Στο πλαίσιο των συζητήσεων για την ασφάλεια και ανεξαρτησία της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής, ο κ. Ξιφαράς υπογράμμισε τη σημασία της απόφασης της ΕΕ για πλήρη διακοπή των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου έως το 2027, καθώς και τις προτεραιότητες για ενεργειακή αυτονομία και διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας.

«Στη ΔΕΠΑ Εμπορίας, προετοιμαζόμαστε συστηματικά για αυτή τη μετάβαση, σε αγαστή συνεργασία με την ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Έχουμε διασφαλίσει χωρητικότητες στα σημεία εισόδου του LNG, όπως η Ρεβυθούσα, το FSRU Αλεξανδρούπολης και ο αγωγός IGB - στα δύο τελευταία ως στρατηγικοί εταίροι - για την απρόσκοπτη εισαγωγή και μεταφορά LNG από τις ΗΠΑ και από άλλες διεθνείς αγορές», σημείωσε ο κ. Ξιφαράς.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στη νέα εταιρεία ATLANTIC - SEE LNG TRADE A.E., που δημιουργήθηκε από κοινού με τον Όμιλο AKTOR, με αντικείμενο την εμπορία και εξαγωγή LNG από την Ελλάδα προς τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και την Ουκρανία, μέσω του Κάθετου Διαδρόμου και των υφιστάμενων και υπό ανάπτυξη διασυνδέσεων.

«Βρισκόμαστε σε τελικές συζητήσεις για εμπορικές συμφωνίες με εταίρους από τις Ηνωμένες Πολιτείες, που θα ενισχύσουν περαιτέρω τη θέση της ΔΕΠΑ Εμπορίας και της Ελλάδας στον πυρήνα του ευρωπαϊκού σχεδιασμού για την ενεργειακή ασφάλεια και ανεξαρτησία της Νοτιοανατολικής Ευρώπης», δήλωσε χαρακτηριστικά. «Ήρθε η ώρα να περάσουμε από το όραμα στην πράξη».

Η τοποθέτηση του κ. Ξιφαρά στο P-TEC επιβεβαιώνει τη δέσμευση της ΔΕΠΑ Εμπορίας για τον μετασχηματισμό της σε έναν εξωστρεφή, καινοτόμο και καθετοποιημένο ενεργειακό όμιλο, που υπηρετεί στρατηγικούς στόχους εθνικού και ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.

Αναφερόμενος στην εξέλιξη των τιμών του φυσικού αερίου τον τελευταίο χρόνο, ο διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΠΑ σημείωσε ότι αυτές επανέρχονται σταδιακά στα ιστορικά τους επίπεδα, τα οποία αντανακλούν τα θεμελιώδη της προσφοράς και της ζήτησης, μετά την υπέρβαση του διπλού σοκ στις διεθνείς αγορές, αρχικά της πανδημίας και στη συνέχεια, του πολέμου στην Ουκρανία.

Εξέφρασε επίσης την εκτίμησή του ότι οι τιμές θα συνεχίσουν να κινούνται σε επίπεδα πολύ ανταγωνιστικά για την εποχή μας.

Σε ερώτηση για το πώς διαχειρίζεται η ΔΕΠΑ τον περιορισμό της ζήτησης του φυσικού αερίου που παρατηρήθηκε την προηγούμενη διετία, ο κ. Ξιφαράς εξήγησε ότι «η μείωση αυτή ήταν αναμενόμενη μετά την απότομη αύξηση των τιμών, συνέπεια του πολέμου, δείχνει όμως ήδη σημάδια επιβράδυνσης - η πτώση στην εγχώρια κατανάλωση το 2023 περιορίστηκε στο 10,3%, το 2023, έναντι πάνω από 19% το 2022. Σε ορισμένους κλάδους, μάλιστα, όπως η βιομηχανία και η ηλεκτροπαραγωγή, είχαμε αύξηση της κατανάλωσης...

Ο λόγος για αυτή την επιβράδυνση είναι ότι, με την αποκλιμάκωση των τιμών, το φυσικό αέριο έγινε και πάλι ανταγωνιστικό, ιδίως για τη βιομηχανία και τους μεγάλους καταναλωτές, αλλά και για τους οδηγούς και τα νοικοκυριά, στις μεταφορές και την οικιακή θέρμανση αντίστοιχα».

Και πρόσθεσε ότι: «Η σημασία του φυσικού αερίου ως μεταβατικό καύσιμο δεν αμφισβητείται, θα συνεχίσει να έχει κρίσιμο ρόλο στην πορεία προς την απανθρακοποίηση των ενεργειακών μας συστημάτων, καθώς αποτελεί απαραίτητο συμπλήρωμα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, ενώ στην Ελλάδα καλύπτει επιπλέον, σημαντικό μέρος του κενού στην ηλεκτροπαραγωγή που δημιουργείται από την απολιγνιτοποίηση».

Ο κ. Ξιφαράς τόνισε επίσης τη διαρκή ενίσχυση της επιχειρησιακής εξωστρέφειας της ΔΕΠΑ, με αποτέλεσμα να έχει διπλασιάσει τις ποσότητες που εξάγει τα τελευταία χρόνια. Η εταιρεία, σημείωσε, είναι ήδη παρούσα στις αγορές της Βουλγαρίας, της Ιταλίας, της Ουγγαρίας, της Ουκρανίας, της Ρουμανίας, της Σερβίας και της Μολδαβίας. Παράλληλα, είναι εγγεγραμμένη και εμπορεύεται σημαντικές ποσότητες φυσικού αερίου σε βασικά χρηματιστήρια της περιοχής, όπως το GME της Ιταλίας, το CEEGEX της Ουγγαρίας και το Balkan Gas Hub της Βουλγαρίας.

Για τον πρωταγωνιστικό ρόλο της ΔΕΠΑ στην ενεργειακή μετάβαση, ο κ. Ξιφαράς αναφέρθηκε εκτενώς και στη συμμετοχή του ομίλου σε μια σειρά από μεγάλα διεθνή έργα που θωρακίζουν την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας και συμβάλλουν στη μετατροπή της σε ενεργειακό κόμβο στην ευρύτερη περιοχή της ΝΑ Ευρώπης, όπως ο αγωγός IGB που βρίσκεται ήδη σε πλήρη λειτουργία, και το FSRU Αλεξανδρούπολης που ξεκίνησε να λειτουργεί πιλοτικά αυτόν τον μήνα:

«Οι υποδομές αυτές, με τη βοήθεια και την επανεργοποίηση του αγωγού Trans Balkan Pipeline, θα αποτελέσουν τη ραχοκοκαλιά του Κάθετου Διαδρόμου, μεταφέροντας το φυσικό αέριο από Νότο προς Βορρά με ωφελημένους το σύνολο της ευρύτερης περιοχής. Ενώ δεν έχουν ημερομηνία λήξης αφού θα μπορούν να υποδεχτούν και "ανανεώσιμα" καύσιμα, όπως το βιομεθάνιο και το υδρογόνο».

Παράλληλα, η ΔΕΠΑ εισέρχεται δυναμικά στην ηλεκτροπαραγωγή, συμμετέχοντας στη νέα μονάδα συμπαραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας που αναπτύσσεται στην Αλεξανδρούπολη, ισχύος 840 MW, η οποία θα λειτουργεί με καύσιμο το φυσικό αέριο (και, αργότερα, πράσινα καύσιμα) και μπορεί να υποκαταστήσει τρεις ρυπογόνες λιγνιτικές μονάδες. Όπως επίσης και στην πρώτη θερμική μονάδα ηλεκτροπαραγωγής στην Αλβανία με ισχύ 174 MW, την οποία θα η εταιρεία θα τροφοδοτεί με φυσικό αέριο, στο πλαίσιο μακροχρόνιας συμφωνίας.

Επιπλέον, η εταιρεία εδραιώνει περαιτέρω τη θέση της στην εγχώρια αγορά λιανικής ενέργειας, μέσω της θυγατρικής της Φυσικό Αέριο Ελληνική Εταιρεία Ενέργειας, η οποία το 2023 προσέφερε μεσοσταθμικά τις χαμηλότερες τιμές στην αγορά και το ίδιο συνεχίζει και στη νέα χρονιά.

Τέλος, ο κ. Ξιφαράς απάντησε στα δημοσιεύματα που θέλουν τη ΔΕΠΑ να προσφεύγει, τελικά, στη Διαιτησία για την εμπορική της διαφορά με την Gazprom, ξεκαθαρίζοντας πώς η ΔΕΠΑ έχει τεκμηριώσει πλήρως τις θέσεις της και ότι «πρόθεσή μας είναι να λυθεί το θέμα διμερώς και προς αυτή την κατεύθυνση θα εξαντλήσουμε κάθε δυνατότητα. Σε περίπτωση, ωστόσο, που αυτό δεν καταστεί εφικτό, θα αξιοποιήσουμε κάθε νόμιμο μέσο που έχουμε στη διάθεσή μας, προκειμένου να προστατεύσουμε τα συμφέροντα της εταιρείας και των Ελλήνων καταναλωτών».

Μιλώντας για τη διαδικασία της ενεργειακής επάρκειας της ΕΕ, ο κ. Ξιφαράς υπογράμμισε ότι αυτή τη φορά η Ευρώπη ήταν καλά προετοιμασμένη με «κλειδιά, πέρα από τη μείωση της κατανάλωσης, τη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού και τη στενότερη διασύνδεση και συνεργασία μεταξύ των χωρών – μελών της Ένωσης». Ταυτόχρονα, το LNG έχει υποκαταστήσει σε μεγάλο βαθμό την τροφοδοσία με αέριο αγωγού από τη Ρωσία.

Όπως τόνισε ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΠΑ Εμπορίας, η εταιρεία είχε ήδη ενσωματώσει αυτές τις επιδιώξεις στη στρατηγική της. «Η εταιρεία μας ενισχύει διαρκώς την επιχειρησιακή της εξωστρέφεια, επενδύοντας παράλληλα στην ανάπτυξη νέων υποδομών και στη βέλτιστη αξιοποίηση των υφιστάμενων, συμβάλλοντας στην ασφάλεια εφοδιασμού των αγορών της Ν. Α Ευρώπης. Η συνεργασία μας με τις γειτονικές χώρες είναι καθοριστική και αμοιβαία επωφελής. Τα τελευταία χρόνια, έχουμε διπλασιάσει τις ποσότητες που εξάγουμε, αξιοποιώντας το διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο προμήθειας φυσικού αερίου που διαθέτουμε, το οποίο συνδυάζει μακροχρόνια συμβόλαια και στοχευμένες αγορές spot φορτίων LNG. H ΔΕΠΑ, δραστηριοποιείται στη χονδρική αγορά εμπορίας φυσικού αερίου, στην Ελλάδα, αλλά και σε μια σειρά χώρες της ευρύτερης περιοχής, ενώ συμμετέχει στα Χρηματιστήρια Ενέργειας της Ιταλίας και της Αυστρίας – όντας πλέον μια από τις πιο δυναμικά αναπτυσσόμενες ενεργειακές εταιρείες της ΝΑ Ευρώπης.», ανέφερε.

Ερωτηθείς σχετικά με το ενδεχόμενο εκ νέου εκτόξευσης των τιμών στο φυσικό αέριο, ο κ. Ξιφαράς διευκρίνισε ότι απαιτούνται παρεμβάσεις στη βασική αγορά (TTF), στην κατεύθυνση που έχει εισηγηθεί ο Πρωθυπουργός στην Κομισιόν ήδη από τον Μάρτιο του 2022, προσθέτοντας ότι μεσοπρόθεσμα θα χρειαστεί μια καλύτερη ισορροπία ανάμεσα στα μακροχρόνια συμβόλαια προμήθειας και την ευκαιριακή αγορά φορτίων, όπως κάνει η ΔΕΠΑ, περισσότερα διμερή συμβόλαια ΡΡΑs για τους μεγάλους πελάτες, διεύρυνση και εμβάθυνση της αγοράς φυσικού αερίου και πλαισίωσή της με εργαλεία αντιστάθμισης κινδύνου.

Σε ό,τι αφορά στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας, ο διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΠΑ Εμπορίας σημείωσε ότι «στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας βρισκόμαστε διαρκώς αντιμέτωποι με τις επιπτώσεις του Target Model – της αρχιτεκτονικής δηλαδή της αγοράς, σε ευρωπαϊκό επίπεδο» που σημαίνει ότι η τιμή επί της ουσίας καθορίζεται από τις πιο ακριβές, παλιές μονάδες φυσικού αερίου «Οι θερμικές μονάδες φυσικού αερίου θα είναι αναπόσπαστο τμήμα του ενεργειακού μας μείγματος για αρκετές δεκαετίες ακόμα,  λόγω της μεταβλητότητας των ΑΠΕ και της αργής ανάπτυξης των τεχνολογιών αποθήκευσης. Πρέπει λοιπόν να εξασφαλίσουμε ότι αυτές θα λειτουργούν αποτελεσματικά. Αφενός, αντικαθιστώντας τις παλιές με νέες πιο σύγχρονες και αποδοτικές, όπως αυτή που αναπτύσσει η ΔΕΠΑ (μαζί τη ΔΕΗ και την Damco) στην Αλεξανδρούπολη. Αφετέρου, με παρεμβάσεις στην αγορά ώστε η λειτουργία τους να μη γίνεται σε βάρος των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων» τόνισε, συμπληρώνοντας ότι «το μέλλον ανήκει αναμφίβολα στις ΑΠΕ και για αυτό η ΔΕΠΑ έχει δρομολογήσει σημαντικά έργα».

Οι επενδύσεις της ΔΕΠΑ Εμπορίας σε ΑΠΕ και νέες τεχνολογίες

Στα έργα ΑΠΕ και τις νέες τεχνολογίες αναφέρθηκε επίσης στο πλαίσιο του 6^ου AIF ο Δημήτρης Ταμβάκης, Project Manager έργων στη ΔΕΠΑ Εμπορίας, κάνοντας λόγο για τα το  «πράσινο» χαρτοφυλάκιο της ΔΕΠΑ σε φωτοβολταϊκά πάρκα με στόχο να σπάσει το φράγμα του 1 GW. «Στις θυγατρικές μας North Solar και New Spes Concept προστέθηκε η North Solar 1, παράλληλα, οι συζητήσεις για τη χρηματοδότηση των έργων που διαχειρίζεται η νέα θυγατρική βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο και αναμένεται σύντομα ο διαγωνισμός για την κατασκευή τους, ενώ τα υπόλοιπα έργα ΑΠΕ βρίσκονται επίσης σε προχωρημένο στάδιο ωρίμανσης.

«Οι νέες τεχνολογίες μας δίνουν πολύ περισσότερες ενεργειακές δυνατότητες και για αυτό μελετάμε projects που συνδυάζουν τις ΑΠΕ, το υδρογόνο και την αποθήκευση, έργα για τα οποία βρισκόμαστε σε συνεργασία με ερευνητικούς φορείς. Οι γέφυρες με το ενεργειακό αύριο χτίζονται σήμερα και η αειφορία προϋποθέτει την αξιοποίηση κάθε διαθέσιμης καινοτομίας» υπογράμμισε ο κ. Ταμβάκης.

Ακόμη και τα έργα υποδομής φυσικού αερίου που στηρίζει η ΔΕΠΑ Εμπορίας όπως ο FSRU, IGB παραμένουν προσανατολισμένα στις νέες τεχνολογίες.  «Τα έργα αυτά, οι αγωγοί TAP, IGB και EastMed, και ο πλωτός τερματικός σταθμός LNG στην Αλεξανδρούπολη (FSRU) δεν έχουν ημερομηνία λήξης» είπε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «είναι έργα που θα διαμορφώσουν το αυριανό ενεργειακό τοπίο καθώς είναι σχεδιασμένα ώστε να μπορούν να αξιοποιηθούν στο μέλλον και για καθαρές μορφές ενέργειας, όπως το υδρογόνο και το βιομεθάνιο».

Αναφέρθηκε συγκεκριμένα στο βιομεθάνιο, το οποίο η ΔΕΠΑ Εμπορίας εισάγει ήδη στην αεριοκίνηση «με την  υλοποίηση πιλοτικού έργου παραγωγής  βιομεθανίου, που θα διοχετεύεται στη συνέχεια στο δίκτυο πρατηρίων CNG FISIKON» ενώ συμπλήρωσε ότι «και το υδρογόνο θα έχει αυξανόμενη σημασία στο μελλοντικό ενεργειακό μίγμα της Ευρώπης. Για αυτό η ΔΕΠΑ Εμπορίας όχι μόνο παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στον συγκεκριμένο τομέα, αλλά βάζει τη δική της σφραγίδα και στους ευρωπαϊκούς σχεδιασμούς που αναμένεται να επηρεάσουν άμεσα τη χώρα μας τα επόμενα χρόνια».

Πιο συγκεκριμένα σε ανάρτησή του σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης ο κ. Ξιφαράς εκφράζει την εκτίμηση, η οποία υποστηρίζεται και από τα δεδομένα της αγοράς, ότι ο δείκτης TTF δεν αντανακλά πλέον την ισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης και ως εκ τούτου θα πρέπει να αποδεχθούμε ότι πρέπει να πάψει να αποτελεί το κύριο σημείο αναφοράς για την Ευρώπη.

Όπως αναφέρει ο κ. Ξιφαράς, η τρέχουσα προσφορά LNG στην Ευρώπη σε συνδυασμό με τα υψηλά επίπεδα αποθήκευσης που έχουν ήδη επιτευχθεί θα έπρεπε να έχουν οδηγήσει τις τιμές σε χαμηλότερα επίπεδα.

Δεν μπορούμε να αποδεχθούμε την κερδοσκοπία των συναλλαγών παραγώγων που έχει οδηγήσει σε εξαιρετικά υψηλές τιμές του φυσικού αερίου που δεν αντανακλούν το πραγματικό κόστος του καυσίμου. Ο όγκος που διαπραγματεύεται στο TTF είναι 100 φορές μεγαλύτερος από τον όγκο του αερίου που διακινείται στην Ολλανδική αγορά αναφέρει ο κ. Ξιφαράς.

Η ανισορροπία ξεκίνησε ακόμη και πριν από την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και πλέον ο δείκτης δεν είναι αξιόπιστος, υπογραμμίζει ο κ. Ξιφαράς, ο οποίος καταλήγει τονίζοντας ότι προφανώς θα είναι πιο αποδοτικό για την Ε.Ε. να δημιουργήσει έναν νέο δείκτη αγοράς που θα βασίζεται στη ρευστότητα της αγοράς και στην πραγματική ισορροπία προσφοράς και ζήτησης.

«Οι πρόσφατες κατακόρυφες αυξήσεις στην τιμή του φυσικού αερίου οφείλονται αποκλειστικά και μόνο στην κερδοσκοπία και όχι στα θεμελιώδη στοιχεία της αγοράς. Δεν υπάρχει η παραμικρή διαφοροποίηση στη ζήτηση και την προσφορά, ούτε στη ροή φυσικού αερίου, που θα μπορούσε να δικαιολογήσει αυτές τις ανατιμήσεις. Οι κυβερνήσεις και οι ρυθμιστικές Αρχές οφείλουν να παρέμβουν άμεσα για να αποκαταστήσουν την ισορροπία στην αγορά, και πρωτίστως, να προστατεύσουν τα νοικοκυριά και τις ευρωπαϊκές οικονομίες από τους κερδοσκόπους».

Ο κ. Ξιφαράς κάνει, δε, αναφορά στις έξι προτάσεις του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, προς την πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για την αποφασιστική αντιμετώπιση της κερδοσκοπίας στην αγορά φυσικού αερίου.

1. 1. Πλαφόν στις τιμές του Ταμείου Μεταφοράς Τίτλων
   2. Ημερήσιο Όριο Τιμών ως Προστατευτικό Μέτρο: Ένα εύρος διακύμανσης στις τιμές του Ταμείου Μεταφοράς Τίτλων όπως υπάρχει στις χρηματιστηριακές αγορές
   3. Καθορισμός Τιμών σε περίπτωση Έκτακτης Ανάγκης: Καθορισμός τιμών στο Ταμείο Μεταφοράς Τίτλων, ως μέτρο έκτακτης ανάγκης στην περίπτωση που υπάρξουν ανακοινώσεις που αφορούν τις ροές φυσικού αερίου μέσω αγωγών από τη Ρωσία
   4. Πλαφόν στο Κέρδος: Πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους στην χονδρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, βάσει της παρακολούθησης του κόστους παραγωγής
   5. Εμπόριο με Φυσική Παράδοση: Θα πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο να επιτραπεί, η επιλογή για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, που θα επιτρέπει τις συναλλαγές μόνο με φυσική παράδοση.
   6. Ενίσχυση Ρευστότητας: Αύξηση της ρευστότητας στην αγορά φυσικού αερίου διασυνδέοντας τις αγορές ΗΠΑ/ ΕΕ/ Ασίας.