Ο οίκος εκτιμά ότι η ευνοϊκή δυναμική του ελληνικού δημόσιου χρέους, σε συνδυασμό με τις ισχυρές οικονομικές και δημοσιονομικές επιδόσεις, αναμένεται να περιορίσει σημαντικά τις επιπτώσεις από το αυξημένο κόστος δανεισμού.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Morningstar DBRS, η δαπάνη για τόκους ως ποσοστό του ΑΕΠ στην Ελλάδα αναμένεται να μειωθεί κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες μεταξύ 2025 και 2030. Η Ελλάδα είναι η μοναδική μεταξύ των εννέα οικονομιών της Ευρωζώνης που εξετάζει ο οίκος όπου προβλέπεται υποχώρηση της σχετικής επιβάρυνσης.

Αντίθετα, στη Γαλλία η δαπάνη για τόκους αναμένεται να αυξηθεί κατά 0,9 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ, στο Βέλγιο κατά 0,6 μονάδες, στη Γερμανία κατά 0,4 μονάδες και σε Αυστρία και Ολλανδία κατά 0,3 μονάδες.

Περιορισμένη επιβάρυνση προβλέπεται επίσης για την Ισπανία και την Πορτογαλία, όπου η αύξηση των τόκων εκτιμάται σε μόλις 0,1 ποσοστιαία μονάδα του ΑΕΠ.

Η ανάλυση της Morningstar DBRS καλύπτει εννέα οικονομίες της Ευρωζώνης: Αυστρία, Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ιταλία, Ολλανδία, Πορτογαλία και Ισπανία.

Η δυναμική του ελληνικού χρέους

Η Ελλάδα, μαζί με την Ισπανία και την Πορτογαλία, εμφανίζεται μεταξύ των χωρών που επηρεάζονται λιγότερο από το υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης.

Βασικός παράγοντας είναι η προβλεπόμενη αποκλιμάκωση του λόγου δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ την περίοδο 2025-2030, η οποία στηρίζεται στην οικονομική ανάπτυξη και στη διατήρηση πρωτογενών πλεονασμάτων.

Η μείωση του αποθέματος χρέους περιορίζει σταδιακά και το ποσό που θα χρειάζεται να αναχρηματοδοτείται με υψηλότερα επιτόκια.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου που χρησιμοποιεί η Morningstar DBRS, το ονομαστικό ΑΕΠ της Ελλάδας, της Ισπανίας και της Πορτογαλίας αναμένεται να αυξάνεται κατά μέσο όρο 4,4% ετησίως την περίοδο 2026-2030, έναντι 3,1% για τις υπόλοιπες έξι χώρες του δείγματος.

Παράλληλα, και οι τρεις οικονομίες προβλέπεται να καταγράφουν πρωτογενή πλεονάσματα σε όλη την περίοδο 2026-2030, περιορίζοντας τις ανάγκες για νέο δανεισμό.

Υψηλότερο κόστος δανεισμού για μεγαλύτερο διάστημα

Η Morningstar DBRS εκτιμά ότι το κόστος χρηματοδότησης των κυβερνήσεων της Ευρωζώνης είναι πιθανό να παραμείνει σε υψηλότερα επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων αυξήθηκαν σημαντικά από το 2022, όταν η άνοδος του πληθωρισμού οδήγησε τις κεντρικές τράπεζες σε επιθετική αύξηση των επιτοκίων.

Παρά την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, οι αποδόσεις δεν έχουν επιστρέψει στα ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα που επικρατούσαν τα προηγούμενα χρόνια.

Η Morningstar DBRS αποδίδει την εξέλιξη αυτή, μεταξύ άλλων, στην αυξημένη προσφορά κρατικών τίτλων, στις υψηλότερες χρηματοδοτικές ανάγκες αρκετών οικονομιών και στα αυξημένα ασφάλιστρα κινδύνου που απαιτούν οι επενδυτές.

Παράλληλα, η ποσοτική σύσφιξη των κεντρικών τραπεζών έχει περιορίσει τις αγορές κρατικών τίτλων, ενώ η αυξημένη έκδοση εταιρικών ομολόγων δημιουργεί πρόσθετο ανταγωνισμό για τα διαθέσιμα επενδυτικά κεφάλαια.

Μεγαλύτερη πίεση σε Γαλλία και Βέλγιο

Σύμφωνα με την ανάλυση, οι χώρες που διαθέτουν μεγάλο απόθεμα δημόσιου χρέους και ασθενέστερες δημοσιονομικές προοπτικές είναι περισσότερο εκτεθειμένες στην άνοδο των επιτοκίων.

Η Γαλλία εμφανίζει τη μεγαλύτερη προβλεπόμενη αύξηση της δαπάνης τόκων έως το 2030, κατά 0,9 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ, ενώ ακολουθεί το Βέλγιο με αύξηση 0,6 μονάδων.

Στον αντίποδα, η Ελλάδα καταγράφει την ευνοϊκότερη εξέλιξη μεταξύ των εννέα χωρών, με τη δαπάνη τόκων ως ποσοστό του ΑΕΠ να προβλέπεται ότι θα μειωθεί κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες μέχρι το 2030.

Η Morningstar DBRS επισημαίνει ότι η επίδραση ενός περιβάλλοντος υψηλότερων επιτοκίων στα δημόσια οικονομικά εξαρτάται όχι μόνο από το επίπεδο του υφιστάμενου χρέους, αλλά και από την πορεία της οικονομικής ανάπτυξης, τα δημοσιονομικά αποτελέσματα και τις ανάγκες αναχρηματοδότησης κάθε χώρας.

Τα ποσοστά δανεισμού ασημιού (silver lease rates), που αντικατοπτρίζουν το ετήσιο κόστος δανεισμού του πολύτιμου μετάλλου στη λονδρέζικη αγορά, μειώθηκαν στο 5,6% τη Δευτέρα, μετά την εκτόξευσή τους σε 34,9% στις 9 Οκτωβρίου, σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg.

Η κρίση ρευστότητας και η “αερογέφυρα” ασημιού

Η έλλειψη ρευστότητας στις αρχές του μήνα είχε προκαλέσει παγκόσμια αναζήτηση αποθεμάτων ασημιού, με την τιμή αναφοράς στο Λονδίνο να υπερβαίνει εκείνη της Νέας Υόρκης. Ορισμένοι έμποροι προχώρησαν ακόμη και στο ασυνήθιστο βήμα της αερομεταφοράς ράβδων ασημιού μέσω Ατλαντικού, μια δαπανηρή διαδικασία που συνήθως αφορά μόνο τον χρυσό, προκειμένου να εκμεταλλευτούν τη διαφορά τιμών.

Κίνηση της LBMA για ενίσχυση της διαφάνειας

Η ιστορική αυτή στρέβλωση ώθησε τη London Bullion Market Association (LBMA) να εξετάσει το ενδεχόμενο εβδομαδιαίας δημοσίευσης των αποθεμάτων ασημιού, όπως ανακοίνωσε η διευθύνουσα σύμβουλος Ρουθ Κρόγουελ.

Μέχρι σήμερα, τα διαθέσιμα αποθέματα ασημιού και χρυσού δημοσιεύονται σε μηνιαία βάση. Η συχνότερη ενημέρωση, σημείωσε η Κρόγουελ, θα προσφέρει στην αγορά προειδοποιητικά σήματα για ενδεχόμενη έλλειψη προσφοράς.

«Η προσοχή στρέφεται τώρα στο ασήμι, καθώς εκεί εντοπίζονται οι μεγαλύτερες πιέσεις», δήλωσε η ίδια στο Global Precious Metals Conference, που πραγματοποιήθηκε στο Κιότο της Ιαπωνίας.
«Κάθε φορά που εμπλέκεται ο χρυσός, πρέπει να συμμετέχει και η Τράπεζα της Αγγλίας, γεγονός που καθυστερεί τη διαδικασία».

Πτώση στην τιμή του ασημιού

Η τιμή του spot στο ασήμι υποχώρησε έως και 1,7% τη Δευτέρα, συνεχίζοντας την πτώση της από το ιστορικό ρεκόρ των 54,48 δολαρίων η ουγγιά στις 17 Οκτωβρίου.

Στις 3:13 μ.μ. (ώρα Σιγκαπούρης), το ασήμι διαπραγματευόταν στα 48,26 δολάρια, μειωμένο κατά 0,8%.

Εχουμε τονίσει πως οι ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες (GFNs) για το ελληνικό δημόσιο θα κορυφωθούν το 2023 και θα παραμείνουν κάτω από το 15% του ΑΕΠ. Οι αναθεωρημένες προβλέψεις μας υποδεικνύουν τώρα χαμηλότερα GFN τα επόμενα τέσσερα χρόνια (σωρευτικά 4,5% του ΑΕΠ). Η αναθεώρηση αυτή αντανακλά, επίσης, τις αποπληρωμές των εκκρεμών δανείων του ΔΝΤ και τις προκαταβολές των δόσεων 2022 και 2023 του Greek Loan Facility, ύψους 3,8% του προβλεπόμενου ΑΕΠ.

Το δημόσιο χρέος αυξήθηκε απότομα λόγω της πανδημίας του Covid-19 και ο δείκτης χρέους είναι ο τρίτος υψηλότερος μεταξύ των κρατών που αξιολογεί η Fitch και περίπου 3,5 φορές το μέσο «BB». Ωστόσο, υπάρχουν ελαφρυντικοί παράγοντες που υποστηρίζουν τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους. Το μαξιλάρι ρευστότητας της Ελλάδας είναι σημαντικό, τα ευνοϊκά χαρακτηριστικά της πλειονότητας του ελληνικού κρατικού δημόσιου χρέους σημαίνει ότι το κόστος εξυπηρέτησης είναι χαμηλό και τα χρονοδιαγράμματα απόσβεσης είναι διαχειρίσιμα, ενώ η μέση ωρίμανση των ελληνικών ομολόγων είναι από τις μεγαλύτερες από κάθε κράτος, στα 20,5 χρόνια.

Αυτή η εικόνα θα περιορίσει τον αντίκτυπο της αύξησης των αποδόσεων των ομολόγων. Ο λόγος τόκων προς έσοδαείναι πολύ χαμηλότερος από το μέσο «BB» και ελαφρώς χαμηλότερος από το μέσο «BBB». Η ένταξη των ελληνικών ομολόγων στο πρόγραμμα έκτακτης αγοράς της ΕΚΤ για την πανδημία υπήρξε σημαντική πηγή ευέλικτης χρηματοδότησης.