Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκαν η Cepal, η Alpha Bank και η Galaxy 2, με τον ίδιο να θέτει ζητήματα διαφάνειας και εταιρικών διασυνδέσεων. Οι αναφορές του ανοίγουν μια ευρύτερη συζήτηση για τη λειτουργία της δευτερογενούς αγοράς δανείων, στην οποία διακινούνται απαιτήσεις δισεκατομμυρίων ευρώ και διακυβεύεται η ακίνητη περιουσία χιλιάδων δανειοληπτών.

Οι καταγγελίες για Cepal και Alpha Bank

Ο Κυριάκος Βελόπουλος υποστήριξε ότι η Cepal προχωρά σε διαδικασίες πλειστηριασμού, ενώ η Alpha Bank συμμετέχει με ποσοστό 20% στην Cepal Holdings.

Σύμφωνα με την καταγγελία του, ακίνητο που οδηγείται σε πλειστηριασμό καταλήγει στη Galaxy 2, την οποία παρουσίασε ως εταιρεία που ανήκει εξ ολοκλήρου στην Alpha Bank.

Η συγκεκριμένη αναφορά χρειάζεται ανεξάρτητη τεκμηρίωση ως προς τη σημερινή μετοχική σύνθεση της Galaxy 2 και την ταυτότητα του τελικού αποκτώντος. Η ύπαρξη εταιρικής σύνδεσης δεν συνιστά από μόνη της απόδειξη παρανομίας ή σύγκρουσης συμφερόντων.

Ωστόσο, δημιουργείται εύλογο ενδιαφέρον για το ποιος διαχειρίζεται μια απαίτηση, ποιος επισπεύδει την εκτέλεση και ποιος αποκτά τελικά το ακίνητο.

Τι δείχνουν τα στοιχεία για τη Galaxy II

Στα δημοσιευμένα στοιχεία της Cepal καταγράφεται σύμβαση διαχείρισης απαιτήσεων με τη Galaxy II Funding Designated Activity Company, η οποία απέκτησε απαιτήσεις από την Alpha Bank.

Η σχετική σύμβαση χρονολογείται από τον Απρίλιο του 2021, ενώ η Cepal αναφέρει και μεταγενέστερες συναλλαγές χαρτοφυλακίων, μεταξύ των οποίων μεταβίβαση απαιτήσεων από τη Galaxy II προς άλλη εταιρεία τον Μάρτιο του 2026.

Τα δεδομένα αυτά επιβεβαιώνουν την ύπαρξη επιχειρηματικών σχέσεων στη διαχείριση συγκεκριμένων χαρτοφυλακίων. Δεν αποδεικνύουν, όμως, ότι η Galaxy II απέκτησε το ακίνητο στο οποίο αναφέρθηκε ο Βελόπουλος ούτε ότι ταυτίζεται με οποιαδήποτε εταιρεία αξιοποίησης ακινήτων.

Η διάκριση είναι ουσιώδης, καθώς άλλο είναι η κυριότητα μιας δανειακής απαίτησης και άλλο η κυριότητα ενός ακινήτου.

Ποιος κερδίζει από τη διαχείριση των κόκκινων δανείων;

Η οικονομική λειτουργία των servicers στηρίζεται στη διαχείριση απαιτήσεων για λογαριασμό των δικαιούχων τους, μέσω ρυθμίσεων, εισπράξεων και, όπου προβλέπεται, διαδικασιών αναγκαστικής εκτέλεσης.

Η ανάκτηση οφειλών αποτελεί νόμιμη οικονομική δραστηριότητα. Το ερώτημα είναι κατά πόσον οι δανειολήπτες έχουν ουσιαστική δυνατότητα βιώσιμης ρύθμισης πριν από την απώλεια της περιουσίας τους.

Παράλληλα, η αγορά απαιτεί σαφή εικόνα για τις αμοιβές διαχείρισης, τα κίνητρα ανάκτησης και τους μηχανισμούς ελέγχου ενδεχόμενων συγκρούσεων συμφερόντων.

Όταν εμπλέκονται περισσότερες εταιρείες στην ίδια οικονομική αλυσίδα, η διαφάνεια δεν μπορεί να περιορίζεται σε γενικές εταιρικές ανακοινώσεις.

Το άρθρο 27 και η προστασία της κατοικίας

Ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης ζήτησε επίσης την απόσυρση του άρθρου 27 του υπό συζήτηση νομοσχεδίου, υποστηρίζοντας ότι οι προβλεπόμενες διαδικασίες δεν παρέχουν επαρκή προστασία στους οφειλέτες.

Κατά την τοποθέτησή του, οι servicers διαθέτουν μεγαλύτερη ευχέρεια κινήσεων από τους δανειολήπτες, ενώ η προστασία της κατοικίας δεν διασφαλίζεται με τρόπο που να αποτρέπει οριστικά τον πλειστηριασμό.

Η αποτελεσματικότητα του νομοθετικού πλαισίου πρέπει να κριθεί με βάση το τελικό αποτέλεσμα: πόσες ρυθμίσεις ολοκληρώνονται, πόσες παραμένουν βιώσιμες και πόσοι οφειλέτες καταλήγουν να χάνουν την περιουσία τους.

Η πρόταση εξαγοράς με προσαύξηση 10%

Ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόταση του Κυριάκου Βελόπουλου να δίνεται στους δανειολήπτες η δυνατότητα επαναγοράς της απαίτησης με βάση το τίμημα απόκτησής της από το fund, προσαυξημένο κατά 10%.

Για παράδειγμα, εάν μια απαίτηση ονομαστικής αξίας 100.000 ευρώ είχε αποκτηθεί έναντι 25.000 ευρώ, μια τέτοια προσέγγιση θα οδηγούσε θεωρητικά σε τίμημα 27.500 ευρώ.

Το παράδειγμα είναι υποθετικό και δεν αποτελεί πραγματική αποτίμηση δανείου.

Η εφαρμογή της πρότασης θα απαιτούσε σαφείς κανόνες για τον υπολογισμό του τιμήματος, ιδιαίτερα όταν τα δάνεια έχουν αποκτηθεί ως μέρος μεγάλων χαρτοφυλακίων και όχι μεμονωμένα.

Οι επιπτώσεις στην αγορά ακινήτων

Οι πλειστηριασμοί δεν επηρεάζουν μόνο τους οφειλέτες και τους πιστωτές. Επηρεάζουν επίσης την προσφορά ακινήτων, τη λειτουργία της κτηματαγοράς και τη δυνατότητα των νοικοκυριών να αποκτήσουν κατοικία.

Η μεταφορά ακινήτων σε επενδυτικά σχήματα μπορεί να δημιουργεί δυνατότητες αξιοποίησης, αλλά εγείρει και ερωτήματα για τη συγκέντρωση ιδιοκτησίας και τη διαμόρφωση των τιμών.

Για τον λόγο αυτό, η εποπτεία της αγοράς των κόκκινων δανείων δεν είναι αποκλειστικά τραπεζικό ζήτημα. Συνδέεται άμεσα με τη στεγαστική πολιτική και την πραγματική οικονομία.

Οι απαντήσεις που χρειάζεται η αγορά

Μετά τις δημόσιες καταγγελίες, το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η παρουσίαση συγκεκριμένων στοιχείων από τους εμπλεκόμενους και, εφόσον απαιτείται, ο έλεγχος από τις αρμόδιες αρχές.

Η Alpha Bank και η Cepal μπορούν να διευκρινίσουν τη σημερινή εταιρική διάρθρωση, τον ρόλο της Galaxy II και εάν υφίσταται η συγκεκριμένη συναλλαγή που περιγράφηκε στη Βουλή.

Η απάντηση δεν πρέπει να αναζητηθεί σε πολιτικούς χαρακτηρισμούς, αλλά σε συμβάσεις, καταχωρίσεις, εταιρικά μητρώα και στοιχεία πλειστηριασμών.

Η διαφάνεια στη διαχείριση των κόκκινων δανείων αποτελεί προϋπόθεση εμπιστοσύνης στο τραπεζικό σύστημα. Και όταν τίθενται δημόσια συγκεκριμένα ερωτήματα, οι τεκμηριωμένες απαντήσεις είναι προς το συμφέρον όλων.

SEO Title: Cepal – Alpha Bank: Καταγγελίες Βελόπουλου για πλειστηριασμούς

SEO Description: Τι κατήγγειλε ο Βελόπουλος για Cepal, Alpha Bank και Galaxy 2. Οι εταιρικές σχέσεις, τα κόκκινα δάνεια και τα ερωτήματα για τους πλειστηριασμούς.

Tags: Cepal, Alpha Bank, Κυριάκος Βελόπουλος, κόκκινα δάνεια, πλειστηριασμοί, Galaxy 2

Γιατί αποσύρθηκε το άρθρο 23

Η επίμαχη διάταξη προέβλεπε ότι η σύμβαση που θα υπέγραφε ένας δανειολήπτης στο πλαίσιο συγκεκριμένης διαδικασίας ρύθμισης θα μπορούσε να αποτελέσει εκτελεστό τίτλο. Αυτό θα επέτρεπε στον πιστωτή, υπό ορισμένες προϋποθέσεις αθέτησης της συμφωνίας, να προχωρήσει σε αναγκαστική εκτέλεση χωρίς να απαιτείται προηγούμενη έκδοση νέας διαταγής πληρωμής για την ίδια απαίτηση. Οι δικηγορικοί σύλλογοι και κόμματα της αντιπολίτευσης εξέφρασαν σοβαρές επιφυλάξεις για τις συνέπειες στη δικαστική προστασία των δανειοληπτών. Το υπουργείο υποστήριξε ότι η διαδικασία θα βασιζόταν στη συναίνεση των συμβαλλομένων και ότι δεν θα καταργούσε τα δικαιώματα δικαστικής προσφυγής. Τελικά, η διάταξη αποσύρθηκε, χωρίς να εγκαταλειφθεί το συνολικό νομοσχέδιο.

Αυστηρότερη εποπτεία για τους servicers

Στον πυρήνα της κυβερνητικής παρέμβασης παραμένει η προσπάθεια ενίσχυσης της διαφάνειας στη λειτουργία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων. Το νομοσχέδιο προβλέπει συγκεκριμένες υποχρεώσεις ενημέρωσης των οφειλετών, αυξημένες απαιτήσεις λογοδοσίας και κυρώσεις για παραβάσεις. Ιδιαίτερη σημασία έχει η υποχρέωση δωρεάν παροχής αναλυτικών στοιχείων για την οφειλή εντός 45 ημερών, ώστε ο δανειολήπτης να μπορεί να γνωρίζει με μεγαλύτερη ακρίβεια το κεφάλαιο, τους τόκους και τις λοιπές επιβαρύνσεις. Προβλέπονται επίσης συνέπειες όταν τα απαιτούμενα στοιχεία δεν παρέχονται πλήρως. Η αποτελεσματικότητα του πλαισίου θα εξαρτηθεί από την εφαρμογή των κανόνων και την πραγματική δυνατότητα ελέγχου των εταιρειών.

Πρόστιμα έως 500.000 ευρώ για παραβάσεις

Ένα από τα βασικά εργαλεία που προωθεί το οικονομικό επιτελείο είναι η αυστηροποίηση των διοικητικών κυρώσεων. Στο προτεινόμενο πλαίσιο προβλέπονται πρόστιμα που μπορούν να φτάσουν έως τις 500.000 ευρώ, ανάλογα με την παράβαση και τις σχετικές προϋποθέσεις. Στόχος είναι να ενισχυθεί η συμμόρφωση των servicers με τις υποχρεώσεις ενημέρωσης και διαχείρισης των απαιτήσεων. Για τους δανειολήπτες, το ουσιαστικό ζήτημα δεν είναι μόνο το ύψος των προβλεπόμενων προστίμων, αλλά και η δυνατότητα έγκαιρης αντιμετώπισης λαθών, αδικαιολόγητων χρεώσεων ή ελλιπούς ενημέρωσης. Η ύπαρξη αυστηρότερων κυρώσεων δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι κάθε διαφωνία με έναν servicer θα επιλύεται υπέρ του οφειλέτη.

Οι δυνατότητες ρύθμισης των οφειλών

Το νέο πλαίσιο επιδιώκει να διευκολύνει τη διμερή συνεννόηση ανάμεσα στους πιστωτές και στους δανειολήπτες, προβλέποντας διαδικασίες που μπορούν να οδηγήσουν σε συμφωνίες αποπληρωμής. Παράλληλα, εξακολουθεί να λειτουργεί ο εξωδικαστικός μηχανισμός, μέσω του οποίου μπορούν να ρυθμιστούν οφειλές προς χρηματοπιστωτικούς φορείς, το Δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις. Οι δυνατότητες αποπληρωμής διαφοροποιούνται ανάλογα με το είδος της οφειλής και την ιδιότητα του οφειλέτη. Για κάθε νοικοκυριό ή επιχείρηση, κρίσιμη παράμετρος παραμένει η βιωσιμότητα της μηνιαίας δόσης, ώστε η νέα συμφωνία να μπορεί να τηρηθεί σε βάθος χρόνου.

Πρώτη κατοικία και προστασία των δανειοληπτών

Η προστασία της κύριας κατοικίας αποτελεί ιδιαίτερα σημαντικό ζήτημα για τους πολίτες που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες. Από τον Σεπτέμβριο εφαρμόζεται ενισχυμένο πλαίσιο μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, με δυνατότητες που συνδέονται με τη ρύθμιση οφειλών και τη διακριτή αντιμετώπιση της κύριας κατοικίας υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Ωστόσο, δεν προβλέπεται γενική και αυτόματη απαγόρευση όλων των πλειστηριασμών. Η προστασία εξαρτάται από το ισχύον νομικό καθεστώς, την κατηγορία του οφειλέτη και την τήρηση των συμφωνημένων όρων. Γι' αυτό οι ενδιαφερόμενοι χρειάζεται να εξετάζουν προσεκτικά τις διαθέσιμες διαδικασίες πριν από την υπογραφή οποιασδήποτε ρύθμισης.

Η πολιτική αντιπαράθεση στη Βουλή

Η απόσυρση της επίμαχης διάταξης δεν τερμάτισε την πολιτική συζήτηση για τα κόκκινα δάνεια. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το υπόλοιπο νομοσχέδιο ενισχύει ουσιαστικά τη θέση των οφειλετών και δημιουργεί αυστηρότερους κανόνες για τις εταιρείες διαχείρισης. Από την πλευρά της, η αντιπολίτευση ζητά πρόσθετες εγγυήσεις για την προστασία της περιουσίας, τη διαμόρφωση βιώσιμων ρυθμίσεων και την αποτελεσματική εποπτεία των servicers. Το νομοσχέδιο αναμένεται να συζητηθεί στην Ολομέλεια της Βουλής την πρώτη εβδομάδα του Νοεμβρίου, όπου θα αποτυπωθούν οι τελικές θέσεις των κοινοβουλευτικών κομμάτων και ενδεχόμενες περαιτέρω αλλαγές.

Το οικονομικό στοίχημα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις

Η αποτελεσματική διαχείριση των κόκκινων δανείων αποτελεί σημαντική προϋπόθεση για τη σταθερότητα της οικονομίας και την αποκατάσταση της χρηματοοικονομικής δυνατότητας χιλιάδων πολιτών και επιχειρήσεων. Μια βιώσιμη ρύθμιση μπορεί να περιορίσει την αβεβαιότητα, να διευκολύνει την οικονομική δραστηριότητα και να δημιουργήσει προϋποθέσεις σταδιακής επιστροφής στην κανονικότητα. Αντίθετα, οι παρατεταμένες διαφωνίες και οι ανεφάρμοστες συμφωνίες αποπληρωμής ενδέχεται να διατηρήσουν τις οικονομικές πιέσεις. Το κρίσιμο ζητούμενο για την επόμενη περίοδο είναι η δημιουργία ενός συστήματος που θα συνδυάζει την αποτελεσματική είσπραξη απαιτήσεων με σαφείς κανόνες, ουσιαστική ενημέρωση και προβλέψιμες διαδικασίες προστασίας των δικαιωμάτων των οφειλετών.

Η αξιολόγηση του διεθνούς οίκου έρχεται σε συνέχεια της Έκθεσης Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας που δημοσίευσε η Τράπεζα της Ελλάδος στις 22 Οκτωβρίου 2026, αναδεικνύοντας τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, υψηλότερου κόστους χρηματοδότησης και ταχέως μεταβαλλόμενων τεχνολογικών απειλών.

Στο μικροσκόπιο της Moody’s βρίσκονται έξι ελληνικές τράπεζες, οι οποίες αντιπροσωπεύουν περίπου το 93% του εγχώριου τραπεζικού συστήματος: η Eurobank, η Εθνική Τράπεζα, η Τράπεζα Πειραιώς, η Alpha Bank, η CrediaBank και η Optima Bank.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι οι κίνδυνοι παραμένουν διαχειρίσιμοι, αλλά η ανθεκτικότητα των τραπεζών θα δοκιμαστεί εάν η επιδείνωση της ποιότητας των δανείων συνδυαστεί με ένα ισχυρό εξωτερικό οικονομικό σοκ.

Η ισχυρή εικόνα πίσω από τους κινδύνους

Παρά τις προειδοποιήσεις, τα οικονομικά μεγέθη των ελληνικών τραπεζών εξακολουθούν να εμφανίζουν σημαντικές αντοχές.

Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, η απόδοση ενεργητικού διαμορφώθηκε στο 1,3%, ενώ η απόδοση ιδίων κεφαλαίων έφτασε το 12,1%, επιβεβαιώνοντας τη δυνατότητα του κλάδου να παράγει υψηλή κερδοφορία.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η εικόνα της λειτουργικής αποτελεσματικότητας. Ο δείκτης κόστους προς έσοδα υποχώρησε στο 37,8%, όταν ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στο 54,6%.

Η διαφορά των 16,8 ποσοστιαίων μονάδων αποτυπώνει το σημαντικό πλεονέκτημα που διαθέτουν οι ελληνικές τράπεζες στη συγκράτηση του λειτουργικού τους κόστους.

Σε επίπεδο κεφαλαιακής επάρκειας, ο δείκτης CET1 διαμορφώθηκε στο 14,8% τον Ιούνιο του 2026, έναντι 16% για τις τράπεζες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εποπτεύονται από τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό.

Η ρευστότητα αποτελεί επίσης ισχυρό σημείο, με τον δείκτη δανείων προς καταθέσεις στο 63,5%, περίπου 40 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από τον μέσο όρο των τραπεζών του SSM.

Αυτά τα μεγέθη εξηγούν γιατί η Moody’s δεν θεωρεί ότι οι αναδυόμενοι κίνδυνοι δικαιολογούν, στην παρούσα φάση, αλλαγή στην πιστοληπτική αξιολόγηση του κλάδου.

Πρώτος κίνδυνος: Επιστρέφουν τα νέα «κόκκινα» δάνεια

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο αφορά την αύξηση των νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων, παρά τη μεγάλη πρόοδο που έχει σημειωθεί τα προηγούμενα χρόνια στην εξυγίανση των τραπεζικών ισολογισμών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που εξετάζει η Moody’s, κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 περίπου 1,7 δισ. ευρώ δανείων που εξυπηρετούνταν κανονικά πέρασαν στην κατηγορία των μη εξυπηρετούμενων.

Την ίδια περίοδο, μόλις 388 εκατ. ευρώ από τα υφιστάμενα μη εξυπηρετούμενα δάνεια επέστρεψαν σε καθεστώς κανονικής εξυπηρέτησης.

Η απόκλιση μεταξύ των δύο μεγεθών είναι σημαντική, καθώς οι νέες εισροές προβληματικών δανείων ήταν υπερτετραπλάσιες των επιστροφών σε κανονική εξυπηρέτηση.

Ως αποτέλεσμα, το συνολικό απόθεμα των μη εξυπηρετούμενων δανείων αυξήθηκε κατά 9,3% μέσα στο εξάμηνο.

Παρά την επιδείνωση, ο δείκτης NPL παρέμεινε σχετικά σταθερός, στο 3,4% τον Ιούνιο του 2026, έναντι 3,3% στο τέλος του 2025.

Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η συνολική εικόνα παραμένει ελεγχόμενη, αλλά η αύξηση των νέων καθυστερήσεων αποτελεί προειδοποιητικό μήνυμα για την πορεία της ποιότητας του ενεργητικού.

Οι μικρές επιχειρήσεις στο επίκεντρο της ανησυχίας

Οι μεγαλύτερες πιέσεις εντοπίζονται στις μικρότερες επιχειρήσεις, οι οποίες εμφανίζουν σημαντικά υψηλότερους δείκτες μη εξυπηρετούμενων δανείων σε σύγκριση με τις μεγάλες εταιρείες.

Ειδικότερα, ο δείκτης NPL διαμορφώνεται:

• Στο 11,2% για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις.
• Στο 4,6% για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
• Μόλις στο 0,9% για τις μεγάλες επιχειρήσεις.

Η εικόνα αυτή αναδεικνύει τις διαφορετικές δυνατότητες απορρόφησης των οικονομικών πιέσεων, με τις μικρότερες επιχειρήσεις να εμφανίζονται περισσότερο ευάλωτες.

Πρόσθετο βάρος δημιουργεί η αύξηση του κόστους δανεισμού.

Μετά τις δύο αυξήσεις επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, το μέσο επιτόκιο νέων δανείων προς μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις αυξήθηκε κατά 84 μονάδες βάσης, φτάνοντας στο 4,5% στα τέλη Αυγούστου 2026.

Η εξέλιξη αυτή μπορεί να επιβαρύνει τις επιχειρήσεις με περιορισμένα περιθώρια κερδοφορίας και υψηλές χρηματοδοτικές ανάγκες, αυξάνοντας τον κίνδυνο νέων καθυστερήσεων.

Δεύτερος κίνδυνος: Το 36% των κεφαλαίων παραμένει συνδεδεμένο με τον αναβαλλόμενο φόρο

Η δεύτερη εστία προβληματισμού αφορά την ποιότητα των εποπτικών κεφαλαίων και ειδικότερα τη σημαντική συμμετοχή των αναβαλλόμενων φορολογικών πιστώσεων, γνωστών ως DTCs.

Τον Ιούνιο του 2026, οι αναβαλλόμενες φορολογικές πιστώσεις αντιστοιχούσαν στο 36% των κεφαλαίων CET1 των ελληνικών τραπεζών.

Παρότι το ποσοστό παραμένει υψηλό, καταγράφεται βελτίωση σε σχέση με το 40% στα τέλη του 2025, καθώς οι τράπεζες έχουν επιταχύνει τη διαδικασία απόσβεσής τους.

Η Moody’s αναγνωρίζει την πρόοδο, αλλά επισημαίνει ότι η μεγάλη συμμετοχή των DTCs εξακολουθεί να αποτελεί διαρθρωτική αδυναμία της κεφαλαιακής βάσης.

Παράλληλα, από την 1η Οκτωβρίου 2026 εφαρμόζεται αντικυκλικό κεφαλαιακό απόθεμα ασφαλείας 0,5%, αυξάνοντας τις απαιτήσεις για τη διατήρηση επαρκών κεφαλαίων.

Για την επόμενη περίοδο, καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσουν η πιστωτική επέκταση, η οργανική δημιουργία κεφαλαίων, η πολιτική διανομής μερισμάτων και η ταχύτητα μείωσης των αναβαλλόμενων φορολογικών πιστώσεων.

Τρίτος κίνδυνος: Κυβερνοεπιθέσεις και απάτες με τεχνητή νοημοσύνη

Η τεχνολογική ασφάλεια αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία για τη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος.

Η Moody’s εστιάζει στην αυξανόμενη πολυπλοκότητα των κυβερνοεπιθέσεων, ιδιαίτερα εκείνων που αξιοποιούν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και στην εξάρτηση των τραπεζών από εξωτερικούς παρόχους τεχνολογικών υπηρεσιών.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι απάτες μέσω κοινωνικής μηχανικής, κατά τις οποίες οι επιτήδειοι παραπλανούν τους πελάτες ώστε να πραγματοποιήσουν οι ίδιοι συναλλαγές ή να αποκαλύψουν ευαίσθητα στοιχεία.

Η εξάπλωση των άμεσων πληρωμών αυξάνει τις προκλήσεις, καθώς η ταχύτητα εκτέλεσης των συναλλαγών καθιστά δυσκολότερη την ανάκτηση χρημάτων μετά από περιστατικά απάτης.

Ένα σοβαρό κυβερνοπεριστατικό θα μπορούσε να προκαλέσει όχι μόνο άμεσες οικονομικές απώλειες, αλλά και σημαντικό πλήγμα στην αξιοπιστία και τη φήμη ενός πιστωτικού ιδρύματος.

Τέταρτος κίνδυνος: Ενέργεια, πληθωρισμός και γεωπολιτικές αναταράξεις

Η τέταρτη απειλή προέρχεται από το διεθνές οικονομικό και γεωπολιτικό περιβάλλον.

Οι παρατεταμένες εντάσεις και οι υψηλότερες τιμές ενέργειας μπορούν να αναζωπυρώσουν τον πληθωρισμό, να αυξήσουν το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων και να επηρεάσουν αρνητικά την οικονομική δραστηριότητα.

Παράλληλα, πιθανές διαταραχές στο διεθνές εμπόριο και στις εφοδιαστικές αλυσίδες θα μπορούσαν να περιορίσουν τις επενδύσεις και να επιβαρύνουν τις ταμειακές ροές των επιχειρηματικών δανειοληπτών.

Η παρατεταμένη αβεβαιότητα ενδέχεται επίσης να οδηγήσει σε αναβολή επενδυτικών σχεδίων και χαμηλότερη ζήτηση για νέα δάνεια.

Για τις τράπεζες, ένας τέτοιος συνδυασμός θα μπορούσε να επηρεάσει ταυτόχρονα την πιστωτική επέκταση, την ποιότητα των δανειακών χαρτοφυλακίων και την κερδοφορία.

Τι προβλέπει η Moody’s για τους επόμενους 12-18 μήνες

Παρά την καταγραφή των τεσσάρων κινδύνων, η Moody’s διατηρεί συγκρατημένα θετική στάση για την ανθεκτικότητα του ελληνικού τραπεζικού συστήματος.

Στο βασικό της σενάριο, δεν αναμένει ουσιαστική επιδείνωση των συγκεκριμένων παραγόντων για τις τέσσερις συστημικές τράπεζες κατά τους επόμενους 12 έως 18 μήνες.

Η ισχυρή κερδοφορία, τα κεφαλαιακά αποθέματα και η άνετη ρευστότητα θεωρούνται επαρκή για την απορρόφηση πιθανών ζημιών, εφόσον οι πιέσεις παραμείνουν εντός των σημερινών ορίων.

Ωστόσο, ο οίκος προειδοποιεί ότι μια απότομη αύξηση των νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων, ιδιαίτερα εάν συμπέσει με ένα εξωτερικό οικονομικό σοκ, θα μπορούσε να ανακόψει την πρόοδο που έχει επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια.

Σε μια τέτοια περίπτωση, θα μπορούσε να επιβραδυνθεί η δημιουργία νέων κεφαλαίων και να προκύψει ανάγκη επανεξέτασης της πιστοληπτικής εικόνας των τραπεζών.

Το μήνυμα της Moody’s είναι σαφές: οι ελληνικές τράπεζες διαθέτουν σήμερα ισχυρότερους ισολογισμούς και σημαντικές αντοχές, αλλά η επόμενη δοκιμασία δεν θα αφορά μόνο την παραγωγή κερδών. Θα αφορά κυρίως τη δυνατότητά τους να διατηρήσουν την ποιότητα των δανείων και των κεφαλαίων τους σε ένα λιγότερο ευνοϊκό οικονομικό περιβάλλον.

Συνολικά τα κόκκινα δάνεια των νοικοκυριών (στεγαστικά και καταναλωτικά) έφθασαν στο τέλος του πρώτου εξαμήνου τα 2,9 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο περίπου 8,6% του συνολικού υπολοίπου της συγκεκριμένης κατηγορίας. Από αυτά, τα 2,3 δισ. ευρώ αντιπροσωπεύουν τα κόκκινα στεγαστικά δάνεια και τα υπόλοιπα περίπου 600 εκατ. ευρώ τα κόκκινα καταναλωτικά δάνεια.

Αύξηση κατά 5,4% σε σύγκριση με το Δεκέμβριο 2025 παρουσίασαν και τα κόκκινα επιχειρηματικά δάνεια, αγγίζοντας τα 3,2 δισ. ευρώ, με τον σχετικό δείκτη να διαμορφώνεται στο 2,2%. Η αύξηση του αποθέματος των μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ) ήταν μεγαλύτερη για δάνεια προς ελεύθερους επαγγελματίες, πολύ μικρές επιχειρήσεις και ατομικές επιχειρήσεις (+12,5%) και ηπιότερη για τις μεγάλες επιχειρήσεις (+3,8%) και τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (+1,2%). Αντίθετα, στα δάνεια προς ναυτιλιακές επιχειρήσεις παρατηρήθηκε μείωση των ΜΕΔ κατά 7,3%.

Συνολικά όπως αναφέρεται στην Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, το πρώτο εξάμηνο του 2026 η ποιότητα του δανειακού χαρτοφυλακίου των πιστωτικών ιδρυμάτων παρουσίασε μικρή επιδείνωση. Το απόθεμα των μη εξυπηρετούμενων δανείων διαμορφώθηκε σε 6,2 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 9,3% ή αύξηση 529 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2025 (5,7 δισ. ευρώ), με στοιχεία σε ατομική βάση, εντός ισολογισμού.

Παρά την αύξηση του πρώτου εξαμήνου 2026, η συνολική μείωση των ΜΕΔ σε σχέση με το ιστορικά υψηλότερο επίπεδό τους τον Μάρτιο του 2016 διαμορφώνεται σε 94% ή 101 δισ. ευρώ.

Η αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων ( ΜΕΔ) το πρώτο εξάμηνο του 2026 συνδέεται κυρίως με τη θετική καθαρή εισροή νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων, καθώς οι ροές από εξυπηρετούμενα προς μη εξυπηρετούμενα δάνεια ανήλθαν σε 1,7 δισ. ευρώ, ενώ οι ροές επαναφοράς σε καθεστώς εξυπηρέτησης περιορίστηκαν σε 388 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, οι διαγραφές δανείων παρέμειναν ιδιαίτερα χαμηλές (73 εκατ. ευρώ) σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.

Όπως παρατηρεί η ΤτΕ, η καθαρή εισροή νέων ΜΕΔ το πρώτο εξάμηνο του 2026 (το άθροισμα των "νέων ΜΕΔ" και των "εκταμιεύσεων" μείον τα "αναταξινομημένα προς εξυπηρετούμενα") παρέμεινε θετική, καθώς οι νέες αθετήσεις και οι λοιπές εισροές υπερέβησαν σημαντικά τις αναταξινομήσεις προς εξυπηρετούμενα δάνεια, γεγονός που συνέβαλε στην αύξηση του συνολικού αποθέματος των ΜΕΔ.

Οι τρεις αλλαγές που εξετάζονται

Στο τραπέζι βρίσκεται κατ' αρχάς η θέσπιση συγκεκριμένων προθεσμιών μέσα στις οποίες οι servicers θα πρέπει να υποβάλλουν προτάσεις ρύθμισης στους οφειλέτες. Μια τέτοια αλλαγή θα μπορούσε να περιορίσει τις μεγάλες καθυστερήσεις και να δημιουργήσει σαφέστερο πλαίσιο επικοινωνίας μεταξύ των δύο πλευρών.Δεύτερη παρέμβαση που εξετάζεται αφορά τους εγγυητές δανείων, για τους οποίους αναζητείται ευνοϊκότερη αντιμετώπιση. Το ζήτημα θεωρείται σημαντικό, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις οι εγγυητές βρίσκονται αντιμέτωποι με απαιτήσεις για οφειλές για τις οποίες είχαν αναλάβει υποχρεώσεις πολλά χρόνια νωρίτερα.Η τρίτη και ενδεχομένως πιο ενδιαφέρουσα αλλαγή αφορά την πιθανή επιβολή «πλαφόν» στους τόκους που επιβαρύνουν τα δάνεια. Το μέτρο βρίσκεται ακόμη υπό εξέταση και οι τελικές αποφάσεις θα πρέπει να διαμορφωθούν έτσι ώστε οι ρυθμίσεις να παραμένουν βιώσιμες.

Περισσότερη διαφάνεια στους servicers

Σημαντικό μέρος του νέου πλαισίου αναμένεται να αφορά τη λειτουργία των servicers. Η κυβέρνηση επιδιώκει μεγαλύτερη διαφάνεια και καλύτερη ενημέρωση των οφειλετών, αξιοποιώντας και τις καταγγελίες που έχει συγκεντρώσει η Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα.Από την πλευρά τους, οι εταιρείες διαχείρισης επισημαίνουν ότι σε αρκετές περιπτώσεις δεν διαθέτουν ούτε βασικά στοιχεία επικοινωνίας των οφειλετών, γεγονός που δυσκολεύει την υποβολή προτάσεων ρύθμισης.

Τι ισχύει για τον εξωδικαστικό μηχανισμό

Οι νέες κινήσεις έρχονται μετά τις αλλαγές που έχουν ήδη γίνει στον εξωδικαστικό μηχανισμό, μέσω των οποίων διευρύνθηκε η περίμετρος των οφειλετών για τους οποίους οι προτεινόμενες ρυθμίσεις γίνονται υποχρεωτικές για τους πιστωτές.Παράλληλα, το οικονομικό επιτελείο θέλει οι νέες παρεμβάσεις να μη δημιουργήσουν προβλήματα στις κρατικές εγγυήσεις του προγράμματος «Ηρακλής», μέσω του οποίου πραγματοποιήθηκε μεγάλο μέρος της εξυγίανσης των τραπεζικών ισολογισμών.

Το επόμενο διάστημα θα είναι επομένως καθοριστικό για τους δανειολήπτες. Οι τελικές αποφάσεις θα δείξουν εάν οι αλλαγές μπορούν να οδηγήσουν σε περισσότερες βιώσιμες ρυθμίσεις, μικρότερες επιβαρύνσεις και ταχύτερη αποκλιμάκωση του ιδιωτικού χρέους, χωρίς να δημιουργούνται νέες επισφάλειες στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.

]]> https://www.moneypress.gr/kampanaki-dnt-gia-ta-29-ekat-kokkina-dan/ Thu, 18 Jun 2026 13:37:12 +0000 https://www.moneypress.gr/?p=215533 Σημαντικές αδυναμίες στο ελληνικό πλαίσιο αφερεγγυότητας, στη λειτουργία των πλειστηριασμών και στη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων εντοπίζει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), σε ειδική έκθεση που εκπονήθηκε στο πλαίσιο της αξιολόγησης του ελληνικού χρηματοπιστωτικού συστήματος (FSAP). Παρά τη θεαματική αποκλιμάκωση των «κόκκινων» δανείων στις τράπεζες τα τελευταία χρόνια, το Ταμείο επισημαίνει ότι το πρόβλημα παραμένει ιδιαίτερα μεγάλο εκτός τραπεζικού συστήματος, καθώς οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων εξακολουθούν να διαχειρίζονται χαρτοφυλάκια προβληματικών δανείων που αντιστοιχούν στο 33% του ελληνικού ΑΕΠ.

Οι τράπεζες καθάρισαν τους ισολογισμούς τους, αλλά το πρόβλημα παραμένει

Η έκθεση εστιάζει σε δύο βασικούς άξονες: την αποτελεσματικότητα της αναγκαστικής εκτέλεσης επί ακινήτων και των πλειστηριασμών, καθώς και το πλαίσιο αναδιάρθρωσης μεγάλων επιχειρήσεων. Σύμφωνα με το ΔΝΤ, τα ζητήματα αυτά συνδέονται άμεσα με τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα της χώρας και την ικανότητα του συστήματος να διαχειρίζεται αποτελεσματικά τα προβληματικά χρέη.

Το Ταμείο αναγνωρίζει ότι οι ελληνικές τράπεζες πέτυχαν εντυπωσιακή πρόοδο από το 2019 μέσω των πωλήσεων χαρτοφυλακίων και των τιτλοποιήσεων στο πλαίσιο του προγράμματος «Ηρακλής» (HAPS). Ως αποτέλεσμα, ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων μειώθηκε από 43,5% τον Ιούνιο του 2019 σε μόλις 3,3% τον Σεπτέμβριο του 2025.

Ωστόσο, η μεταφορά του προβλήματος εκτός τραπεζικών ισολογισμών δεν σημαίνει ότι το πρόβλημα έχει επιλυθεί. Αντιθέτως, σήμερα οι servicers διαχειρίζονται περισσότερα από 3 εκατομμύρια δάνεια, εκ των οποίων τα 2,9 εκατομμύρια είναι μη εξυπηρετούμενα, ενώ οι σχετικές απαιτήσεις αφορούν περίπου 2,4 εκατομμύρια δανειολήπτες σε σύνολο πληθυσμού 10,4 εκατομμυρίων κατοίκων.

Καμπανάκι για τους servicers και την εποπτεία τους

Για τον λόγο αυτό, το ΔΝΤ θεωρεί ότι η Τράπεζα της Ελλάδος πρέπει να ενισχύσει ουσιαστικά την εποπτεία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, αυξάνοντας τους διαθέσιμους πόρους και εστιάζοντας περισσότερο στην πραγματική αποτελεσματικότητα των ρυθμίσεων και της ανάκτησης οφειλών.

Παράλληλα, ζητείται βελτίωση της διαφάνειας μέσω εκτενέστερων εποπτικών αναφορών και δημοσίευσης περισσότερων στοιχείων για την απόδοση των servicers. Το Ταμείο προτείνει επίσης τη δημοσίευση ετήσιων εκθέσεων για την πορεία του προγράμματος «Ηρακλής», καθώς και τη δημιουργία ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας με αναλυτικά και επικαιροποιημένα στοιχεία για τις τιτλοποιήσεις και τις κρατικές εγγυήσεις.

Οι αδυναμίες του συστήματος πλειστηριασμών

Στο μέτωπο των πλειστηριασμών, η έκθεση αναγνωρίζει ότι η κατάσταση έχει βελτιωθεί σημαντικά σε σχέση με μία δεκαετία πριν, ωστόσο υπογραμμίζει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές δυσλειτουργίες που επιβραδύνουν την ανάκτηση οφειλών.

Μεταξύ των βασικών προβλημάτων που καταγράφει το ΔΝΤ είναι οι συνεχείς ενστάσεις των οφειλετών σε διάφορα στάδια της διαδικασίας, οι καθυστερήσεις στην έκδοση διαταγών πληρωμής από τα δικαστήρια, η υποχρεωτική περίοδος αναμονής επτά μηνών μεταξύ κατάσχεσης και πρώτου πλειστηριασμού, η περιορισμένη συμμετοχή επενδυτών στις δημοπρασίες, οι καθυστερήσεις στη διανομή των εσόδων και οι χρονοβόρες διαδικασίες μεταβίβασης της κυριότητας μετά τον πλειστηριασμό.

Το Ταμείο θεωρεί ότι απαιτούνται στοχευμένες μεταρρυθμίσεις για τη μείωση του χρόνου ολοκλήρωσης των διαδικασιών, τον περιορισμό των περιττών δαπανών και την αποτροπή καταχρηστικών πρακτικών.

Το αγκάθι των αυθαιρέτων

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο πρόβλημα των αυθαίρετων κατασκευών και επεκτάσεων ακινήτων, το οποίο, σύμφωνα με το ΔΝΤ, επηρεάζει άμεσα την αξία και την εμπορευσιμότητα των ακινήτων που βγαίνουν σε πλειστηριασμό.

Οι αυθαίρετες παρεμβάσεις δυσχεραίνουν την αποτίμηση των ακινήτων, περιορίζουν το επενδυτικό ενδιαφέρον και καθυστερούν την ολοκλήρωση των διαδικασιών ανάκτησης οφειλών. Για τον λόγο αυτό, η έκθεση εισηγείται τη διαμόρφωση μιας συνολικής κυβερνητικής στρατηγικής για την αντιμετώπιση του προβλήματος.

Παράλληλα, καλεί τα δικαστήρια να ενισχύσουν τη συλλογή και επεξεργασία στατιστικών στοιχείων για τις υποθέσεις αναγκαστικής εκτέλεσης, ώστε να υποστηριχθούν αποτελεσματικότερα οι μελλοντικές μεταρρυθμίσεις.

Κενό στο πλαίσιο εταιρικής αφερεγγυότητας

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι παρατηρήσεις του Ταμείου για το πλαίσιο αφερεγγυότητας των επιχειρήσεων. Αν και η Ελλάδα διαθέτει πλέον ένα σύγχρονο νομοθετικό οπλοστάσιο, το ΔΝΤ εκτιμά ότι υπάρχει ένα σημαντικό θεσμικό κενό.

Σήμερα η διαδικασία εξυγίανσης αποτελεί το βασικό εργαλείο διάσωσης επιχειρήσεων, όμως απουσιάζει μία πλήρως θεσμοθετημένη διαδικασία δικαστικά εποπτευόμενης αναδιοργάνωσης επιχειρήσεων, αντίστοιχη με εκείνες που εφαρμόζονται διεθνώς.

Σύμφωνα με την έκθεση, οι διαδικασίες προπτωχευτικής αναδιάρθρωσης και οι διαδικασίες αναδιοργάνωσης εξυπηρετούν διαφορετικούς σκοπούς και απαιτούν διαφορετικό βαθμό δικαστικής παρέμβασης. Για τον λόγο αυτό, το υφιστάμενο πλαίσιο θεωρείται ελλιπές σε σχέση με τα διεθνή πρότυπα.

Πρόταση για νέο εργαλείο αναδιοργάνωσης μεγάλων επιχειρήσεων

Το ΔΝΤ εισηγείται τη δημιουργία ενός νέου μηχανισμού αναδιοργάνωσης για μεγάλες και σύνθετες εταιρικές υποθέσεις, όπου απαιτείται αυξημένη δικαστική εποπτεία και αποτελεσματικός συντονισμός μεταξύ πολλών πιστωτών.

Η πρόταση συνδέεται άμεσα με τη διαπίστωση ότι στην Ελλάδα εξακολουθεί να υπάρχει υψηλή συγκέντρωση τραπεζικού δανεισμού σε μεγάλες επιχειρήσεις, γεγονός που μπορεί να δημιουργήσει κινδύνους για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα σε περίπτωση σοβαρών εταιρικών προβλημάτων.

Σύμφωνα με το Ταμείο, η εισαγωγή ενός τέτοιου εργαλείου θα ενίσχυε σημαντικά την αποτελεσματικότητα του συστήματος αφερεγγυότητας και θα ευθυγράμμιζε περισσότερο την Ελλάδα με τα διεθνή πρότυπα.

Δικαιοσύνη και εκκρεμότητες του νόμου Κατσέλη

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη λειτουργία της Δικαιοσύνης. Το ΔΝΤ προτείνει την εξειδίκευση δικαστών σε εμπορικές και πτωχευτικές υποθέσεις, την ενίσχυση των δικαστηρίων με επαρκείς πόρους και τη δημιουργία ολοκληρωμένων στατιστικών δεδομένων για τις υποθέσεις αφερεγγυότητας και αναγκαστικής εκτέλεσης.

Παράλληλα, ζητά στενότερη συνεργασία μεταξύ της Τράπεζας της Ελλάδος, του Υπουργείου Δικαιοσύνης και των υπόλοιπων αρμόδιων φορέων για την επιτάχυνση της διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους.

Στο πλαίσιο αυτό δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην εκκαθάριση των εκκρεμών υποθέσεων του νόμου Κατσέλη, οι οποίες εξακολουθούν να αποτελούν μία από τις σημαντικότερες πηγές καθυστερήσεων, καθώς και στη διευκόλυνση της πρόσβασης των servicers σε επικαιροποιημένα στοιχεία επικοινωνίας των οφειλετών.

Το μήνυμα του ΔΝΤ για την επόμενη ημέρα

Το βασικό συμπέρασμα της έκθεσης είναι ότι η Ελλάδα έχει επιτύχει εντυπωσιακή πρόοδο στη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων εντός του τραπεζικού συστήματος, όμως εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις στην οριστική διαχείριση του ιδιωτικού χρέους.

Για τον λόγο αυτό, το ΔΝΤ ζητά ταχύτερους πλειστηριασμούς, αυστηρότερη εποπτεία των servicers, επιτάχυνση των εκκρεμοτήτων του νόμου Κατσέλη, καλύτερη λειτουργία της Δικαιοσύνης και τη δημιουργία νέου εργαλείου αναδιοργάνωσης μεγάλων επιχειρήσεων, ώστε να ενισχυθεί περαιτέρω η σταθερότητα και η αποτελεσματικότητα του ελληνικού χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Την ίδια στιγμή, η σταδιακή αποπληρωμή των τιτλοποιήσεων οδηγεί σε αποκλιμάκωση των κρατικών εγγυήσεων που έχουν δοθεί μέσω του μηχανισμού για τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων των τραπεζών.

Σύμφωνα με το Δελτίο Δημοσίου Χρέους, στο πρώτο τρίμηνο του 2026 εξοφλήθηκαν senior notes ύψους περίπου 400 εκατ. ευρώ, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση κατά αντίστοιχο ποσό των κρατικών εγγυήσεων.

Έτσι, το συνολικό ύψος των εγγυήσεων του Ελληνικού Δημοσίου μέσω του προγράμματος ΗΡΑΚΛΗΣ διαμορφώθηκε στα τέλη Μαρτίου στα 16,7 δισ. ευρώ, έναντι 17,1 δισ. ευρώ στο τέλος του 2025.

Ωστόσο, η αποκλιμάκωση αυτή θα ήταν ακόμη μεγαλύτερη, εάν το Δημόσιο δεν είχε χορηγήσει μέσα στο 2025 νέες εγγυήσεις ύψους 2,3 δισ. ευρώ για την ένταξη νέων τιτλοποιήσεων μη εξυπηρετούμενων δανείων από την Εθνική Τράπεζα, την Alpha Bank και την CrediaBank.

Οι εξελίξεις αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για τους servicers αλλά και για τα επενδυτικά κεφάλαια που διακρατούν τίτλους χαμηλότερης διαβάθμισης (mezzanine και junior notes) των τιτλοποιήσεων του ΗΡΑΚΛΗ.

Ενδεικτική είναι η πρόσφατη ενημέρωση της doValue προς το Χρηματιστήριο σχετικά με την τιτλοποίηση Cairo της Eurobank, όπου επισημαίνεται ότι η πλήρης αποπληρωμή των senior notes ενεργοποιεί δυνατότητα επαναγοράς των κόκκινων δανείων που έχουν μεταφερθεί στις εταιρείες ειδικού σκοπού (SPVs) στην Ιρλανδία.

Η doValue διατηρεί το δικαίωμα να ενεργοποιήσει τη σχετική option σε οποιαδήποτε ημερομηνία πληρωμής τόκων, εφόσον οι αποτιμήσεις θεωρηθούν ελκυστικές, καταβάλλοντας το σχετικό τίμημα στους ομολογιούχους επενδυτές.

Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες της αγοράς, η προοπτική αυτή προκαλεί ήδη αντιδράσεις από ορισμένους επενδυτές που διακρατούν τίτλους χαμηλότερης εξασφάλισης, καθώς ενδέχεται να επηρεάσει τις αποδόσεις και τις μελλοντικές ανακτήσεις των χαρτοφυλακίων.

Το πρόγραμμα ΗΡΑΚΛΗΣ εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό πυλώνα εξυγίανσης των τραπεζικών ισολογισμών στην Ελλάδα, έχοντας συμβάλει καθοριστικά στη δραστική μείωση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων του συστήματος τα τελευταία χρόνια.

Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο μέσα στο 2025 το Ελληνικό Δημόσιο εισέπραξε συνολικά 293,3 εκατ. ευρώ από προμήθειες εγγυήσεων του προγράμματος, ενισχύοντας σημαντικά τα δημόσια έσοδα μέσω της λειτουργίας του μηχανισμού.

Το ΔΝΤ εκτιμά ότι σχεδόν 3 εκατομμύρια μη εξυπηρετούμενα δάνεια επηρεάζουν 2,4 εκατομμύρια ανθρώπους, δήλωσε ο Τσαρλς Κοέν, σύμβουλος του ΔΝΤ με ειδίκευση στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Ο τεράστιος αριθμός έχει υπερφορτώσει το ελληνικό σύστημα δανεισμού και χωρίς την εξυπηρέτηση των παλαιών δανείων πολλοί Έλληνες δεν θα μπορούν να δανειστούν ξανά.

«Αυτός είναι ένας τεράστιος αριθμός για την ελληνική οικονομία», δήλωσε ο Κοέν, ο οποίος είναι επικεφαλής της αποστολής για το FSAP του ΔΝΤ για την Ελλάδα, που αποτελεί αξιολόγηση του χρηματοπιστωτικού τομέα της χώρας. «Το σύστημα έχει κάπως υπερφορτωθεί από αυτά. Και έτσι πιστεύουμε ότι χρειάζονται μεταρρυθμίσεις».

Καθυστερήσεις και εμπόδια στο τραπεζικό σύστημα

Ο ελληνικός τραπεζικός τομέας διασώθηκε κατά την περίοδο 2009-2018 μετά από καταστροφικές απώλειες σε κρατικά ομόλογα και αύξηση των αδυναμιών αποπληρωμής, καθώς η οικονομία κατέρρευσε και η Ελλάδα βρέθηκε κοντά στην έξοδο από την ευρωζώνη, μεταδίδει το Reuters.

Η οικονομία έχει έκτοτε ανακάμψει: οι τράπεζες έχουν επαναϊδιωτικοποιηθεί και έχουν επιστρέψει στην κερδοφορία, ενώ η χώρα αποπληρώνει τα δάνεια διάσωσης νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα. Ωστόσο, η πλήρης ανάκαμψη επιβραδύνεται καθώς πολλοί Έλληνες, που υπέστησαν περικοπές σε μισθούς και συντάξεις κατά τα χρόνια της λιτότητας, παραμένουν αποκλεισμένοι από το σύστημα δανεισμού.

«Το βασικό είναι η αποκατάσταση των ισολογισμών των νοικοκυριών», δήλωσε ο Κοέν. «Πρέπει να δημιουργηθεί μια κατάσταση όπου ο μέσος Έλληνας θα είναι ξανά ενεργός συμμετέχων» στην αγορά στεγαστικών και μικρών επιχειρηματικών δανείων.

Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια έφτασαν σχεδόν το 50% των χαρτοφυλακίων δανείων των τραπεζών κατά τη διάρκεια της κρίσης. Το 2019, η Ελλάδα δημιούργησε μια δευτερογενή αγορά «κόκκινων» δανείων και ένα σχήμα προστασίας περιουσιακών στοιχείων, βοηθώντας τις τράπεζες να τιτλοποιήσουν και να μεταφέρουν περίπου 60 δισεκατομμύρια ευρώ μη εξυπηρετούμενων δανείων σε εταιρείες διαχείρισης.

Ωστόσο, το σύστημα δεν έχει ανταποκριθεί τόσο γρήγορα όσο θα επιθυμούσαν δανειστές όπως το ΔΝΤ. Οι δικαστικές διαμάχες μεταξύ τραπεζών, εταιρειών διαχείρισης και δανειοληπτών στεγαστικών δανείων μπορεί να διαρκέσουν χρόνια, αναφέρει το ξένο μέσο.

«Οι δικαστικές λίστες είναι κάπως υπερφορτωμένες επειδή δεν υπάρχουν απαραίτητα δικαστές που να εξειδικεύονται σε αυτού του είδους τα ζητήματα. Έτσι χρειάζεται πολύς χρόνος για να εκδικαστούν», δήλωσε ο Κοέν.

Το γεγονός ότι πολλές μικρές επιχειρήσεις παραμένουν εκτός τραπεζικού συστήματος από την περίοδο της χρηματοπιστωτικής κρίσης έχει οδηγήσει τις τράπεζες να συγκεντρώνουν τη χορήγηση δανείων σε λίγες μεγάλες ελληνικές εταιρείες, καθιστώντας τες πιο ευάλωτες σε διεθνείς αναταράξεις.

«Ο δανεισμός προς μικρές και μεσαίες (επιχειρήσεις) παραμένει σε χαμηλά επίπεδα», δήλωσε ο Κοέν. «Νομίζω ότι για εμάς ο κρίσιμος παράγοντας είναι να προσπαθήσουμε να επαναδιαφοροποιήσουμε τις τράπεζες προς τη χρηματοδότηση αυτών των τομέων. Αυτό δεν είναι εύκολο να γίνει».

Το μεγάλο ξεκαθάρισμα των τραπεζών

Τα τελευταία χρόνια οι ελληνικές τράπεζες προχώρησαν σε μαζικές τιτλοποιήσεις και πωλήσεις μη εξυπηρετούμενων δανείων, με στόχο να μειώσουν το βάρος των επισφαλειών. Το αποτέλεσμα ήταν εκατοντάδες χιλιάδες δάνεια να περάσουν σε επενδυτικά funds του εξωτερικού.

Η εξέλιξη αυτή συνέβαλε καθοριστικά στη σταθεροποίηση του τραπεζικού συστήματος, αλλά ταυτόχρονα άνοιξε ένα νέο, σύνθετο μέτωπο στην πραγματική οικονομία.

Νέο κύμα πλειστηριασμών

Μετά και τις κρίσιμες δικαστικές εξελίξεις που ξεκαθάρισαν το τοπίο, η αγορά βλέπει σταθερή αύξηση των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς:

• οι πλειστηριασμοί κινούνται ανοδικά

• η πίεση μεταφέρεται από τις τράπεζες στους servicers

• η προστασία της πρώτης κατοικίας είναι πλέον πιο περιορισμένη

Παράλληλα, περίπου 1 εκατομμύριο δανειολήπτες εξακολουθούν να έχουν μη εξυπηρετούμενες οφειλές, με τον κίνδυνο επιδείνωσης να παραμένει λόγω των υψηλών επιτοκίων.

Οι καταγγελίες και τα «γκρίζα» σημεία

Από την πλευρά των δανειοληπτών πληθαίνουν οι διαμαρτυρίες για τη στάση ορισμένων εταιρειών διαχείρισης.

Σε αρκετές περιπτώσεις καταγγέλλεται:

• δυσκολία ουσιαστικής επικοινωνίας

• αυστηρότερη γραμμή στις ρυθμίσεις

• περιορισμένη ευελιξία σε βιώσιμες λύσεις

Το ζήτημα παρακολουθούν στενά και οι αρμόδιες αρχές, καθώς η κοινωνική ένταση γύρω από το ιδιωτικό χρέος παραμένει υπαρκτή.

Η λεπτή ισορροπία κυβέρνησης – κοινωνίας

Η κυβέρνηση βρίσκεται μπροστά σε μια δύσκολη εξίσωση:

• από τη μία, η ανάγκη διατήρησης της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας

• από την άλλη, η πίεση για ουσιαστική προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών

Ο εξωδικαστικός μηχανισμός και το πλαίσιο του ευάλωτου οφειλέτη αποτελούν βασικά εργαλεία, ωστόσο στην πράξη πολλοί τα χαρακτηρίζουν σύνθετα και χρονοβόρα.

Τι δείχνει η επόμενη μέρα

Το βέβαιο είναι ότι η Ελλάδα έχει περάσει σε μια νέα φάση διαχείρισης ιδιωτικού χρέους. Οι τράπεζες έχουν σε μεγάλο βαθμό αποσυμφορηθεί, όμως η πίεση μετακινήθηκε στην πραγματική οικονομία και στα νοικοκυριά.

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν θα συνεχιστούν οι πλειστηριασμοί — αυτό θεωρείται δεδομένο. Το ζητούμενο είναι αν θα υπάρξει ένα πιο αποτελεσματικό και κοινωνικά ισορροπημένο πλαίσιο πριν η πίεση λάβει μεγαλύτερες διαστάσεις.

Και αυτό είναι το στοίχημα των επόμενων μηνών.

Βασικός στόχος των δράσεων είναι η προστασία των υπερχρεωμένων και ευάλωτων νοικοκυριών, μέσω του έγκαιρου εντοπισμού οικονομικών δυσχερειών, της βελτίωσης της ποιότητας και της διαθεσιμότητας των δεδομένων για την αξιολόγηση του πιστοληπτικού κινδύνου, αλλά και της σταδιακής διεύρυνσης των πηγών χρηματοδότησης της ελληνικής οικονομίας πέραν του τραπεζικού συστήματος. Παράλληλα, προβλέπεται η ενίσχυση του εποπτικού πλαισίου και του ρόλου των αρμόδιων αρχών.

Όλες οι μεταρρυθμίσεις στοχεύουν στην ενίσχυση των μηχανισμών προστασίας της κύριας κατοικίας και της στεγαστικής ασφάλειας των ευάλωτων νοικοκυριών, με στόχο την αποτροπή φαινομένων απώλειας στέγης και νέας υπερχρέωσης.

Με τη χρηματοδοτική στήριξη (στην πλειονότητα των δράσεων) του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), η κυβέρνηση προχωράει:

1. Στην ανάπτυξη Πληροφοριακού Συστήματος Αξιολόγησης Πιστοληπτικής Ικανότητας, το οποίο θα περιλαμβάνει κεντρική βάση δεδομένων, καθώς και ανάπτυξη συστήματος αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας για φυσικά και νομικά πρόσωπα, σε σχέση με οφειλές τους προς το Δημόσιο.
2. Στην υλοποίηση της Εθνικής Στρατηγικής διαχείρισης του Ιδιωτικού Χρέους, με την εκπόνηση 11 μελετών που αποτελούν μέρος των έργων της Εθνικής Στρατηγικής, καθώς και την δημιουργία ηλεκτρονικής πλατφόρμας για τις συναλλαγές των μη εξυπηρετούμενων δανείων.
3. Στην ανάπτυξη Μητρώου παρακολούθησης ιδιωτικού χρέους, στο πλαίσιο του οποίου θα λειτουργήσει μια ηλεκτρονική βάση δεδομένων (κεντρικό αποθετήριο), μέσω της οποίας θα συλλέγονται στοιχεία από όλους τους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς πίστωσης, καθώς και από οποιαδήποτε άλλη αξιόπιστη πηγή, σχετικά με το υφιστάμενο χρέος, προκειμένου να υποστηριχθεί αποτελεσματικά ο σχεδιασμός και η εφαρμογή πολιτικών διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους.
4. Στη βελτίωση της εφαρμογής του πλαισίου ρύθμισης οφειλών και παροχής δεύτερης ευκαιρίας μέσω της αναβάθμισης των ηλεκτρονικών πλατφορμών για την υποστήριξη του μηχανισμού έγκαιρης προειδοποίησης και του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών για φυσικά και νομικά πρόσωπα. Το έργο περιλαμβάνει υπηρεσίες εκπαίδευσης σε επαγγελματίες συμβούλους και υπαλλήλους των υπηρεσιών της ΕΓΔΙΧ, καθώς και υπηρεσίες καθοδήγησης από συμβούλους, σε φυσικά πρόσωπα-επιτηδευματίες και νομικές οντότητες.
5. Στην αναβάθμιση της ελληνικής κεφαλαιαγοράς και ενίσχυση της εμπιστοσύνης των επενδυτών, μέσω της διοικητικής κωδικοποίησης του κανονιστικού και νομοθετικού πλαισίου για τις κεφαλαιαγορές και της ψηφιακής αναβάθμισης των πληροφοριακών συστημάτων της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.
6. Στην ίδρυση Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, στο πλαίσιο της προσπάθειας διαχείρισης και αναδιάρθρωσης των οφειλών των υπερχρεωμένων νοικοκυριών. Ο Φορέας θα αναλαμβάνει την απόκτηση και επαναμίσθωσή της κύριας κατοικίας ευάλωτου οφειλέτη, με τη δυνατότητα μεταβίβασή της εκ νέου στον οφειλέτη, μετά τη λήξη της μισθωτικής περιόδου, υπό την προϋπόθεση της οικονομικής αποκατάστασης του οφειλέτη.

Στη διαμόρφωση του νέου πλαισίου, εκτός από το ΥΠΕΘΟ συνδράμουν: η Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα & Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, η Τράπεζα της Ελλάδος, το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, η Ελληνική Ένωση Τραπεζών, η Τειρεσίας ΑΕ, Εταιρείες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις, και Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς.

Αξίζει να σημειωθεί ότι πρόσφατα τέθηκε σε λειτουργία το Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων (ΚΜΠ) της Τράπεζας της Ελλάδος, που συγκεντρώνει τις εκκρεμείς οφειλές φυσικών προσώπων και επιχειρήσεων προς το χρηματοπιστωτικό σύστημα – τράπεζες, servicers, εταιρείες παροχής πιστώσεων κ.λπ. Παρέχει δωρεάν στον οποιοδήποτε ενδιαφερόμενο (φυσικό ή νομικό πρόσωπο) την κατάσταση των οφειλών του, όπως αυτή απεικονίζεται περίπου έναν μήνα (25 εργάσιμες ημέρες) πριν από την έκδοση του πιστοποιητικού υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει ρητή συγκατάθεση του προσώπου που αφορούν οι οφειλές. Δηλαδή δεν μπορεί ένας τρίτος (πχ τράπεζα, προμηθευτής) να έχει εικόνα του πιστωτικού προφίλ άλλου προσώπου.

Στο ΚΜΠ δεν καταγράφονται τακτοποιημένες οφειλές, ούτε οφειλές μικρότερες των 2.000 ευρώ για φυσικά πρόσωπα και των 5.000 ευρώ για νομικά πρόσωπα.

Τα κόκκινα δάνεια

Το ληξιπρόθεσμο ιδιωτικό χρέος στην Ελλάδα υπολογίζεται σήμερα κοντά στα 225 δισ. ευρώ – δηλαδή, περίπου όσο είναι και το ετήσιο ΑΕΠ της χώρας (237 δισ. ευρώ το 2024). Το μισό ιδιωτικό χρέος (112 δισ. ευρώ) αφορά οφειλές προς το Δημόσιο, ενώ κοντά στα 50 δισ. ευρώ είναι οι οφειλές στα ασφαλιστικά ταμεία.

Από την πλευρά τους, οι Εταιρίες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (ΕΔΑΔΠ), διαχειρίζονται «κόκκινα» δάνεια ύψους 79,5 δισ. ευρώ.

Από τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος προκύπτει ότι οι servicers, διαχειρίζονται επιχειρηματικά δάνεια 27,6 δισ. ευρώ, στεγαστικά 25,2 δισ. ευρώ, καταναλωτικά 15,8 δισ. ευρώ, ενώ 10,5 δισ. ευρώ είναι τα δάνεια προς ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις.