λέγοντας ότι παίζει καθοριστικό ρόλο στην αποτελεσματικότερη είσπραξη των φορολογικών εσόδων.

Συνδέει δε την πορεία αυτή με την κατάργηση ή μείωση 83 φόρων και επιβαρύνσεων την τελευταία επταετία. Ειδική αναφορά κάνει στις φορολογικές ελαφρύνσεις που ανακοινώθηκαν το 2025, τις οποίες χαρακτηρίζει τις μεγαλύτερες στην ιστορία της χώρας, επισημαίνοντας ως βασικότερο μέτρο τη μείωση του φόρου εισοδήματος ανάλογα με τη σύνθεση της οικογένειας: ο εισαγωγικός φορολογικός συντελεστής μειώθηκε στο 0% για οικογένειες με τέσσερα ή περισσότερα παιδιά και στο 9% για οικογένειες με τρία παιδιά.

Τι αλλάζει στην Ευρωζώνη

Ιδιαίτερη πολιτική και συμβολική βαρύτητα αποδίδει ο υπουργός στην εκλογή του στην προεδρία του Eurogroup. Όπως λέει, δέκα χρόνια μετά το σημείο στο οποίο η Ελλάδα βρέθηκε ένα βήμα πριν από την έξοδο από την Ευρωζώνη, η εκλογή Έλληνα υπουργού στην προεδρία του οργάνου έχει ισχυρό συμβολισμό, ο οποίος έγινε αισθητός στην ελληνική κοινωνία πέρα από κομματικές γραμμές. Ωστόσο, προσθέτει ότι αν υπάρχει μία λέξη που συνοδεύει αυτή την εξέλιξη, αυτή είναι η «ευθύνη».

Ο κ. Πιερρακάκης υπογραμμίζει ότι οι ευρωπαϊκές πολιτικές πρέπει να γίνονται αισθητές στην καθημερινότητα των πολιτών.

Από αυτή τη σκοπιά, σημειώνει ότι ένας νέος επιχειρηματίας πρέπει να μπορεί να ιδρύσει και να αναπτύξει μια startup στην Ευρώπη χωρίς να αναγκάζεται να μεταφέρει τη δραστηριότητά της στις Ηνωμένες Πολιτείες. Για να συμβεί αυτό, όπως υπογραμμίζει, η Ευρώπη χρειάζεται μεγαλύτερες και ισχυρότερες τράπεζες, που θα διοχετεύουν περισσότερη ρευστότητα στην οικονομία και περισσότερη χρηματοδότηση τόσο στις μεγάλες όσο και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Σε αυτό το πλαίσιο, επισημαίνει ότι τεχνικές συζητήσεις μεταξύ υπουργών Οικονομικών, όπως εκείνες για τη χρηματοδότηση, την τραπεζική ένωση ή τις κεφαλαιαγορές, έχουν στην πραγματικότητα βαθιά κοινωνικές και πολιτικές συνέπειες. «Πρέπει να προχωρήσουμε όσο το δυνατόν ταχύτερα», αναφέρει.

Αναφερόμενος στη Γαλλία, αποφεύγει να κάνει ευθείες συγκρίσεις με την Ελλάδα της προ κρίσης περιόδου, σημειώνοντας ότι πρόκειται για χώρα άλλης κλίμακας και με πολύ ισχυρή ικανότητα καινοτομίας. Ως πρόεδρος του Eurogroup, όπως αναφέρει, φιλοδοξεί να συμβάλει στη διαμόρφωση κοινών ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων, ιδίως στους τομείς της ανάπτυξης και της στρατηγικής κυριαρχίας.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο εντάσσει και τη συνεργασία του με τη γαλλική κυβέρνηση για την προώθηση του ψηφιακού ευρώ και της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, η οποία, όπως σημειώνει, βασίζεται σε προηγούμενες πρωτοβουλίες όπως η Ένωση Κεφαλαιαγορών και η Τραπεζική Ένωση. Χαρακτηρίζει τη σχετική πρωτοβουλία «εξαιρετικά σημαντική ευκαιρία» και εκτιμά ότι πρέπει να προχωρήσει γρήγορα, προς όφελος όλων των κρατών-μελών και της Ευρώπης συνολικά.

Κλείνοντας, συνδέει το ζήτημα αυτό με την ίδια την ευρωπαϊκή κυριαρχία, λέγοντας ότι παρέχει τα μέσα χρηματοδότησης των κοινών στρατηγικών προτεραιοτήτων, ιδίως της άμυνας. Και θέτει ένα ευρύτερο πολιτικό ερώτημα: «ως Ευρωπαίοι, θα συνεχίσουμε να διαχειριζόμαστε τον κόσμο που ανήκει στο παρελθόν ή θα επιδιώξουμε να διαμορφώσουμε τον κόσμο του μέλλοντος; Για εμένα, η απάντηση είναι ξεκάθαρη».

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης αναδείχθηκε η ανάγκη να αποφευχθεί ένας νέος κατακερματισμός της ενιαίας αγοράς, καθώς σήμερα τα κράτη-μέλη προχωρούν με διαφορετικές ταχύτητες στην αναγνώριση και αξιοποίηση των ψηφιακών χρηματοοικονομικών εργαλείων και των περιουσιακών στοιχείων που έχουν μετατραπεί σε tokens (tokenized).

Ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι η Ευρώπη οφείλει να κινηθεί συντονισμένα και να αναπτύξει ένα κοινό λεξιλόγιο και μια κοινή στρατηγική κατεύθυνση, ώστε η ψηφιακή χρηματοδότηση να αποτελέσει μέρος της ευρύτερης ευρωπαϊκής ατζέντας για την ανταγωνιστικότητα.

Παράλληλα, επεσήμανε την ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση να αποκτήσει ένα σαφές και φιλόδοξο όραμα για το μέλλον των χρηματοπιστωτικών αγορών, ακολουθώντας το παράδειγμα άλλων μεγάλων οικονομιών, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες έχουν ήδη παρουσιάσει ολοκληρωμένες στρατηγικές για την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών.
Ο Υπουργός τόνισε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να παραμείνει στάσιμη σε ένα περιβάλλον που μεταβάλλεται ταχύτατα, σημειώνοντας ότι οι διεθνείς εξελίξεις, συμπεριλαμβανομένης της ταχείας ανάπτυξης της αγοράς των stablecoins στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθιστούν επιτακτική την ανάγκη επιτάχυνσης των ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών.

Ο κ. Πιερρακάκης στάθηκε επίσης στη σημασία της κυβερνοασφάλειας, υπογραμμίζοντας ότι αποτελεί ολοένα και σημαντικότερο παράγοντα στη νέα ψηφιακή πραγματικότητα.
Αναφερόμενος στις ταχύτατες εξελίξεις στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, σημείωσε ότι η δημόσια συζήτηση μπορεί σήμερα να επικεντρώνεται σε ένα συγκεκριμένο μοντέλο, ωστόσο σε λίγους μήνες το επίκεντρο θα έχει ήδη μετατοπιστεί. Γεγονός που καταδεικνύει ότι η Ευρώπη δεν πρέπει να εγκλωβιστεί στις επιμέρους τεχνολογικές εξελίξεις, αλλά να εστιάσει στη συνολική εικόνα.

Όπως τόνισε χαρακτηριστικά, «αν επικεντρωνόμαστε αποκλειστικά σε ένα μεγάλο γλωσσικό μοντέλο (LLM), σημαίνει ότι βλέπουμε το δέντρο και χάνουμε το δάσος». Για τον λόγο αυτό, πρόσθεσε, είναι κρίσιμης σημασίας η Ευρώπη να αποκτήσει τον έλεγχο και την κυριότητα των απαραίτητων ψηφιακών υποδομών, καθώς το διακύβευμα δεν είναι μόνο οικονομικό, αλλά αφορά ταυτόχρονα την ευρωπαϊκή κυριαρχία.

«Είναι εξαιρετικά σημαντικό να έχουμε στην κατοχή μας την υποδομή αυτού του τομέα. Δεν πρόκειται μόνο για ένα οικονομικό ζήτημα. Πρόκειται και για ζήτημα κυριαρχίας, αλλά και για ζήτημα ανάπτυξης καινοτομιών πάνω σε αυτή», είπε σχετικά.

Αναφερόμενος στην διαδικασία μετατροπής χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων σε tokens (tokenization), ο Υπουργός διευκρίνισε ότι «δεν πρόκειται για μια νέα κατηγορία επενδυτικών προϊόντων, αλλά για ένα νέο επίπεδο χρηματοοικονομικής υποδομής που αναμένεται να μετασχηματίσει τον τρόπο λειτουργίας των αγορών». Όπως σημείωσε, καθώς θα αναπτύσσονται οι εν λόγω καταθέσεις, τα επενδυτικά κεφάλαια και τα υπόλοιπα χρηματοοικονομικά προϊόντα, η ζήτηση για υψηλής ποιότητας εξασφαλίσεις θα αυξάνεται αναπόφευκτα. Σε αυτό το νέο περιβάλλον, τα κράτη δεν θα συμμετέχουν αποκλειστικά για λόγους καινοτομίας, αλλά επειδή οι ίδιες οι αγορές θα απαιτούν τη διαθεσιμότητα περιουσιακών στοιχείων μηδενικού κινδύνου σε μορφή tokens.

Ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε, επίσης, ότι η κοινή προσέγγιση που έχει αναπτυχθεί στο Eurogroup, υπό την καθοδήγηση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, καθώς και η διαμόρφωση ενός συλλογικά συμφωνημένου κοινού λεξιλογίου, αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για την επιτυχία του εγχειρήματος.
«Πρέπει να κινηθούμε γρήγορα», κατέληξε.

Μιλώντας το πρωί στον ΑΝΤ1, αναφέρθηκε στην πορεία της ελληνικής οικονομίας, τα μέτρα για το ιδιωτικό χρέος, την απόφαση του Αρείου Πάγου για τα δάνεια με τον νόμο Κατσέλη αλλά και τον Αλέξη Τσίπρα λέγοντας με νόημα «δεν δουλεύει το “με ένα νόμο και ένα άρθρο”».

Αφού σημείωσε ότι «έχουμε τοποθετηθεί από τον λαό για να εξαντλήσουμε την 4ετια» και «το σκεπτικό του πρωθυπουργού είναι πώς κάνουμε την κυβέρνηση να δουλεύει πιο αποτελεσματικά», ο κ. Πιερρακάκης τόνισε ότι «τρέχουμε με 2% ανάπτυξη και αυτό έχει να κάνει με τις επενδύσεις που τρέχουν με 12% ενώ περιμέναμε 7% ενώ υπάρχει και η επίδραση των μέτρων που ανακοίνωσε στη ΔΕΘ ο πρωθυπουργός».

Η οικονομία τα πάει καλά σε σχέση με άλλες χώρες

«Η ελληνική οικονομία τα πάει καλύτερα σε σχέση με τις περισσότερες ευρωπαϊκές» πρόσθεσε ο υπουργός, διαμηνύοντας ότι «προσπαθούμε να κάνουμε στοχευμένες ενέργειες που συγκρατούν τις τιμές όπως η επιδότηση στο ντίζελ και τα λιπάσματα και τα 150 ευρώ ανά παιδί, και από την άλλη με μόνιμα μέτρα γιατί αυτά είναι που στηρίζουν την οικονομία αφαιρούν βάρη από την κοινωνία. Έχουμε μειώσει 83 φόρους και εισφορές αλλάξαμε τον τρόπο που φορολογούμε ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών, το πόσων ετών είσαι ή το πού μένεις».

«Αυτός είναι ο μόνος τρόπος να βελτιώνεις τη συνθήκη που έχουν οι πολίτες μπροστά τους. Δεν θα υπάρξει ημέρα εβδομάδα και μήνας που δεν θα υπάρξουν ενέργειες προς όφελος των πολιτών. Κάθε διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος θα κινείται για να βελτιωθεί η ζωή των πολιτών», εξήγησε ο υπουργός Οικονομικών.

Για το ιδιωτικό χρέος, ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι «η δέσμη μέτρων είναι η πληρέστερη από την κρίση και μετά. Τα μέτρα είναι πρακτικά που θα τα βιώσουν αυτοί που μας βλέπουν. Η αύξηση του ακατάσχετου από τα 1250 στα 1600 ευρώ, οι 72 δόσεις, ο εξωδικαστικός μηχανισμός που τον μετατρέψαμε σε εργαλείο πρώτης κατοικίας».

Γιατί δεν δούλεψε ο Νόμος Κατσέλη

«Ο νόμος Κατσέλη δεν δούλεψε γιατί έστειλε τον κόσμο στα δικαστήρια, υπήρχε μεγάλη θεσμική ασάφεια. Δεν είναι καλύτερο να έχεις εργαλείο που σου δίνει προστασία πρώτης κατοικίας; Αυτό θα κάνει ο εξωδικαστικός και θα κάνουμε το φθινόπωρο τον φορέα επαναμίσθωσης ακινήτων».

Με αφορμή την αναφορά στον νόμο Κατσέλη, ο υπουργός Οικονομικών τοποθετήθηκε και για την πρόσφατη απόφαση του Αρείου Πάγου για τα δάνεια με τον νόμο αυτό λέγοντας «οι υπηρεσίες του ΥΠΟΙΚ μελετούν την απόφαση, δεν παράγει αυτόματα αποτελέσματα για το σύνολο. Διεκδικούμε την ισορροπία: από τη μια η προστασία των πολιτών και από την άλλη η ευστάθεια του συστήματος και η προστασία του δημοσίου συμφέροντος. Θα αναζητηθεί η χρυσή τομή ανάμεσα στα δύο και αναλόγως θα κρίνουμε την παρέμβασή μας».

«Στις κάλπες δεν υπάρχουν πρόβες, υπάρχουν παραστάσεις»

Ερωτηθείς για τον Αλέξη Τσίπρα, ο Κυριάκος Πιερρακάκης παρατήρησε ότι «υπάρχει το προνόμιο της μνήμης. Ο κ. Τσίπρας προσέρχεται στο πολιτικό σκηνικό με το σύνολο των πεπραγμένων του. Ο καθένας έρχεται με τη δική του αλήθεια και ο κόσμος θα κρίνει ποια από αυτές τον βοηθάει στη ζωή του. Έχουμε βιώσει στο πετσί να μην έχεις σταθερότητα. Η σταθερότητα είναι σαν το οξυγόνο, καταλαβαίνεις όταν δεν είναι εκεί».

Όπως σημείωσε «όταν μας ρωτάνε διεθνώς “πώς τα καταφέρατε ενώ η Ελλάδα είχε όταν τόσα προβλήματα” απαντώ: πολιτική σταθερότητα, οικονομική σταθερότητα και μεταρρυθμίσεις. Είμαστε υπέρ του να παράγουμε απτά αποτελέσματα στους πολίτες. Τον κόσμο τον ενδιαφέρει τι κάνεις για να τον βοηθήσεις στην καθημερινότητά του. Ο κόσμος θέλει να μιλάς με όρους μέλλοντος, χρειάζεσαι πολιτικούς αντιπάλους που να μιλάνε για τα Στενά του Ορμούζ για την τεχνητή νοημοσύνη. Δεν νομίζω ότι ο κόσμος θέλει να συζητάμε για τον εμφύλιο».

Ο κ. Πιερρακάκης θα συμμετάσχει στις συζητήσεις, οι οποίες θα επικεντρωθούν στην παγκόσμια οικονομία και ιδιαίτερα στις μακροοικονομικές επιπτώσεις της κατάστασης στη Μέση Ανατολή. Η ατζέντα των συζητήσεων περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη στήριξη προς την Ουκρανία και τη μείωση των παγκόσμιων ανισορροπιών.

Ενόψει της συμμετοχής του στη σύνοδο, ο κ. Πιερρακάκης δήλωσε:

«Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή αναδεικνύει πόσο εκτεθειμένες είναι οι αλληλοσυνδεόμενες οικονομίες μας σε εξωτερικούς κλυδωνισμούς. Οι σημερινές οικονομικές προκλήσεις συνιστούν παγκόσμιες προκλήσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, η συνάντηση των υπουργών Οικονομικών της G7 προσφέρει μια σημαντική ευκαιρία για την Ευρωπαϊκή Ένωση να έρθει σε διάλογο με τους διεθνείς εταίρους της και να αναζητήσει κοινές λύσεις προς όφελος της παγκόσμιας οικονομίας.

Το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και ο οριστικός τερματισμός της σύγκρουσης είναι ύψιστης σημασίας για τον περιορισμό των επιπτώσεων στην οικονομία. Η ευρωπαϊκή οικονομία έχει αποδείξει την ανθεκτικότητά της απέναντι σε αυτή την ενεργειακή κρίση. Ωστόσο, η παγκόσμια οικονομία θα δεχθεί πιέσεις, ακόμη και αν η σύγκρουση επιλυθεί γρήγορα.

Οι παγκόσμιες μακροοικονομικές ανισορροπίες πρέπει να εξεταστούν σε ένα ευρύτερο πλαίσιο. Η ευρωπαϊκή ατζέντα για την εμβάθυνση των κεφαλαιαγορών μας ώστε να καταστεί η ευρωπαϊκή οικονομία πιο ελκυστική για επενδύσεις, θα συμβάλλει στη διαμόρφωση πιο βιώσιμων επιπέδων μακροοικονομικών ανισορροπιών. Ωστόσο, η μείωση αυτών των ανισορροπιών αποτελεί κοινή ευθύνη όλων των μεγαλύτερων οικονομικών δυνάμεων του κόσμου».

Στη συνέχεια παρουσίασε το νομοσχέδιο ως μια συνολική μεταρρυθμιστική παρέμβαση που αποσκοπεί στη δημιουργία ενός πιο σύγχρονου, αξιόπιστου και αποτελεσματικού κράτους, με μεγαλύτερη διαφάνεια, ασφάλεια δικαίου και λιγότερα διοικητικά βάρη για πολίτες και επιχειρήσεις.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη νέα ρύθμιση που επιτρέπει στο Ελληνικό Δημόσιο να συμμετέχει σε αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου εισηγμένων εταιρειών στρατηγικής σημασίας, όπως η ΔΕΗ και ο ΑΔΜΗΕ. Όπως υπογράμμισε, η ενέργεια αποτελεί πλέον ζήτημα εθνικής ασφάλειας και στρατηγικής αυτονομίας, ιδιαίτερα μέσα στο σημερινό περιβάλλον γεωπολιτικής αστάθειας.

«Οι οικονομίες που θα επιβιώσουν και θα ευδοκιμήσουν είναι εκείνες που αφήνουν την αγορά να λειτουργεί εκεί που πρέπει, αλλά διατηρούν την ικανότητα του κράτους να χαράσσει μακροπρόθεσμη στρατηγική στους κρίσιμους τομείς», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Ο υπουργός στάθηκε ακόμη στην ενσωμάτωση των ευρωπαϊκών οδηγιών DAC 8 και DAC 9, που ενισχύουν τη διαφάνεια στις διασυνοριακές οικονομικές συναλλαγές και στα κρυπτοστοιχεία, ενώ παράλληλα απλοποιούν τις διαδικασίες εφαρμογής του παγκόσμιου ελάχιστου φορολογικού συντελεστή 15% για τις πολυεθνικές επιχειρήσεις.

Ξεχωριστή αναφορά έκανε και στη θεσμοθέτηση των λεγόμενων Tax Rulings, μέσω των οποίων επιχειρήσεις και επενδυτές θα μπορούν να λαμβάνουν εκ των προτέρων δεσμευτική φορολογική απάντηση από τη διοίκηση. Σύμφωνα με τον ίδιο, η ρύθμιση ενισχύει την ασφάλεια δικαίου και δημιουργεί πιο σταθερό επενδυτικό περιβάλλον.

Παράλληλα, ανακοίνωσε μειώσεις προστίμων για εκπρόθεσμες δηλώσεις μικρών ποσών, παρεμβάσεις στήριξης για τους πωλητές λαϊκών αγορών, ρυθμίσεις για την αξιοποίηση δημόσιας περιουσίας στην Αλεξανδρούπολη, αλλά και τριετές πρόγραμμα ενίσχυσης των περιφερειακών τηλεοπτικών σταθμών.

Κλείνοντας, ο κ. Πιερρακάκης χαρακτήρισε το νομοσχέδιο μέρος μιας συνολικής στρατηγικής που συνδυάζει «τη μεταρρύθμιση με την ανάπτυξη, την κοινωνική δικαιοσύνη με την αποτελεσματικότητα και την επενδυτική ασφάλεια με την αξιοπιστία του κράτους».

Oλόκληρη την ομιλία Πιερρακάκη στη Βουλή

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Πριν καν ξεκινήσω, θέλω να εκφράσω τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια στην οικογένεια του 17χρονου κοριτσιού που χάθηκε τόσο άδικα, αλλά και να ευχηθώ δύναμη και γρήγορη ανάρρωση στο άλλο παιδί που νοσηλεύεται βαριά τραυματισμένο.

Αυτό δεν είναι ένα γεγονός που μπορεί να αντιμετωπιστεί ως ακόμη μία είδηση που θα ξεχαστεί σε δυο τρεις ημέρες. Είναι ένα βαθιά ανησυχητικό κοινωνικό ζήτημα που πρέπει να μας απασχολήσει όλους  την Πολιτεία, τις οικογένειες, το σχολείο, την κοινωνία συνολικά.

Οφείλουμε να σταθούμε με μεγάλη σοβαρότητα απέναντι σε τέτοια περιστατικά, να συζητήσουμε ανοιχτά, να αναζητήσουμε όλοι μαζί σε αυτή την αίθουσα τις πραγματικές αιτίες και να προσπαθήσουμε να θεραπεύσουμε τις συνθήκες που μπορούν να οδηγήσουν ένα ανήλικο παιδί σε τόσο ακραίες και απελπισμένες ενέργειες.

Κυρίες και κύριοι ,

Συζητούμε σήμερα ένα νομοσχέδιο το οποίο αντανακλά μια συγκεκριμένη πολιτική επιλογή. Να οικοδομήσουμε ένα κράτος πιο σύγχρονο, αξιόπιστο, αποτελεσματικό, με περισσότερη διαφάνεια, ασφάλεια δικαίου και μεγαλύτερη εμπιστοσύνη μεταξύ πολιτείας, πολιτών και επιχειρήσεων.

• Πρόκειται για ένα πολυθεματικό νομοσχέδιο, το οποίο ενσωματώνει σημαντικές ευρωπαϊκές οδηγίες,
• εκσυγχρονίζει πολύ σημαντικές λειτουργίες της φορολογικής διοίκησης,
• διορθώνει αδικίες και στρεβλώσεις,
• μειώνει περιττά διοικητικά βάρη και ταυτόχρονα
• προωθεί παρεμβάσεις με έντονο αναπτυξιακό και κοινωνικό αποτύπωμα.

Συζητάμε αρκετές ημέρες τις διατάξεις του, θα συνεχίσουμε και μέσα στην ημέρα. Όμως , θέλω να ξεκινήσω από μία  πολύ σημαντική τροπολογία, με την οποία θεσπίζουμε, για πρώτη φορά, ένα σαφές και λειτουργικό πλαίσιο που επιτρέπει στο Ελληνικό Δημόσιο να συμμετέχει σε αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου εισηγμένων εταιρειών στις οποίες διαθέτει συμμετοχή, άμεσα ή έμμεσα, ανεξαρτήτως ποσοστού συμμετοχής, μεταξύ άλλων και μέσω της ΕΕΣΥΠ.

Μέχρι σήμερα δεν υπήρχε συγκεκριμένη διαδικασία που να παρέχει αυτή τη δυνατότητα. Αυτό πρακτικά σήμαινε ότι το Δημόσιο μπορούσε να βλέπει τη συμμετοχή του να αποδυναμώνεται ακόμη και σε εταιρείες στρατηγικής σημασίας, χωρίς να διαθέτει ένα σαφές θεσμικό εργαλείο για να προστατεύσει το δημόσιο συμφέρον.

Αυτό ακριβώς αλλάζουμε σήμερα.

Η προτεινόμενη ρύθμιση δίνει στο Ελληνικό Δημόσιο τη δυνατότητα να συμμετέχει, όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο, σε αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας και των υποδομών, με στόχο τη διατήρηση της συμμετοχής του σε τομείς στρατηγικής σημασίας για τη χώρα.

Η συζήτηση αυτή αφορά άμεσα τη ΔΕΗ.

Η ΔΕΗ σήμερα δεν είναι η ΔΕΗ του παρελθόντος. Σίγουρα δεν είναι η ΔΕΗ του 2019. Δεν είναι πλέον μια επιχείρηση εγκλωβισμένη στη στασιμότητα, με συσσωρευμένα προβλήματα και με περιορισμένη δυνατότητα να επενδύσει και να ανταγωνιστεί διεθνώς. Είναι ένας σύγχρονος, καθετοποιημένος ενεργειακός όμιλος, με καθοριστικό ρόλο όχι μόνο στην ελληνική οικονομία αλλά και στην ενεργειακή ασφάλεια της ευρύτερης περιοχής.

Οι επενδύσεις που πραγματοποιεί στην παραγωγή ενέργειας, στα δίκτυα, στις ανανεώσιμες πηγές, στην αποθήκευση και στον ψηφιακό εκσυγχρονισμό δημιουργούν κρίσιμες υποδομές για τις επόμενες δεκαετίες. Επηρεάζουν άμεσα την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας, το ενεργειακό κόστος για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις και τη συνολική ανθεκτικότητα της χώρας απέναντι σε διεθνείς κρίσεις.

Το ίδιο ισχύει και για τα δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Ο ΑΔΜΗΕ διαδραματίζει κομβικό ρόλο στην ενεργειακή ασφάλεια, στις διεθνείς διασυνδέσεις, στην ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και συνολικά στη στρατηγική θέση της χώρας στον ενεργειακό χάρτη της περιοχής.

Ειδικά σε ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, η ενέργεια είναι ζήτημα ασφαλείας και στρατηγικής αυτονομίας. Γι' αυτό και η δυνατότητα του Δημοσίου να διατηρεί ισχυρή παρουσία σε εταιρείες σαν και αυτές οφείλει να αποτελεί στρατηγική επιλογή της χώρας.

Να πω κάτι ευρύτερο: Η σύγχρονη οικονομία, στο πλαίσιο των μεγάλων γεωπολιτικών ανταγωνισμών, έχει μεταβάλει ριζικά και τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη παρεμβαίνουν στην οικονομική ζωή. Δεν ισχύει πλέον ούτε το παλιό μοντέλο του κράτους που παρεμβαίνει παντού που αυτό έχει αποτύχει στην πράξη και υποκαθιστά την αγορά ή επιδιώκει να την υποκαταστήσει, ούτε όμως ισχύει και η αντίστροφη λογική που λέει ότι το κράτος δεν πρέπει να παρεμβαίνει πουθενά και πρέπει να αφήνουμε την ελεύθερη οικονομία στα πάντα μόνη της.

Το κράτος καλείται σήμερα να αναλάβει έναν βαθιά στρατηγικό ρόλο. Οι οικονομίες που θα επιβιώσουν και που θα ευδοκιμήσουν στις επόμενες δεκαετίες είναι εκείνες που αφήνουν την ελεύθερη αγορά να λειτουργεί απρόσκοπτα εκεί που πρέπει, αλλά διατηρούν την ικανότητα του κράτους να κάνει κρίσιμες τομές και να χαράσσει μακροπρόθεσμη πορεία στους τομείς που έχουν στρατηγική σημασία για την οικονομία, την ασφάλεια και το μέλλον της χώρας. Αυτή ακριβώς είναι και η επιλογή που γίνεται εδώ.

Κυρίες και κύριοι ,

Στον πυρήνα της νομοθετικής παρέμβασης εντάσσεται η ενσωμάτωση δύο ευρωπαϊκών Οδηγιών DAC 8 και DAC 9 στην ελληνική έννομη τάξη.

Οι οδηγίες DAC  (Directive on Administrative Cooperation ) αποτελούν πάνω από μία δεκαετία ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη διοικητική συνεργασία στον φορολογικό τομέα. Από το 2011 μέχρι σήμερα, διαδοχικά ευρωπαϊκά νομοθετήματα έχουν ενισχύσει τη δυνατότητα των φορολογικών αρχών να αποκτούν έγκαιρη, διαφανή και αξιόπιστη πληροφόρηση για εισοδήματα, περιουσιακά στοιχεία και οικονομικές δραστηριότητες με διασυνοριακή διάσταση.

Με την οδηγία DAC 8 θεσπίζεται πλέον ένα συνεκτικό και ολοκληρωμένο πλαίσιο υποβολής και ανταλλαγής πληροφοριών που αφορά τόσο τα ίδια τα κρυπτοστοιχεία όσο και τους παρόχους των σχετικών υπηρεσιών.

Τι σημαίνει αυτό στην πράξη;

Σημαίνει ότι η Ευρώπη και τα κράτη-μέλη της αποκτούν πλέον τα απαραίτητα εργαλεία ώστε η τεχνολογική εξέλιξη να μην μετατρέπεται, να μην καθίσταται εργαλείο αδιαφάνειας και εργαλείο φοροαποφυγής. Τα κρυπτοστοιχεία αποτελούν πλέον μια πραγματικότητα της σύγχρονης οικονομίας. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να λειτουργούν εκτός θεσμικού και φορολογικού πλαισίου. Με τη DAC 8 ενισχύεται η δυνατότητα των φορολογικών αρχών να εντοπίζουν εισοδήματα και συναλλαγές που μέχρι σήμερα μπορούσαν να παραμένουν αόρατα.

Και αυτό είναι ζήτημα δικαιοσύνης απέναντι σε όλους εκείνους που πληρώνουν κανονικά τους φόρους τους. Είναι και ένα ζήτημα ισονομίας και θεσμικής αξιοπιστίας.

Παράλληλα, με την ενσωμάτωση της Οδηγίας DAC 9 προωθείται η απλοποίηση και ο εξορθολογισμός των διαδικασιών συμμόρφωσης για τις επιχειρήσεις που εμπίπτουν στο πλαίσιο του παγκόσμιου ελάχιστου φορολογικού συντελεστή, του γνωστού Pillar II, όπως αυτό έχει ήδη θεσπιστεί με τον ν. 5100/2024 και την Οδηγία (ΕΕ) 2022/2523.

Η Ευρώπη και ο ΟΟΣΑ έχουν πλέον διαμορφώσει ένα κοινό διεθνές πλαίσιο ώστε οι μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις να μην μπορούν να μεταφέρουν τεχνητά τα κέρδη τους σε φορολογικούς παραδείσους. Το πλαίσιο αυτό προβλέπει έναν ελάχιστο αποτελεσματικό φορολογικό συντελεστή 15%.

Η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά σε αυτή τη διεθνή προσπάθεια. Και με τις ρυθμίσεις της DAC 9 επιδιώκουμε η εφαρμογή του πλαισίου αυτού να γίνεται με όσο το δυνατόν λιγότερη γραφειοκρατία και με ένα μικρό διοικητικό κόστος όσο το δυνατόν μικρότερο για τις επιχειρήσεις.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Παράλληλα με την ενσωμάτωση των Οδηγιών DAC 8 και DAC 9, το νομοσχέδιο περιέχει μια σειρά σημαντικών διατάξεων που αφορούν την καθημερινότητα πολιτών, επαγγελματιών, επιχειρήσεων και δημοσίων φορέων.

Θέλω πρώτα να σταθώ στο άρθρο 36, διότι πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες εκσυγχρονιστικές μεταρρυθμίσεις στη λειτουργία της φορολογικής διοίκησης.

Με το άρθρο αυτό θεσπίζονται τα διεθνώς γνωστά ως Tax Rulings μέσω της Φορολογικής Δεσμευτικής Απάντησης, της Φ.Δ.Α.

Για πρώτη φορά παρέχεται η δυνατότητα στους φορολογούμενους να λαμβάνουν εκ των προτέρων επίσημη και δεσμευτική ερμηνεία της φορολογικής και τελωνειακής νομοθεσίας για μελλοντικές πράξεις ή συναλλαγές.

Η Φορολογική Διοίκηση, κατόπιν αίτησης και καταβολής παραβόλου, εκδίδει απάντηση εντός 150 ημερών. Η απάντηση αυτή δεσμεύει τη Διοίκηση, για όσο παραμένουν αμετάβλητα τα πραγματικά περιστατικά και το νομοθετικό πλαίσιο.

Εξαιρούνται ζητήματα σχετικά με την προέγκριση μεθοδολογίας ενδοομιλικής τιμολόγησης, εφαρμογής αλλοδαπού δικαίου και υποθέσεις υπό δικαστική ή διοικητική αμφισβήτηση.

Κατά τη συζήτηση με τους φορείς ακούστηκαν παρατηρήσεις ότι το κόστος των Tax Rulings θα έπρεπε να είναι χαμηλότερο.

Ακούσαμε αυτές τις απόψεις και ήδη μειώσαμε το βασικό κόστος της υπηρεσίας.

Θέλω όμως να εξηγήσω με σαφήνεια τη φιλοσοφία της ρύθμισης.

Τα Tax Rulings δεν είναι μια μαζική υπηρεσία καθημερινών υποθέσεων. Η σύλληψη είναι ότι οφείλουν να αφορούν εξειδικευμένες περιπτώσεις υψηλής οικονομικής αξίας, όπως μια μεγάλη επένδυση ή μια σύνθετη συναλλαγή στην  οποία εκ των πραγμάτων λόγω της συνθετότητάς της υπάρχει κάποια πραγματική φορολογική ασάφεια.

Και ναι, είναι επίτηδες μια υπηρεσία η οποία οφείλει να είναι κοστοβόρος γιατί επιβαρύνει και τη φορολογική διοίκηση αντιστοίχως.

Διότι όταν κάποιος σχεδιάζει μια επένδυση 50 εκατομμυρίων ευρώ, δεν θα έχει πρόβλημα να καταβάλει 30 χιλιάδες ευρώ προκειμένου να αποκτήσει εκ των προτέρων πλήρη φορολογική ασφάλεια και σαφήνεια.

Αυτό που προσφέρουν τα Tax Rulings είναι ασφάλεια δικαίου.

Και η ασφάλεια δικαίου είναι προϋπόθεση επενδύσεων, ανάπτυξης και εμπιστοσύνης σε κάθε οικονομία, προφανώς και στη δική μας.

Θα σταθώ και σε άλλα σημαντικά άρθρα του νομοσχεδίου :

Στο άρθρο 37 προχωρούμε σε σημαντικές μειώσεις προστίμων, λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις των λογιστών και του Οικονομικού Επιμελητηρίου.

Συγκεκριμένα:

Στις εκπρόθεσμες μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ, δηλαδή δηλώσεις από τις οποίες δεν προκύπτει ποσό φόρου προς καταβολή, επιβάλλεται πλέον πρόστιμο 100 ευρώ αντί 250 ή 500 ευρώ που ισχύει σήμερα, ανάλογα με το λογιστικό σύστημα.

Και μάλιστα, πρόστιμα που έχουν ήδη καταβληθεί επιστρέφονται αναδρομικά από 19 Απριλίου 2024.

Στις εκπρόθεσμες αρχικές ή τροποποιητικές δηλώσεις παρακρατούμενων φόρων, πλην φόρου κερδών τυχερών παιγνίων ,  δεν επιβάλλεται πρόστιμο εφόσον το ποσό του φόρου προς καταβολή ανέρχεται έως 100 ευρώ, αντί των σημερινών προστίμων των 250 ή 500 ευρώ.

Και εδώ προβλέπεται αναδρομική επιστροφή προστίμων από 19 Απριλίου 2024.

Στις εκπρόθεσμες δηλώσεις απόδοσης έμμεσων φόρων, τελών και εισφορών , πλην ΦΠΑ και ΦΜΑ , δεν επιβάλλεται πρόστιμο όταν το ποσό προς καταβολή δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ.

Πρόκειται για παρεμβάσεις κοινής λογικής, που μειώνουν περιττά διοικητικά βάρη χωρίς να υπονομεύουν τη φορολογική συμμόρφωση.

Επιπροσθέτως, εισάγεται ειδική απαλλαγή από τα πρόστιμα εκπρόθεσμης υποβολής για δηλώσεις που υποβάλλονται για λογαριασμό ανηλίκου ή αφορούν φορολογικές υποχρεώσεις που ανάγονται σε φορολογικά έτη κατά τα οποία ο υπόχρεος ήταν ανήλικος.

Παράλληλα, ρυθμίζονται ειδικές περιπτώσεις έναρξης δραστηριότητας στο όνομα ανηλίκου στις οποίες η δραστηριότητα δεν μπορούσε αντικειμενικά να ασκηθεί και δεν προέκυψε εισόδημα, ώστε να μην επιβάλλεται τέλος επιτηδεύματος και να παρέχεται δυνατότητα αμφισβήτησης του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος του άρθρου 28Α ΚΦΕ για τα έτη 2023 και 2024, με γνώμονα τη φοροδοτική ικανότητα.

Στο άρθρο 41 προβλέπεται μείωση κατά 30% του ελάχιστου καθαρού εισοδήματος που λαμβάνεται υπόψη για τον προσδιορισμό του φορολογητέου εισοδήματος των επαγγελματιών πωλητών λαϊκών αγορών από την άσκηση ατομικής επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Υλοποιούμε όσα συμφωνήσαμε τον περασμένο Μάρτιο με τους εκπροσώπους των πωλητών λαϊκών αγορών.

Με τον τρόπο αυτό στηρίζουμε ανθρώπους που βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή της μάχης.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Στο άρθρο 60 διευρύνεται το πεδίο δράσης της Μονάδας Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας, ώστε να μπορεί να αναλαμβάνει την ωρίμανση και τη διενέργεια διαδικασιών αξιοποίησης ακινήτων που ανήκουν ή έχουν παραχωρηθεί σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης και λοιπές θυγατρικές της ΕΕΣΥΠ.

Στόχος είναι η επιτάχυνση και η αποτελεσματικότερη αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας.

Στο άρθρο 63 μεταβιβάζεται άνευ ανταλλάγματος στο Ελληνικό Δημόσιο η πλήρης κυριότητα, νομή και κατοχή συγκεκριμένων ακινήτων στον Δήμο Αλεξανδρούπολης, τα οποία είχαν περιέλθει στην κυριότητα του Δήμου ως κοινοτικός κλήρος, και παραχωρείται περαιτέρω στην ΕΕΣΥΠ το δικαίωμα διαχείρισης, χρήσης και εκμετάλλευσής τους.

Εξαιρούνται οι περιοχές που εντάσσονται στο δίκτυο Natura 2000 και δεν θίγονται προγενέστερα εμπράγματα δικαιώματα τρίτων.

Θέλω να σημειώσω ότι τα συγκεκριμένα ακίνητα παρέμεναν αναξιοποίητα επί δεκαετίες. Πλέον θα αποτελέσουν μέρος του logistics hub που δημιουργείται συστηματικά στην Αλεξανδρούπολη.

Έχει προηγηθεί διαβούλευση με τον Δήμο Αλεξανδρούπολης και έχουν ήδη προταθεί ανταλλάγματα, μεταξύ των οποίων και τμήμα του λιμανιού, με κατ' αρχήν συμφωνία.

Θέλω επίσης να σταθώ στο άρθρο 79, με το οποίο το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και η Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης προχωρούν στη θέσπιση ενός στοχευμένου μέτρου στήριξης για τους περιφερειακούς τηλεοπτικούς σταθμούς της χώρας. Οι περιφερειακοί σταθμοί — συνολικά 81 από τον Έβρο έως την Κρήτη , αποτελούν τη φωνή των τοπικών κοινωνιών. Αναδεικνύουν τα προβλήματα και τις ανάγκες της περιφέρειας, ενισχύουν το δημόσιο διάλογο, συμβάλλουν στην κοινωνική συνοχή και στηρίζουν την τοπική οικονομία και την απασχόληση. Ωστόσο, λειτουργούν υπό ασφυκτικές οικονομικές πιέσεις και επιβαρύνονται με υψηλό και ανελαστικό κόστος μετάδοσης του τηλεοπτικού σήματος. Και το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο όταν ένας σταθμός αναγκάζεται να διακόψει τη λειτουργία του, καθώς το κόστος αυτό επιμερίζεται στους υπόλοιπους σταθμούς, δημιουργώντας ένα αρνητικό ντόμινο που απειλεί συνολικά τη βιωσιμότητα της περιφερειακής τηλεόρασης.

Με τη συγκεκριμένη ρύθμιση παρεμβαίνουμε ουσιαστικά για να προστατεύσουμε την πολυφωνία και την ισότιμη πρόσβαση των πολιτών στην ενημέρωση σε ολόκληρη τη χώρα. Θεσπίζεται καθεστώς ενίσχυσης διάρκειας τριών ετών, από την 1η Ιανουαρίου 2026, για όλους τους νομίμως λειτουργούντες περιφερειακούς τηλεοπτικούς σταθμούς, καθώς και για όσους λειτουργήσουν νόμιμα κατόπιν αδειοδότησης. Η ενίσχυση καλύπτει αποκλειστικά το κόστος μετάδοσης του τηλεοπτικού σήματος, δηλαδή τη δαπάνη που καταβάλλουν οι σταθμοί προς τον πάροχο ψηφιακής ευρυεκπομπής για την υποχρεωτική επίγεια εκπομπή, με ενιαίους και αντικειμενικούς όρους για όλους. Πρόκειται για μια παρέμβαση με σαφές δημοκρατικό και αναπτυξιακό αποτύπωμα, γιατί η φωνή της περιφέρειας δεν μπορεί και δεν πρέπει να σιγήσει.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει επίσης μια σειρά ακόμη σημαντικών ρυθμίσεων.

Στο άρθρο 42 ρυθμίζεται η φορολογική αντιμετώπιση των ανείσπρακτων δεδουλευμένων αποδοχών που εισπράττουν από 1ης Ιανουαρίου 2025 οι πρώην εργαζόμενοι των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά, ώστε να φορολογούνται αυτοτελώς με συντελεστή 20% κατά το έτος καταβολής και όχι αναδρομικά.

Στο άρθρο 81 αντιμετωπίζονται εκκρεμείς υποθέσεις προγενέστερων φορολογικών περιόδων που αφορούν εκπτώσεις λόγω κύκλου εργασιών, αίροντας την τυπική προϋπόθεση προηγούμενης γνωστοποίησης στη ΔΟΥ, εφόσον αποδεικνύεται η πραγματική χορήγηση των εκπτώσεων και η συνδρομή των ουσιαστικών προϋποθέσεων.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Θέλω να σταθώ και στις διατάξεις για την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία στα άρθρα 99 έως 104.

Πρόκειται για κρίσιμες παρεμβάσεις εκσυγχρονισμού της ΕΑΒ Α.Ε., μιας εταιρείας με στρατηγική σημασία για την αμυντική βιομηχανία και την εθνική οικονομία.

Προβλέπεται η εφαρμογή διατάξεων εταιρικής διακυβέρνησης που ισχύουν για τις δημόσιες ανώνυμες εταιρείες, ιδίως ως προς τη συγκρότηση επιτροπής προσλήψεων και αμοιβών.

• Καθορίζεται το νομικό καθεστώς των θυγατρικών εταιρειών της ΕΑΒ και προβλέπεται ότι, εφόσον δεν εξυπηρετούν δημόσιο σκοπό, εξαιρούνται από το στενό πλαίσιο των δημόσιων επιχειρήσεων.
• Τροποποιούνται τα ποσά και οι δικαιούχοι του επιδόματος επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας, με γνώμονα την πραγματική εργασία και τις ειδικότητες των εργαζομένων.
• Αποσαφηνίζονται ζητήματα σχετικά με τις καταβολές και τα κίνητρα παραμονής των εργαζομένων, ώστε το πλαίσιο να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες της εταιρείας.
• Και παρέχεται η δυνατότητα στην ΕΑΒ να προσλαμβάνει με συμβάσεις ορισμένου χρόνου στρατιωτικούς εν αποστρατεία, αξιοποιώντας την εμπειρία και την τεχνογνωσία τους.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Το παρόν νομοσχέδιο υπηρετεί μια συνολική στρατηγική.

• Μια στρατηγική που συνδυάζει:
  τη διαφάνεια με την ανάπτυξη,
• τη φορολογική συμμόρφωση με τη μείωση περιττών βαρών,
• την ψηφιακή και διοικητική αναβάθμιση με την κοινωνική δικαιοσύνη,
• την επενδυτική ασφάλεια με την αποτελεσματικότητα του κράτους.

Με τις διατάξεις για τη διεθνή διοικητική συνεργασία ενισχύουμε τη διαφάνεια και την αξιοπιστία της χώρας.

Με τα Tax Rulings ενισχύουμε την ασφάλεια δικαίου και δημιουργούμε ένα πιο ώριμο επενδυτικό περιβάλλον.

Με τις μειώσεις προστίμων διορθώνουμε υπερβολές και ακούμε τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς και των επαγγελματιών.

Με τις παρεμβάσεις για τη δημόσια περιουσία, την Αλεξανδρούπολη και την ΕΑΒ ενισχύουμε την αναπτυξιακή και γεωστρατηγική δυναμική της χώρας.

Και με τις επιμέρους κοινωνικές και διορθωτικές ρυθμίσεις αντιμετωπίζουμε πραγματικές εκκρεμότητες και πραγματικές αδικίες.

Αυτό ακριβώς είναι το ζητούμενο μιας σύγχρονης διακυβέρνησης:
να μπορεί να συνδυάζει μεταρρύθμιση, ανάπτυξη, κοινωνική δικαιοσύνη και αξιοπιστία.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, με αυτές τις σκέψεις, σας καλώ να υπερψηφίσετε το νομοσχέδιο.

Σας ευχαριστώ.

«Μέσω του προγράμματος πρόωρων αποπληρωμών της Ελλάδας, το δημόσιο χρέος αναμένεται να μειωθεί περαιτέρω, κοντά στο 130% του ΑΕΠ το 2027», ανέφερε ο κ. Πιερρακάκης.

Ο Υπουργός εξήρε την ομάδα του Οργανισμού Διαχείρισης Δημόσιου Χρέους (ΟΔΔΧ) για το έργο της στη μείωση του χρέους, δηλώνοντας ότι αποτελούν τους «σιωπηλούς ήρωες» της ελληνικής ανάκαμψης.

Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα υπολόγισε σωστά την τιμή στην οποία επαναγόρασε τους τίτλους που συνδέονται με το ΑΕΠ (GDP-linked warrants) πέρυσι, όπως αποφάνθηκε δικαστήριο του Λονδίνου την Τετάρτη, επιλύοντας μια μακροχρόνια διαμάχη σχετικά με την επαναγορά χρέους από την κυβέρνηση.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, η ελληνική κυβέρνηση ζήτησε από το δικαστήριο να εκδώσει απόφαση για το ζήτημα, αφού η διαχειρίστρια (trustee) Wilmington Trust και μια ομάδα πιστωτών υποστήριξαν ότι η τιμή που τους καταβλήθηκε ήταν χαμηλότερη από την αγοραία αξία, ζημιώνοντας τους επενδυτές.

Ένας δικαστής του Ανώτατου Δικαστηρίου του Λονδίνου δήλωσε ότι ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ) υπολόγισε σωστά τις σχετικές τιμές, χρησιμοποιώντας τη μέθοδο που ορίζεται στα έγγραφα της έκδοσης του χρέους.

«Την περασμένη εβδομάδα ανακοινώσαμε πρωτογενές πλεόνασμα στο 4,9% του ΑΕΠ. Και αν κάποιος είχε κοιμηθεί πριν από δέκα χρόνια και ξυπνούσε σήμερα, βλέποντας την Ελλάδα να έχει το ταχύτερα αποκλιμακούμενο χρέος στον κόσμο, πρωτογενή πλεονάσματα και διπλάσια οικονομική ανάπτυξη σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, θα θεωρούσε ότι αυτό είναι απολύτως απροσδόκητο», σημείωσε.

«Πιστεύω στο ‘δόγμα Frank Sinatra’ της πολιτικής: αν μπορείς να τα καταφέρεις εκεί, μπορείς να τα καταφέρεις παντού. Άρα αν μπορείς να τα καταφέρεις στην Ελλάδα, μπορείς σίγουρα να τα καταφέρεις σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Και σε αυτό το πλαίσιο, τόσο ως προς τη συνολική οικονομική μας διαχείριση, το πώς δημιουργείς δηλαδή αυτόν τον θετικό κύκλο ανατροφοδότησης με ανάπτυξη, μείωση της ανεργίας, αποκλιμάκωση του χρέους κ.λπ.», ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός.

Στο επίκεντρο της ομιλίας βρέθηκε η κρίση στα Στενά του Ορμούζ, την οποία ο κ. Πιερρακάκης χαρακτήρισε κρίσιμο «σημείο ασφυξίας» για την παγκόσμια οικονομία. Επικαλούμενος τον εκτελεστικό διευθυντή του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ, τόνισε ότι, εφόσον τα Στενά δεν ανοίξουν αρκετά γρήγορα, η παρούσα κρίση έχει τη δυναμική να εξελιχθεί στη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση στην ιστορία.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, οι απώλειες σε πετρέλαιο υπερβαίνουν τις αντίστοιχες των κρίσεων του 1973 και του 1979, καθώς σήμερα υπολογίζονται σε 13 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, έναντι περίπου 10 εκατομμυρίων τότε. Αντίστοιχα, στο φυσικό αέριο, οι ετήσιες απώλειες, εφόσον αναχθούν σε πλήρη χρονική βάση, φθάνουν τα 110 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, έναντι 75 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων στην κρίση που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η διεθνής αποστολή είναι να αποτραπεί μια τέτοια εξέλιξη. Η Ευρώπη, όπως είπε, έχει ήδη διδαχθεί από την ενεργειακή κρίση του 2022 και πλέον γνωρίζει ότι τα μέτρα στήριξης πρέπει να είναι προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα, χωρίς η δημοσιονομική πολιτική να έρχεται σε σύγκρουση με τη νομισματική.

Ολόκληρη η ομιλία του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη σε δείπνο στην Αθηναϊκή Λέσχη που διοργάνωσαν το Πανεπιστήμιο Πειραιά και το Πάντειο Πανεπιστήμιο στο πλαίσιο του «3rd Maritime Security Conference»

Σας ευχαριστώ πολύ, αγαπητοί συνάδελφοι, αγαπητοί ναύαρχοι, κυρίες και κύριοι, είναι ιδιαίτερη τιμή για μένα να βρίσκομαι μαζί σας εδώ απόψε. Και επιτρέψτε μου να ξεκινήσω αναφερόμενος σε αυτό που για μένα είναι προφανές: ότι το ίδιο το θέμα, υποθέτω, παρότι διοργανώνετε αυτή την εκδήλωση σε ετήσια βάση, όταν το επιλέξατε δεν περιμένατε ότι θα είχε τόσο επίκαιρη διάσταση, δεδομένων όσων έχουν συμβεί τους τελευταίους μήνες.

Και επιτρέψτε μου επίσης να πω ότι ούτε εμείς το περιμέναμε, καθώς ο καθηγητής Αρβανιτόπουλος αναφέρθηκε νωρίτερα  στην πρόσφατη εκλογή μου στην προεδρία του Eurogroup.

Φαίνεται ότι συζητάμε μια διαφορετική κρίση κάθε μήνα σε αυτές τις συνεδριάσεις, όταν οι Ευρωπαίοι υπουργοί Οικονομικών συναντώνται. Αλλά υπάρχει μια πολύ έντονη επιστροφή της γεωπολιτικής σε αυτές τις κρίσεις και σε αυτές τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε. Και επιτρέψτε μου να ξεκινήσω από αυτό, γιατί, καθηγητά, αναφέρατε επίσης το στοιχείο της γενιάς μου.

Όταν ήμασταν στο σχολείο ή στο πανεπιστήμιο, η γενιά μου, κοιτάζοντας τη βιβλιογραφία των διεθνών σχέσεων, ήταν πιο κοντά σε ανθρώπους όπως ο Richard Rosecrance, που μιλούσε για την άνοδο του «εικονικού κράτους», και λιγότερο στους κλασικούς της γεωπολιτικής, όπως ο Alfred Thayer Mahan και η «επιρροή της θαλάσσιας ισχύος στην ιστορία». Καθώς έχουμε πολλούς ναυάρχους στην αίθουσα.

Δεν πιστεύαμε, ειδικά όσοι από εμάς εστιάζαμε περισσότερο στην παγκοσμιοποίηση και την τεχνολογία, ότι η γεωγραφία θα έπαιζε τόσο σημαντικό ρόλο στη διεθνή πολιτική στη δική μας εποχή και στη δική μας γενιά. Και ειλικρινά, κάναμε λάθος.

Διότι σήμερα, αν κοιτάξουμε τις τάσεις που διαμορφώνουν τη διεθνή και παγκόσμια οικονομία, θα έλεγα ότι πρόκειται για μια μετατόπιση ισχύος από τη Δύση προς την Ανατολή. Πρόκειται για διάχυση ισχύος από το κράτος, από τον πυρήνα του κράτους, προς άλλες οντότητες επίσης, όπως τον ιδιωτικό τομέα, τις μη κυβερνητικές οργανώσεις. Υπάρχει μια ταχεία τεχνολογική επιτάχυνση. Πάντα η τεχνολογία έπαιζε σημαντικό ρόλο στην οικονομική ανάπτυξη, αλλά αυτή η επιτάχυνση φαίνεται πλέον να είναι όλο και πιο γρήγορη, μήνα με τον μήνα, όχι καν χρόνο με τον χρόνο.

Είναι πλέον εμφανής η επιστροφή της γεωοικονομίας και της γεωπολιτικής στην πολιτική εξίσωση και στη «σκακιέρα». Και όλα αυτά μαζί έχουν αλλάξει πλήρως το μείγμα πολιτικών που πρέπει να διαχειριστούμε και να εφαρμόσουμε.

Ακόμη και αν δούμε κυβερνήσεις όπως η δική μας, που βρίσκεται στην εξουσία από το 2019, αν κάποιος μας έλεγε ότι τα τελευταία επτά χρόνια θα έπρεπε να διαχειριστούμε, από τη μία πλευρά, την επίλυση των εκκρεμοτήτων του παρελθόντος, όλες εκείνες δηλαδή τις μεταρρυθμίσεις που δεν έγιναν τις προηγούμενες δεκαετίες, και ταυτόχρονα μια σειρά από αναδυόμενες κρίσεις που κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει, από μια πανδημία έως την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, θα έμοιαζε λίγο με μυθιστόρημα ή με ταινία επιστημονικής φαντασίας.

Αλλά σε μεγάλο βαθμό, όλα αυτά συνέβησαν. Επομένως, επιτρέψτε μου να ξεκινήσω λέγοντας ότι ως υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής πρέπει να έχουμε μια δυαδικότητα στο μυαλό μας, έναν διπλό νοητικό χάρτη όταν διαχειριζόμαστε την αλλαγή πολιτικής και τις μεταρρυθμίσεις.

Γιατί από τη μία πλευρά πρέπει κανείς να είναι αρκετά ευέλικτος ώστε να κατανοεί το «μέρισμα του προφανούς», δηλαδή τις προφανείς μεταρρυθμίσεις και τα προφανή πράγματα που δεν έχουν ακόμη επιλυθεί- και από την άλλη να έχει τα αντανακλαστικά να ανταποκρίνεται σε αναδυόμενες κρίσεις, σε αυτό που, αν θυμάμαι σωστά, ο Donald Rumsfeld είχε χαρακτηρίσει «άγνωστα άγνωστα», σε αντίθεση με τα «γνωστά άγνωστα».

Πρέπει να μπορείς να κάνεις και τα δύο. Και είναι αρκετά δύσκολο για τους πολιτικούς και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής σε όλο τον κόσμο να ανταποκριθούν εξίσου καλά και στις δύο προκλήσεις.

Η κρίση της στιγμής, σε μεγάλο βαθμό, και επιτρέψτε μου να ξεκινήσω από αυτή, είναι το «σημείο ασφυξίας», τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία δίνουν μια διαφορετική διάσταση στο συνέδριό σας.

Και επιτρέψτε μου να ξεκινήσω επαναλαμβάνοντας τα λόγια του Fatih Birol, εκτελεστικού διευθυντή του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, ο οποίος υπογράμμισε ότι αυτή η κρίση έχει τη δυνατότητα, εάν τα Στενά δεν ανοίξουν αρκετά γρήγορα, να είναι η μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση στην ιστορία.

Και νομίζω ότι οι αριθμοί το επιβεβαιώνουν. Αν δούμε την απώλεια σε εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως στις κρίσεις του 1973 και του 1979, συνολικά μιλούσαμε για μείον 10 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, ενώ τώρα είμαστε στα μείον 13. Άρα είναι μεγαλύτερη.

Αν κοιτάξουμε το φυσικό αέριο και συγκρίνουμε με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η πτώση τότε ήταν από 155 σε 80 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως, δηλαδή μείον 75. Τώρα, αν ανάγουμε τις τρέχουσες απώλειες σε ετήσια βάση, είναι μείον 110.

Αν τα συνυπολογίσουμε όλα, εφόσον τα Στενά παραμείνουν κλειστά, έχει τη δυνατότητα να είναι η μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση στην ιστορία. Και ο Fatih Birol έχει απόλυτο δίκιο.

Φυσικά, η δουλειά μας διεθνώς είναι να μην επιτρέψουμε να συμβεί αυτό.

Από τη μία πλευρά, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής σε όλο τον κόσμο και ειδικά στην Ευρώπη ανταποκρίνονται με τα καλύτερα διαθέσιμα εργαλεία πολιτικής. Στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπάρχει ένα πολύ συγκεκριμένο πλαίσιο μέτρων για τη στήριξη πολιτών και επιχειρήσεων: μέτρα προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα.

Γιατί έχουμε και τα μαθήματα του 2022. Ξέρουμε τι λειτούργησε και τι όχι. Και ξέρουμε ότι η δημοσιονομική πολιτική δεν πρέπει να έρχεται σε αντίθεση με τη νομισματική.

Ωστόσο, ο αντίκτυπος του κλεισίματος των Στενών είναι τεράστιος. Δεν αφορά μόνο το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, αλλά και άλλα προϊόντα: το ένα τρίτο των λιπασμάτων, το ήλιο, τα πετροχημικά προϊόντα.

Η επίπτωση στην παγκόσμια οικονομία είναι τεράστια. Η Ασία επηρεάζεται περισσότερο – 80% του πετρελαίου και 90% του φυσικού αερίου που περνούν από τα Στενά κατευθύνονται εκεί. Αλλά η επίπτωση είναι ήδη ορατή και στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες, ειδικά στις τιμές των καυσίμων.

Το είδα και προσωπικά στην πρόσφατη επίσκεψή μου στις ΗΠΑ, στις συναντήσεις του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, οι τιμές στην αντλία είναι υψηλότερες.

Ξέρουμε λοιπόν ότι αυτή η κρίση πρέπει να επιλυθεί. Τι σημαίνει όμως «επίλυση»;

Για έναν Ευρωπαίο υπουργό Οικονομικών, είναι συνάρτηση τριών πραγμάτων:

η διάρκεια της κρίσης, πόσο γρήγορα θα ανοίξουν τα Στενά, το βάθος της επίπτωσης -80 ενεργειακές υποδομές επλήγησαν, 30 σοβαρά – καθώς και η κατάσταση που θα επικρατήσει μετά το άνοιγμα των Στενών.

Γιατί εμείς δεν πιστεύουμε σε «διόδια». Πιστεύουμε στην ελευθερία των θαλασσών.

Και αυτή η κατάσταση θα ενσωματωθεί στην τιμολόγηση του κινδύνου.

Καμία κυβέρνηση ή καμία χώρα στον κόσμο δεν είναι αρκετά μεγάλη ή αρκετά ισχυρή ή αρκετά αυτόνομη ώστε να ρυθμίσει την τεχνητή νοημοσύνη στον βαθμό που θα έπρεπε. Γιατί η ίδια η δομή αυτών των μοντέλων είναι τέτοια που απαιτεί διεθνή συνεργασία και συντονισμένη απόκριση. Νομίζω ότι οι κυβερνήσεις παγκοσμίως το αντιλαμβάνονται όλο και περισσότερο.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, φυσικά, η ανάγκη είναι να υπάρξει μια ευρύτερη τεχνολογική πολιτική, θα έλεγα ακόμη και ένα «δόγμα», ως προς τις επιλογές μας και το τι πρέπει να κάνουμε ως Ευρωπαίοι. Και αυτό αγγίζει σε μεγάλο βαθμό βασικές έννοιες κυριαρχίας.

Ξανά, εμπνευσμένος από την παρουσία τόσων ειδικών των διεθνών σχέσεων στην αίθουσα, και ιδιαίτερα του καθηγητή Αρβανιτόπουλου, θυμάμαι πολύ έντονα τη Βεστφαλιανή έννοια της κυριαρχίας, του 1648, τις Συνθήκες του Münster και του Osnabrück. Και την ιδέα ότι η κυριαρχία συνήθως σημαίνει εξωτερική αυτονομία και πλήρη εσωτερική ιεραρχία.

Στον δικό μας κόσμο, αυτό δεν είναι κάτι που συναντά κανείς συχνά. Ο κόσμος μας είναι εκ φύσεως αλληλεξαρτώμενος. Επομένως, το ερώτημα όταν προσπαθείς να σκεφτείς την κυριαρχία δεν είναι αν θα την ταυτίσεις με την αυτονομία. Η αυτονομία είναι μία διάσταση της κυριαρχίας. Αλλά η κυριαρχία περιλαμβάνει επίσης δυναμικές αλληλεξάρτησης. Και ο στόχος θα πρέπει να είναι να μην είμαστε ασύμμετρα αλληλεξαρτώμενοι.

Αυτό αγγίζει σε μεγάλο βαθμό τις επιλογές και τις προτάσεις πολιτικής που θα υιοθετήσουμε ως Ευρωπαίοι για την τεχνολογία. Δεν θα πρέπει να επιδιώκουμε καθολική αυτονομία, γιατί, ειλικρινά, αυτό είναι απλώς αδύνατο. Και θα έλεγα ότι αυτό ισχύει για κάθε χώρα.

Η ιδέα είναι να ενισχύσουμε τις δυνατότητές μας στους τομείς όπου βρισκόμαστε κοντά στο τεχνολογικό σύνορο και να κάνουμε συγκεκριμένες τεχνολογικές επιλογές που να είναι συμβατές με τις βασικές στρατηγικές μας προτεραιότητες, είτε πρόκειται για την ενέργεια, είτε για την τεχνητή νοημοσύνη, είτε για οποιονδήποτε άλλο τομέα πολιτικής.

Να δώσω ένα παράδειγμα, για το οποίο έχω γράψει δημόσια. Οι πολιτικές της πρώτης κυβέρνησης Trump για τα δίκτυα και το 5G στήριξαν έμμεσα τις επιχειρηματικές φιλοδοξίες όχι μιας αμερικανικής εταιρείας, αλλά δύο ευρωπαϊκών, της Ericsson και της Nokia.

Εμείς ως Ευρωπαίοι θα έπρεπε να είχαμε αξιοποιήσει αυτή τη συγκυρία, αυτή την «εξίσωση» που είχαμε μπροστά μας. Και πρέπει να πω ότι δεν το κάναμε. Γιατί δεν το κάναμε; Επειδή δεν καταφέραμε να αναπτύξουμε μια βιομηχανική πολιτική γύρω από αυτούς τους «νικητές». Βρισκόμασταν ακριβώς στο τεχνολογικό σύνορο, καμία αμερικανική εταιρεία δεν ήταν εκεί μαζί τους, και αντί να χτίσουμε οικοσυστήματα γύρω τους και να τους επιτρέψουμε να ανταγωνιστούν παγκοσμίως, δημιουργώντας ευρωπαϊκούς πρωταθλητές, επιλέξαμε να συνεχίσουμε με 27 ξεχωριστές δημοπρασίες φάσματος 5G στην Ευρώπη, με 27 διαφορετικές στρατηγικές και 27 ρυθμιστικές αρχές.

Την ίδια στιγμή, η Αμερική είχε έναν ενιαίο ρυθμιστή τηλεπικοινωνιών. Άρα αν είσαι η Deutsche Telekom, που κατέχει την T-Mobile στις ΗΠΑ, αλληλεπιδράς με μια ρυθμιστική αρχή. Στην Ευρώπη όμως αλληλεπιδράς με 27.

Είχαμε λοιπόν ένα κατακερματισμένο περιβάλλον. Την ίδια στιγμή, η Κίνα δεν έκανε καν δημοπρασία, αλλά διοικητική κατανομή φάσματος, ώστε να επιταχύνει την ανάπτυξη, γνωρίζοντας ότι η αξία θα προέλθει από το επίπεδο των εφαρμογών.

Το λέω αυτό ως ένα «αντιπαράδειγμα», γιατί αυτό που θα έπρεπε να είχαμε κάνει – και θα αναφερθώ και στην εμπειρία μου στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης – στην Ελλάδα εφαρμόσαμε ένα πιο ενδιαφέρον μοντέλο. Χρησιμοποιήσαμε το 25% των εσόδων από τη δημοπρασία για να δημιουργήσουμε ένα ταμείο που χρηματοδότησε εφαρμογές 5G. Το ονομάσαμε «Φαιστός». Παράλληλα, δώσαμε δωρεάν πρόσβαση στο φάσμα σε startups και πανεπιστήμια και σχεδιάσαμε τη δημοπρασία ώστε να επιταχύνει την ανάπτυξη και όχι να μεγιστοποιήσει τα έσοδα. Αυτή ήταν η «τριπλή» πολιτική.

Φανταστείτε λοιπόν το εναλλακτικό σενάριο: μία ενιαία ευρωπαϊκή δημοπρασία, χρηματοδότηση σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και αξιοποίηση μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Αυτό θα ήταν καθαρή ευρωπαϊκή βιομηχανική στρατηγική.

Συνοψίζοντας, πρέπει να εστιάσουμε σε «νικητές» και να χτίσουμε ευρωπαϊκούς πρωταθλητές σε τομείς στρατηγικής σημασίας, όπως η εθνική ασφάλεια ή όπου θέλουμε να δημιουργήσουμε βιομηχανικό πλεονέκτημα. Σκεφτείτε το Galileo, σκεφτείτε την Airbus. Στους υπόλοιπους τομείς, πρέπει να λειτουργούμε συνεργατικά ως ρυθμιστές σε παγκόσμιο επίπεδο. Αυτός είναι ο πιο έξυπνος και ταυτόχρονα ο πιο «κυρίαρχος» τρόπος για να προχωρήσουμε.

Νομίζω ότι υπάρχουν πολλά διδάγματα που η Ευρώπη μπορεί συνολικά να αντλήσει από όσα έχουν συμβεί, ιδιαίτερα εδώ, ιδιαίτερα στην Ελλάδα.

Την περασμένη εβδομάδα ανακοινώσαμε πρωτογενές πλεόνασμα στο 4,9% του ΑΕΠ. Και αν κάποιος είχε κοιμηθεί πριν από δέκα χρόνια και ξυπνούσε σήμερα, βλέποντας την Ελλάδα να έχει το ταχύτερα αποκλιμακούμενο χρέος στον κόσμο, πρωτογενή πλεονάσματα και διπλάσια οικονομική ανάπτυξη σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, θα θεωρούσε ότι αυτό είναι απολύτως απροσδόκητο.

Και σήμερα είχα την ευκαιρία να συμμετάσχω στη συνεδρίαση της EFC που πραγματοποιείται στην Αθήνα, της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής της Ευρώπης. Οι υφυπουργοί Οικονομικών σε ευρωπαϊκό επίπεδο συναντώνται στην Αθήνα.

Και όλοι συμφώνησαν ότι αυτό που συνέβη στην Ελλάδα δεν θα το περίμενε κανείς. Όμως νομίζω ότι υπάρχουν πολλά διδάγματα που μπορούν συνολικά να αντληθούν από την εμπειρία μας.

Ανέφερα στο Φόρουμ των Δελφών την περασμένη εβδομάδα ότι, σε αυτή τη σύγκριση, πιστεύω στο «δόγμα Frank Sinatra» της πολιτικής: αν μπορείς να τα καταφέρεις εκεί, μπορείς να τα καταφέρεις παντού. Άρα αν μπορείς να τα καταφέρεις στην Ελλάδα, μπορείς σίγουρα να τα καταφέρεις σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Και σε αυτό το πλαίσιο, τόσο ως προς τη συνολική οικονομική μας διαχείριση, το πώς δημιουργείς δηλαδή αυτόν τον θετικό κύκλο ανατροφοδότησης με ανάπτυξη, μείωση της ανεργίας, αποκλιμάκωση του χρέους κ.λπ. – όσο και ως προς τον ψηφιακό μας μετασχηματισμό: η πιο γραφειοκρατική, η πιο «καφκική» χώρα στην Ευρώπη προσφέρει πλέον πάνω από 2.200 ψηφιακές υπηρεσίες.

Και έχουμε επιπλέον καταγράψει και τις υπόλοιπες και γνωρίζουμε τι πρέπει να κάνουμε για αυτές. Έτσι, ολόκληρο το κράτος θα ψηφιοποιηθεί μέσα στα επόμενα χρόνια, ιδίως καθώς ενεργοποιούνται τα έργα του RRF, τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτούμενα έργα. Από τον ηλεκτρονικό φάκελο ασθενούς έως το Κτηματολόγιο, το οποίο δεν είχε ολοκληρωθεί στην Ελλάδα, ήταν μια εκκρεμότητα από την εποχή του βασιλιά Όθωνα, και τώρα πρόκειται να ολοκληρωθεί από αυτή την κυβέρνηση. Ο βασιλιάς Όθωνας ήταν ο βασιλιάς της Ελλάδας στις αρχές του 19ου αιώνα μετά την Επανάσταση.

Και όσον αφορά στην ενέργεια: Πώς αξιοποιείς τη θέση σου στην ενεργειακή πολιτική; Είναι ένας τομέας από τον οποίο πολλοί μπορούν να αντλήσουν διδάγματα από εμάς. Είχαμε τη ΔΕΗ, μια εταιρεία που ήταν σχεδόν χρεοκοπημένη όταν αναλάβαμε. Και τώρα πραγματοποιήθηκε μια αύξηση κεφαλαίου περίπου 4 δισ. ευρώ και ταυτόχρονα η εταιρεία μετατρέπεται σε ευρωπαϊκό πρωταθλητή. Παράλληλα, απεξαρτιόμαστε σταδιακά από τον λιγνίτη. Γίναμε καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας. Και αν το δει κανείς συνολικά, αυτή είναι η ευρωπαϊκή πρόκληση. Γιατί το 57% της ενέργειας στην Ευρώπη είναι εισαγόμενο.

Το 47% της ηλεκτρικής ενέργειας παράγεται από ανανεώσιμες πηγές. Άρα αξιοποιούμε τη θέση μας τόσο σε όρους ανανεώσιμων όσο και γεωπολιτικά.

Υπάρχουν πολλοί Αμερικανοί στην αίθουσα. Για εμάς, ο κάθετος διάδρομος LNG είναι ένα πολύ σημαντικό στρατηγικό έργο, που μπορεί να διαδραματίσει πολύ μεγαλύτερο ρόλο τόσο για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας μας όσο και της Ευρώπης συνολικά.

Τέταρτο σημείο, από το οποίο μπορούν να αντληθούν διδάγματα: το RRF και το πώς μπορείς να συνδέσεις βέλτιστα την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση με τις μεταρρυθμίσεις – ένας ακόμη τομέας όπου είχαμε στρατηγική και καταφέραμε να τον συνδέσουμε με συγκεκριμένες προτεραιότητες χρηματοδότησης.

Και τελευταίο σημείο: η νοοτροπία. Η δημοσιονομική πειθαρχία στην Ελλάδα δεν ήταν κάτι δεδομένο τις προηγούμενες δεκαετίες.

Σήμερα όμως είναι καθεστώς. Η εκλογή ενός Έλληνα Υπουργού Οικονομικών στην προεδρία του Eurogroup αποτελεί σύμβολο αυτής της στροφής, αυτής της αλλαγής νοοτροπίας της ελληνικής κοινωνίας συνολικά. Και θα έλεγα ότι αυτό εκφράζει μια απόφαση μιας γενιάς να μην περάσει τον λογαριασμό στην επόμενη, όπως έκαναν πολύ έντονα οι προηγούμενες γενιές.

Και με την ελπίδα ότι δεν μίλησα υπερβολικά, δεδομένου ότι είμαι ο μόνος που σας χωρίζει από το δείπνο, θα κλείσω επιστρέφοντας στο σημείο από το οποίο ξεκίνησα.

Το βασικό στοιχείο και η βασική δεξιότητα, καθώς μιλάμε για την τεχνητή νοημοσύνη και την αλλαγή των απαιτούμενων δεξιοτήτων, είναι αυτή η δυαδικότητα στη σκέψη. Να γνωρίζεις δηλαδή ότι υπάρχουν πολλές εκκρεμότητες, οι οποίες, αν το δει κανείς αλλιώς, προσφέρουν το «μέρισμα του προφανούς».

Αν η Ευρώπη προχωρήσει την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, το ψηφιακό ευρώ -την λεγόμενη Ένωση Τραπεζών και την Ένωση Κεφαλαιαγορών- όλα αυτά τα έργα που συζητάμε εδώ και χρόνια, το ΔΝΤ υπολογίζει ότι μπορούν να προσθέσουν 5 έως 7 μονάδες ανάπτυξης ετησίως για κάθε κράτος-μέλος.

Υπάρχει πλέον μια γενιά Ευρωπαίων αξιωματούχων που λέει: ας κάνουμε τα προφανή που δεν κάναμε για χρόνια. Αυτό ακριβώς κάναμε και εμείς.

Ο Κωνσταντίνος Αρβανιτόπουλος ήταν Υπουργός Παιδείας, όπως και εγώ. Και η βασική συζήτηση όταν ήμουν φοιτητής ήταν αν θα επιτρέψουμε τα ιδιωτικά πανεπιστήμια στην Ελλάδα.

Ήμασταν η τελευταία χώρα στον κόσμο, μαζί με την Κούβα, που δεν το επέτρεπε.

Ήταν μια συζήτηση που γινόταν από την εποχή των γονιών μας. Και είχα την τιμή να ολοκληρώσω αυτή τη μεταρρύθμιση, η οποία κρίθηκε συνταγματική από το Συμβούλιο της Επικρατείας και σήμερα τα ιδιωτικά πανεπιστήμια λειτουργούν στην Ελλάδα.

Αυτό ακούγεται προφανές διεθνώς.

Αλλά αυτά τα «προφανή», όταν τα υλοποιείς, παράγουν αποτέλεσμα. Και ταυτόχρονα, πρέπει να μπορείς να ανταποκρίνεσαι στο απρόβλεπτο. Και αυτό απαιτεί να έχεις σχέδιο, όπως το περιγράφει ο Clausewitz: ο στρατηγός πρέπει να έχει σχέδιο μπαίνοντας στη μάχη, γνωρίζοντας όμως ότι θα αλλάξει αμέσως μόλις ξεκινήσει.

Σας ευχαριστώ πολύ.