Ακολουθώντας λοιπόν τον παραδοσιακό νόμο του αμερικανικού Φαρ Ουέστ όπου ο σερίφης τοιχοκολλεί αφίσες για καταζητούμενους (wanted dead or alive) έναντι χρηματικής αμοιβής, ο «πρόεδρος ειρήνη» και νέος σερίφης προσφέρει αμοιβή 10 εκατομμυρίων δολαρίων σε όποιον εξοντώσει ή δώσει σημαντικές πληροφορίες που θα οδηγήσουν στην εξόντωση μιας σειράς Ιρανών ηγετών (εχθρών του Ισραήλ) περιλαμβανομένου του νυν ανώτατου ηγέτη Μοτζάμπα Χαμεϊνί. Είναι ο ίδιος πρόεδρος σερίφης που τον παλαιότερα επικηρυγμένο από τις ΗΠΑ έναντι 15 εκατομμυρίων δολαρίων τζιχαντιστή Αλ Γκολάνι νυν καλούμενο ΑλΣάραα «προσωρινό πρόεδρο» της Συρίας (πιόνι του φίλου του Ερντογάν) υποδέχτηκε στον Λευκό Οίκο μετά βαΐων και κλάδων.

Του Λάμπρου Ροϊλού

Έχουν προηγηθεί βέβαια τώρα, η γνωστή απαγωγή του προέδρου της Βενεζουέλας Μαδούρο από την αμερικανική task force και η δολοφονία του ανωτάτου ηγέτη του Ιράν Αλί Χαμεϊνί μαζί με πολλούς Ιρανούς αξιωματούχους στην έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν.

Νομικούς κύκλους απασχόλησε μεταξύ άλλων ή νομιμοποίηση ή μη της πιο πάνω άσκησης βίας (απαγωγής και φόνου) αρχηγών κρατών.

Κατά το Verfassungblog: «Στις 28 Φεβρουαρίου 2026, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ δολοφόνησαν τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ. Η κοινή επιχείρηση σηματοδότησε την πρώτη φορά που κάποιο από αυτά τα 2 κράτη σκότωσε άμεσα εν ψυχρώ, έναν εν ενεργεία αρχηγό κράτους. Όπως και με την επιχείρηση των ΗΠΑ τον Ιανουάριο του 2026 εναντίον του Νικολάς Μαδούρο, αυτό που ξεχωρίζει δεν είναι μόνο η σοβαρότητα της πράξης, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο δικαιολογήθηκε. Οι δημόσιες δηλώσεις τόνισαν το ιστορικό του Χαμενεΐ και την πολυπλοκότητα της συνεργασίας των ΗΠΑ-Ισραήλ στις υπηρεσίες πληροφοριών, αλλά δεν διατύπωσαν μια αξιόπιστη νομική βάση για την επίθεση.»

Ως προς αυτό το θέμα να αναφέρουμε όσο πιο σύντομα γίνεται τα ισχύοντα κατά το Διεθνές Δίκαιο:

Η δολοφονία ηγέτη κράτους (ή ανώτατου αξιωματούχου) από άλλο κράτος αποτελεί μία από τις πιο σοβαρές παραβιάσεις του Διεθνούς Δικαίου, καθώς προσκρούει στις θεμελιώδεις αρχές της κρατικής κυριαρχίας, της μη επέμβασης στις εσωτερικές υποθέσεις και της απαγόρευσης της χρήσης βίας

Ακολουθεί η νομική ανάλυση της πράξης:

1. Βασικές Αρχές Διεθνούς Δικαίου

Χάρτης του ΟΗΕ (Άρθρο 2§4): Η δολοφονία ηγέτη θεωρείται παράνομη χρήση βίας (ή απειλή χρήσης βίας) κατά της εδαφικής ακεραιότητας ή της πολιτικής ανεξαρτησίας ενός κράτους. Η πργρφ 4 του άρθρου 2 αναφέρει:

«Όλα τα Μέλη στις διεθνείς τους σχέσεις θα απέχουν από την απειλή ή τη χρήση βίας, που εκδηλώνεται εναντίον της εδαφικής ακεραιότητας ή της πολιτικής ανεξαρτησίας οποιουδήποτε κράτους είτε με οποιαδήποτε άλλη ενέργεια ασυμβίβαστη προς τους Σκοπούς των Ηνωμένων Εθνών.»

Κυριαρχία: Η στοχευμένη δολοφονία ηγέτη σε ξένο έδαφος αποτελεί άμεση παραβίαση της κυριαρχίας του κράτους-στόχου.

Διεθνώς Προστατευόμενα Πρόσωπα: Η Σύμβαση της Νέας Υόρκης (1973) ποινικοποιεί επιθέσεις κατά αρχηγών κρατών, κυβερνήσεων και υπουργών εξωτερικών, απαιτώντας από τα κράτη να τους προστατεύουν.

2. Διάκριση: Εν Καιρώ Ειρήνης vs Εν Καιρώ Πολέμου

Σε καιρό ειρήνης (Peacetime): Η δολοφονία είναι πάντα παράνομη σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Αντιμετωπίζεται ως εξωδικαστική εκτέλεση (extrajudicial killing) και παραβιάζει το δικαίωμα στη ζωή.

Σε κατάσταση ένοπλης σύγκρουσης (Armed Conflict): Το Διεθνές Ανθρωπιστικό Δίκαιο (ΔΑΔ) είναι πιο σύνθετο. Αν και οι αρχηγοί κρατών δεν έχουν ασυλία από νόμιμες στρατιωτικές επιθέσεις κατά τη διάρκεια πολέμου, η δολοφονία απαγορεύεται εάν επιτυγχάνεται μέσω δόλου/απάτης (perfidy), π.χ. παραβιάζοντας περίοδο ανακωχής ή σε περίοδο διαπραγματεύσεων -όπως έγινε και στην περίπτωση δολοφονίας του Αλί Χαμεϊνί- (Πρόσθετο Πρωτόκολλο Ι, Άρθρο 37).

(Σημείωση: Το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο είναι ένας πολύ ετερογενής και πολύπλοκος τομέας του διεθνούς δικαίου ως προς την προέλευση και την ιστορική του εξέλιξη, τη θεωρία και την οργάνωσή του, καθώς και τη διάδοση και την αποδοχή του. Εκτός από μια σειρά από διατάξεις που θεσπίστηκαν με τη μορφή διεθνών συνθηκών- που είναι οι τέσσερις Συμβάσεις της Γενεύης του 1949 (GC I, II, III και IV) συμπληρωμένες από τα Πρόσθετα Πρωτόκολλα Ι και ΙΙ του 1977 (AP I και AP II), καθώς και από το πρόσθετο Πρωτόκολλο III του 2005 (AP III) περιλαμβάνει επίσης σε μεγάλο βαθμό άγραφες αρχές που έχουν αποκτήσει γενική ισχύ ως διεθνές εθιμικό δίκαιο).

3. Επιχειρήματα «Αυτοάμυνας» και η Σύγχρονη Πρακτική

Ορισμένα κράτη (κυρίως οι ΗΠΑ) έχουν κατά καιρούς υποστηρίξει ότι στοχευμένες δολοφονίες (targeted killings) είναι νόμιμες ως μέτρο «προληπτικής αυτοάμυνας» (anticipatory self-defense) κατά τρομοκρατών ή ηγετών που σχεδιάζουν άμεσες επιθέσεις (π.χ. υπόθεση Σουλεϊμανί, 2020).

Ωστόσο, η πλειοψηφία της διεθνούς νομικής κοινότητας θεωρεί ότι αυτές οι πράξεις δεν πληρούν τις αυστηρές προϋποθέσεις της άμεσης απειλής και της αναλογικότητας.

4. Ασυλία (Immunity)

Οι εν ενεργεία αρχηγοί κρατών (sitting heads of state) απολαμβάνουν ασυλίας ratione personae από την ποινική δικαιοδοσία άλλων κρατών. Αυτό σημαίνει ότι ένα άλλο κράτος δεν μπορεί να τους δικάσει, αλλά και δεν νομιμοποιεί τη δολοφονία τους.

Συμπέρασμα

Η δολοφονία ηγέτη κράτους από άλλο κράτος θεωρείται απαγορευμένη πράξη (act of aggression) και μπορεί να αποτελέσει casus belli (αιτία πολέμου), ενώ οι δράστες ενδέχεται να φέρουν ευθύνη για διεθνές έγκλημα.

Βέβαια, τα αμερικανικά πλήγματα εναντίον του Σαντάμ Χουσεΐν το 2003 ήταν τα πρώτα ανοιχτά πλήγματα που έκανε ένα κράτος για να στοχεύσει και να σκοτώσει ένα άλλο ηγέτη κυρίαρχου κράτους. Παρόμοια φανερά πλήγματα έγιναν από το ΝΑΤΟ εναντίον του Καντάφι κατά τη διάρκεια της επέμβασης στη Λιβύη το 2011. Η φερόμενη συνωμοσία μεταξύ τρομοκρατικών ομάδων και του Χουσεΐν χρησιμοποιήθηκε για να δικαιολογήσει αυτές τις πρώτες απόπειρες δολοφονίας. Για τον Καντάφι, ήταν η υπόθεση επικείμενης γενοκτονίας. Παράλληλα με τα στρατηγικά οφέλη της στοχοποίησης και των δύο ηγετών, ήταν τα ηθικά επιχειρήματα που παρατηρήθηκαν στη ρητορική και των δύο Προέδρων Μπους και Ομπάμα που αναδεικνύουν ισχυρούς λόγους πίσω από την εκούσια παραβίαση μιας διεθνούς απαγόρευσης τόσο σημαντικής όσο η δολοφονία από τις ΗΠΑ. Η γλώσσα που χρησιμοποίησε ο Πρόεδρος Μπους για να δικαιολογήσει τα πλήγματα ήταν προσεκτικά διατυπωμένη για να απευθύνεται στην αμερικανική ηθική: συνδυάζοντας έναν δίκαιο πόλεμο κατά της τυραννίας, προωθώντας τα ανθρώπινα δικαιώματα, επεκτείνοντας τη δημοκρατία και την ανάληψη των αμερικανικών αξιών ως καθολικών αγαθών .

Εδώ να αναρωτηθούμε : και οι Ταλιμπάν που κυριαρχούν στο Αφγανιστάν; Ο φίλος μας Σίσι της Αιγύπτου που είναι δικτάτορας, έχοντας φυλακίσει και τον νόμιμα εκλεγμένο ηγέτη του κόμματος των αδελφών μουσουλμάνων; Ο Πούτιν; Ο Ερντογάν; Τι πρεσβεύουν αυτοί;

Στο εξαιρετικό άρθρο του ερευνητή Δρ. Απόστολου Τσιουβαλά της 20-2-26 (πηγή: NomikiBibliothiki-Daily) αναφέρει σχετικά με τα πιο πάνω και κυρίως αναφερόμενος στην απαγωγή Μαδούρο τα εξής:

«Συνεπώς, οι ενέργειες των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα αποτελούν ένα επικίνδυνο νομικό προηγούμενο που υπονομεύει περαιτέρω αυτές τις αρχές και έρχεται να θυμίσει τις, μέχρι πριν λίγα χρόνια θεωρούμενες ως ανήκουσες στο σκοτεινό παρελθόν, επιβολές νεοφιλελεύθερων «πειραματικών» δικτατοριών υπό το δόγμα της «πίσω αυλής των ΗΠΑ» στη Λατινική Αμερική. Επιπλέον, έρχεται να ενισχύσει την εντεινόμενη τάση αμφισβήτησης της αρχής της κυριαρχικής ισότητας, με την τελευταία να αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της ύπαρξης αυτού που μεταπολεμικά ονομάστηκε «διεθνής κοινότητα».

«Καθίσταται σαφές ότι, αρχικώς, τέτοιες πρακτικές κυοφορούν τον κίνδυνο να παράσχουν σε αναθεωρητικές και αυταρχικές κυβερνήσεις ανά τον κόσμο βάσιμη νομιμοποίηση για παρόμοιες μονομερείς ενέργειες. Δεν είναι άλλωστε μυστικό πως στρατηγικοί ανταγωνιστές των ΗΠΑ, με (τουλάχιστον τυπικά) ακόμα λιγότερες εσωτερικές δημοκρατικές «αγκυλώσεις», όπως η Ρωσική Ομοσπονδία και η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, δείχνουν να εξετάζουν την ενίσχυση της έντασης στις δικές τους «γειτονικές» στρατιωτικές υποθέσεις σε Ουκρανία και Ταιβάν, αντίστοιχα. Υπό αυτή την έννοια, κανονικοποιώντας την εξω-εδαφική εφαρμογή του εθνικού δικαίου, παρακάμπτοντας ακόμη και τις εγχώριες δημοκρατικές διαδικασίες νομιμοποίησης μέσω του Κογκρέσου και μη επιδιώκοντας διεθνή έγκριση ή συνεργασία, οι ΗΠΑ παρέχουν έναν οδικό χάρτη πολύτιμης σημασίας για περιφερειακές δυνάμεις που φιλοδοξούν να επιβληθούν στους γείτονές τους, «κουρελοποιώντας» το ήδη καταρρακωμένο διεθνές δίκαιο και ακολουθώντας το δόγμα του «οι ισχυροί πράττουν ό,τι τους επιτρέπει η δύναμη τους και οι αδύναμοι υποχωρούν και το αποδέχονται».

«Πέραν όμως αυτών των (καθόλα βάσιμων) υποθετικών σεναρίων, η συγκεκριμένη επιχείρηση έλαβε επίσης χώρα εντός μιας ιδιαιτέρως δύσκολης περιόδου για τη διεθνή νομιμότητα, την πολυμέρεια και τους κανόνες των διεθνών σχέσεων, καθώς ήρθε να ακολουθήσει την ευθεία αμφισβήτηση της δικαιοδοσίας και της βαρύτητας του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου από, σχεδόν, σύσσωμο το Δυτικό κόσμο, ακολουθώντας τη διατύπωση κατηγοριών εναντίον του Μπέντζαμιν Νετανιάχου για εγκλήματα πολέμου και κατά της ανθρωπότητας. Αντίστοιχη στάση τήρησαν και οι στρατηγικοί σύμμαχοι της Ρωσίας απέναντι στο ένταλμα σύλληψης που εξέδωσε το ΔΠΔ για τον Βλαντίμιρ Πούτιν σχετικά με την εισβολή στην Ουκρανία δύο χρόνια νωρίτερα. Αμφότεροι, προφανώς αγνοώντας τα αντίστοιχα εντάλματα, συνεχίζουν ανενόχλητοι να επισκέπτονται τους στρατηγικούς τους εταίρους, καθιστώντας τα, ούτως ή άλλως στερούμενα μηχανισμών καταναγκασμού, εντάλματα του ΔΠΔ τυπικές υποδείξεις στερούμενες έννομων συνεπειών».

ΛΕΡΝΑΙΕΣ ΥΔΡΕΣ

Ο κόσμος θα έχει αντιληφθεί ότι όσο κι αν σκότωναν τους ηγέτες/ αξιωματούχους του Ιράν ξεφύτρωναν άλλοι σαν άλλη Λερναία Ύδρα.

Τον Σεπτέμβριο του 2024 σημειώθηκε μια πρωτοφανής επιχείρηση κατά της Χεζμπολάχ στον Λίβανο, όπου πέντε χιλιάδες συσκευές επικοινωνίας (κυρίως βομβητές/pagers και ασύρματοι), που χρησιμοποιούσαν μέλη της οργάνωσης ως πιο ασφαλές μέσο επικοινωνίας, εξερράγησαν ταυτόχρονα. Η ισραηλινή Μοσάντ φέρεται να παγίδευσε τις συσκευές πριν φτάσουν στον Λίβανο, τοποθετώντας μια μικρή ποσότητα εκρηκτικής ύλης. Από την έκρηξη σκοτώθηκαν ή τραυματίσθηκαν χιλιάδες σημαίνοντα μέλη της φιλοϊρανικής αυτής οργάνωσης.

Εν τούτοις σε λιγότερο από 2 χρόνια η Χεζμπολάχ εμφανίζεται τώρα πάλι δυνατή να επιτίθεται στο Ισραήλ. Οι -μέχρι στιγμής- 1.200 νεκροί και οι πάνω από 3.000 τραυματίες στον Λίβανο της τελευταίες ημέρες, (με 1 εκατομμύριο εκτοπισμένους) θα γεννήσουν τους μελλοντικούς μαχητές της οργάνωσης αυτής. Άλλη Λερναία Ύδρα και αυτή.

Ακόμα και τα ΜΜΕ δεν χαρακτηρίζουν τους φόνους των Ιρανών ηγετών σαν δολοφονίες αλλά σαν  «εξουδετέρωση» ή το πολύ κάποιες φορές σαν «εξόντωση».

Για να μην παρεξηγηθώ, δεν κλαίω για τους μουλάδες, αλλά για την Διεθνή Τάξη πραγμάτων που μάλλον σαν «αταξία»  πρέπει να χαρακτηρίζεται, για να χρησιμοποιήσουμε τον πιο διακριτικό τρόπο απόδοσης της, όπου βέβαια δεν υπερισχύει πια το Διεθνές Δίκαιο αλλά ο νόμος του ισχυροτέρου με τις πιο πάνω συμπεριφορές των ΗΠΑ, να μετατρέπεται σε νόμο της ζούγκλας, όπου ο πιο ισχυρός ηγέτης κράτους θα κατασπαράζει τον άλλο ηγέτη ενός άλλου κράτους που δεν του αρέσει.

ΜΗΠΩΣ Ο ΕΠΟΜΕΝΟΣ ΣΤΟΧΟΣ, ΘΑ ΕΙΝΑΙ Ο ΖΕΛΕΝΣΚΙ;

Πολύ φοβάμαι ότι η απόπειρα φόνου του επόμενου εκτός Ιράν ηγέτη  κράτους δεν θα είναι οι Νετανιάχου, Τραμπ και Πούτιν που προστατεύονται επαρκώς αλλά τώρα που η προσοχή είναι στραμμένη στον ιρανικό πόλεμο αυτός θα είναι ο Ουκρανός Ζελένσκι.

Προοίμιο, μεταξύ άλλων, ήταν και η αναφορά του Πούτιν ότι είχε στοχευθεί η εξοχική κατοικία του από Ουκρανικά drones, ο οποίος ισχυρισμός, διαπιστώθηκε από τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες ότι ήταν ψέμα, πράγμα που εξόργισε τον Τραμπ γιατί του είχε παραπονεθεί σχετικά στο τηλέφωνο ο Πούτιν.

Αν τώρα ο Πούτιν προβεί στην αποτρόπαια πράξη, τι θα μπορούσε να του προσάψει ο Τραμπ,  ύστερα από αυτά που έχει κάνει αυτός κατά του Μαδούρο και των Ιρανών ηγετών; Όταν μάλιστα προχθές ονόμασε τον πόλεμο κατά του Ιράν «ειδική στρατιωτική επιχείρηση» (κατά το πρότυπο του Πούτιν);

Σε άρθρο μου με τίτλο μυαλό του Πούτιν έγραφα: Ο Τραμπ προσβλέπει σε επιχειρηματική συμφωνία με τον Πούτιν (μεταξύ άλλων) για εκμετάλλευση του βορείου πόλου, όπου έχουν λιώσει οι πάγοι και είναι δυνατή η εξόρυξη ενεργειακών ορυκτών ανυπολόγιστης αξίας, συμφωνώντας απόλυτα μαζί του περί ανυπαρξίας της κλιματικής αλλαγής. Επίσης ο Πούτιν με την ολοκληρωτική κατάληψη της Ουκρανίας, μπορεί να προσφέρει στον Τραμπ πολύ περισσότερα από τις σπάνιες γαίες και ορυκτά της απ’ ότι θα έκανε ο Ζελένσκι. Ποιος έχει ανάγκη πια την Γροιλανδία; Η απαξίωση Ζελένσκι προάγγελος της εξόντωσης του.

Η αιχμή του δόρατος της Ουκρανικής αντίστασης και η προσωποποίηση της ψυχής της, καθώς και εμπνευστής της δεν είναι άλλος από τον νόμιμα εκλεγμένο πρόεδρο της Βολοντιμίρ Ζελένσκι.

Πως λοιπόν κάμπτεις την αντίσταση των Ουκρανών; Μα φυσικά πρώτα από όλα εξοντώνοντας με φυσικό τρόπο τον ηγέτη τους, αφού όμως τον απαξιώσεις ακόμα και στα μάτια του λαού του, ώστε να  μειώσεις τις αντιδράσεις. Έτσι εξηγήθηκε από πολλούς ότι ο δημόσιος διάλογος στην πρώτη συνάντηση στον Λευκό Οίκο ήταν προσχεδιασμένος με αυτό τον σκοπό.

Ειπώθηκε λοιπόν από τον Τραμπ (προφανώς καθοδηγούμενο από τους μέτρ της ρωσικής προπαγάνδας) ότι ο Ζελένσκι είναι ένας μέτριος κωμικός, διεφθαρμένος γιατί δήθεν καταχράστηκε τα μισά δισεκατομμύρια της Αμερικανικής βοήθειας για τον πόλεμο. Ένας δικτάτορας που εν μέσω πολέμου εισβολέων και όταν ο κόσμος δυσκολευόταν να ξεμυτήσει από τα σπίτια του, εδώ και 6 μήνες τώρα που έληξε η θητεία του δεν είχε κάνει εκλογές! Όταν αδικαιολόγητα κατά τον Τραμπ είχε κηρυχθεί η χώρα σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης, αναστέλλοντας όπως ήταν φυσικό τις δημοκρατικές διαδικασίες εκλογών! (Σημειωτέον ότι ο Ζελένσκι εξελέγη το 2019 με ποσοστό 75%).

Μια από τις τελευταίες δηλώσεις Τραμπ για τον Ζελένσκι είναι ότι θα ήταν καλύτερα γι’ αυτόν να κατέφευγε εξόριστος στο Παρίσι! Υπονοώντας ότι από το να τον σκοτώσουν καλύτερα να γλιτώσει παραιτούμενος και πηγαίνοντας εκεί. Γιατί αυτός θα είναι ο επόμενος στόχος από τον Πούτιν, δηλαδή η φυσική εξόντωση του προέδρου Ζελένσκι με κάποιο τρόπο όπως έγινε και με τον Πριγκόζιν της Βάγκνερ που παραδόθηκε και μετά από καιρό έπεσε το αεροπλάνο του, αλλά και με άλλους πολλούς αντιπάλους του κόκκινου τσάρου.(Όπως τους, Νεμτσώφ, Λιτβινένκο, Ναβάλνι) .

Να θυμίσουμε εδώ ότι το 2004-2005 είχε ηγηθεί της «Πορτοκαλί επανάστασης» στην Ουκρανία ο μετέπειτα εκλεγείς πρόεδρος Βίκτωρ Γιουσένκο -λόγω διαπιστωμένης νοθείας στις εκλογές του 2004- κατά τις οποίες ο Γιουσένκο (-γνωστός για τις αντιρωσικές απόψεις του-) είχε προεκλογικά μυστηριωδώς δηλητηριαστεί με διοξίνη, αλλά επέζησε.

Τελευταία ο Τραμπ (μέσα στα πολλά αντικρουόμενα που λέει) ζήτησε να γίνουν εκλογές στην Ουκρανία και να αποσυρθεί ο Ζελένσκι!

Θα τελειώσω με ένα χιουμοριστικό σκίτσο  που δημιούργησα στην φαντασία μου με αφορμή την προμηνών δήλωση του Τραμπ να είναι, ότι μετά τον nobel ειρήνης, επιθυμία του είναι να πάει στον παράδεισο!

Τον φαντάστηκα λοιπόν έξω από τις πύλες του παραδείσου, συνοδευόμενο από άνδρες της task force με προτεταμένα τα όπλα τους να ζητά από τον Άγιο Πέτρο να του ανοίξει να μπει.

Το επιπλέον δε επιχείρημα του προς αυτόν να είναι: «Ξέρεις πόσους ανθρώπους σου έχω στείλει εγώ εδώ πέρα ;»

* Ο Λάμπρος Ροϊλός είναι συντ. δικηγόρος παρ’Αρείω Πάγω, συγγραφέας, ερευνητής

Γράφει ο Λάμπρος Ροϊλός*

Ζητώντας πάντα πολύ περισσότερα από αυτά που συνήθως δέχεται τελικά να πάρει.

Έχοντας μάλιστα απειλήσει με εξόντωση τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν Αλί Χαμεϊνί ο οποίος φέρεται να κρύβεται σε υπόγειες εγκαταστάσεις.

Έτσι έχει ήδη το αεροπλανοφόρο Αbraham Lincoln με στολίσκο τοποθετημένο στην είσοδο του Περσικού κόλπου στα ανοικτά του Ομάν και έχει διατάξει και δεύτερο αεροπλανοφόρο το Gerald Ford να μεταβεί εκεί. Παράλληλα έχει ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με το Ιρανικό καθεστώς με τις οποίες ξεκινάει τον δεύτερο γύρο τους την Τρίτη 17/2 . Την ίδια ώρα οι Φρουροί της Επανάστασης διεξάγουν ασκήσεις στον Κόλπο με πραγματικά πυρά;.

Οι απαιτήσεις του Τραμπ ευθυγραμμιζόμενες τώρα με αυτές του Ισραήλ είναι (α) οριστικό τέλος στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν με εμπλουτισμό ουρανίου εξοπλιστικό ή μη. (β) τον περιορισμό του βεληνεκούς του πυραυλικού του συστήματος και (γ) διακοπή κάθε βοήθειας σε φιλοϊρανικές παραστρατιωτικές δυνάμεις/ οντότητες (Χαμάς, Χεσμπολάχ, Χούτι κ.α.).

Οι Ιρανοί συζητούν μόνο για περιορισμό του πυρηνικού τους προγράμματος για στρατιωτικούς σκοπούς. Τίποτα άλλο, σε αντάλλαγμα με άρση κάποιων κυρώσεων.

Μεσολάβησε πιο πριν ο βομβαρδισμός των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν από την Αμερικανική αεροπορία την 22/6/25 με τίτλο της επιχείρησης το «Σφυρί του Μεσονυκτίου» (-αφού πάλι είχαν προηγηθεί συζητήσεις μεταξύ των 2 πλευρών στον λεγόμενο πόλεμο των 12 ημερών με το Ισραήλ-) καθώς και οι πρόσφατες εσωτερικές αναταραχές για κοινωνικούς, οικονομικούς λόγους κατά του καθεστώτος των Μουλάδων με χιλιάδες νεκρούς. Κάτι παρόμοιο σε πιο ήπια μορφή εξεγέρσεων και με λιγότερους νεκρούς είχε συμβεί μετά την δολοφονία τον Σεπτέμβριο 2022 της Μαχσά Εμινί για τον λόγο ότι δεν φορούσε σωστά την μαντήλα της.

Ιστορικά πρέπει να λάβουμε υπόψιν για τις σχέσεις των τελευταίων ετών μεταξύ ΗΠΑ-Ιράν-Ισραήλ τα εξής δεδομένα (πού αντλώ από το βιβλίο μου ΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΙΡΩΝ εκδόσεις Παπαζήση 2023):

Η διεθνής συμφωνία JCPOA του 2015.

Με την συμφωνία αυτή των 6 με το Ιράν, για τον έλεγχο του πυρηνικού του προγράμματος την JCPOA (Joint Comprehensive Plan of Action- Κοινό Σύμφωνο Κατανόησης για Σχέδιο Δράσης) του 2015, αυτή η υπόθεση είχε μπει σε ένα σωστό δρόμο.

Ειδικότερα για την JCPOA: Οι συμβαλλόμενες χώρες με το Ιράν ήσαν οι ΗΠΑ, Αγγλία, Γαλλία, Γερμανία, Ρωσία και Κίνα.

Σε αυτήν προβλεπόταν:

Ο περιορισμός του εμπλουτισμού Ουρανίου σε μόλις 3,67%, καθώς και του αριθμού των συσκευών φυγοκέντρησης για τον εμπλουτισμό. Προβλέπονταν παράλληλα τακτικοί, εξονυχιστικοί έλεγχοι των πυρηνικών εγκαταστάσεων από επιθεωρητές της ΔΕΑΕ (Διεθνούς Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας) (IAEA).

Μεσολαβούν τα πιο κάτω γεγονότα που θα μπορούσαν να έχουν δυναμιτήσει και τελείως διαλύσει την συμφωνία αυτή:

Και ενώ οι όροι του συμφώνου τηρούνταν κατά γράμμα, όπως επιβεβαίωναν και οι επιθεωρητές της ΔΕΑΕ, στις 8/5/2018 οι ΗΠΑ με τον Τραμπ πρόεδρο αποσύρθηκαν από το σύμφωνο JCPOA (με τον Νετανιάχου πρόεδρο του Ισραήλ να επικροτεί), ενώ οι άλλες χώρες/μέρη ενέμειναν στην τήρηση της συμφωνίας.

Οι ΗΠΑ στις 8/4/2019 χαρακτηρίζουν τους Φρουρούς της Επανάστασης, που αποτελούν τμήμα του Ιρανικού στρατού, τρομοκρατική οργάνωση.

Αρχές Μαΐου 2019 ο Τραμπ στέλνει αεροναυτική δύναμη με το αεροπλανοφόρο Αβραάμ Λίνκολν στην περιοχή του Περσικού κόλπου επίσης ενός αμφίβιου αποβατικού πλοίου, αεροπλάνων F52 (με δυνατότητα μεταφοράς ακόμα και πυρηνικών), F16 και τα νέα F35. Επίσης μια συστοιχία πυραύλων Patriot.

Την 3/1/2020 δολοφονείται στη Βαγδάτη με Αμερικανικό drone και διαταγή Τραμπ ο επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης Ιρανός στρατηγός Κασέμ Σουλεϊμάνι.

Στις 3/11/2020 κερδίζει τις Αμερικανικές προεδρικές εκλογές ο δημοκρατικός Μπάϊντεν και δηλώνει ότι θα επαναφέρει τις ΗΠΑ στο σύμφωνο JCPOA του 2015 (πράγμα που τελικά δεν έκανε). Ήταν όμως να αναλάβει τα καθήκοντα του στις 20/1/2021.

Έτσι στις 25/11/2020 ο Τραμπ στέλνει στον Περσικό κόλπο το αεροπλανοφόρο Νίμιτς, και στις 27/11/2020 δολοφονείται ο «πατέρας του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν» Μοσέν Φαριζαντέχ με τρόπο που παραπέμπει στο Ισραήλ και την Μοσάντ..

Τότε πάλι με την συγχορδία του Ισραήλ είχαν μαζευτεί μαύρα σύννεφα ενδεχόμενου πολέμου με το Ιράν, που απεφεύχθη λόγω και της ψύχραιμης αντίδρασης του Ιράν, και των λοιπών συμβαλλομένων, Αγγλίας, Γαλλίας, Γερμανίας, Κίνας και Ρωσίας που ενέμειναν στην τήρηση της συμφωνίας.

Συμφωνία όμως, που λόγω της επιβολής οικονομικών κυρώσεων των ΗΠΑ επί των συνεργαζόμενων με το Ιράν εταιριών των χωρών αυτών , όσον αφορά το οικονομικό της σκέλος δεν μπορούσε να τηρηθεί

Φρονούμε ότι το αντικειμενικά βέβαιο είναι, ότι το σύμφωνο JCPOA θα μπορούσε μέσω της επιτήρησης της ΔΕΑΕ και των περιορισμών που είχε θέσει στο Ιράν να ελέγξει το συγκεκριμένο πρόβλημα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν τουλάχιστον μέχρι το 2025 όπως προέβλεπε η συμφωνία αυτή..

(Α) Πως θα διεξαγόταν ένας πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν-Ισραήλ;

(α) Λόγω των εν δυνάμει παλαιών πιθανοτήτων συγκρούσεως υπάρχουν έτοιμα πλάνα από πλευράς Ισραήλ και ΗΠΑ αεροπορικής εισβολής τους στο Ιράν που συνδυαζόμενη με κυβερνοεπίθεση του προγράμματος Nitro-Zeus είναι ικανή να εξουδετερώσει: Την αεράμυνα, τα συστήματα εντολής/ ελέγχου των Ιρανών, τα συστήματα επικοινωνίας, τα ραντάρ, τα μέσα

μεταφορών, τους σταθμούς ηλεκτρικής ενέργειας, το τραπεζικό σύστημα και γενικότερα οτιδήποτε χρησιμοποιεί για τη λειτουργία του υπολογιστές ή παρόμοια ηλεκτρονικά κυκλώματα.

Ειδικώτερα οι Αμερικανοί ή οι Ισραηλινοί θα επιδιώξουν να βομβαρδίσουν και να εξουδετερώσουν τις πυραυλικές, πυρηνικές εγκαταστάσεις, αντιαεροπορικά συστήματα και τις εγκαταστάσεις υποδομών, ενέργειας, τηλεπικοινωνίας, μεταφορών. Ακόμη και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις προκειμένου να πλήξουν την οικονομία του Ιράν. Αυτό θα γινόταν, αφενός με τα βομβαρδιστικά αεροπλάνα, πυραύλους Patriot αλλά και με ταυτόχρονη κυβερνοεπίθεση του προγράμματος Nitro Zeus. Το τελευταίο οι Αμερικανοί σε συνεργασία με τους Ισραηλινούς, το έχουν εξελίξει από το 2010 τα τελευταία χρόνια και αυτό θα νέκρωνε τις δυνατότητες αντίδρασης των Ιρανών.

Επίσης θα επιδιώξουν να εξοντώσουν τα Ιρανικά ηγετικά στελέχη σε πολιτικό και στρατιωτικό επίπεδο.

Το Ιράν δεν είναι Ιράκ. Εκεί υπήρξε και πρόσβαση των Αμερικανών σε ανθρώπους της διοίκησης του Σαντάμ. Σαν βάση δε του νέου καθεστώτος που εγκαθίδρυσε η Αμερική εκεί είχε τους Σιίτες, (που αποτελούσαν το 60% του πληθυσμού) ενώ επί Σαντάμ κυβερνούσαν οι αντιφρονούντες Σουνίτες. Το Ιράν είναι καθαρά Σιιτικό.

Είναι μια χώρα των ενενήντα εκατομμυρίων με έκταση 1.648.195 τετραγωνικών χιλιομέτρων, δηλαδή τρεις φορές μεγαλύτερη από την Γαλλία.

Οι 120.000 στρατιώτες που εξέταζαν οι Αμερικανοί σε σύσκεψη να στείλουν τον Μάϊο 2019, κατά τον ναύαρχο Σταυρίδη και άλλους στο πεντάγωνο, θα αρκούσε μόνο για να αμυνθούν σε θέσεις εκτός του Ιράν. Για εισβολή επί Ιρανικού εδάφους θα χρειαζόταν πολύ μεγαλύτερος αριθμός.

Επομένως από τα πιο πάνω προκύπτει, ότι θα ήταν αδιανόητη μια στρατιωτική κατοχή του Ιράν σε βάθος χρόνου.

(β) Από την άλλη το Ιράν διαθέτει -σύμφωνα με ειδικούς- το μεγαλύτερο και το πιο πλουραλιστικό οπλοστάσιο πυραύλων στην Μέση Ανατολή, που έχει μάλιστα αναπτύξει σε συνεργασία με την Βόρειο Κορέα και τη Λιβύη. Αυτό μπορεί να πλήξει τόσο τον Αμερικανικό στόλο, όσο και το Ισραήλ. Επίσης το Ιράν έχει την δυνατότητα (κατά τους ισχυρισμούς του) όχι μόνον να αποκρούσει τις κυβερνοεπιθέσεις, αλλά να αντεπιτεθεί με κυβερνοεπιθέσεις από μέρους του σε Αμερική/Ισραήλ. Άλλωστε οι Ιρανοί έχουν αποδείξει με κυβερνοεπιθέσεις το 2012 στην Αμερική, σε τράπεζες, χρηματοπιστωτικές αγορές, στρατιωτικούς στόχους και στο καζίνο του Las Vegas, ότι μπορούν να δημιουργήσουν σοβαρό πρόβλημα.

Επίσης οι Ιρανοί μέχρι και πρόσφατα έχουν απειλήσει ότι αν χρειαστεί, μπορούν να κλείσουν την δίοδο στον Περσικό κόλπο από τα στενά του Ορμούζ, μέσα από τα οποία διακινείται το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου.

Η Ρωσία αν και σύμμαχος του Ιράν τηρεί στάση αναμονής. Δεν θα διακινδυνεύσει να εμπλακεί σε πόλεμο όπου συμμετέχουν δύο πυρηνικές δυνάμεις (ΗΠΑ και Ισραήλ), αλλά ευρισκόμενη άλλοτε σε συμμαχία με το Ιράν στην Συρία και σε καλές εμπορικές, πολιτικές σχέσεις με αυτό, φρονούμε ότι θα συνδράμει με κάποιο τρόπο. Το πιθανότερο είναι ότι θα ετοιμάζεται για ενίσχυση του Ιράν σε κυβερνοεπιθέσεις, αμυντικά και επιθετικά, αφού δεν θα μπορεί να αποδειχθεί η ανάμειξη της με την μορφή που διεξάγονται αυτές στον κυβερνοχώρο. Έχει επίσης υποσχεθεί σε ανύποπτο χρόνο οικονομική/εμπορική βοήθεια.

(Β) Πόλεμος από εσφαλμένη εκτίμηση ή ατύχημα:

Τον Μάϊο 2019 στην αντίστοιχη συσσώρευση της ναυτικής δύναμης των ΗΠΑ στον Κόλπο υπήρξαν προειδοποιήσεις μεταξύ άλλων και του Υπουργού Άμυνας της μεγάλης Βρετανίας Χάμοντ καθώς και του Αμερικανού ναυάρχου James Σταυρίδη (πρώην διοικητή του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη) που θεωρούσαν ότι με τη συσσώρευση δυνάμεων και την κλιμάκωση της έντασης στην περιοχή, από λάθος υπολογισμό ή ατύχημα μπορεί να προκληθεί θερμό επεισόδιο και έκρηξη πολέμου.

Τα μικρά ταχύπλοα σκάφη των Φρουρών της Επανάστασης συνηθίζουν παραδοσιακά να πλησιάζουν Αμερικανικά πλοία στον κόλπο και να είναι ανεξέλεγκτα (ακόμα και από την Ιρανική κεντρική διοίκηση) για επιθέσεις. Το ίδιο ισχύει και για αντίστοιχα Ιρανικά drones.

Στα πιο πάνω προστέθηκε πρόσφατα στον Ιρανικό στόλο ένα νέο τελευταίου τύπου stealth αντιτορπιλικό που διαφεύγει από τα ραντάρ.

Οι Ιρανοί μέχρι και πρόσφατα έχουν απειλήσει ότι αν χρειαστεί, μπορούν να κλείσουν την δίοδο στον Περσικό κόλπο από τα στενά του Ορμούζ. Μέσα από αυτά διακινείται το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου.

(Γ) Οι λόγοι για την επέκταση του πολέμου με το Ιράν:

Υπάρχουν επιπροσθέτως σοβαροί λόγοι για τους οποίους η ακραία εθνικιστική σημερινή Ισραηλινή κυβέρνηση θα μπορούσε να μπει στον πειρασμό να επεκτείνει τον πόλεμο κατά του Ιράν, και αυτοί είναι:

Το γεγονός ότι το Ιράν αποτελεί την μόνη μόνιμη σοβαρή στρατιωτική απειλή για το Ισραήλ.

Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. (Αν και αυτό ελεγχόταν σε μεγάλο βαθμό από την συνθήκη JCPOA 2015, ο Τραμπ το τορπίλησε καταγγέλλοντας την διεθνή συμφωνία).

Το ότι η αεροπορική εισβολή και καταστροφή των πυρηνικών/πυραυλικών εγκαταστάσεων του Ιράν αποτελεί τον πολυετή, διαχρονικό, διακαή πόθο, των Ισραηλινών.

Το γεγονός ότι στο άμεσο παρελθόν ήλεγχε σε μεγάλο βαθμό με φιλοϊρανικές δυνάμεις στρατιωτικά το τόξο, Ιράκ- Συρίας- Λιβάνου- Υεμένης.

Το ότι αποτελεί την μεγαλύτερη ανταγωνίστρια πετρελαιοπαραγωγό χώρα της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ότι χρηματοδοτεί/ τροφοδοτεί τους αντάρτες Χούτι στην Υεμένη, τους οποίους μάχεται η Σαουδική Αραβία και την ανταγωνίζεται σε επιρροή στην περιοχή. Η τελευταία είναι σύμμαχος των ΗΠΑ, συνδεόμενη με πολυετείς συμβάσεις εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων σε εξοπλιστικά. Ενώ έχει απειλήσει επανειλημμένα με πόλεμο το Ιράν.

(Δ) Οι αποτρεπτικοί λόγοι για τους οποίους οι εμπλεκόμενοι θα θελήσουν να τον αποφύγουν:

Γιατί μπορεί να οδηγήσει σε απώλειες στον Αμερικανικό στόλο ή στις Αμερικανικές βάσεις στην περιοχή.

Γιατί θα είναι καταστροφικός για την οικονομία του Ιράν, αλλά και των ΗΠΑ. Ο πόλεμος -και ιδιαίτερα αν κλείσουν τα στενά του Ορμούζ -θα σημάνει άνοδο του πετρελαίου πάνω από 100 $ το βαρέλι. Για δε την Αμερική που είναι ο μεγαλύτερος καταναλωτής και εισαγωγέας αν διαρκέσει, θα είναι μεγάλη οικονομική ζημιά με υπέρογκο και το στρατιωτικό/ οικονομικό κόστος. Θα είναι καταστροφικός και για την παγκόσμια ειρήνη και οικονομία.

Μπορεί να στοιχίσει ακριβά στο Ισραήλ σε έμψυχες και υλικές/οικονομικές απώλειες.

Είναι ενδεχόμενο να έχει θετικό ή αρνητικό αντίκτυπο για τον Τραμπ εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ.

Να επισημάνουμε ότι ο κοινός εχθρός/εισβολέας ενώνει τον λαό του υφιστάμενου την εισβολή.

Ότι επίσης στην προσπάθεια αλλαγής καθεστώτος μπορεί να προκύψει στρατιωτικό καθεστώς των Φρουρών της Επανάστασης αντί για το υφιστάμενο Θεοκρατικό.

Ο κίδυνος ζημίας των επιτιθέμενων από τις κυβερνοεπιθέσεις του αμυνόμενου.

Αποτελεί κοινό μυστικό ότι το Ισραήλ διαθέτει περί τα 200 πυρηνικά όπλα και αν τα βρει σκούρα μπορεί ακόμα και να καταφύγει σε αυτά. Με ανυπολόγιστες διεθνείς οικολογικές, οικονομικές και πολιτικές επιπτώσεις.

ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΤΑΛΗΞΗ

Ας ελπίσουμε λοιπόν ότι επειδή το αποτέλεσμα τέτοιας επέκτασης της σύρραξης θα είναι lose/lose για όλους, τελικά θα αποφευχθεί, ακόμα και αν στην πορεία προκύψει τυχόν λάθος εκτίμηση ή ατύχημα.

Εν όψει των ανωτέρω θεωρώ πιθανώτερο το ενδεχόμενο ο Τραμπ να αρκεστεί σε μια συμφωνία για τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν για ειρηνικούς μόνον σκοπούς με τον αυστηρό έλεγχο από επιθεωρητές της ΔΕΑΕ (Διεθνούς Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας) (IAEA)στα πλαίσια της προηγούμενης διεθνούς σύμβασης JCPOA 2015 που ο Τραμπ είχε καταγγείλει (τραγική ειρωνία) κομπάζοντας βέβαια ότι πέρασε το δικό του, και ότι απέτρεψε άλλον ένα πόλεμο. Με υπόσχεση της μελλοντικής άρσης κάποιων κυρώσεων για το Ιράν.

*Ο Λάμπρος Ροϊλός είναι συντ. δικηγόρος παρ’Αρείω Πάγω, συγγραφέας, ερευνητής

Του Λάμπρου Ροϊλού*

Παρόμοια περίπτωση ήταν και η στρατιωτική ενέργεια του Τραμπ στην Βενεζουέλα για την αλλαγή καθεστώτος  που σαν πραγματικό κίνητρο ήταν τα μεγαλύτερα κοιτάσματα πετρελαίου στον κόσμο που διαθέτει αυτή η χώρα. Η υποψία αναλυτών ότι είχε βάλει στόχο τα θέματα αυτά, έγινε αργότερα με ανοιχτή δήλωση και αποκαλυφθέν σχέδιο ωμής πραγματικότητας από τον ίδιο τον Αμερικανό πρόεδρο χωρίς υπεκφυγές.

Για να διαπιστωθεί όμως πολύ σύντομα ότι ο «μαύρος χρυσός» είναι «μαύρος» αλλά όχι «χρυσός» αφού θα απαιτηθούν πολλά δισεκατομμύρια επενδύσεων μόνο και μόνο για να επανέλθει η χώρα αυτή στην ημερήσια παραγωγή των τριών εκατομμυρίων βαρελιών που είχε πριν 10 χρόνια από τις 800.000 που έχει τώρα μάλιστα σε ένα πολιτικά ασταθές περιβάλλον στο οποίο πετρελαϊκές εταιρείες διστάζουν να προχωρήσουν σε επενδύσεις πλην της chevron που ήδη δραστηριοποιείται εκεί από χρόνια.

Άνθρακες όμως φρονούμε ότι θα αποδειχθεί ο θησαυρός και των σπάνιων γαιών/ ορυκτών της Γροιλανδίας όπως θα αναλυθεί πιο κάτω.

Προκειμένου όμως να δούμε πρώτα την τωρινή υπάρχουσα κατάσταση στην εξόρυξη, εμπόριο και εκμετάλλευση των σπάνιων γαιών παγκοσμίως, παραθέτω σχετικά αποσπάσματα από το βιβλίο μου "ΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΙΡΩΝ" (εκδόσεις Παπαζήση Οκτώβριου 2023):

Η γεωπολιτική των πρώτων υλών και των «σπάνιων γαιών»:

Εκτός από την πολιτική βούληση και τον πακτωλό των χρημάτων για μετάβαση στην «πράσινη ενέργεια» των ΑΠΕ, θα απαιτηθεί και γεωπολιτικός σχεδιασμός, για την εύρεση, εξόρυξη, επεξεργασία και διανομή των αναγκαίων Κρίσιμων Ορυκτών Πρώτων Υλών (ΚΟΠΥ), των αναγκαίων για την υλοποίηση τους.

Στο συνέδριο των RawMat που έγινε τον Σεπτέμβριο του 2021 στην Ελλάδα συνετάγη μια λίστα 83 πρώτων υλών, 30 εκ των οποίων θεωρήθηκαν κρίσιμες. Σε αυτές ήσαν οι 17 σπάνιες γαίες, το Γερμάνιο, το κοβάλτιο, ο γραφίτης, το λίθιο, ο φωσφόρος κ.λπ.

Τα στοιχεία αυτά και ιδιαίτερα των σπάνιων γαιών είναι απαραίτητα για την κατασκευή κινητών τηλεφώνων, ηλεκτρικών αυτοκινήτων, φωτοβολταϊκών λαμπτήρων, τουρμπινών ανεμογεννητριών, οθονών υγρών κρυστάλλων, μπαταριών, ασύρματων ηλεκτρικών εργαλείων, καταλυτικών μετατροπέων, ηχείων, ακουστικών κ.α. ειδών προηγμένης τεχνολογίας που το αμερικανικό πεντάγωνο θεωρεί αναγκαία ακόμη και για την αμυντική ασφάλεια των ΗΠΑ (όπως π.χ. για την κατεύθυνση πυραύλων).

Θα απαιτηθεί για την επίτευξη της μετάβασης σε πράσινη ενέργεια, ο εξαπλασιασμός στην εξόρυξη των ΚΟΠΥ τα επόμενα χρόνια, όπως: σπάνιες γαίες, χαλκός, πυρίτιο, κοβάλτιο, νικέλιο, λίθιο κ.α.

Ένα συμβατικό αυτοκίνητο χρειάζεται για την κατασκευή του 30 κιλά ΚΟΠΥ, ενώ ένα ηλεκτρικό απαιτεί 200 τέτοια κιλά ανά όχημα.

Κυρίαρχος η Κίνα:

Το 85% κατασκευής των φωτοβολταϊκών panels βρίσκεται σε κινεζικά χέρια.

Οι ΗΠΑ το 2019 πραγματοποίησαν το 80% των εισαγωγών τους σε σπάνιες γαίες από την Κίνα.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξαρτάται κατά 98% για εισαγωγή σπάνιων γαιών (π.χ. για off shore αιολικά), από την Κίνα. Κατά 98% για βορικό άλας από την Τουρκία. Κατά 78% λίθιο (για μπαταρίες) από την Χιλή. Κατά 71% πλατίνα (για ηλεκτρικό εξοπλισμό) από τη νότια Αφρική. Κατά 68% κοβάλτιο από το Κογκό. Κατά 64% βωξίτη (για αλουμίνιο) από την Γουϊνέα.

Η Γροιλανδία: με έκταση όση αυτή του Μεξικού, αλλά με 56.000 κατοίκους και ημιαυτονομία (υπαγόμενη διοικητικά στην Δανία) έχει αρχίσει να αποψιλώνεται από πάγους δημιουργώντας ένα εφιαλτικό σενάριο ανόδου των θαλασσών κατά 7 μέτρα, (αν λιώσουν τελείως αυτοί). Αυτό όμως άνοιξε την όρεξη σε πολλούς, γιατί μετά την Κίνα, η Γροιλανδία φαίνεται να έχει ένα από τα πλουσιότερα γνωστά υπεδάφη σε «σπάνιες γαίες». Έχοντας τουλάχιστον τα περισσότερα από τα 17 στοιχεία των σπάνιων γαιών όπως λανθάνιο, πρασεοδύμιο, προμήθειο κλπ (αλλά και επιπλέον σίδερο, χαλκό και ψευδάργυρο) .

Χέρι βέβαια σε αυτά έχει ήδη βάλει η Κίνα τουλάχιστον στο 12%.

Μετά τις άκαρπες προσπάθειες του κ. Τραμπ (στην 1η του θητεία) να αγοράσει την Γροιλανδία όπως είχε εκφράσει την επιθυμία για τους πιο πάνω λόγους, μαθαίναμε ότι οι Τζ.Μπέζος, Μπιλ Γκέϊτς και Μ.Μπλούμπεργκ, ένωναν τότε τις δυνάμεις τους για την εκμετάλλευση της περιοχής αυτής.

Υπολογίζεται ότι η ετήσια ζήτηση παγκόσμιως για σπάνιες γαίες ανέρχεται σήμερα  περίπου στους 250.000 τόνους. Ενώ η Κίνα ελέγχει το 35% των κοιτασμάτων διεθνώς, όταν χαρακτηριστικά το 2020 είχε το 60% της παγκόσμιας εξόρυξης/ παραγωγής με 140.000 μετρικούς τόνους, έναντι 38.000 των ΗΠΑ. Αντίστοιχα σε αποθέματα η Κίνα προηγείται με 44 εκατομμύρια μετρικών τόνων, η Βραζιλία με 22, η Ρωσία με 12, ενώ οι ΗΠΑ μόλις με 1,4.

Επιπλέον η Κίνα μονοπωλεί τόσο το upstream όσο και το downstream στις σπάνιες γαίες. Δηλαδή τόσο την παραγωγή όσο και την διήθηση/ επεξεργασία. Έτσι το Πεκίνο έχει αποκτήσει ένα γεωστρατηγικό πλεονέκτημα, ασκώντας ασφυκτική πίεση στην Ευρωπαϊκή, Αμερικανική και Ιαπωνική καινοτόμο βιομηχανία.

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των πέντε χωρών στις οποίες η Ευρωπαϊκή Ένωση αποβλέπει για προμήθειες σπάνιων γαιών μαζί με τις Γροιλανδία, Σουηδία, Φιλανδία και Νορβηγία. Στη Γροιλανδία έπεσε η κυβέρνηση, όταν οι ημιαυτόνομοι Γροιλανδοί αντέδρασαν στα σχέδια κινεζικής εταιρίας εξόρυξης σπάνιων γαιών, να εναποθέσει ακατέργαστα τοξικά και ραδιενεργά απόβλητα στην φύση της Γροιλανδίας.

Τέλος η εναγκάλιση των Ταλιμπάν από την Κίνα μετά την κατάληψη της εξουσίας στο Αφγανιστάν, κρύβουν το αξίας (κατά την έκδοση του The Hill) τριών τρισεκατομμυρίων δολαρίων ορυκτό πλούτο σε σπάνιες γαίες (όπως λάνθάνιο, νεοδήμιο, δημήτριο καθώς και φλέβες λιθίου, αλουμινίου, χρυσού, αργύρου, ψευδαργύρου και υδραργύρου).

Άνθρακες ο θησαυρός

Οι σπάνιες γαίες και τα προβλήματα της εν γένει εκμετάλλευσης τους στην Γροιλανδία σύμφωνα με πρόσφατη δημοσίευση του Associated Press:

Το σκληρό περιβάλλον της Γροιλανδίας, η έλλειψη βασικών υποδομών και η δύσκολη γεωλογία έχουν μέχρι στιγμής εμποδίσει οποιονδήποτε να κατασκευάσει ένα ορυχείο για να εξορύξει τα περιζήτητα στοιχεία σπάνιων γαιών. Ακόμα κι αν ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επικρατήσει στην προσπάθειά του να αναλάβει τον έλεγχο του αρκτικού νησιού, αυτές οι προκλήσεις δεν θα εξαφανιστούν.

Ο Τραμπ έχει δώσει προτεραιότητα στο να σπάσει τον ασφυκτικό παγκόσμιο έλεγχο της Κίνας στην παγκόσμια προσφορά σπάνιων γαιών αφού οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν εκτεταμένους δασμούς την περασμένη άνοιξη. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει επενδύσει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια και μάλιστα έχει αποκτήσει μερίδια σε αρκετές εταιρείες. Τώρα ο πρόεδρος προωθεί και πάλι την ιδέα ότι η απόσπαση του ελέγχου της Γροιλανδίας από τη Δανία θα μπορούσε να λύσει το πρόβλημα.

Η Γροιλανδία έχει σημαντικά κοιτάσματα, αλλά το μεγαλύτερο μέρος της επικράτειάς της είναι περικυκλωμένο από πάγο και ανεξερεύνητο.

Αλλά η Γροιλανδία μπορεί να μην είναι σε θέση να παράγει σπάνιες γαίες για χρόνια - αν όχι ποτέ. Ορισμένες εταιρείες προσπαθούν ούτως ή άλλως, αλλά οι προσπάθειές τους να ανακαλύψουν μερικούς από τους 1,5 εκατομμύρια τόνους σπάνιων γαιών που είναι εγκλωβισμένοι σε βράχο στη Γροιλανδία γενικά δεν έχουν προχωρήσει πέρα από το στάδιο της εξερεύνησης.

Η γοητεία του Τραμπ με το νησιωτικό έθνος πιο ρεαλιστικά θα μπορούσε να αφορά περισσότερο την αντιμετώπιση της Ρωσικής και Κινεζικής επιρροής στην Αρκτική παρά την εξασφάλιση οποιουδήποτε από τα δύσκολα στην προφορά στοιχεία όπως το νεοδύμιο και το τερβίο που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή των μαγνητών υψηλής ισχύος που απαιτούνται σε ηλεκτρικά οχήματα, ανεμογεννήτριες, ρομπότ και μαχητικά αεροσκάφη, μεταξύ άλλων προϊόντων.

Η κύρια πρόκληση για την εξόρυξη στη Γροιλανδία είναι, «φυσικά, η απομακρυσμένη θέση. Ακόμα και στο νότο όπου είναι κατοικημένη, υπάρχουν λίγοι δρόμοι και καθόλου σιδηρόδρομοι, επομένως κάθε επιχείρηση εξόρυξης θα πρέπει να δημιουργήσει αυτές τις προυποθέσεις προσβασιμότητας», δήλωσε ο Ντιόγκο Ρόζα, ερευνητής οικονομικής γεωλογίας στη Γεωλογική Υπηρεσία Δανίας και Γροιλανδίας. Η ενέργεια θα πρέπει επίσης να παράγεται τοπικά και θα πρέπει να προσληφθεί εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό.

Μια άλλη ανησυχία είναι η προοπτική εξόρυξης σπάνιων γαιών στο εύθραυστο περιβάλλον της Αρκτικής, ακριβώς τη στιγμή που η Γροιλανδία προσπαθεί να οικοδομήσει μια ακμάζουσα τουριστική βιομηχανία, δήλωσε ο Πάτρικ Σρέντερ, ανώτερος συνεργάτης στο πρόγραμμα Περιβάλλοντος και Κοινωνίας στο think-tank Chatham House στο Λονδίνο.

«Χρειάζονται τοξικές χημικές ουσίες για να διαχωριστούν τα ορυκτά από το πέτρωμα, έτσι ώστε να μπορούν να είναι εξαιρετικά ρυπογόνα ακόμα και πιο κάτω από την περιοχή», δήλωσε ο Σρέντερ. Επιπλέον, οι σπάνιες γαίες βρίσκονται συχνά μαζί με ραδιενεργό ουράνιο.

Εκτός από το άθλιο κλίμα που περιβάλλει μεγάλο μέρος της Γροιλανδίας κάτω από στρώματα πάγου και παγώνει τα βόρεια φιόρδ για μεγάλο μέρος του έτους, οι σπάνιες γαίες που βρίσκονται εκεί τείνουν να είναι εγκλεισμένες σε έναν σύνθετο τύπο πετρώματος που ονομάζεται ευδιαλύτης, και κανείς δεν έχει αναπτύξει ποτέ μια κερδοφόρα διαδικασία για την εξαγωγή σπάνιων γαιών από αυτό το είδος πετρώματος.

«Αν βρισκόμαστε σε έναν αγώνα δρόμου για κοιτάσματα κρίσιμων ορυκτών - τότε θα πρέπει να επικεντρωθούμε στις πηγές κοιτασμάτων που είναι πιο εύκολα διαθέσιμες στην αγορά», δήλωσε ο David Abraham, ειδικός στις σπάνιες γαίες που παρακολουθεί τον κλάδο εδώ και δεκαετίες και έγραψε το βιβλίο «Τα Στοιχεία της Δύναμης».

Αυτή την εβδομάδα, η τιμή της μετοχής της Critical Metals υπερδιπλασιάστηκε αφού δήλωσε ότι σχεδιάζει να κατασκευάσει ένα πιλοτικό εργοστάσιο στη Γροιλανδία φέτος. Αλλά αυτή η εταιρεία και περισσότερες από δώδεκα άλλες που εξερευνούν κοιτάσματα στο νησί απέχουν πολύ από την πραγματική κατασκευή ενός ορυχείου και θα χρειαστεί να συγκεντρώσουν τουλάχιστον εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια.

Η παραγωγή σπάνιων γαιών είναι μια δύσκολη επιχείρηση

Ακόμα και τα πιο πολλά υποσχόμενα έργα μπορεί να δυσκολευτούν να αποκομίσουν κέρδος, ειδικά όταν η Κίνα καταφεύγει στην πώληση επιπλέον υλικών στην αγορά για να μειώσει τις τιμές και να οδηγήσει τους ανταγωνιστές εκτός αγοράς, όπως έχει κάνει πολλές φορές στο παρελθόν. Και αυτή τη στιγμή τα περισσότερα κρίσιμα ορυκτά πρέπει να υποβάλλονται σε επεξεργασία στην Κίνα.

Ορισμένες εταιρείες σε όλο τον κόσμο παράγουν ήδη σπάνιες γαίες ή μαγνήτες και μπορούν να παραδώσουν πιο γρήγορα από οτιδήποτε στη Γροιλανδία, την οποία ο Τραμπ έχει απειλήσει να καταλάβει με στρατιωτική ισχύ εάν η Δανία δεν συμφωνήσει να την πουλήσει.

Ορισμένα άλλα έργα εξόρυξης στις ΗΠΑ και σε φιλικά έθνη όπως η Αυστραλία βρίσκονται πιο μακριά και σε πολύ πιο προσβάσιμες τοποθεσίες.

Ο Scott Dunn, Διευθύνων Σύμβουλος της Noveon Magnetics, δήλωσε ότι αυτές οι επενδύσεις θα πρέπει να κάνουν περισσότερα για να μειώσουν την επιρροή της Κίνας, αλλά είναι δύσκολο να αλλάξουν γρήγορα τα μαθηματικά όταν περισσότερο από το 90% των σπάνιων γαιών στον κόσμο προέρχονται από την Κίνα. Η εταιρεία του Dunn παράγει ήδη περισσότερους από 2.000 μετρικούς τόνους μαγνητών κάθε χρόνο σε ένα εργοστάσιο στο Τέξας από στοιχεία που προμηθεύεται εκτός Κίνας. Καταλήγει η έκθεση του Associated Press.

ΤΗΞΗ ΤΩΝ ΠΑΓΩΝ ΚΑΙ Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΣΤΑΘΜΗΣ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΩΝ

Αν ο Τραμπ τελικά καταφέρει με τον ένα ή τον άλλο τρόπο να αποκτήσει τη Γροιλανδία είναι βέβαιο ότι θα επιδιώξει την τήξη των ενοχλητικών για την εκμετάλλευση του νησιού πάγων που καλύπτουν το 85%  του εδάφους της νήσου αυτής, αφού γι αυτόν δεν υπάρχει κλιματική αλλαγή και οι συνέπειες της. Αν μάλιστα προχωρήσει με τη Ρωσία στην εκμετάλλευση της ζώνης στην Aρκτική (αφού και ο Πούτιν δεν δέχεται την κλιματική αλλαγή) οι συνέπειες θα είναι οι εξής:

Οι κρηπίδες πάγου της Ανταρκτικής και της Γροιλανδίας φτάνουν σε πάχος έως και 3 χιλιόμετρα, και περιέχουν περισσότερα από τα 2/3 του γλυκού νερού του πλανήτη. Αν λιώσουν εντελώς, θα προκαλέσουν την άνοδο της επιφάνειας των ωκεανών κατά 58 και 7 μέτρα αντίστοιχα! Με ότι αυτό θα συνεπάγεται για τα παράλια και τις εκεί πόλεις.

Μόνο τον Ιούλιο του 2019 στη Γροιλανδία έλιωσαν καλύμματα πάγων 160 δισεκατομμυρίων τόνων! (Περισσότερα για τα πιο πάνω στο βιβλίο μου «ΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΙΡΩΝ» )

Η ΠΙΘΑΝΗ ΛΥΣΗ

Μετά την περιπαικτική δήλωση Μεντβέντεφ να προλάβει ο Τραμπ το δημοψήφισμα των Γροιλανδών υπέρ ενσωμάτωσης της νήσου με την Ρωσία, ο Λαβρόφ δήλωσε ότι αν ο Τραμπ αποκτήσει την Γροιλανδία το όνομα του θα μείνει στην παγκόσμια ιστορία. Στο μυαλό μου είναι σαν να του λέει ότι εσύ θα διαλύσεις με μία κίνηση το ΝΑΤΟ ενώ εμείς τόσα χρόνια προσπαθούσαμε -ανεπιτυχώς- να  περιορίσουμε την περαιτέρω επέκταση του.

Ο εμπαιγμός των Ρώσων προφανώς δεν έχει γίνει αντιληπτός από τον νάρκισσο πλανητάρχη αλλά οι περί αυτού δεν του λένε τίποτα για όλα αυτά;

Αναμφισβήτητα η στάση των Ευρωπαίων πρέπει να είναι σθεναρή με τα  αντίμετρα που εξετάζονται και αναλύθηκαν στο πρώτο μέρος του άρθρου μου, γιατί η τακτική του κατευνασμού εκλαμβάνεται σαν αδυναμία, με την οποία η φιλοσοφία του Τραμπ περί  της επιβολής δια της ισχύος, τον κάνει πιο αδίστακτο και πιο επιρρεπή στο να παίζει Τραμπ-ολίνο ακόμα και με την πιθανότητα διάλυσης του ΝΑΤΟ.

Επειδή ο Τραμπ κατά την προσφιλή του τακτική απειλεί και εκβιάζει να πάρει περισσότερα από αυτά που θα τον ικανοποιούσαν πραγματικά, μία πιθανή λύση να είναι:

Να παραχωρηθεί στον Τραμπ ικανή έκταση για να επεκτείνει την υπάρχουσα Αμερικανική βάση ή να δημιουργήσει και περισσότερες κατά βούληση στο νησί. Ενώ παράλληλα να του παραχωρηθεί η δυνατότητα συνεκμετάλλευσης του ορυκτού πλούτου της Γροιλανδίας σε ικανοποιητικό για αυτόν βαθμό μέχρις ότου βέβαια ανακαλύψει ότι " άνθρακες ο θησαυρός ". Τουλάχιστον για το ορατό μέλλον.

* Ο Λάμπρος Ροϊλός είναι συντ. δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, συγγραφέας, ερευνητής

Του Λάμπρου Ροϊλού

Ο Medvedev περιπαικτικά δήλωσε ότι ο Τραμπ πρέπει να επισπεύσει, γιατί είναι δυνατόν μετά από δημοψήφισμα τους οι Γροιλανδοί να ενωθούν με την Ρωσία.

Ρώσοι και Κινέζοι θα τρίβουν τα χέρια τους τώρα από ικανοποίηση.

Βέβαια όπως και στην περίπτωση της Βενεζουέλας οι αποφάσεις του Αμερικανού προέδρου έχουν πάντα οικονομικά πέραν των γεωστρατηγικών κινήτρων. Στην περίπτωση της Γροιλανδίας το κίνητρο είναι η σπάνιες γαίες και τα λοιπά ορυκτά του υπεδάφους (πετρέλαιο/ αέριο) που έχει το νησί αυτό  καθώς και η θαλάσσια οδός κοντά στην Αρκτική που θα συντόμευε δραματικά τα εμπορικά ταξίδια μεταξύ Ηπείρων.

Η Γροιλανδία είναι μια αυτοδιοικούμενη χώρα που αποτελεί μέρος του εδάφους του Βασιλείου της Δανίας, το οποίο είναι το ίδιο μέλος του ΝΑΤΟ και, ως εκ τούτου, σύμμαχος των Ηνωμένων Πολιτειών.

Αποτελεί το μεγαλύτερο νησί του πλανήτη (πλην Ηπείρων φυσικά) με το μήκος της ακτογραμμής του να ισοδυναμεί με την περίμετρο της γης στο ύψος του ισημερινού.

Το νησί καλύπτεται κατά 85% από παγετώνες, όπου θερμοκρασίες πέφτουν συνήθως στους -50 βαθμούς κατά τη διάρκεια του σκότους της πολικής νύχτας, η οποία διαρκεί περισσότερο από τρεις μήνες το χρόνο.

Η κλιματική αλλαγή αποδυναμώνει τον θαλάσσιο πάγο που συνήθως περιβάλλει την Γροιλανδία τον χειμώνα, επιτρέποντας σε περισσότερα πλοία να ταξιδεύουν στο Βορειοδυτικό Πέρασμα από την Ευρώπη στην Ασία μέσω της Αλάσκας και της Βερίγγειου Θάλασσας.

Επιπλέον, η Γροιλανδία έχει κοιτάσματα σπάνιων γαιών που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή smartphones, μηχανημάτων μαγνητικής τομογραφίας και συστημάτων όπλων υψηλής τεχνολογίας.

Η τρέχουσα γεωπολιτική συγκυρία βρίσκει το ενδιαφέρον του Τραμπ για τη Γροιλανδία να αυξάνεται εκθετικά από την επανέναρξη των καθηκόντων του τον Ιανουάριο του 2025, με τον ίδιο να λέει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν πλέον επιλογές και ότι αν δεν καταλάβουν το νησί, θα το κάνουν η Ρωσία ή η Κίνα.

Στο Α΄ μέρος αυτό θα ασχοληθούμε κυρίως  με την γεωπολιτική διάσταση του θέματος ασφάλειας για τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ που προσφέρει η θέση και το μέγεθος της Γροιλανδίας.

Στο Β΄ μέρος θα μας απασχολήσει το θέμα της εκμετάλλευσης του ορυκτού της πλούτου που εποφθαλμιά ο Τραμπ, αλλά και οι επιπτώσεις που μπορεί να έχει αυτή στην τήξη των πάγων της νήσου, που ήδη δοκιμάζονται από την κλιματική αλλαγή.

ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΗΣ ΑΞΙΩΣΗΣ ΤΡΑΜΠ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

Παρά τις προτάσεις της Δανίας όλο το 2025 να αυξήσει τις Αμερικανικές βάσεις και στρατό στην Γροιλανδία και να συνάψει συμβάσεις εκμετάλλευσης του ορυκτού της πλούτου, ο Τραμπ επιμένει στην απόκτηση της νήσου από τις ΗΠΑ σαν απαραίτητη προϋπόθεση για την ασφάλεια τους (ιδίως μέσω του Golden Dome) αλλά και για την ικανότητα του ΝΑΤΟ. Οτιδήποτε λιγότερο από την ιδιοκτησία είναι «απαράδεκτο», λέει ο πρόεδρος.

Ας θυμηθούμε εδώ την ψυχολογία ενός αθεράπευτα νάρκισσου ανθρώπου, που θέλει -όπως έχει δηλώσει πάντα να κερδίζει- που διετέλεσε, κτηματομεσίτης και κάτοχος/ιδιοκτήτης πληθώρας ακινήτων εντός και εκτός ΗΠΑ της οικογενειακής επιχείρησης Τραμπ. Επίσης ας θυμηθούμε τις προτροπές προς τον Βορειοκορεάτη ηγέτη κατά την συνάντηση τους να του έχει υποδείξει να αξιοποιήσει τουριστικά την μεγάλη ακτογραμμή της χώρας του, καθώς και την ιδέα του η Γάζα να γίνει η Ριβιέρα της Μέσης Ανατολής.

Ο κ. Τραμπ στους Ευρωπαίους ηγέτες που λένε ότι η Δανία, μέλος του ΝΑΤΟ, πρέπει να διατηρήσει τον έλεγχο της Γροιλανδίας απάντησε στο Truth Social:

«Στρατιωτικά, χωρίς την τεράστια δύναμη των Ηνωμένων Πολιτειών, μεγάλο μέρος της οποίας έχτισα κατά τη διάρκεια της πρώτης μου θητείας, και τώρα την αναβαθμίζω σε ένα νέο και ακόμη υψηλότερο επίπεδο, το ΝΑΤΟ δεν θα ήταν αποτελεσματική δύναμη ή αποτρεπτικός παράγοντας - Ούτε καν κοντά σε αυτό!». «Το γνωρίζουν αυτό, και το ίδιο και εγώ».

Η Γροιλανδία είναι σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητη, αλλά η Δανία διατηρεί τον έλεγχο του μεγαλύτερου μέρους της αμυντικής και εξωτερικής πολιτικής της, και αποτελεί μέρος του εδάφους της. Το νησιωτικό έθνος μπορεί να κηρύξει πλήρη ανεξαρτησία μέσω νόμου, αλλά οι πολιτικές παρατάξεις διαφωνούν για το πώς να αποσχιστεί από τη Δανία.

Ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζ. Ντ. Βανς, συναντήθηκε στον Λευκό Οίκο στις 14/1/26 με τους υπουργούς Εξωτερικών της Γροιλανδίας και της Δανίας και τον Αμερικανό ομόλογό τους, υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, για να συζητήσουν το μέλλον της Γροιλανδίας. Συνάντηση που απέβη απλώς διαδικαστική χωρίς κανένα αποτέλεσμα.

Την προηγουμένη, ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, χαρακτήρισε τη διεθνή συζήτηση για το μέλλον της χώρας του ως μια υπαρξιακή επιλογή μεταξύ δύο αφεντικών. «Αντιμετωπίζουμε μια γεωπολιτική κρίση και αν πρέπει να επιλέξουμε μεταξύ των ΗΠΑ και της Δανίας εδώ και τώρα, τότε επιλέγουμε τη Δανία», δήλωσε ο κ. Νίλσεν. «Είμαστε ενωμένοι στο Βασίλειο της Δανίας», ωθώντας τον Τραμπ να απαντήσει απειλητικά:

«Αυτό είναι δικό τους πρόβλημα. Διαφωνώ μαζί του. Δεν ξέρω ποιος είναι ο Νίλσεν. Δεν ξέρω τίποτα γι' αυτόν, αλλά αυτό θα είναι ένα μεγάλο πρόβλημα για αυτόν», δήλωσε υπό τύπον απειλής ο Τραμπ.

Ομοίως, η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντερικσεν, δήλωσε πρόσφατα ότι μια στρατιωτική εισβολή των ΗΠΑ στην περιοχή θα σήμαινε το τέλος του «ΝΑΤΟ και επομένως της ασφάλειας μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο». Κάλεσε επίσης τον Τραμπ να σταματήσει να απειλεί να καταλάβει τη χώρα, προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ «δεν έχουν κανένα δικαίωμα να προσαρτήσουν καμία από τις τρεις χώρες του Δανικού βασιλείου [Δανία, Γροιλανδία και Νήσους Φερόες]».

Δεν έχουν υπάρξει ενδείξεις Ρωσικών ή Κινεζικών πλοίων ή υποβρυχίων γύρω από τη Γροιλανδία τα τελευταία χρόνια, ανέφερε η Financial Times (11/1/26), επικαλούμενη δύο ανώτερους Σκανδιναβούς διπλωμάτες με πρόσβαση σε ενημερώσεις πληροφοριών του ΝΑΤΟ.

«Η εικόνα που παρουσιάζεται για Ρωσικά και Κινεζικά πλοία ακριβώς μέσα στο φιόρδ Νουούκ και για μαζικές κινεζικές επενδύσεις που πραγματοποιούνται δεν είναι σωστή», δήλωσε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ο Δανός υπουργός Εξωτερικών Λ. Ράσμουσεν.

Ο κ. Τραμπ είχε προηγουμένως προτείνει να προσφερθεί σε κάθε έναν από τους 56.000 κατοίκους της Γροιλανδίας έως και 100.000 δολάρια (δηλαδή 5,6 δις) για να ανεξαρτητοποιηθούν με δημοψήφισμα και να υπαχθούν στην Αμερική.

Όταν ρωτήθηκε για τη χρήση βίας, είπε: «Θα κάνουμε κάτι στη Γροιλανδία, είτε τους αρέσει είτε όχι».

Επίκειται εισβολή στη Γροιλανδία;

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να έχει ήδη διατάξει τους ηγέτες των ειδικών δυνάμεών του να καταρτίσουν ένα σχέδιο για μια πιθανή εισβολή στη Γροιλανδία. Σύμφωνα με την Daily Mail, η ομάδα του ηγέτη της MAGA έχει παρακινηθεί από την επιτυχία της πρόσφατης επίθεσης των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και την επακόλουθη σύλληψη του ηγέτη της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο να κινηθεί το συντομότερο δυνατό για να καταλάβει το μεγαλύτερο νησί του κόσμου.

Πηγές ανέφεραν στην Daily Mail ότι ενώ οι αρχηγοί του γενικού επιτελείου αντιτίθενται στο σχέδιο, άτομα όπως ο πολιτικός σύμβουλος Στίβεν Μίλερ έχουν ωθηθεί σε δράση για μια πιθανή κατάληψη της Γροιλανδίας μετά την επίθεση στη Βενεζουέλα. Η έκθεση υπογράμμισε περαιτέρω ότι ο Τραμπ βασιζόταν στην Κοινή Διοίκηση Ειδικών Επιχειρήσεων (JSOC) για να «καταρτίσει» το σχέδιο εισβολής.

Η αντίδραση σε αυτά των Ευρωπαίων, και η απειλή νέων δασμών από Τραμπ:

Η Βρετανία βρίσκεται σε συνομιλίες με Ευρωπαίους συμμάχους σχετικά με την ανάπτυξη στρατιωτικής δύναμης στη Γροιλανδία σε μια προσπάθεια να αποτρέψει τον Ντόναλντ Τραμπ από το να καταλάβουν το Αρκτικό νησί.

Οι αρχηγοί των ενόπλων δυνάμεων καταρτίζουν σχέδια για μια πιθανή αποστολή του ΝΑΤΟ που θα περιλαμβάνει στρατεύματα, πολεμικά πλοία και αεροσκάφη για την προστασία της στρατηγικά σημαντικής περιοχής από τη Ρωσική και Κινεζική επιθετικότητα.

Βρετανοί αξιωματούχοι έχουν πραγματοποιήσει συζητήσεις με ομολόγους τους στη Γερμανία και τη Γαλλία τις τελευταίες ημέρες καθώς οι προετοιμασίες για την επιχείρηση αρχίζουν να διαμορφώνονται, ανέφερε η Telegraph.

Κυβερνητικές πηγές ανέφεραν ότι ο Σερ Κιρ Στάρμερ έλαβε την απειλή από τη Ρωσία και την Κίνα στην περιοχή «εξαιρετικά σοβαρά» και συμφώνησε ότι απαιτείται δράση.

«Συμμεριζόμαστε την άποψη του Προέδρου Τραμπ - η αυξανόμενη επιθετικότητα της Ρωσίας στον Απώτατο Βορρά πρέπει να αποτραπεί και η ευρωατλαντική ασφάλεια να ενισχυθεί»,

Η επιδίωξή του Τραμπ για την περιοχή έχει προκαλέσει αναταραχή στο ΝΑΤΟ και έχει εγείρει φόβους ότι η 75χρονη συμμαχία θα μπορούσε να καταρρεύσει. Οι ευρωπαϊκές χώρες ελπίζουν τώρα να αποτρέψουν μια κρίση προσφέροντας να αναπτύξουν δυνάμεις στο νησί.

Η πρόταση συζητήθηκε σε συνάντηση των συμμάχων του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες στις 15/1/26, όπου τα μέλη έδωσαν εντολή στο Ανώτατο Αρχηγείο Συμμαχικών Δυνάμεων Ευρώπης να εξετάσει επιλογές για την ασφάλεια της Αρκτικής.

Πηγές ανέφεραν ότι η πιθανή επιχείρηση θα μπορούσε να κυμαίνεται από μια πλήρη στρατιωτική ανάπτυξη έως έναν συνδυασμό ασκήσεων, ανταλλαγής πληροφοριών και ανακατευθύνσεων των αμυντικών δαπανών.

Οποιαδήποτε αποστολή πιθανότατα θα λειτουργούσε υπό την αιγίδα του ΝΑΤΟ και θα ήταν ξεχωριστή από τις υπάρχουσες επιχειρήσεις στη Βαλτική και την Πολωνία.

Με το βρετανικό αμυντικό think tank RUSI να αναφέρει ότι με τις μεγάλες ασκήσεις «Cold Response» του ΝΑΤΟ που αναμένεται να ξεκινήσουν στον Απώτατο Βορρά στις 9 Μαρτίου, έχουν ήδη αναπτύξει πλοία και άλλες ναυτικές δυνάμεις στην περιοχή

Φέτος, 1.500 Βρετανοί Πεζοναύτες θα αναπτυχθούν στη Νορβηγία, τη Φινλανδία και τη Σουηδία για την άσκηση αυτή, η οποία επικεντρώνεται στην υπεράσπιση του παγωμένου εδάφους.

Προς το παρόν έχουν αποστείλει μικρό αριθμό στρατιωτικών δυνάμεων στα πλαίσια άσκησης στην περιοχή οι Αγγλία, Γαλλία , Γερμανία, Σουηδία, Νορβηγία και Φινλανδία.

Γι αυτές τις χώρες στις 17/1/26 ο Τραμπ (κατά την αγαπημένη του εκβιαστική τακτική) απείλησε με επιβολή δασμών 10% από 1/2/26 (επιπλέον των ήδη συμφωνηθέντων 15% τον περασμένο Ιούλιο) και 25% από 1/6/26 αν μέχρι τότε δεν έχει αγοράσει την Γροιλανδία!!

ΜΕΤΡΑ ΠΟΥ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΛΑΒΕΙ Η Ε.Ε.

• Η Ε.Ε. θα μπορούσε να μην επικυρώσει την οικονομική συμφωνία που συμφώνησε με τις ΗΠΑ τον Ιούλιο 2025.

• Η Ε.Ε. μίλησε για αντίμετρα ύψους 93 δις

• Η Ευρωπαϊκή Ένωση φέρεται επίσης να προετοιμάζει κυρώσεις σε Αμερικανικές εταιρείες εάν ο κ. Τραμπ απορρίψει την προσφορά ανάπτυξης του ΝΑΤΟ. Οι τεχνολογικοί γίγαντες όπως η Meta, η Google, η Microsoft και η X θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν περιορισμούς στις ευρωπαϊκές τους δραστηριότητες, μαζί με αμερικανικές τράπεζες και χρηματοπιστωτικές εταιρείες.

Οι αναλυτές υποστήριξαν ότι η επιθετική στάση του προέδρου ήταν μέρος της τυπικής διαπραγματευτικής του στρατηγικής, η οποία περιλαμβάνει την υποβολή ακραίων απαιτήσεων για την απόσπαση παραχωρήσεων από άλλα έθνη.

Οι Βρυξέλλες αρνούνται να επιβεβαιώσουν ότι η Γροιλανδία καλύπτεται από την αμυντική ρήτρα της ΕΕ, καθώς ο Τραμπ κλιμακώνει τις απειλές

• Ο Επίτροπος Άμυνας Άντριους Κουμπίλιους δήλωσε πρόσφατα ότι το Άρθρο 42.7 της Συνθήκης της ΕΕ θα εφαρμοστεί «σίγουρα» εάν οι ΗΠΑ εισβάλουν στο πλούσιο σε ορυκτά Δανικό έδαφος.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Von der Leyen αρνήθηκε να επιβεβαιώσει ότι η Γροιλανδία καλύπτεται από την αμοιβαία αμυντική ρήτρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

«Υπάρχουν πολλές εικασίες σχετικά με το τι πρέπει να γίνει, τι θα μπορούσε να γίνει, τι μπορεί να γίνει», δήλωσε η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στους δημοσιογράφους, όταν ρωτήθηκε εάν το λεγόμενο Άρθρο 42.7 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα εφαρμοστεί εάν οι ΗΠΑ εισβάλουν στο πλούσιο σε ορυκτά νησί της Αρκτικής, το οποίο αποτελεί μέρος του Δανικού βασιλείου, αλλά δεν είναι επίσημα μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Διερωτάται όμως κανείς πως θεωρείται αυτή έδαφος προστατευόμενο από την συνθήκη του ΝΑΤΟ αλλά δεν θεωρείται έδαφος της Ε.Ε. αφού εδαφικά υπάγεται στην Δανία μέλους της Ε.Ε.;

Η Von der Leyen όμως παράλληλα δήλωσε ότι η ασφάλεια της Αρκτικής είναι «αναμφισβήτητα» ζήτημα τόσο της ΕΕ όσο και του ΝΑΤΟ, και ότι οι Βρυξέλλες έχουν «εντείνει» τη δέσμευσή τους με την Γροιλανδία τα τελευταία χρόνια.

«Είναι σημαντικό οι Γροιλανδοί να γνωρίζουν, και το γνωρίζουν αυτό με πράξεις, όχι μόνο με λόγια, ότι σεβόμαστε τις επιθυμίες των Γροιλανδών και τα συμφέροντά τους, και ότι μπορούν να βασίζονται σε εμάς», είπε.

Οι έρευνες δείχνουν ότι η συντριπτική πλειοψηφία των Γροιλανδών θέλει το νησί τους να είναι ανεξάρτητο από τη Δανία και τις ΗΠΑ, αλλά ο πρωθυπουργός τους δήλωσε ότι αν είναι να επιλέξουν προτιμούν την Δανία την Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ. Πράγμα που επιβεβαιώνουν και οι δημοσκοπήσεις, καθώς και πρόσφατες αντιαμερικανικές διαδηλώσεις στο νησί .

ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΠΙΤΟΥΦΙΚ, (προφέρεται bee-doo-FEEK) στρατιωτική βάση των ΗΠΑ και κέντρο επικοινωνιών στην βορειοδυτική Γροιλανδία. Βρίσκεται στο Ακρωτήριο Άθολ και στη νότια ακτή του φιόρδ Γούλστενχολμε, ενός κόλπου του Μπάφιν. (Παλαιότερα γνωστή ως αεροπορική βάση «Thule», που μετονομάστηκε το 2023 επί Beiden)

Η βάση λειτούργησε ως ενδιάμεσος σταθμός στην διαπολική αεροπορική διαδρομή μεταξύ Βόρειας Αμερικής και βόρειας Ευρώπης, και ένας σταθμός έγκαιρης προειδοποίησης βαλλιστικών πυραύλων που ολοκληρώθηκε το 1961. Στρατιωτικοί σχεδιαστές της εποχής του Ψυχρού Πολέμου έχτισαν τη βάση εκεί, με άδεια από την Δανία, επειδή βρίσκεται στα μισά του δρόμου μεταξύ Μόσχας και Ουάσινγκτον . Η βάση συνέχισε να λειτουργεί σαν ένα σύστημα προειδοποίησης πυραύλων στις αρχές του 21ου αιώνα.

Σήμερα, περίπου 150 Αμερικανοί στρατιωτικοί σταθμεύουν στη βάση της εποχής του Ψυχρού Πολέμου, μαζί με εκατοντάδες Καναδούς, Δανούς και Γροιλανδούς στρατιωτικούς και εργολάβους.

Σήμερα, η δηλωμένη δημόσια αποστολή του Pituffik είναι να φιλοξενεί στρατιωτικό προσωπικό που συντονίζει τις δορυφορικές επικοινωνίες και παρακολουθεί τις εκτοξεύσεις βαλλιστικών πυραύλων, ενώ παράλληλα παρακολουθεί τον χώρο κοντά στη Γη. Οι αξιωματούχοι της βάσης έχουν δηλώσει προηγουμένως ότι τα συστήματά τους μπορούν να ανιχνεύσουν ένα κομμάτι μετάλλου στο μέγεθος μιας μπάλας σόφτμπολ από απόσταση 3.000 μιλίων.

ΤΟ GOLDEN DOME είναι ένα προτεινόμενο σύστημα πολυεπίπεδης αντιπυραυλικής άμυνας για τις Ηνωμένες Πολιτείες, που προορίζεται για την ανίχνευση και καταστροφή βαλλιστικών, υπερηχητικών και πυραύλων κρουζ πριν από την εκτόξευσή τους ή κατά τη διάρκεια της πτήσης τους. Το σύστημα θα χρησιμοποιούσε έναν «αστερισμό» δορυφόρων εξοπλισμένων με αισθητήρες και διαστημικούς αναχαιτιστές. Εάν εφαρμοστεί, οι ΗΠΑ θα διατηρήσουν διαστημικά όπλα σε τροχιά για πρώτη φορά.

Το σύστημα θα βασιζόταν σε χιλιάδες διαστημικά όπλα ή "αναχαιτιστές" κατανεμημένους σε ολόκληρη τη Γη. Το 2019, ο Ντόναλντ Τραμπ τόνισε το επιθετικό δυναμικό του συστήματος, δηλώνοντας ότι τα όπλα θα αποτελούσαν «ένα πολύ, πολύ μεγάλο μέρος της άμυνάς μας και, προφανώς, της επίθεσής μας». Στις 27 Ιανουαρίου 2025, ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα που έδινε εντολή στις Ένοπλες Δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών να κατασκευάσουν τον Σιδερένιο Θόλο για την Αμερική πριν από το τέλος της θητείας του. Αργότερα μετονομάστηκε σε Χρυσό Θόλο τον Μάιο του 2025.

* Ο Λάμπρος Ροϊλός είναι συντ. δικηγόρος παρ’Αρείω Πάγω, συγγραφέας, ερευνητής.

Του Λάμπρου Ροϊλού

Οι εικόνες του στολισμένου δέντρου; της φάτνης και όλου του σπιτιού μας; Οι φωτισμένοι με γιρλάντες δρόμοι και μαγαζιά; Η μουσική των χριστουγεννιάτικων τραγουδιών; Η γενική καλύτερη διάθεση των ανθρώπων στις συνειδήσεις των οποίων ξυπνούν οι παιδικές αλλά και μετέπειτα  μνήμες τους από όλα τα Χριστούγεννα της ζωής τους; Αυτές τις οποίες μεταδίδουν στα παιδιά και στα εγγόνια τους;

Όλα αυτά γίνονται με την συνειδητή αλλά συχνότερα υποσυνείδητη γνώση των ανθρώπων ότι εορτάζουν ένα εξαιρετικά ιδιαίτερο, μοναδικό γεγονός. Την γέννηση ενός μεγάλου ηγέτη, που αυτοί που πιστεύουν, τον αποκαλούν Θεάνθρωπο και Μεσσία. Σε κάθε περίπτωση την γέννηση, που οι πάντες θα αναγνωρίσουν ότι απετέλεσε το χρονικό σημείο που ιστορικά άλλαξε τη μορφή και το μέλλον του κόσμου. Η επίδραση των Χριστουγέννων και του Χριστιανισμού στον κόσμο.

Ας αναλογιστούμε ότι καμία άλλη ανθρώπινη προσωπικότητα μέχρι σήμερα, δεν επηρέασε όσο Αυτός την εξέλιξη της ανθρωπότητας. Εδώ και περισσότερα από 2000 χρόνια τα ημερολόγια των πιστών όλων των θρησκειών και δογμάτων, ακόμα και των άθεων, μετρούν την πάροδο των ετών από τον χρόνο της γέννησης του. Με τον ίδιο άλλωστε τρόπο μετρούν και τα χρόνια πριν από αυτήν, σαν π.χ. (προ Χριστού).

Οι επίσημα και στα χαρτιά έστω, καταγεγραμμένοι χριστιανοί σήμερα στον πλανήτη αριθμούν περί τα 2,4 δις. Δηλαδή το 35% των 6,8 δις του πληθυσμού της γης. Αν περίπου τα 25 χρόνια θεωρούνται επίσημα τα χρόνια μιας γενιάς, τότε στις 83 γεννεές που έχουν μεσολαβήσει μέχρι σήμερα από τη γέννηση του, ας φανταστεί κανείς πόσα δισεκατομμύρια ψυχών χριστιανών έχουν περάσει και θα περάσουν από τη γη. Το πρώτο έτος μ.Χ. ο πληθυσμός της γης εκτιμάται σε 170 έως 400 εκατομμύρια. Το 1900 σε περίπου 1,6 δις. Το 2050 εκτιμάται ότι θα είναι 9,3 δις.

Ας αναλογιστούμε ότι με την εξαίρεση της Ασίας και μέρους της Αφρικής και Αυστραλίας οι ηγέτες, ιδίως των ισχυρότερων κρατών του κόσμου ήσαν και είναι (τουλάχιστον στα χαρτιά) χριστιανοί.

Ας σκεφτούμε ότι η διδασκαλία αυτού του «ηγέτη» βασιζόταν αποκλειστικά στην αγάπη αλλήλων, (ακόμα και των εχθρών), στην βοήθεια προς τον πλησίον, στην προστασία των αδυνάτων, στην ισότητα των ανθρώπων και στην ειρήνη. Στην μετάνοια και την συγχώρεση.

Αυτός άνοιξε και διεύρυνε το μυαλό και την ψυχή των ανθρώπων ώστε να οραματίζονται την μετά θάνατον ζωή. Έδωσε με το παράδειγμα της Ανάστασης του την απόδειξη σε αυτούς που την πίστεψαν, αλλά και την υποψία ή κρυφή ελπίδα στους άθεους γι' αυτό. Το ενδεχόμενο μιας αλήθειας που όμως προτιμούν να μην σκέπτονται αυτοί που δεν πιστεύουν. Ίσως και από φόβο ή δειλία μήπως απογοητευτούν. Περισσότερο γιατί δεν θέλουν να σκέπτονται τον θάνατο που θεωρούν το τέλος της ύπαρξης τους.

Την διδασκαλία και φιλοσοφία Του αυτή, οι (χρεοκοπημένοι πια) κομμουνιστές, αλλά και οι απανταχού πάσης αποχρώσεως αριστεροί, ενώ σαν περιεχόμενο, την είχαν και την έχουν λάβαρο και όραμα, τον ίδιο τον κατέστησαν εχθρό τους. Τον πολέμησαν δεν τον πίστεψαν, και ας είπε αυτός ότι στην βασιλεία των ουρανών οι έσχατοι έσονται πρώτοι.

Κοιτάξτε παντού αυτές τις μέρες σε όλο τον πλανήτη, την συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων, της κάθε ηπείρου, της κάθε φυλής, του κάθε γένους, Ευρωπαίους, Αμερικάνους, Ασιάτες, Αφρικάνους. Όλοι γιορτάζουν, στολίζουν, περιμένουν τον (χριστιανό) άγιο Βασίλη και την αλλαγή του χρόνου και προβληματιστείτε. Η ανθρώπινη αλαζονεία και  άγνοια.

Την αλλαγή που μετράει κάθε χρόνο την ίδια πάντα μέρα, για όλους, ένα επιπλέον χρόνο από τη γέννηση του Χριστού. Και για μια έστω φορά στη ζωή σας, όσοι εξ υμών δηλώνετε άθεοι, σκεφθείτε μήπως σημαίνουν κάτι όλα αυτά;!

Ας αφήσετε για λίγο την ανθρώπινη αλαζόνα φύση μας και το πιστεύω σας ότι αφού δεν έχει αποδειχθεί επιστημονικά, ούτε η ιδιότητα του Θεανθρώπου ούτε η ανάσταση του, τότε πρόκειται για απάτη.

Οι άνθρωποι γνωρίζουν ότι οι επιστημονικές τους γνώσεις για την φύση των πάντων και την δημιουργία του σύμπαντος είναι κόκκος άμμου μπροστά στην απόλυτη γνώση. Γνωρίζουν την αρχαία σοφή ρήση (που φαίνεται όμως ότι εσφαλμένα αποδίδεται στον Σωκράτη) «εν οίδα ότι ουδέν οίδα».

Νομίζουν οι άνθρωποι ότι γνωρίζουν τα πάντα για τη μητρότητα και τα περισσότερα για την ανατομία και λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού. Δεν μπορούν όμως να εξηγήσουν ούτε το μητρικό ένστικτο (που φτάνει μέχρι και την αυτοθυσία) ούτε το ένστικτο των πιστών για την ύπαρξη του Θεού. Δεν μπορούν καν να κατανοήσουν την αίσθηση των πιστών της επικοινωνίας που μπορεί να έχουν αναπτύξει με το θείο.

Βεβαίως δεν μπορεί να αρνηθεί κανείς (πλην κληρικών κυρίως) ότι και οι άλλες θρησκείες και δόγματα στοχεύουν στην ίδια πηγή, τον Θεό. Παρόλη την άγνοιά τους όμως, οι μη πιστεύοντες, ζητούν να τους δοθούν από τους πιστούς, επιστημονικές αποδείξεις για την ύπαρξη του Θεού και την δημιουργία από Αυτόν του κόσμου.

Η απάντηση του Νεύτονα στην αθεΐα.

Αντί για άλλη απάντηση σε αυτό παραθέτω την ιστορία που διηγήθηκε ο μεγάλος φυσικός Ισαάκ  Νεύτων:

Ο Νεύτων λοιπόν, είχε κατασκευάσει ένα περίπλοκο ομοίωμα του ηλιακού συστήματος, με γρανάζια, πλανήτες σε μινιατούρα, που να περιστρέφονται γύρω από έναν ήλιο, επίσης, σε μικρογραφία, παριστάνοντας έτσι τις πραγματικές τροχιές τους. Μια μέρα ένας άθεος φίλος του πήγε στο εργαστήριο του και έμεινε κατάπληκτος από τον μεγαλοφυή εκείνο μηχανισμό. «Ποιος έκανε αυτό το απίθανο μοντέλο;» ρώτησε. «Κανένας» απάντησε ο Νεύτων, «έγινε κατά τύχη!». «Έλα μη κοροϊδεύεις τώρα», είπε ο άλλος.

«Ποιος κατασκεύασε αυτό το μηχανισμό;». «Αν είσαι βέβαιος ότι κάποιος κατασκεύασε αυτό το μοντέλο», είπε τότε ο Νεύτων, «γιατί όταν παρατηρείς το σύμπαν, το οποίο είναι δημιουργημένο με πολύ ανώτερη ακρίβεια και σε απείρως μεγαλύτερη κλίμακα, από αυτή που είναι κατασκευασμένο τούτο εδώ το ομοίωμα, λες ότι έγινε απλώς κατά τύχη; Το κάνεις μόνο και μόνο επειδή δεν θέλεις να παραδεχθείς ότι υπάρχει ένα τόσο μεγάλο πρόσωπο που να μπορεί να κάνει ένα τέτοιο πράγμα. Αλλά το πρόσωπο αυτό υπάρχει, και είναι ο Θεός …».

Επίλογος.

Ας αφουγκραστούμε λοιπόν, πέραν από τα φαινόμενα, τι μας λέει το πνεύμα των Χριστουγέννων. Ίσως ακούσουμε και δούμε κάτι που δεν είχαμε σκεφτεί ή νοιώσει μέχρι τώρα. Ποιος ξέρει;

«Ο έχων ούς ακουσάτω τι το πνεύμα λέγει ταις εκκλησίαις» (3.22 Αποκάλυψις Ιωάννου).

* Ο Λάμπρος Ροϊλός είναι συντ. δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, συγγραφέας, ερευνητής.

Ακόμα και καθημάς να προαναγγέλλονται συμβάσεις εξόρυξης στο Ιόνιο και νότια της Κρήτης από τις εταιρείες  Chevron και Exon Μobil .. Την ίδια στιγμή ο πρωθυπουργός μας ενημερώνει ότι η ζημιά από την θεομηνία Daniel θα στοιχίσει στην Ελλάδα 3 δισεκατομμύρια ευρώ.

Του Λάμπρου Ροϊλού

Στο ανώτερο γεωπολιτικό επίπεδο έχουμε ΑΦΕΝΟΣ στο κυνήγι των υδρογονανθράκων:

Α) Την Ρωσία να χρηματοδοτεί τον πόλεμο στην Ουκρανία από την πώληση του πετρελαίου και αερίου της αλλά και να ζει από αυτό, συντασσόμενη στην πράξη με το δόγμα Τραμπ.

Β) Τον αποκαλούμενο «Πρόεδρο ειρήνη» (-που βομβάρδισε το Ιράν, που μετονόμασε το Υπουργείο Άμυνας σε Υπουργείο Πολέμου-), να έχει στείλει το μεγαλύτερο αεροπλανοφόρο στον κόσμο Ρούσβελτ συνοδευόμενο από στόλο πολεμικών πλοίων και σε επιφυλακή 15.000 στρατιώτες έξω από τη Βενεζουέλα με σκοπό την ανατροπή του προέδρου της Μαδούρο, την στιγμή που αναλυτές ισχυρίζονται ότι δεν στοχεύει στα ναρκωτικά, που άφηνε ο τελευταίος να διοχετεύονται στις ΗΠΑ, αλλά στα από τα μεγαλύτερα στον κόσμο αποθέματα πετρελαίου της χώρας αυτής.

ΑΦΕΤΕΡΟΥ έχουμε στον αντίποδα, την ανάπτυξη των ΑΠΕ σε όλο τον κόσμο για την μετάβαση στην «πράσινη ενέργεια» και την «πράσινη εποχή», με την ετήσια σύνοδο για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής (COP30) να διεξάγεται αυτές τις ημέρες (10-25 Νοεμβρίου 25) στην Βραζιλία, αλλά με την ηχηρή απουσία ΗΠΑ, Κίνας, Ρωσίας και Ινδίας.

Όλα αυτά βέβαια εν μέσω τυφώνων που πλημμυρίζουν και σαρώνουν τα πάντα στις Φιλιππίνες, πλημμυρών στην Ευρώπη,  πρωτοφανών πυρκαγιών δασών, λειψυδρία ακραία καιρικά φαινόμενα να καταστρέφουν τις αγροτικές σοδειές, την στάθμη των θαλασσίων υδάτων να ανεβαίνει επικίνδυνα κ.ο.κ.

Με όλα αυτά είναι σαν η ανθρωπότητα, διχασμένη να κινείται σε δύο παράλληλα σύμπανταεοιλο.

Το ένα στην αυτοκαταστροφή και το άλλο στην αποτροπή της.

Από την μία να κυνηγά την απόκτηση, πηγών για εξόρυξη και διοχέτευση υδρογονανθράκων που βεβαίως αποφέρουν οικονομική ευρωστία και επιρροή, από την άλλη να προσπαθεί να προστατευθεί από τις συνέπειες που δημιουργούν αυτά.

Πιο κάτω για την εξήγηση των φαινομένων αυτών και κάποιων απαραίτητων (γι΄αυτό τον σκοπό) στοιχείων, παραθέτω από το βιβλίο μου «Τα σημεία των καιρών» (Εκδόσεις Παπαζήση Οκτώβριος 2023) κάποια απαραίτητα διαφωτιστικά αποσπάσματα που ακολουθούν:

Η ΚΟΚΚΙΝΗ ΓΡΑΜΜΗ ΑΥΞΗΣΗΣ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ

Η πρώτη οργανωμένη διεθνής κυβερνητική πολιτική αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής πραγματοποιήθηκε με την «Συνθήκη- Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή» (UNFCCC) του 1992 (με ισχύ από το Μάρτιο 1994 και το «Πρωτόκολλο του Κιότο»). Έκτοτε (1994) γίνονται ετήσιες σύνοδοι για την επανεξέταση του προβλήματος, και την διαπίστωση της προόδου από τα ληφθέντα μέτρα, αποκαλούμενοι (COP).

Προετοιμάζοντας την (COP24) Δεκεμβρίου 2018 στην Πολωνία συντάχθηκε η ένατη και σημαντικότερη μέχρι σήμερα επιστημονική έκθεση του προγράμματος του ΟΗΕ για το περιβάλλον (με τον τίτλο IPCC-Intergovernmental Panel on Climate Change). Την επιστημονική αυτή έκθεση ετοίμασαν 91 επιστήμονες, συγγραφείς και εκδότες αναλύσεων από 40 χώρες. Με αναφορά σε αυτήν περισσότερων από 6000 επιστημονικών πηγών και με τη συμβολή χιλιάδων ειδικών αναλυτών παγκοσμίως.

Στην σύνοδο των Παρισίων είχε τεθεί ο στόχος στο τέλος του αιώνα να μην αυξηθεί η υπερθέρμανση του πλανήτη πάνω από 1,5 βαθμό Κελσίου (από την βιομηχανική εποχή), ενώ κατά την έκθεση με τους σημερινούς ρυθμούς η αύξηση θα είναι τότε 3,2 βαθμοί Κελσίου.

Κατά την έκθεση αυτή λοιπόν, ο στόχος της συνθήκης του Παρισιού είναι ακόμη εφικτός, αν γίνει μείωση στο 45% όλων των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2030 και ο μηδενισμός τους έως τα μέσα του αιώνα. Αυτό συνεπάγεται, μεταξύ άλλων, την κάθετη μείωση της χρήσης του κάρβουνου (του πιο ρυπογόνου όλων) κατά 59 έως 78% έως το 2030 και κατά 73 έως 97% έως 2050, καθώς και του πετρελαίου κατά 32 έως 87% ως το 2050.

Στόχοι που φαντάζουν ανέφικτοι

Κατά την COP 26 στην Γλασκώβη τον Νοέμβριο 2021 σήμανε συναγερμό και τον μέγιστο προβληματισμό το γεγονός, ότι η ανθρώπινη δραστηριότητα έχει ήδη αυξήσει την θερμοκρασία του πλανήτη κατά 1,1 βαθμό Κελσίου από την αρχή της βιομηχανικής εποχής, ενώ η κόκκινη γραμμή είναι ο 1,5 βαθμός. Ή το πολύ οι 2 βαθμοί.

Κρίθηκε τότε ότι θα χρειαστούν επενδύσεις 78-130 τρισεκατομμυρίων  δολαρίων μέχρι το 2050 για να επιτευχθεί αυτό. Για τον στόχο αύξησης του 1,5 βαθμού θα πρέπει να περιοριστούν παγκοσμίως οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και ειδικά οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα μέχρι το 2030 κατά 45% συγκριτικά με το έτος 2010 και να μηδενιστούν μέχρι το 2050. (Με τις ουδέτερες εκτιμήσεις, πάντως να είναι, ότι ακόμη και έτσι, η αύξηση θα είναι 1,8-1,9 βαθμοί το 2030). Ιδιαίτερα όταν για χώρες μεγάλων ρύπων, όπως οι Αυστραλία, Κίνα, Σαουδική Αραβία, Βραζιλία, Ρωσία, τα μέτρα είναι τόσο αδύναμα, ώστε να μην είναι αξιόπιστοι οι στόχοι.

Για να υπάρξει όμως επαρκές «πρασίνισμα» των ηλεκτρικών συστημάτων, δηλαδή η παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος από ΑΠΕ, θα πρέπει αυτή για τα επόμενα 10 χρόνια να 100πλασιαστεί.. Οι πωλήσεις ηλεκτρικών οχημάτων να 20πλασιαστούν και οι επενδύσεις σε «πράσινη» ενέργεια να 4πλασιαστούν.

Η σύνοδος αυτή στην Γλασκώβη ξεκίνησε με τις «βαρύγδουπες» δηλώσεις ηγετών, όπως του Μπόρις Τζόνσον: «Η ανθρωπότητα βρίσκεται ένα λεπτό πριν τα μεσάνυχτα». (Υπονοώντας το «Doomsday clock» του Σικάγου. Του νοητικού ρολογιού επιστημόνων του οποίου η ώρα 12 είναι η ώρα της «Αποκάλυψης»).

Παράλληλα οι πρόεδροι της Ρωσίας και της Κίνας, επιδεικτικά απουσίασαν από την σύνοδο. (Στα πλαίσια κάποιας μικροπολιτικής, γεωστρατηγικής αντίδρασης/διαμαρτυρίας κατά της Δύσης.)

Το θέατρο του παραλόγου συνεχιζόταν με την απουσία των επιστημόνων, επίσημων εκπροσώπων για την κλιματική αλλαγή, των συμμετεχόντων κρατών, με παρόντες μόνο τους πολιτικούς διαπραγματευτές και την πολυπληθή «ανεπίσημη παρουσία» των εταιρειών των ορυκτών καυσίμων!. Οι τελευταίοι στις τελευταίες συνόδους είναι όλο και πολυπληθέστεροι.  Με στόχο οι σύνοδοι να μην δώσουν σαφή κατεύθυνση εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων «το ταχύτερο δυνατόν».

ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

Με αφορμή τη σύνοδο κορυφής του ΟΗΕ για το κλίμα στην Πολωνία 415 ασφαλιστικές εταιρείες και ταμεία, που αντιπροσωπεύουν 32 τρις δολάρια ενεργητικό, απηύθυναν έκκληση προς τις κυβερνήσεις των κρατών μελών του οργανισμού να λάβουν άμεσα μέτρα για την κλιματική αλλαγή.

Σε δημοσίευμα της εφημερίδας Guardian η εξ αυτών Βρετανική επενδυτική εταιρεία Schroders υπολόγισε  ότι οι ετήσιες παγκόσμιες απώλειες από την κλιματική αλλαγή μπορεί να φτάσουν και τα 23 τρις δολάρια. Ενώ μακροχρόνια, θα μπορούν να είναι τετραπλάσιες από αυτές της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008.

Οι επιστήμονες υπό την αιγίδα του ΟΗΕ υπελόγισαν ότι για να κρατηθεί η αύξηση της θερμότητας μέχρι 1,5 βαθμών Κελσίου ως το τέλος του αιώνα θα χρειαστούν 830 δις δολάρια ανά έτος. Όπως όμως είδαμε πιο πάνω, σε διαφορετική περίπτωση, οι απώλειες θα είναι πολλαπλάσιες.

ΤΗΞΗ ΤΩΝ ΠΑΓΩΝ ΚΑΙ Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΣΤΑΘΜΗΣ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΩΝ

Οι κρηπίδες πάγου της Ανταρκτικής και της Γροιλανδίας που φτάνουν σε πάχος έως και 3 χιλιόμετρα, περιέχουν περισσότερα από τα 2/3 του γλυκού νερού του πλανήτη. Αν λιώσουν εντελώς, θα προκαλέσουν την άνοδο της επιφάνειας των ωκεανών κατά 58 και 7 μέτρα αντίστοιχα!

Μόνο τον Ιούλιο του 2019 στη Γροιλανδία έλιωσαν καλύμματα πάγων 160 δισεκατομμυρίων τόνων!

ΗΠΑ και Ρωσία από τα φαινόμενα αυτά όχι μόνο δεν σκιάζονται, αλλά συμπεριφέρονται όπως γύπες και ύαινες πάνω σε πτώμα, διαβλέποντας στο ξεπάγωμα της Αρκτικής ευκαιρίες για εκμετάλλευση ορυκτών καυσίμων!

ΟΙ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μέσω καύσης ορυκτών, πρέπει να αντικατασταθεί από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ). Κυρίως μέσω φωτοβολταϊκών, Αιολικών πάρκων, ροής υδάτων κ.α. Να αντικατασταθούν τα αυτοκίνητα με ηλεκτρικά κ.ο.κ. (Δεν μπορείς όμως να κατασκευάσεις ηλεκτρικά αεροπλάνα και πλοία, λόγω όγκου μπαταριών).

Υπάρχει διχογνωμία στην Ε.Ε. για το αν η πυρηνική ενέργεια πρέπει να ενταχθεί στην «Πράσινη Ταξινομία», παρά τις χαμηλές εκπομπές της σε CO2..

Υπέρ της, πρωτοστατεί η Γαλλία με 10 χώρες, ενώ άκρως αντίθετη είναι η Γερμανία λόγω του προβλήματος της αποθήκευσης των πυρηνικών αποβλήτων και του ενδεχόμενου ατυχήματος. Ξεχάσαμε το Τσερνομπίλ; και την Φουκουσίμα;

Αντίθετα για το φυσικό αέριο υπάρχει ομοφωνία στην Ε.Ε. ότι θα έχει ρόλο σαν μεταβατική ενέργεια στην πράσινη εποχή. Η επίτευξη της σύντηξης (Fusion) και παραγωγής ενέργειας (με ανθρώπινα τεχνολογικά μέσα), παρόμοιας με αυτήν που παράγει ο ήλιος (ένα τεχνολογικό θαύμα) θα εξασφάλιζε στην γη  επάρκεια ενέργειας εσαεί. Βλέπε το «ITER». Απέχουμε όμως από την παραγωγή μία έως δύο δεκαετίες ακόμη.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ: Από τα πιο πάνω αντιλαμβάνεστε (1) Την πολυπλοκότητα του ζητήματος των μέτρων και την ανάγκη να είναι αυτά «κομμένα και ραμμένα» στα μέτρα της κάθε χώρας. (2) Ότι δεν υπάρχει στην πράξη τόσο συντονισμένη, συγχρονισμένη και ομοιόμορφη προσπάθεια όλων στα συγκεκριμένα μέτρα, που θα οδηγήσουν σε εγγυημένη αναχαίτιση της «κλιματικής αλλαγής» την οποία τώρα αρχίσαμε να την μετονομάζουμε σε «κλιματική κρίση» (από απλή «αλλαγή»).Αν μη τι άλλο είναι μια κάποια πρόοδος και αυτή.

Οι προσπάθειες όμως δεν αρκούν. Χρειάζονται άμεσα αποτελέσματα. Η ενεργειακή κρίση σαν παρενέργεια της πανδημίας, διογκώνεται από την Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία σε ένταση και διάρκεια.

Συνεπώς η στροφή στην «πράσινη ενέργεια» (Α.Π.Ε.-Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας) λόγω της αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης , γίνεται ακόμα πιο επιτακτική και η ανάγκη αυτή αμεσότερη. Ιδιαίτερα για την Ε.Ε. που εξαρτιόταν σε πολύ μεγάλο βαθμό από το Ρωσικό αέριο και το εισαγόμενο πετρέλαιο και αέριο LNG.

ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ως βασικός στόχος είναι η απολιγνιτοποίηση μέχρι το 2028, που θα επιτευχθεί με διπλασιασμό της ισχύος των ΑΠΕ στην παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος με την βοήθεια κοινοτικών κονδυλίων.

Για την προστασία των δασών μας, πέραν της αύξησης των πυροσβεστικών αεροπλάνων και οχημάτων, η συζήτηση διευρύνθηκε με την ανάγκη αύξησης της ανθεκτικότητας των, επίβλεψη και άμεση αντιμετώπιση των πυρκαϊών εν τη γεννέσει τους. Επίσης αναγκαία είναι και η οργάνωση της αντιμετώπισης των καυσώνων, πλημμυρών κλπ ακραίων καιρικών φαινομένων με τα οποία θα πρέπει να μάθουμε δυστυχώς να ζούμε, αφού τα τελευταία 25 χρόνια η αύξηση της θερμοκρασίας στην Μεσόγειο ήταν διπλάσια αυτής των ωκεανών. Ενώ η χώρα μας λόγω της γεωγραφικής της θέσεως και της κλιματικής κρίσης, απειλείται από μεταναστευτικές ροές από την Αφρική και την Ασία.

Το ενδιάμεσο στάδιο μέχρι την μετάβαση στην, «πράσινη ενέργεια» των ΑΠΕ διεθνώς αναγνωρίστηκε/συμφωνήθηκε ότι είναι η καύση φυσικού αερίου. Έτσι δίνεται το περιθώριο τουλάχιστον μέχρι το 2050 (για το σενάριο μηδενικών εκπομπών) η Ελλάδα να μπορέσει να αξιοποιήσει τα θαλάσσια κυρίως κοιτάσματα νοτίως της Κρήτης και στο Ιόνιο. Αρκεί βέβαια να ξεμπλέξουμε εγκαίρως με τους Τούρκους και το Τούρκο-Λιβυκό μνημόνιο.

Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΤΑΣΗΣ ΑΥΤΟΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ

Ένας σημαντικός αριθμός ανεξάρτητων επιστημόνων θεωρούν ότι τα μέτρα που συμφωνήθηκαν στο Κιότο το 1992 και στο Παρίσι τον Δεκέμβριο 2015 όσο και η επιβεβαίωση αυτών στην Βόννη 2 χρόνια μετά  είναι καθυστερημένα κι ελλιπή, γενικόλογα και χωρίς την βεβαιότητα δεσμευτικότητας, υλοποίησης και συγκεκριμενοποίησης τους όσον αφορά τον περιορισμό στην χρήση υδρογονανθράκων, με ολέθριες συνέπειες για το κλίμα και το περιβάλλον.

Γιατί όμως οι άνθρωποι παρά τις προειδοποιήσεις, τα σημάδια της φύσης, τα επιστημονικά δεδομένα, συνεχίζουν την ξέφρενη πορεία προς την καταστροφή;

Σε αναλογία μπορεί να επικαλεστεί κανείς την μελέτη του καθηγητή Βιογεωγραφίας στο πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια των ΗΠΑ Τζάρετ Ντάϊαμοντ, ο οποίος διερευνούσε το αίνιγμα και τους λόγους κατάρρευσης και της εξαφάνισης της κοινωνίας του νησιού του Πάσχα (ενός μικρού νησιού στον Ειρηνικό ωκεανό). Οι κάτοικοι αυτού του νησιού είχαν αναπτύξει τέτοιο πολιτισμό τον 15ο με 16ο αιώνα μ.Χ., ώστε (παρά το λιλιπούτειο μπόϊ τους) κατάφεραν να φτιάξουν τα γνωστά θεόρατα αγάλματα (μακρόστενα πρόσωπα ανθρώπων που μοιάζουν εξωγήϊνα), για τα οποία είναι τόσο γνωστό το νησί αυτό. Ο καθηγητής λοιπόν βγάζει τα εξής συμπεράσματα, που δεν κάνουν τίποτα άλλο από το να απεικονίζουν την σημερινή πραγματικότητα της παγκόσμιας ανθρώπινης συμπεριφοράς σε μικρογραφία: Λέει λοιπόν ο Ντάϊαμοντ: «Οι κάτοικοι του νησιού επέλεξαν να διαχειριστούν το φυσικό περιβάλλον με έναν όπως αποδείχθηκε καταστροφικό τρόπο: υπερεκμεταλλεύθηκαν την ξυλεία των δέντρων και τη γονιμότητα του εδάφους, αυξήθηκε υπερβολικά ο πληθυσμός και χώρισαν την γη τους σε περιοχές που εξουσίαζαν ομάδες πληθυσμού με ανταγωνιστικές, έως και πολεμικές μεταξύ τους σχέσεις.

Η αλόγιστη εκμετάλλευση του φυσικού περιβάλλοντος υπέσκαψε την ικανότητα της μακροπρόθεσμης επιβίωσης». «Όταν η κοινωνία χάσει την αίσθηση της σπουδαιότητας των συλλογικών αγαθών, ως προϋπόθεση για την βιώσιμη ικανοποίηση των ατομικών αναγκών, τότε οι κοινωνίες καταρρέουν».

Η ίδια αρχή βεβαίως διέπει και τη διεθνή κοινωνία στο επίπεδο συμπεριφοράς κρατών και των πληθυσμών τους, στις μεταξύ τους σχέσεις και σε συνάρτηση με το περιβάλλον. Η απώλεια της πιο πάνω αίσθησης οδηγεί αφενός σε καταστροφή του περιβάλλοντος και των φυσικών αποθεμάτων της γης, σε πυρηνικά ατυχήματα, αλλά και σε πολέμους που τον 20ο αιώνα και σήμερα είναι ικανοί να καταστρέψουν τον πλανήτη και την ανθρωπότητα, ενώ αυτό δεν θα μπορούσε να συμβεί στο παρελθόν με τα μέσα και όπλα που υπήρχαν τότε.

Ειδικότερα, γιατί στο καθημερινό δίλημμα, μεταξύ του να προστατεύσουμε το διαχρονικό συλλογικό μέλλον μας; ή την σημερινή ανάγκη; Προτιμούμε το τελευταίο παραγνωρίζοντας το πρώτο; Μα γιατί είναι πιο εύκολο, πιο βολικό, πιο φθηνό, πιο γρήγορο και με πιο άμεσο χειροπιαστό αποτέλεσμα.

Σε ένα πλανήτη όπου το άμεσο χρηματικό κέρδος του κάθε ενός ατόμου, ή του κάθε κράτους έχει αναχθεί σαν το υπέρτατο αγαθό, σαν τον θεό στον οποίο ουσιαστικά πιστεύουν οι άνθρωποι.

Οι ανάγκες αντί με την τεχνολογία και την ευημερία να ικανοποιούνται, αυτές συνεχώς πολλαπλασιάζονται χάριν της κατανάλωσης που πάντα καταλήγει στο κέρδος, ενώ αντίθετα η ανάγκη επένδυσης χάριν της οικολογίας που θα απέφερε το ίδιο ή και μικρότερο χρηματικό κέρδος στο μέλλον, αλλά μόνο πρόσθετο κόστος για το παρόν, μοιάζει κάτι μακρινό και ανεπιθύμητο για τις πολυεθνικές εταιρείες και τους κυβερνώντες πολιτικούς. Έτσι η καθημερινή ανάγκη και η ικανοποίησή της απορροφά κάθε σκέψη και δύναμη, μέχρι την τελική καταστροφή.

Περισσότερα σχετικά με τα πιο πάνω περί της κλιματικής αλλαγής μπορείτε να βρείτε στις 65 σελίδες του βιβλίου μου ΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΙΡΩΝ (εκδόσεις Παπαζήση Οκτώβριος 2023)

«Υπάρχει μεγάλη πιθανότητα η γη το 2100 να είναι ένα θολό είδωλο αυτού που βλέπουμε σήμερα» δήλωσε ο Lawrence Krauss καθηγητής φυσικής και αστρονομίας του πανεπιστημίου «Case Western University». «Μπορεί η επιστήμη να έχει αλλάξει τον κόσμο …» συνέχισε, «αλλά δεν άλλαξε τον τρόπο που σκέπτονται οι άνθρωποι για τον κόσμο …», επιβεβαιώνοντας έτσι την άποψη του Αλβέρτου Αϊνστάϊν ότι πρέπει να αλλάξουμε τον τρόπο σκέψης μας αν θέλουμε να επιβιώσουμε.

Ηγέτες του κόσμου σοβαρευτείτε, γιατί είναι ήδη αργά!

Τι θα υπερισχύσει; Η αυτοκαταστροφή; Ή η αποτροπή της;

Οι περισσότεροι από εμάς δεν θα ζούμε για να το διαπιστώσουμε. Αλλά τα παιδιά και τα εγγόνια μας; ας σκεφτούμε τουλάχιστον αυτά.

*Ο Λάμπρος Ροϊλός είναι συντ. δικηγόρος παρ’Αρείω Πάγω, συγγραφέας, ερευνητής.

Ο λόγος που «εφευρέθηκε» το 2000 το δόγμα Πούτιν περί «αποκλιμάκωσης μιας πολεμικής σύρραξης δια της κλιμάκωσης με την απειλή χρήσης πυρηνικών όπλων» (στο οποίο αναφερθήκαμε στο Α΄μέρος του άρθρου), ήταν τα πολύ εξελιγμένα (συγκριτικά με τα Ρωσικά) συμβατικά στρατιωτικά μέσα του ΝΑΤΟ (ιδίως των ΗΠΑ) στον πόλεμο για την ανεξαρτησία του Κοσόβου, όταν το ΝΑΤΟ είχε επέμβει με αεροπορικό βομβαρδισμό της Σερβίας, την οποία ανάγκασαν σε συνθηκολόγηση (1999).

Του Λάμπρου Ροϊλού*

Οι Ρώσοι φοβήθηκαν ότι οι Δυτικοί θα μπορούσαν με τον ίδιο τρόπο να επέμβουν στην Ρωσική Ομοσπονδία, όπου οι Ρώσοι πολεμούσαν εκείνη τη χρονιά με τους Τσετσένους αυτονομιστές.

Έτσι ο Πούτιν υλοποίησε το δόγμα του ώστε να λειτουργήσει αυτό αποτρεπτικά σε τυχόν τέτοια σχέδια της Δύσης. Έτσι σε όλα τα μεγάλης εμβέλειας γυμνάσια που διεξήγαγε η Ρωσία από το 2000, όλα περιελάμβαναν προσομοιώσεις περιορισμένων πυρηνικών κτυπημάτων.

Το χρησιμοποίησαν και στον πόλεμο της Γεωργίας το 2008 και μετά την κατάληψη της Κριμαίας το 2014. Φυσικά και το 2022 μέχρι σήμερα. Τα πυρηνικά όπλα διακρίνονται σε στρατηγικά και σε τακτικά. Επίσημα, μόνο η Ρωσία και οι ΗΠΑ διαθέτουν τακτικά, οι άλλες χώρες μόνο στρατηγικά.

Τα στρατηγικά: Είναι τα ισχυρότερα και αυτά που έχουμε όλοι κατά νου, τα οποία είναι συνήθως μεγάλης εμβέλειας κυρίως διηπειρωτικοί πύραυλοι (ICBM) ή σε βομβαρδιστικά αεροπλάνα, αλλά ακόμα και σε υποβρύχια με δυνατότητα εκτόξευσης. Αυτά στοχεύουν προγραμματισμένα -στη σύγχρονη εποχή- σε εχθρικά στρατιωτικά αεροδρόμια, ραντάρ και αμυντικές εγκαταστάσεις εδάφους/αέρα, πυραυλικές και υποβρυχίων, ώστε να προετοιμάσουν το έδαφος για αεροπορικές/ πυραυλικές επιθέσεις σε υποδομές, στρατόπεδα και λοιπούς στόχους. Στην περίπτωση δε ολοκληρωτικού πυρηνικού πόλεμου θα στοχεύουν απευθείας και σε πόλεις.

Τα τακτικά είναι πολύ μικρότερης ισχύος συνήθως 0,3 - 10 κιλοτόνων. (Οι βόμβες στη Χιροσίμα-, Ναγκασάκι ήταν 15κ.τ.). Προορίζονται να χρησιμοποιηθούν επί του πολεμικού πεδίου στο εγγύς του συμβατικού στρατού που τα χρησιμοποιεί σε μια σύγκρουση με συμβατικές δυνάμεις.

Μπορεί να ριφθούν από αεροπλάνα ή να λάβουν τη μορφή μικρής εμβέλειας πυραύλου, βολής πυροβολικού, νάρκης, βόμβας βυθού, τορπίλης, πυραύλων στεριάς/αέρος, ή αέρος/αέρος ή ακόμα και από φορητή συσκευή (Αναλυτικότερα για τα πιο πάνω στο βιβλίο μου «Τα σημεία των καιρών» Εκδόσεις Παπαζήση Οκτ.23).

Σύμφωνα με την από 23/9/2022 μελέτη του (Αγγλικού) Βασιλικού Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων, γνωστού ως Chatham House (thinktank): Για να χρησιμοποιηθούν Ρωσικά στρατηγικά πυρηνικά όπλα σύμφωνα με το πρωτόκολλο της Ρωσίας πρέπει αυτά να τεθούν σε «ειδική κατάσταση (ετοιμότητας) πολεμικής ευθύνης», πράγμα που έγινε στις 27/2/22.

Οποιαδήποτε όμως κίνηση ετοιμασίας και ανάπτυξης στρατηγικών πυρηνικών όπλων θα γινόταν μέσω δορυφόρων άμεσα αντιληπτή από τις Νατοϊκές χώρες ακόμα και εν μέσω συννεφιάς ή τη νύχτα.

Στην περίπτωση τέτοιων κινήσεων σε συνδυασμό με πληροφορίες και αναλύσεις των Δυτικών υπηρεσιών ασφαλείας αν  αποτύγχαναν οι διπλωματικές προσπάθειες να μεταπειστεί η Ρωσία, τότε (λέει η μελέτη) θα μπορούσαν οι χώρες του ΝΑΤΟ να επέμβουν με συμβατικά όπλα για την αποτροπή της εκτόξευσης στρατηγικών πυρηνικών όπλων βομβαρδίζοντας τις σχετικές αποθήκες και τις σχετικές πυραυλικές εγκαταστάσεις προληπτικά. Αυτό όμως θα ενείχε τεράστιους κινδύνους αντί για αποτροπή να προκαλέσει πολύ χειρότερη επίθεση εκ μέρους της Ρωσίας που δεν θα το εκλάμβανε σαν προληπτική αλλά σαν επιθετική ενέργεια, συνεχίζει η μελέτη.

Πως θα απαντούσε όμως το ΝΑΤΟ σε ένα μεμονωμένο Ρωσικό χτύπημα με τακτικό πυρηνικό όπλο επί του πεδίου; Σύμφωνα λοιπόν με την ίδια μελέτη θα απαντούσε είτε χρησιμοποιώντας συμβατικά όπλα σε στρατηγικά σημεία της Ρωσίας, είτε με αντίστοιχο τακτικό πυρηνικό όπλο, με νομιμοποίηση για αυτή την ενέργεια το γεγονός, ότι το Ρωσικό πυρηνικό κτύπημα στην Ουκρανία μελλοντικά σε άλλη Νατοϊκή χώρα, θα είχε αντίκτυπο και συνέπειες πέραν των συνόρων επηρεάζοντας τις γειτονικές Νατοϊκές χώρες.

Η μελέτη αυτή θεωρεί ς ότι θα μπορούσε γι' αυτό τον σκοπό να χρησιμοποιηθεί κάποια από τις 150 Αμερικανικές Β-61 πυρηνικές βόμβες βαρύτητας τις εγκατεστημένες σε 5 Νατοϊκές χώρες (Βέλγιο, Γερμανία, Ολλανδία, Ιταλία και Τουρκία). Με τις ΗΠΑ,, Γαλλία, Μ. Βρετανία, να έχουν επίσης δυνατότητες χρήσης πυρηνικών.

Η ίδια μελέτη επίσης επισημαίνει ότι η λειτουργία του αξιώματος MAD του ψυχρού πολέμου γίνεται πιο πολύπλοκή την σημερινή εποχή όταν ληφθούν υπόψιν μεταξύ άλλων οι δυνατότητες κυβερνοεπιθέσεων που θα μπορούσαν να επέμβουν στην διοίκηση, χρήση και τον έλεγχο των πυρηνικών όπλων και εγκαταστάσεων.

Στο θέμα αυτό μια μελέτη του ίδιου Chatham House της 18/12/20 επισημαίνει δύο τρόπους απάντησης:

Η μία λύση είναι το hackback, δηλαδή η άμεση απάντηση σε κυβερνοεπίθεση με τον ίδιο τρόπο. Δηλαδή με άμεση κυβερνοεπίθεση. Η άλλη λύση είναι η ασύμμετρη απάντηση σε χακάρισμα πυροδοτώντας κάποιο περιορισμένο πυρηνικό χτύπημα. . Το σύστημα προστασίας όμως μπορεί να παρερμηνεύσει κάποια επίδραση στο σύστημα (που να μην έχει σχέση με κυβερνοεπίθεση) και να πυροδοτήσει αναβαθμισμένο πυρηνικό κτήμα με καταστροφικές συνέπειες.

Στο πλαίσιο των επιλογών που συζητήθηκαν στην συλλογική αυτή μελέτη, η διπλωματική οδός, είναι η λιγότερο δαπανηρή και εγκυμονεί τους χαμηλότερους κινδύνους κλιμάκωσης και επομένως, παράλληλα με τη βελτίωση της ανθεκτικότητας στον κυβερνοχώρο, είναι ζωτικής σημασίας τα κράτη να αρχίσουν να προβληματίζονται για νέα και καινοτόμα μέτρα συμμόρφωσης, συμπεριλαμβανομένων των μελλοντικών μηχανισμών επαλήθευσης και κινήτρων ορθής συμπεριφοράς.

Σε άλλη έκθεση/μελέτη του Chatham House του Απριλίου 2014 με τίτλο: «Περιπτώσεις που έφτασαν πολύ κοντά να γίνει χρήση πυρηνικών όπλων και Επιλογές Πολιτικής». Επισημαίνονται και κάποιοι άλλοι κίνδυνοι: «Υπάρχουν πολλά γεγονότα που καταδεικνύουν το εύθραυστο των μέτρων της αποτροπής χρήσεως πυρηνικών, που οφείλεται μεταξύ άλλων σε τεχνικές δυσλειτουργίες και κακή επικοινωνία.

Δεδομένου του μεγάλου αριθμού πυρηνικών όπλων που υπάρχουν, της ασυνέπειας στην κουλτούρα και τις πρακτικές πυρηνικής ασφάλειας μεταξύ των κρατών, (όπως αποδεικνύεται από τις περιπτωσιολογικές μελέτες), και τον αποδεδειγμένο κίνδυνο ακούσιας χρήσης πυρηνικών, απαιτείται μια πιο προσεκτική εξέταση ορισμένων περιοχών υψηλού κινδύνου». «Όσο καλά μελετημένη κι αν είναι, η λήψη αποφάσεων είναι πάντα ευάλωτη σε έλλειψη επαρκών πληροφοριών, σε κακή επικοινωνία και σε παρερμηνεία κάποιων δεδομένων. Αυτοί οι κίνδυνοι είναι ιδιαίτερα αυξημένοι σε περιόδους κρίσης και σε περιοχές που είναι επιρρεπείς σε στρατιωτικές αντιπαραθέσεις».

Μια προσομοίωση πυρηνικού πολέμου ΝΑΤΟ-Ρωσίας που ονομάζεται «Σχέδιο Α» “Plan A”, (2017) που αναπτύχθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου Princeton (σε σχέση με το Πρόγραμμα Επιστήμης & Παγκόσμιας Ασφάλειας) (SGS), αναδημοσιεύει το Newsweek της 15/9/22, αναφέρει: «Η σύγκρουση στην Ουκρανία είναι η πιο σοβαρή κρίση με πιθανή πυρηνική διάσταση στην οποία εμπλέκονται Ρωσία και Ηνωμένες Πολιτείες/ΝΑΤΟ από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Ακόμα κι αν ο κίνδυνος ενός πυρηνικού πολέμου εξακολουθεί να θεωρείται «μικρός»—όπως πολλοί αναλυτές θα υποστήριζαν», είπε ο καθηγητής του Princeton Alex Glaser, ένας από τους δημιουργούς του Plan A, στο Newsweek. «Μια κρίση όπως αυτή που αντιμετωπίζουμε αυτή τη στιγμή οδηγεί συχνά σε κακή επικοινωνία μεταξύ των μερών, που επιδεινώνεται από το γεγονός ότι παραμένουν πολύ λίγες ενεργές γραμμές επικοινωνίας μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ/ΝΑΤΟ".

«Υπολογίζεται ότι θα υπάρξουν περισσότεροι από 90 εκατομμύρια άνθρωποι νεκροί και τραυματίες μέσα στις πρώτες ώρες της σύγκρουσης», είπε ο Glazer «Οι πραγματικοί θάνατοι θα αυξηθούν σημαντικά από τους θανάτους που προέρχονται από την κατάρρευση ιατρικών συστημάτων, καθώς και από πυρηνικές επιπτώσεις και άλλες μακροπρόθεσμες επιπτώσεις, συμπεριλαμβανομένου ενός πυρηνικού χειμώνα παγκόσμιας κλίμακας».

«Μόλις ξεπεραστεί το πυρηνικό κατώφλι, μπορεί να είναι πολύ δύσκολο να αποτραπεί η κλιμάκωση σε έναν ολοκληρωτικό πυρηνικό πόλεμο, δηλαδή την κλιμάκωση από την απλή χρήση, με έναν τακτικό πυρηνικό όπλο στην Ευρώπη, σε μια αντεπίθεση εξίσου δυνατή και τελικά σε εκατέρωθεν ολοκληρωτικές επιθέσεις με στρατηγικά πυρηνικά.

Η ανταλλαγή πυρηνικών κτυπημάτων θα κλιμακωθεί γρήγορα στην Ευρώπη με τη Ρωσία να στέλνει 300 κεφαλές μέσω αεροσκαφών και πυραύλων μικρού βεληνεκούς για να χτυπήσει τις βάσεις του ΝΑΤΟ και τα στρατεύματα που προωθούνται. Με μεγάλο μέρος της Ευρώπης να έχει καταστραφεί, το ΝΑΤΟ εκτοξεύει περίπου 600 κεφαλές από πυραύλους εδάφους και υποβρυχίων των ΗΠΑ κατά των Ρωσικών πυρηνικών δυνάμεων. Πριν καταστραφούν τα οπλικά της συστήματα, η Ρωσία εκτοξεύει πυραύλους που εκτοξεύονται από σιλό, οδικά κινητά οχήματα και υποβρύχια. Στο τελικό στάδιο της σύγκρουσης, τόσο η Ρωσία όσο και το ΝΑΤΟ στοχεύουν τις 30 πιο πυκνοκατοικημένες πόλεις και τα οικονομικά κέντρα της άλλης πλευράς -χρησιμοποιώντας 5-10 πυρηνικές κεφαλές σε καθεμία ανάλογα με το μέγεθος του πληθυσμού- σε μια προσπάθεια να εμποδίσουν τη δυνατότητα ανάκαμψης».

Έγινε μάλιστα τετράλεπτο οπτικοακουστικό κομμάτι το 2019 στο Youtube. Ανάλογη περιγραφή από άλλη μελέτη αντίστοιχης προσομοίωσης γίνεται και στο Time Magazine της 29/6/23.

Τέλος στο Newsletter 5/7/23 του ιστότοπου Future of Life Institute περιγράφεται συνοπτικά  «η πιο ρεαλιστική κατ’ αυτόν προσομοίωση πυρηνικού πολέμου που θα βιώσουν οι περισσότερες μεγάλες πόλεις σε όλο τον κόσμο»:

• Μια έκρηξη ηλεκτρομαγνητικού παλμού διακόπτει όλες τις επικοινωνίες.

• Έκρηξη που λιώνει δρόμους και κτίρια.

• Ένα κρουστικό κύμα που σπάει παράθυρα και κόκαλα.

• Η αιθάλη και τα συντρίμμια που ανεβαίνουν τόσο ψηλά στην ατμόσφαιρα, καλύπτουν τη γη, ρίχνοντας καταστροφικά τις παγκόσμιες θερμοκρασίες (κατά 20 βαθμούς C. ) και κατά συνέπεια λιμοκτονώντας το 99% των ανθρώπων του Β.Ημισφαιρίου και συνολικά 5 δις («Πυρηνικός χειμώνας»).

Πέραν των επιπτώσεων από την χρήση έστω περιορισμένη πυρηνικών όπλων, που θα είχε η ραδιενέργεια στην μόλυνση ανθρώπων, του εδάφους και του περιβάλλοντος, (βλέπε Τσερνόμπιλ το 1986), οι συνέπειες στο κλίμα παγκοσμίως θα ήταν δραματικές.

Σε μια επιστημονική έκθεση του Δεκεμβρίου 2006 μετά από συνδυασμένη έρευνα των Αμερικανικών πανεπιστημίων Rutgers Cook Colege, του New Jersey, του Colorado και του UCLA, πάνω στις κλιματολογικές επιπτώσεις που θα είχε ένας περιορισμένης έκτασης πυρηνικός πόλεμος (χρησιμοποιώντας σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές την μέθοδο της προσομοιώσεως με τις συνθήκες από εκρήξεις ηφαιστείων) Ένας τέτοιος πόλεμος έστω και τοπικού χαρακτήρα θα είχε σοβαρές συνέπειες παγκοσμίως, αντίστοιχες με αυτές της έκρηξης ηφαιστείου του 1815 στην Ταμπόρα της Ινδονησίας (η μεγαλύτερη των τελευταίων 500 ετών). Αυτή είχε προκαλέσει θανατηφόρους παγετούς σε όλη την περιοχή της Νέας Αγγλίας το 1816, όταν το έτος αυτό έχει μείνει στην ιστορία σαν « το έτος χωρίς καλοκαίρι». Ο καιρός τότε στην Ευρώπη ήταν τόσο κρύος και υγρός, ώστε οι καλλιέργειες είχαν καταστραφεί και οι άνθρωποι λιμοκτονούσαν.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ:

Ο Πούτιν θα εκμεταλλευτεί την περίοδο μέχρι την ενίσχυση των Ουκρανών με πολεμοφόδια και κυρίως με πυραύλους μεγαλύτερης εμβέλειας και με τα F16 εντείνοντας τους βομβαρδισμούς και τις επιθέσεις/κατακτήσεις εδαφών.

Θα επιδιώξει την παράταση του πολέμου εκμεταλλευόμενος την χαλαρότητα και εν πολλοίς την ουδετερότητα -στην πράξη-του Τραμπ και των ΗΠΑ. Εκτός και αν τελικά κάνει πράξη την πρόσφατη δήλωση πρόθεσης του για αποστολή στο Κίεβο μέσω των Ευρωπαίων συμμάχων πυραύλων Τόμαχοκ μεγάλης εμβέλειας.

Χωρίς την υποστήριξη που έχει η Ουκρανία και οι χώρες του ΝΑΤΟ από τις ΗΠΑ, οι πιο πάνω θέσεις υπερίσχυσης έναντι της Ρωσίας τίθενται ένα αμφιβόλω.

Αν τελικά ο Πούτιν συνθηκολογήσει παρακρατώντας τα κατακτημένα εδάφη. Όπως έκανε και με την Κριμαία το 2014 και στην συνέχεια προέβη στην «ειδική στρατιωτική επιχείρηση» το 2022. Έτσι και στο επόμενο της συνθηκολόγησης διάστημα, θα επιδιώξει να εξουδετερώσει τον Ζελένσκι, να εγκαταστήσει φιλορωσική κυβέρνηση,  -που δεν θα επιτρέψει την αποστολή στην Ουκρανία Νατοϊκών δυνάμεων σαν εγγύηση - και θα ξαναρχίσει τα ίδια με νέα ειδική στρατιωτική επιχείρηση μέχρι να καταλάβει όλη την Ουκρανία ή το πιθανώτερο με στημένο δημοψήφισμα να προσαρτήσει όλη την χώρα.

Ο αρχικός στόχος του παραμένει: η ανασύσταση της «Αγίας Μεγάλης Ρωσίας» αποτελούμενης από την Ρωσία, Λευκορωσία και Ουκρανία, που έχει ιστορικό και θρησκευτικό υπόβαθρο για τον Πούτιν και κάποιους Ρώσους εθνικιστές.

Να θυμηθούμε μάλιστα ότι η διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης έγινε με απόφαση της 8/12/91 των προέδρων των τριών αυτών χωρών. (Συνθήκες της Belovezhskaya).

Θα πρέπει οι Δυτικοί ηγέτες (Μακρόν, Μερτς, Στάρμερ κλπ) να διατηρήσουν τις δυνατότητες άμεσων επαφών με τον Πούτιν για την αποφυγή ενός πυρηνικού M.A.D. Με τον Τραμπ αυτό υπάρχει.

Επανερχόμενοι στην μελέτη Chatham House της 22/9/22. «Αν ο Πούτιν διατάξει πλήρη χρήση στρατηγικών πυρηνικών όπλων σαν ανταπάντηση, που θα σήμαινε και την ολική καταστροφή της Ρωσίας (και όχι μόνον) υφίσταται η ελπίδα ότι οι ανώτεροι αξιωματούχοι δεν θα ακολουθήσουν τέτοια εντολή. Υπάρχει κατά την μελέτη, ιστορικό προηγούμενο αποφάσεων  που κατώτεροι δεν υπήκουσαν».

Ευελπιστώ λοιπόν ότι με τέτοια εντολή, μετά τον Ιούλιο Καίσαρα θα έχουν φτάσει και για τον Πούτιν «αι Ειδοί του Μαρτίου», γιατί οι καλοζωισμένοι Ρώσοι ολιγάρχες και άλλοι περί αυτόν, που δεν συμμερίζονται την αυτοκτονική, μεγαλομανή, ναρκισσιστική σκέψη για δόξα του Πούτιν, θα θελήσουν να τελειώνουν με αυτόν, πριν αυτός τους τελειώσει και μαζί τους και όλη τη Ρωσία.

* Ο Λάμπρος Ροϊλός είναι συντ. δικηγόρος παρ’Αρείω Πάγω, συγγραφέας, ερευνητής.

Μετά τις επανειλημμένες  δηλώσεις Μακρόν και άλλων περί ανοικτού του ενδεχόμενου αποστολής Νατοϊκών δυνάμεων στην Ουκρανία, αυτό μετά την προσβλεπόμενη  εκεχειρία ή μετά το τέλος του πολέμου σαν εγγύηση ασφάλειας της Ουκρανίας, η απάντηση του Κρεμλίνου ήταν ότι οι δυνάμεις αυτές θα αποτελούσαν νόμιμο στόχο.

Μετά τις πρόσφατες επανειλημμένες το τελευταίο διάστημα παραβιάσεις του εναερίου χώρου της Πολωνίας Εσθονίας και Ρουμανίας με Ρωσικά drones και μαχητικά αεροπλάνα, ακολουθούμενα από αντίστοιχα επεισόδια σε Δανία και Σουηδία έγινε κατανοητό αν μη τι άλλο ότι το Κρεμλίνο τεστάρει της αντιδράσεις και ετοιμότητα των Νατοϊκών συμμάχων. Μεσολάβησε και η πρόσφατη κυβερνοεπίθεση στην εταιρεία που αυτοματοποιεί τα check in στα αεροδρόμια πολλών ευρωπαϊκών χωρών με αποτέλεσμα την αναβολή και καθυστερήσεις πτήσεων για πολλές μέρες. Με το μήνυμα εδώτου Πούτιν να είναι: «Αν μπορώ να το κάνω αυτό σε πολιτικό επίπεδο, σκεφτείτε τι μπορώ να κάνω σε στρατιωτικό επίπεδο».

Με όλα αυτά, πέραν του τεστ των άμεσων αντανακλαστικών των θιγομένων χωρών, ο Πούτιν θέλει να ελέγξει και τον βαθμό αλληλεγγύης μεταξύ των συμμάχων χωρών στο Νατο, αλλά και να ρίξει το ηθικό του πληθυσμού των Δυτικών. Βρίθουν άλλωστε αυτές τις μέρες τα «ειδησεογραφικά» vlogs (video blogs) στο Youtube με τίτλο WW3 (τρίτος παγκόσμιος πόλεμος) που προφανώς διακινούνται από το Κρεμλίνο (λόγω του περιεχομένου τους).

Να προσθέσουμε σε αυτά την δήλωση του καγκελαρίου Μερτς ότι αναμένει σύγκρουση ΝΑΤΟ-Ρωσίας τα επόμενα 4 χρόνια, και την πρόσφατη δραματοποίηση του ενδεχόμενου ανάγκης ετοιμότητας Γερμανικών νοσοκομείων να περιθάλπτουν χίλιους τραυματίες την ημέρα!

Επίσης με τον Πολωνό πρωθυπουργό Τουσκ να δηλώνει ότι σε επόμενη παραβίαση τα drones ή τα αεροπλάνα θα καταρρίπτονται και τον Τραμπ να το επικροτεί.

Δεν έλειψαν βέβαια τα τελευταία χρόνια-και ούτε θα πάψουν-οι επαναλαμβανόμενες απειλές Πούτιν για χρήση πυρηνικών όπλων.

Επιπλέον ή χαλαρή στάση του Τραμπ έναντι των Ρωσικών προκλήσεων αυξάνει τα ερωτήματα και την αβεβαιότητα. Ένας πλανητάρχης χαμαιλέοντας που αλλάζει χρώμα/ δηλώσεις και αποφάσεις ανάλογα με το περιβάλλον στο οποίο βρίσκεται. Έτσι στην τελευταία σύνοδο του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη αφού μίλησε με τον Ζελένσκι απεφάνθη στα social media ότι με την υποστήριξη του ΝΑΤΟ η Ουκρανία μπορεί να νικήσει και να ανακτήσει τα χαμένα της εδάφη!

Με όλα αυτά εγείρονται μεταξύ άλλων και τα εξής εύλογα ερωτήματα:

Μπορεί πραγματικά να πυροδοτηθεί πόλεμος μεταξύ ΝΑΤΟ-Ρωσίας; Τι θα μπορούσε να οδηγήσει σε αυτό; Υπό ποίες προϋποθέσεις θα γινόταν ένας τέτοιος πόλεμος; Θα μπορούσε να διεξαχθεί μόνον με συμβατικά και όχι με χρήση πυρηνικών όπλων; Τι διάρκεια θα είχε; Ποιος θα επικρατούσε; και με ποιες συνέπειες;.

Η μεγαλύτερη δυσκολία να απαντηθούν αυτά τα ερωτήματα οφείλεται στο ότι η ανθρωπότητα σε αυτό το θέμα βαδίζει σε αχαρτογράφητα νερά.

Ναι μεν στα έτη του ψυχρού πολέμου που μεσολάβησαν μετά τον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο υπερίσχυσε (λόγω της υπάρξεως εκατέρωθεν πυρηνικών όπλων) το αποτρεπτικό αξίωμα "Mutually Assured Destrucion" = της "Αμοιβαίας Εξασφαλισμένης Καταστροφής" με το χαρακτηριστικό συντομευμένο προσωνύμιο της τρέλας MAD. Εν τούτοις στα χρόνια αυτά δεν υπήρξε όπως τώρα στην Ουκρανία ενεργός πόλεμος στην καρδιά της Ευρώπης, με την άμεση και έμμεση εμπλοκή πυρηνικών δυνάμεων.

Τι θα μπορούσε να πυροδοτήσει ένα πόλεμο ΝΑΤΟ-Ρωσίας;

Στον ήδη διεξαγόμενο πόλεμο στην Ουκρανία, αν δοθούν στους Ουκρανούς για πρώτη φορά οι υπεσχημένοι πύραυλοι μεγαλύτερου βεληνεκούς από την Μ.Βρετανία (ή και Taurus από την Γερμανία) και μαχητικά αεροπλάνα F16 από Ευρωπαϊκές χώρες .

Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο ο Πούτιν θα μπορούσε να εκτελέσει την απειλή του χρήσης τακτικού (μικρής ισχύος) πυρηνικού όπλου επί του πεδίου. Αυτό σύμφωνα με το πιο κάτω δημοσίευμα (Μαρτίου 2024) του CNN είχε αποφευχθεί με δραματικό τρόπο την πιο πάνω εποχή του 2022.

Επιπροσθέτως (όπως επισημαίνει με δημοσίευμα του το WEEK της 12/1/24) οι Ρώσοι έχουν διακινήσει στρατεύματα βορειοδυτικά στα σύνορά τους με την Φιλανδία Λετονία και Εσθονία σχηματίζοντας μια νέα στρατιωτική ζώνη γνωστή ως Leningrad Military District (LMD) που κατά την έκθεση του Think Tank ISW (Institute for the study of war) Δεκ.23 εκδηλώνει την πρόθεση Πούτιν "για ένα δυνητικά ευρείας έκτασης συμβατικό πόλεμο". Περαιτέρω η Σουηδία (σαν υποψήφιο τότε και νυν νέο μέλος του ΝΑΤΟ) δεσμεύτηκε να στείλει " στρατιωτικές δυνάμεις εδάφους" στα σύνορα της Λετονίας με την Ρωσία όπως περιγράφει ο διπλωματικός αντιπρόσωπος του Newsweek D.Brennan.

Ο Μακρόν στην σύνοδο του Τριγώνου της Βαϊμάρης (Γαλλίας, Γερμανίας, Πολωνίας): είχε δηλώσει ότι «Αν ο Πούτιν νικήσει στην Ουκρανία θα απειληθούν Μολδαβία, Ρουμανία, Πολωνία».

Το διάστημα από Ιανουάριο-Μάϊο 24 έλαβε χώρα η μεγαλύτερη στρατιωτική άσκηση μετά το τέλος του ψυχρού πολέμου με την ονομασία Steadfast Defender ("ο Αμυνόμενος κρατάει γερά") με συμμετοχή των 32 χωρών του ΝΑΤΟ και 90.000 ανδρών στον Ατλαντικό και κατά μήκος της Ευρώπης.  Σε αντιπαράθεση διεξαγόταν ταυτόχρονα τον Μάρτιο 24 5θήμερη αεροναυτική άσκηση μεταξύ Ρωσίας, Κίνας και Ιράν στον κόλπο του Ομάν ("Maritime Security Belt 2024").

Στις 12/9/25 ο Γ.Γ ΝΑΤΟ κ. Ρούτε ανήγγειλε-σε απάντηση της παραβίασης του εναερίου χώρου της Πολωνίας από drones- την άσκηση EASTERN SENTRY (Ανατολικός Φρουρός) με την ανάπτυξη δυνάμεων της συμμαχίας κατά μήκος 8 χωρών για την ενίσχυση του Ανατολικού μετώπου, με νέες τεχνικές αντιμετώπισης drones μεταξύ άλλων. Την ίδια ώρα στην Λευκορωσία λαβαίνουν χώρα στρατιωτικές ασκήσεις Ρώσσων και Λευκορώσων με την ονομασία ZAPAD (=Δύση) 2025 για την αντίκρουση τυχόν Νατοϊκής επίθεσης.

Όλες αυτές οι αντιπαραθέσεις στρατιωτικών δυνάμεων συνεχιζομένης της πολεμικής σύγκρουσης στην Ουκρανία εν μέσω της εξ' αυτής οικονομικής ύφεσης, της ανόδου της ακροδεξιάς στην Ευρώπη και της εκλογής Τραμπ με τις αλλοπρόσαλες θέσεις του, δεν προοιωνίζουν ένα ευοίωνο μέλλον.

Οι δυνατότητες του NATO σε συμβατικό πόλεμο:

Σύμφωνα με το Τrading Εconomics οι ΗΠΑ δαπάνησαν το 2022 περί τα 877 δις δολάρια σχεδόν το 40% της παγκόσμιας αμυντικής δαπάνης εκείνη την χρονιά (περισσότερα και από τις 10 πρώτες χώρες μαζί, σε αμυντικές δαπάνες). Με την Μ. Βρετανία στην 6η θέση να δαπανά 68,5 δις Λίρες, και την Γερμανία να έρχεται 2η σε αμυντικές δαπάνες στο ΝΑΤΟ.

Σύμφωνα με το World Population Review οι ΗΠΑ διαθέτουν  1,39 εκατομμύρια εν ενεργεία στρατευμένους. Μόνον ή Ινδία και η Κίνα διαθέτουν περισσότερους, ενώ τον Μάρτιο του 23 (κατά το Statista Data)το ΝΑΤΟ διέθετε 5,8 εκατομμύρια πρόσωπα σαν ενεργό στρατιωτικό προσωπικό.

Σε αντιπαράθεση η Ρωσία: 

Από 5η στον κόσμο σε διαθέσιμα αμυντικά κεφάλαια το 2021, πέρασε 3η το 2022 (πίσω από ΗΠΑ και Κίνα), διαθέτοντας το 6% του προϋπολογισμού της για το 2024.

Η Ρωσία λοιπόν διαθέτει 1,33 εκατομμύρια ενεργό στρατιωτικό προσωπικό. Αλλά μόνο 4182 αεροπλάνα σε σύγκριση μετά 20633 του ΝΑΤΟ και 598 πλοία συγκριτικά με τα 2151 του ΝΑΤΟ. Με τα άρματα εδάφους της όμως να είναι σε αριθμούς πιο ανταγωνιστικά αναλογικά σε σύγκριση με τα πιο πάνω.

Πολλοί  αναλυτές πιστεύουν ότι η Ρωσική στρατιωτική επάρκεια τρώθηκε σοβαρά από την διάλυση της ομάδος Wagner, αλλά κυρίως από τις απώλειες του πολέμου. Μάλιστα σύμφωνα με την υπηρεσία πληροφοριών του Ηνωμένου Βασιλείου, μπορεί να πάρει και 10 χρόνια για να ανακτήσει την προπολεμική ισχύ της, επίσης ότι οι καθημερινές απώλειες έχουν μετατρέψει τις Ρωσικές στρατιωτικές δυνάμεις σε ένα επίπεδο «κατώτερης ποιότητας» αν και «μεγάλης ποσότητας».

Σύμφωνα με τον S. Tisdall  αναλυτή εξωτερικών υποθέσεων του Guardian μια σύγκρουση Ρωσίας-ΝΑΤΟ θα απέβαινε σε "πολιτική και στρατιωτική αυτοκτονία" του Πούτιν.

Σε αυτά να προσθέσει κανείς τους σύγχρονους συμβατικούς πυραύλους μεγάλης εμβέλειας, αεροπλάνα 4ης και 5ης γενιάς (F35, Rafale και Eurofighters) και άλλα ανώτερης τεχνολογίας όπλα που διαθέτει το ΝΑΤΟ, σε σύγκριση με την Ρωσία.

Μια σύγκρουση επομένως ΝΑΤΟ- Ρωσίας με συμβατικά όπλα ενόψει των ανωτέρω, δεν θα είχε μακρά διάρκεια και η έκβαση θα ήταν σε βάρος της Ρωσίας. Τέλος δεν θα ετίθετο θέμα επάρκειας τροφοδοσίας του ΝΑΤΟ σε μακρά πολεμική διάρκεια για την οποία κάποιοι αναλυτές προβληματίστηκαν.

Με την εκλογή Τραμπ στις ΗΠΑ, αυτό θα είναι μια άλλη ιστορία.

Όμως σε όλα τα πιο πάνω βρίσκεται ο κίνδυνος χρησιμοποίησης τακτικών (τουλάχιστον) πυρηνικών όπλων που   επισείει συνεχώς σαν απειλή ο Πούτιν με την αρχή περί «αποκλιμάκωσης μιας πολεμικής σύρραξης δια της κλιμάκωσης με χρήση πυρηνικών όπλων». (De-escalation doctrine, of escalating to de-escalate) που ο ίδιος επινόησε ήδη από το έτος 2000 (. Περισσότερα επ' αυτού στο βιβλίο μου "Τα σημεία των καιρών" εκδόσεις Παπαζήση Οκτ.2023).

Σε αντίστοιχη δύσκολη θέση θα μπορούσε να βρεθεί ο Πούτιν ως προελέχθη, όταν δοθούν για πρώτη φορά στους Ουκρανούς πύραυλοι μεγαλύτερου βεληνεκούς και αεροπλάνα F16.

Η εμπειρία του καλοκαιριού 2022, κατά το δημοσίευμα της 9/3/24 από το CNN.

Αξίζει να αναφερθεί κανείς στα περισσότερα ανησυχητικά στοιχεία που δόθηκαν την 9/3/24 στην δημοσιότητα από το CNN για την αποφευχθείσα χρήση τακτικού πυρηνικού από τον Πούτιν το καλοκαίρι/φθινόπωρο 2022, μέσω του εκδοθέντος τον Μάρτιο24 βιβλίο του Jim Sciutto " Η επιστροφή των μεγάλων δυνάμεων". Ο συγγραφέας είναι ο επικεφαλής ανταποκριτής εθνικής ασφάλειας για το CNN. Τα εκεί αναφερόμενα μπορούν να αποτελέσουν οδηγίες συμπεριφοράς για το άμεσο μέλλον. Γι' αυτό είναι σημαντικά.

Όπως αναφέρει στο δημοσίευμα ο ίδιος ο συγγραφέας σε συζητήσεις που είχε με Αμερικανούς κυβερνητικούς αξιωματούχους τότε:

Ήταν η περίοδος της αντεπίθεσης των Ουκρανικών δυνάμεων για την ανακατάληψη της Χερσώνας, όταν υπήρξε ο κίνδυνος κατάρρευσης των Ρωσικών στρατιωτικών γραμμών και όταν δεκάδες χιλιάδες Ρώσοι στρατιώτες είχαν καταστεί ευάλωτοι

Όταν μάλιστα μετά την διεξαγωγή στημένων δημοψηφισμάτων για ενσωμάτωση στην Ρωσία οι καταληφθείσες τότε Ουκρανικές περιοχές θα θεωρούνταν απειλούμενο Ρωσικό έδαφος. Με μία τέτοια εκτίμηση ο Πούτιν θα θεωρούσε ότι εκπληρώνεται μια από τις αιτίες που θα δικαιολογούσε την χρησιμοποίηση πυρηνικού όπλου σαν μέσου αποτροπής περαιτέρω απώλειας καταληφθέντων εδαφών ακόμα και απειλής κατά καθαρά Ρωσικών εδαφών. Σε λόγο του της 21/9/22 ο Πούτιν ισχυρίστηκε ψευδώς ότι η Ρωσία υφίστατο τότε εκβιασμό με δήθεν δηλώσεις ανώτερων αξιωματούχων χωρών του ΝΑΤΟ ότι θα χρησιμοποιήσουν πυρηνικά όπλα κατά της Ρωσίας.

Επιπροσθέτως τον Οκτώβριο 22 η Ρωσική προπαγάνδα διοχέτευε την πληροφορία ότι η Ουκρανία ετοιμαζόταν να χρησιμοποιήσει μία βρώμικη βόμβα κατά των Ρώσων΄.

Μάλιστα (σύμφωνα με το ρεπορτάζ του CNN) ο Ρώσος υπουργός άμυνας Σεργκέι Σοϊγκού είχε μία σειρά τηλεφωνημάτων με τους ομολόγους του στις ΗΠΑ, Μ. Βρετανία, Γαλλία και Τουρκία με τα οποία εξέφραζε την ανησυχία του για προβοκάτσια εκ μέρους του Κιέβου με χρησιμοποίηση τέτοιας "βρώμικης βόμβας". (Προσωνύμιο βόμβας με πυρηνικό περιεχόμενο).

Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι απέρριπταν ένα τέτοιο ενδεχόμενο (αφού μάλιστα είχαν ελέγξει ότι δεν ευσταθούσε), ανησυχούσαν όμως ότι αυτό ήταν δικαιολογία και προίμιο των Ρώσων για να επιχειρήσουν αυτοί ένα πυρηνικό χτύπημα στο πεδίο με ένα τακτικό πυρηνικό όπλο.

Τις ανησυχίες όμως των Δυτικών  ενέτειναν οι πληροφορίες των υπηρεσιών της κατασκοπίας ότι είχαν υποκλέψει συνομιλίες μεταξύ Ρώσων αξιωματούχων (τουλάχιστον σε κατώτερο επίπεδο) σχετικά με ένα τέτοιο πυρηνικό Ρωσικό χτύπημα.

Μάλιστα οι ίδιες πηγές θεωρούνταν αξιόπιστες γιατί είχαν καταφέρει να υποκλέψουν παρόμοιες συνομιλίες Ρώσων διοικητών για την επικείμενη εισβολή στην Ουκρανία πριν εκδηλωθεί αυτή.

Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι έθεσαν τότε σαν προτεραιότητα την ανίχνευση στο πεδίο κινήσεων που θα επρόδιδαν τέτοια προετοιμασία για πυρηνικό χτύπημα. Όμως σε αντίθεση με τα στρατηγικά πυρηνικά όπλα τα τακτικά είναι μικρά σε όγκο και ισχύ ικανά να χρησιμοποιηθούν με αφανή τρόπο μέσω συμβατικών οπλικών συστημάτων που ήδη θα βρίσκονταν στο πεδίο των συγκρούσεων στην Ουκρανία. Όπως με απλούς πυραύλους, με αεροπλάνα ή σαν βλήματα πυροβόλου. Έτσι η προετοιμασία ενός τέτοιου κτυπήματος θα ήταν πολύ δύσκολα ανιχνεύσιμη.

Σύμφωνα πάντα με αυτό το δημοσίευμα ο τότε Αμερικανός υπουργός εξωτερικών Βlinken επικοινώνησε απευθείας με τον Ρώσο ομόλογο του Λαβρόφ μεταφέροντας τις ανησυχίες του, όπως και ο επικεφαλής του γενικού επιτελείου των ΗΠΑ Mark Milley με τον αντίστοιχο Ρώσο Gerasimov.. Τέλος ο Biden έστειλε τον επικεφαλής της CIA, Burns στην Τουρκία να συναντήσει σχετικά με το θέμα τον αντίστοιχο Ρώσο αρχηγό αντικατασκοπείας S. Naryshkin. Προφανώς για να τους επιστήσουν την προσοχή και στις συνέπειες τέτοιας ενέργειας. Όλα έγιναν σε συνεννόηση και με τους αξιωματούχους των Δυτικών συμμάχων.

Επιπροσθέτως έγινε προσπάθεια από τις ΗΠΑ να επιστρατευτεί η Κίνα και Ινδία (-οι κύριοι εμπορικοί εταίροι της Ρωσίας-) να παρέμβουν στον Πούτιν για την αποτροπή ενός τέτοιου εγχειρήματος από τους Ρώσους. Δεν μπορεί να ξέρει κανείς αν αυτό έγινε, αλλά προς το παρόν εκ του αποτελέσματος φαίνεται να έπιασε.

Τι θα γίνει όμως αν πιεζόμενος ή όπως τώρα αποθρασυνόμενος ο Πούτιν χρησιμοποιήσει στο πεδίο ένα τακτικό πυρηνικό όπλο;

Πως μπορεί να απαντήσει σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο το ΝΑΤΟ;

(Αυτό εξετάζεται προσεχώς στο Β΄ μέρος αυτού του άρθρου).

Λάμπρος Ροϊλός, συντ. δικηγόρος παρ’Αρείω Πάγω, συγγραφέας, ερευνητής.

Του Λάμπρου Ροϊλού

Στις μέχρι τώρα μεγάλες πολεμικές συγκρούσεις οι ισχυροί βρίσκονταν σε αντίθετα στρατόπεδα. Στον Α΄ παγκόσμιο πόλεμο από τη μία ήταν οι Αγγλογάλλοι ακολουθούμενοι από τους Αμερικανούς  και από την άλλη οι Γερμανοί.  Στον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο μετά από κάποιες αρχικές αμφιταλαντεύσεις, στην σωστή πλευρά της ιστορίας βρέθηκαν πάλι οι Αγγλογάλλοι ακολουθούμενοι μετά τον βομβαρδισμό στο pearl harbor, από τους Αμερικανούς  και Ρώσους, ενώ από την άλλη (λάθος) πλευρά οι Γερμανοί.

Οι τελευταίοι με ηγέτη ένα μεγαλομανή, εμμονικό κατακτητή, κυνικό και  αδίστακτο δικτάτορα με το όνομα Χίτλερ, που για να ικανοποιήσει τις προσωπικές του φιλοδοξίες αιματοκύλησε την Ευρώπη και τον κόσμο όλο. Συμμάχους είχε τότε τους φιλόδοξους, με τότε ψυχισμό κατακτητή, Ιάπωνες. Στον ψυχρό πόλεμο που μεσολάβησε, οι δύο ισχυροί δηλαδή οι ΗΠΑ και η ΕΣΣΔ ήταν πάλι σε αντίθετα/αντίπαλα στρατόπεδα.

Η πρωτοτυπία και ο κίνδυνος της σημερινής γεωπολιτικής πραγματικότητας είναι ότι - με τον πόλεμο να είναι πάλι στην Ευρώπη- λόγω Τραμπ,  οι δύο ισχυροί βρίσκονται από την ίδια πλευρά και μάλιστα στην λάθος πλευρά της ιστορίας. Το κοινό με την σύρραξη πριν από 85 χρόνια είναι ότι πάλι ηγείται στο ρόλο του κατακτητή ένας άνθρωπος με τα ίδια χαρακτηριστικά εκείνου του αιμοσταγή Γερμανού ηγέτη.

Ο δεύτερος ισχυρός της εποχής μας με την ιδιότητα του πλανητάρχη να έχει ουσιαστικά λάβει το μέρος του κατακτητή (χωρίς μάλιστα να θέλει να το καταλάβει). Δεν υπάρχει γι΄ αυτόν ιδεολογία, ηθικές αξίες, ιστορική παράδοση, παραδοσιακές συμμαχίες, γεωπολιτική λογική, παρά μόνο επιχειρηματικά συμφέροντα, deals και προσπορισμός πλούτου γι’  αυτόν και την χώρα του.

Ήδη του τα πρότεινε ο Πούτιν για συνεκμετάλλευση των ορυκτών στον αρκτικό κύκλο, διαθέτοντας τα μεγαλύτερα παγοθραυστικά στον κόσμο. Ήδη ξέρει ότι και από την Ουκρανία ο Πούτιν θα του δώσει ότι θέλει (πέραν της ήδη συναφθείσης συμφωνίας) και περισσότερα απ’ ότι ο Ζελένσκι.

Με αυτά τα δεδομένα οι  «πρόθυμοι σύμμαχοι» Ευρωπαίοι, που δεν μπορούν από μόνοι τους να αντιμετωπίσουν μια Ρωσία με υπέρτερα πυρηνικά όπλα, θα είναι υποχρεωμένοι στο Ουκρανικό να συνθηκολογήσουν με το βάρος βέβαια να πέφτει στον Ουκρανό Ζελένσκι.

Αυτός το μόνο που μπορεί να κάνει τώρα είναι να επιμείνει σε συνάντηση με τον Πούτιν (διμερή ή τριμερή) με την ελπίδα ότι ο Ρώσος θα την αποφύγει προκειμένου να κερδίσει χρόνο και έδαφος στο πεδίο των μαχών, αλλά και από θρασυδειλία.

Επιπλέον με την δικαιολογία και το επιχείρημα ότι δεν θέλει έτσι να νομιμοποιήσει τον Ζελένσκι, όπως έκανε ο Τραμπ για τον Πούτιν στην συνάντηση που είχαν στην Αλάσκα. Έτσι θα δείξει ότι ο Ρώσος είναι που αρνείται την ειρήνη και όχι ο Ζελένσκι.

Μήπως και αλλάξει την αντιμετώπιση του Τραμπ έναντι του Ρώσου κατακτητή. Αλλά ήδη την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, ο Τραμπ έδωσε νέα προθεσμία 2 εβδομάδων για την συνάντηση αλλοιώς θα υπάρξουν σοβαρές συνέπειες είπε ή … και θα αποξενωθεί ο Τραμπ από αυτή την προσπάθεια ειρήνευσης !!! Παρανοϊκές, αντιφατικές δηλώσεις…

Σκοπός του κατακτητή είναι να του αφαιρέσει την ηγεσία της Ουκρανίας και αφού δεν θα μπορέσει να το κάνει με εκλογές (ο Ζελένσκι είχε εκλεγεί το 2019 με 75%) θα το κάνει με τον προσφιλή του τρόπο, εξοντώνοντας τον όπως το έκανε με τον Πριγκόζιν, τον Ναβάλνι, τον Νεμτσώφ και με τόσους άλλους.

Να θυμίσουμε εδώ ότι το 2004-2005 είχε ηγηθεί της «Πορτοκαλί επανάστασης» στην Ουκρανία ο μετέπειτα εκλεγείς πρόεδρος Βίκτωρ Γιουσένκο -λόγω διαπιστωμένης νοθείας στις εκλογές του 2004- κατά τις οποίες ο Γιουσένκο (-γνωστός για τις αντιρωσικές απόψεις του-) είχε προεκλογικά μυστηριωδώς δηλητηριαστεί με διοξίνη, αλλά επέζησε.

Η μέθοδος είναι γνωστή και στον Τραμπ γιατί προ ημερών αφηγήθηκε το παραμύθι (που προφανώς του είπε ο Πούτιν) ότι σε 4 ώρες θα είχε φτάσει στο Κίεβο αν κατά την εισβολή πήγαινε ο Ρωσικός στρατός από τους αυτοκινητόδρομους, αλλά ο στρατηγός του επέλεξε να πάει μέσα από τα γεμάτα λάσπη χωράφια. Γνωρίζοντας τον Πούτιν, είπε ο Τραμπ, αυτός ο στρατηγός δεν θα υπάρχει πια!

Χαρακτηριστικά επίσης είχε ειπωθεί από τον Ντέϊβιντ Πετρέους (στρατηγό επικεφαλής των δυνάμεων του ΝΑΤΟ στο Αφγανιστάν και αργότερα διευθυντή της CIA 2011-12) ότι: «Σκοπός του Πούτιν ήταν να εγκαταστήσει στην Ουκρανία μια κυβέρνηση μαριονέτα. Αν το καταφέρει θα στραφεί στην Βαλτική με πρώτη υποψήφια την Λιθουανία». Αν και θεωρώ ότι αμέσως μετά υποψήφια είναι η Μολδαβία.

Η εξουδετέρωση Ζελένσκι και οι «εγγυήσεις»:

Αυτός θα είναι λοιπόν ο επόμενος στόχος του Πούτιν (εκτός από το πεδίο των μαχών), να εξουδετερώσει τον Ζελένσκι.

Γιατί δεν βλέπω το Ζελένσκι ούτε να δεχθεί εδαφικές παραχωρήσεις, που ήδη αρνήθηκε και τις θεωρεί αν μη τι άλλο αντισυνταγματικές, ούτε τον βλέπω να παραιτείται γιατί θεωρώ ότι έχει την στόφα του ήρωα.

Το πολύ να προκηρύξει δημοψήφισμα, αλλά πως θα διεξαγόταν αυτό αφού δεν μπορούν να γίνουν εν μέσω βομβαρδισμών Εκλογές;

Πιέστηκε και από τον Τραμπ για τις εκλογές. Αν διαρκέσει ο πόλεμος άλλα 3,5 χρόνια τι θα γίνει με τις εκλογές τον ρώτησε; Και δεν βρέθηκε ένας από τους παριστάμενους ή μη παριστάμενους Ευρωπαίους ηγέτες να ρωτήσει δημόσια: «και η νομιμοποίηση του Πούτιν πόθεν προκύπτει;».

Κέρδισε νόμιμα διεξαγμένες εκλογές; χωρίς αντίπαλο; αφού κοιτάζει να τους εξοντώσει όλους πριν; όπως έκανε με τον Ναβάλνι; Ποιος άλλος θα όρθωνε ανάστημα στην χώρα σε εκλογές μπροστά στον δικτάτορα Πούτιν; Αλλά σε κάθε περίπτωση θα είχαν δασκαλευτεί πριν την σύνοδο να μην κακοκαρδίσουν με οιοδήποτε τρόπο τον Πούτιν. Επιπλέον ο Πούτιν πέραν των περισσοτέρων εδαφών που μπορεί να κερδίσει συνεχίζοντας τον πόλεμο αποβλέπει στο να κλονίσει το ηθικό των ουκρανών πολιτών.

Κατά τον γενικό αρχηγό του Ρωσικού στρατού Valery Gerasimov το κέντρο βάρους στην μοντέρνα πολεμική τεχνική δεν είναι η αντιμετώπιση του εχθρικού στρατού αλλά της θέλησης του λαού να πολεμήσει. Θεωρεί αυτός ότι η στρατιωτική και η μη στρατιωτική πίεση μπορεί να είναι επαρκής για την χειραγώγηση της θέλησης αυτής του λαού, χωρίς να χρειάζεται η χρήση πυρηνικών όπλων (με την οποία απειλεί κατά καιρούς ο Πούτιν).

Εξ’ ού θεωρώ και τα αυξημένα το τελευταίο διάστημα πλήγματα κατά αμάχων στις μεγάλες Ουκρανικές πόλεις παρά την συζήτηση για εκεχειρία με την μεσολάβηση Τραμπ.

Εφόσον ο Ζελένσκι απομακρυνθεί από την ηγεσία της Ουκρανίας και αφού θα βρεθεί τρόπος η επόμενη κυβέρνηση να είναι Ρωσόφιλη όπως έγινε και με την Γεωργία με διαβλητές εκλογές, κάθε συζήτηση και έννοια εγγυήσεων θα περιττεύει. Αυτά τα περί στρατευμάτων των προθύμων που θα πάνε στην Ουκρανία σαν εγγύηση, δεν θα ισχύουν αφού η κυβέρνηση που θα είναι στα πράγματα δεν θα επιθυμεί κάτι τέτοιο.

Εν συνέχεια είτε με νέα ειδική στρατιωτική επιχείρηση, είτε με στημένο δημοψήφισμα μπορεί να προσαρτηθεί/ ενωθεί όλη η Ουκρανία με την Ρωσία όπως ήδη έγινε με τις επαρχίες Λουγκάνσκ και Ντονέτσκ.

Οι επιδιώξεις του Πούτιν και η σύνοδος στην Αλάσκα:

Η απώτερη επιδίωξη του Πούτιν είναι η ανασύσταση της κυριαρχίας επί των χωρών της ΕΣΣΔ (ΕΝΩΣΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚΩΝ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΩΝ) υπό την ηγεσία του.

Τροφοδοτούμενη από την  νοσταλγία του για την παλιά γεωστρατηγική αίγλη και κυριαρχία της Σοβιετικής Ένωσης, πυροδοτούμενη από την αλαζονεία, ναρκισσισμό, μεγαλομανία του, για έλεγχο των πρώην Σοβιετικών Δημοκρατιών και γενικότερης επιρροής της Ρωσίας στον κόσμο.

Με τον γλαφυρότερο και πασιφανή τρόπο το έδειξε αυτό ο Πούτιν στην συνάντηση του στην Αλάσκα, όταν ο  (πάντα γραβατωμένος στις δημόσιες εμφανίσεις του) Λαβρώφ εμφανίστηκε κατά την άφιξη του στο αεροδρόμιο της Αλάσκας με σπορ μπλουζάκι και με μεγάλα γράμματα Κυριλλικής γραφής το όνομα της ΕΣΣΔ = CCCP.

Ο Πούτιν μεγάλωσε μέσα σε αυτά τα δεδομένα και σε μια χώρα που διαφέντευε τις 15 χώρες της ΕΣΣΔ, καθώς και τις άλλες 7 χώρες του συμφώνου της Βαρσοβίας. Μια Σοβιετική Ένωση που κατέπνιγε  την επανάσταση στην Ουγγαρία (1956) και που εισέβαλε με τανκς στην εξεγερμένη Τσεχοσλοβακία το 1968.(Χώρες του συμφώνου της Βαρσοβίας).

Το 2008, ενδεχομένως και σαν αντίδραση στις φήμες και αναφορές εκείνη τη χρονιά για ένταξη της Γεωργίας και Ουκρανίας ( πρώην χωρών της ΕΣΣΔ) στο ΝΑΤΟ, εισέβαλε στη Γεωργία και μετά από ολιγοήμερο πόλεμο επέβαλε την θέληση του και την ουσιαστική υποταγή της χώρας στον έλεγχο του.

Παίρνοντας φόρα από αυτό και την χλιαρή αντίδραση των Δυτικών, προσάρτησε το 2014 μετά από εξέγερση των Ρωσόφωνων και σύντομη σύρραξη, τη χερσόνησο της Κριμαίας. Με την αιτιολογία ότι αυτή Ρωσοκρατείται, ότι ανεξαρτητοποιήθηκε από την Ουκρανία και ήθελε την συνένωση με την μητέρα Ρωσία. Παρόμοια σύγκρουση έλαβε χώρα τότε στις περιοχές των Ρωσόφωνων περιοχών της Ουκρανίας Ντόνετσκ και Λουγκάνσκ που έληξε με την συμφωνία του Μινσκ περί μερικής των αυτοδιοίκησης, ενώ διεκδικεί τώρα την ολοσχερή προσάρτηση τους, έχοντας καταλάβει το μεγαλύτερο τμήμα τους.

Το 2020 στον πόλεμο Αζερμπαϊτζάν-Αρμενίας για την διαφιλονικούμενη περιοχή των Ναγκόρνο-Καραμπάκχ, η Ρωσία αφού άφησε στο έλεος της την Αρμενία (αν και ήταν αυτή μέλος της στρατιωτικής συμμαχίας -Οργανισμού της Συνθήκης Συλλογικής Ασφαλείας (ΟΣΣΑ-) και στις ορέξεις των Αζερμπαϊτζάν και Τουρκίας, επενέβη για ειρήνευση στην περιοχή δύο μήνες μετά. Επιβεβαιώνοντας έτσι πάλι ο Πούτιν την κυριαρχία του επί των πρώην χωρών της ΕΣΣΔ,  Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν.

Με αυτό τον τρόπο έκανε και το δωράκι που περίμενε ο κόσμος ότι θα κάνει ο Πούτιν στον Τραμπ αφού έβαλε τις 2 χώρες να υπογράψουν σύμφωνο ειρήνης στον Λευκό Οίκο λίγες μέρες πριν την σύνοδο στην Αλάσκα και να παραχωρήσουν στις ΗΠΑ διάδρομο για εμπορικούς λόγους που ονομάστηκε Τραμπ! Μάλιστα οι 2 ηγέτες των χωρών αυτών πρότειναν τον Τραμπ για το Νόμπελ ειρήνης!! Εξ’ου πιστεύω και τα κόκκινα χαλιά και τα χειροκροτήματα Τραμπ κατά την άφιξη Πούτιν στην Αλάσκα!

Τον Ιανουάριο του 2022 όταν υπήρξαν μαζικές λαϊκές εξεγέρσεις στο Καζακστάν (πάλι πρώην χώρας της ΕΣΣΔ) κατά του εκεί καθεστώτος με αφορμή τις τιμές των καυσίμων κ.α., ο Πούτιν έστειλε 2.000 Ρώσους στρατιώτες μετά από αίτημα των κυβερνώντων για να επιβάλει την τάξη.

Στις κυρώσεις της Δύσης κατά του δικτάτορα της Λευκορωσίας Λουκασένκο για την φυλάκιση και βασανισμό του αντιπολιτευόμενου ακτιβιστή Προτασέβιτς και την απόπειρα προσφυγικών ροών από τη χώρα του στην Ευρώπη προερχόμενων από Τουρκία, ο Πούτιν πήρε το μέρος και ενίσχυσε τον Λευκορώσο δικτάτορα. Ο τελευταίος εξαργυρώνει αυτή την «επιταγή» με τη συνδρομή του στην εισβολή κατά της Ουκρανίας.

Σε όλες τις πιο πάνω περιπτώσεις ελέω Πούτιν, επιβεβαιωνόταν ότι η Ρωσική Ομοσπονδία εξακολουθούσε να είναι το μεγάλο αφεντικό στις περιοχές της πρώην ΕΣΣΔ. Η «Μεγάλη Αγία Ρωσία»: Σύμφωνα με δημοσίευση στο περιοδικό ΤΙΜΕ (15-4-22), ο Πούτιν με μια θρησκευτική ρητορική, κεφαλαιοποιεί  πάνω σε μια μακρά παράδοση που φαντάζεται μια Μεγάλη Ρωσία να επεκτείνεται και να συμπεριλαμβάνει τις σημερινές Ουκρανία και Λευκορωσία, σαν μια συνενωμένη περιοχή γνωστή με το όνομα «Αγία Ρωσία».

Τα πιο πάνω θεωρώ ότι συμπίπτουν με το γεγονός ότι μετά την πτώση του κομμουνισμού το 1989, η Σοβιετική Ένωση διαλύθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 1991 με απόφαση των τριών προέδρων Ρωσίας, Ουκρανίας και Λευκορωσίας με τις γνωστές ως συνθήκες της Belovezhskaya.

Οπότε, τι πιο φυσικό; Μετά την αναμενόμενη από τον Πούτιν υποταγή της Ουκρανίας (κατεστραμμένης από την εισβολή και με άλλη κυβέρνηση υποχείριο του), με την Λευκορωσία στο τσεπάκι του, να οραματίζεται αυτός την ανασύσταση της Σοβιετικής Ένωσης (με άλλο όνομα) μετά από συναπόφαση των τριών αυτών χωρών, στο ιδεατό της «Μεγάλης Ρωσίας» υπό την μοναδική και απόλυτη βέβαια ηγεσία του ίδιου.

(Περισσότερα για όλα τα πιο πάνω μπορείτε να δείτε στο βιβλίο μου «ΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΙΡΩΝ» εκδόσεων Παπαζήση Οκτώβριος 2023, και στα 2 άρθρα μου «Στο μυαλό του Πούτιν» Α΄και Β΄μέρος.

Η συμπεριφορά Τραμπ με τα μπρος-πίσω, τις συνεχείς προθεσμίες συμμόρφωσης προς τον Πούτιν και τις απειλές που δεν τηρεί, με αποκορύφωμα την τελική απειλή απόσυρσης του από την προσπάθεια ειρήνευσης, αποτελεί ενθάρρυνση του Πούτιν να συνεχίσει το έργο των καταλήψεων χωρών που ανήκαν στην ΕΣΣΔ και όχι μόνο, θα προκαλέσει δε νέες συγκρούσεις.

Το είπε και πρόσφατα ο Μακρόν στην σύνοδο του Τριγώνου της Βαϊμάρης (Γαλλίας, Γερμανίας, Πολωνίας): «Αν ο Πούτιν είπε νικήσει στην Ουκρανία θα απειληθούν Μολδαβία, Ρουμανία, Πολωνία». Τέλος ο καγκελάριος Μερτς δήλωσε ότι θα έπρεπε η Ευρώπη να προετοιμαστεί για ένα πόλεμο με την Ρωσία μέσα στα προσεχή 4 χρόνια.

Τέλος είναι και το προηγούμενο που δημιουργεί  σε λοιπούς  αναθεωρητές ηγέτες ανά τον κόσμο για κατακτήσεις, με πρώτο τον Ερντογάν, που όπως δήλωσε αυτός πρόσφατα «τα σύνορα της καρδιάς του υπερβαίνουν κατά πολύ τα σημερινά στενά σύνορα της χώρας του». (Η Συρία ήδη υπέκυψε στις ορέξεις του).

Ο Τραμπ μετά το νόμπελ ειρήνης που θεωρεί ότι θα πάρει, εξέφρασε προ ημερών την επιθυμία να πάει στον ουρανό/ παράδεισο (heaven) όπως είπε. Με το καλό  να του ευχηθούμε και εμείς και το συντομότερο δυνατόν να γίνει αυτό.

* Ο Λάμπρος Ροϊλός είναι συντ. δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, συγγραφέας και ερευνητής.

• Αίσθηση μεγαλείου: Θεωρεί τον εαυτό του ανώτερο από τους άλλους. Συχνά αναφέρεται στις επιτυχίες του με υπερβολικό τρόπο και έχει υπερβολική αυτοπεποίθηση.
• Έλλειψη ενσυναίσθησης: Ο νάρκισσος άντρας δυσκολεύεται να κατανοήσει και να σεβαστεί τα συναισθήματα των άλλων. Αδιαφορεί για το πώς νιώθετε
• Εκμετάλλευση: Χρησιμοποιεί τους άλλους για να πετύχει τα δικά του συμφέροντα
• Ζήλια και κτητικότητα: Δείχνει υπερβολική ζήλια, ιδιαίτερα όταν αντιλαμβάνεται ότι δεν είναι το επίκεντρο της προσοχής σας
• Επιδεικτική συμπεριφορά: Στην κοινωνική του ζωή, ο νάρκισσος άντρας μπορεί να επιδεικνύει τα υλικά του αγαθά ή τις σχέσεις του για να τον προσέχουν και να τον θαυμάζουν οι άλλοι.
• Αδυναμία να αναγνωρίσει λάθη: Σπανίως παραδέχεται ότι κάνει λάθος. Αντίθετα, κατηγορεί τους άλλους ή το περιβάλλον για τυχόν αποτυχίες.
• Παρορμητικές αντιδράσεις: Στην παραμικρή κριτική, αντιδρά υπερβολικά, συχνά με οργή ή με αμυντική στάση
• Έχει φαντασιώσεις για την δύναμη, την επιτυχία και την ομορφιά. Τείνει να δημιουργεί και να πιστεύει σε μη ρεαλιστικά πρότυπα γύρω από την επιτυχία και τις σχέσεις. Οτιδήποτε απειλεί αυτές τις φαντασιώσεις είναι παράλογο και απλά το αγνοεί.

Η μεγαλομανία που διακρίνει ένα ναρκισσιστή χαρακτήρα δεν ήταν αρκετή για τον Τραμπ να έχει την ιδιότητα του πλανητάρχη αλλά βρήκε την φαντασίωση του να φτάνει στο όραμα του σαν εστεμμένου βασιλιά ακόμα και σαν Πάπα (μετά την απώλεια του Φραγκίσκου και μέχρι εκλογή του νέου) εμφανίζοντας εαυτόν σε εικόνα δικής του επινοήσεως με στέμμα και αργότερα με Παπική ενδυμασία.

Γράφει ο Λάμπρος Ροϊλός*

Ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Ελπιδοφόρος (προφανώς αντιλαμβανόμενος την ψυχολογία του) τον συνέκρινε απευθυνόμενος σε αυτόν , με τον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο τον Μέγα.

Σε λόγους του εμφανίστηκε ως ελέω Θεού μονάρχης, αφού είπε ότι σώθηκε προεκλογικά από τον Θεό, στην απόπειρα δολοφονίας του προκειμένου να κυβερνήσει. Έγινε και σχετική εισαγωγική προσευχή με αυτό το περιεχόμενο κατά την πρώτη συνεδρίαση του υπουργικού του συμβουλίου.

Μέχρι και στρατιωτική παρέλαση σκαρφίστηκε την ημέρα των γενεθλίων του δήθεν για τον εορτασμό 250 ετών από την σύσταση του Αμερικανικού στρατού (που δεν είχε ξαναγίνει). Αυτό λίγο διάστημα μετά την παρέλαση στο Κρεμλίνο ενώπιον του Πούτιν για τον εορτασμό της νίκης επί των ναζί στον β΄ παγκόσμιο πόλεμο. Ζηλεύοντας την αίγλη δικτατόρων με αντίστοιχες παρελάσεις εκτός Ρωσίας του Κιμ Γιογκ Ουν της Β.Κορέας και άλλων.

Ότι κάνει ή λέει ο Τραμπ είναι κατά δήλωσιν του σε κάθε μία περίπτωση εξαιρετικό, υπέροχο. Δεν κάνει ποτέ λάθος. Αν ήταν αυτός στην εξουσία είπε δεν θα είχε γίνει ο πόλεμος στην Ουκρανία (ούτως ή άλλως πριν εκλεγεί είχε δηλώσει ότι θα τον τερμάτιζε σε 24 ώρες).

Πώς ήταν λοιπόν δυνατόν να αμφισβητεί η CIA και ο επικεφαλής της Διεθνούς Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας τον ισχυρισμό του ότι το Ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα πήγε χρόνια πίσω μετά τον βομβαρδισμό των ΗΠΑ στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν; Ζήτησε μάλιστα να απολυθεί η δημοσιογράφος που αμφισβήτησε με δεδομένα την εκδοχή αυτή, κάνοντας και σχετικές ερωτήσεις προς εκείνον.

Στερείται από ενσυναίσθηση που είναι βασικό χαρακτηριστικό ενός τέτοιου χαρακτήρα ενώ αντιλαμβάνεται μόνο την επιβολή δια της ισχύος και της εξυπνάδας του βέβαια. Δεν διστάζει έτσι να ταπεινώσει στον Λευκό Οίκο έναν ήρωα όπως τον Ζελένσκι που όλοι οι ηγέτες στο Δυτικό κόσμο σέβονται και υποστηρίζουν.

Η σχέση δύο νάρκισσων

Το θανατηφόρο όμως κοκτέιλ συνετελέσθη όταν ο πιο ισχυρός πολιτικά άνθρωπος του πλανήτη συνεργάστηκε/ συγχρωτίστηκε/ συνεταιρίστηκε με τον επίσης νάρκισσο, πλουσιότερο άνθρωπο του κόσμου με το όνομα Έλον Μασκ.

Τι συμβαίνει λοιπόν μας λένε ειδήμονες ψυχολόγοι/ κοινωνιολόγοι όταν δύο νάρκισσοι συνάπτουν στενή σχέση;

Οι σχέσεις μεταξύ δύο ατόμων με ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας (NPD) συχνά χαρακτηρίζονται από ανταγωνισμό, αγώνες εξουσίας και έλλειψη γνήσιας συναισθηματικής σύνδεσης. Ενώ ορισμένες ναρκισσιστικές σχέσεις μπορεί να φαίνονται να λειτουργούν σε επιφανειακό επίπεδο, γενικά δεν θεωρούνται πραγματικά υγιείς λόγω των εγγενών δυσκολιών στην κάλυψη των αναγκών και των δύο ατόμων.

Ομοιότητες και Έλξεις:

• Κοινά Χαρακτηριστικά:

Οι ναρκισσιστές συχνά έλκονται ο ένας από τον άλλον επειδή βρίσκουν μια αντιληπτή ομοιότητα στην υψηλή αυτοεκτίμησή τους και την ανάγκη για θαυμασμό. Θα έχουν πολλά κοινά, συνήθως όμως ρηχές πεποιθήσεις και ενδιαφέροντα

• Χάιδεμα του Εγωισμού:

Κάθε ναρκισσιστής μπορεί να τροφοδοτηθεί από την ανάγκη του άλλου για προσοχή και επιβεβαίωση, δημιουργώντας μια προσωρινή αίσθηση ικανοποίησης.

Έτσι ο Trump δήλωσε ότι αγαπάει (loves) τον Musk , του παρέδωσε το χρυσό κλειδί του Λευκού Οίκου και την δυνατότητα να μετακομίσει σε εκεί γραφείο. Τον έβαλε επικεφαλής της αρχής DOGE με αρμοδιότητα μεταξύ άλλων να απολύσει χιλιάδες ομοσπονδιακούς υπαλλήλους για να εξοικονομήσει «περιττές δαπάνες», διαταράσσοντας όμως έτσι την λειτουργία και σημαντικών ομοσπονδιακών υπηρεσιών.

Ο Musk ισχυρίστηκε ότι δαπάνησε περί τα 200 εκατομμύρια δολάρια στην προεκλογική εκστρατεία υπέρ του Trump κατηγορώντας τον μετά για αχαριστία, γιατί χωρίς αυτά θεωρεί ότι δεν θα μπορούσε να έχει εκλεγεί.

Όταν δύο νάρκισσοι δημιουργούν μια σχέση, μπορούν να τροφοδοτούνται ο ένας από τον άλλον για να επιτύχουν τους στόχους τους και να υπερβάλλουν τον εγωισμό τους. Έχουν τους ίδιους κοινούς στόχους και δεν θα βρουν τη συμπεριφορά των άλλων ναρκισσιστών περίεργη ή εγωιστική. Ωστόσο, όταν δύο νάρκισσοι βρίσκονται σε μια σχέση, συχνά δεν δημιουργούν έναν βαθύ δεσμό μεταξύ τους όπως θα έκαναν οι συναισθηματικά υγιείς άνθρωποι.

Ο ναρκισσισμός είναι πολύ επιφανειακός, ως μια πρόσοψη ή μάσκα που αυτοί οι άνθρωποι φορούν, επομένως η σχέση συχνά δεν είναι πολύ βαθιά ή οικεία.

• Δυναμική Ισχύος:

Η ύπαρξη δύο ναρκισσιστών σε μια σχέση είναι μια δυναμική εξουσίας. Και οι δύο θα προσπαθήσουν να χειραγωγήσουν τον άλλον και οι δύο δεν θα δεχτούν ότι χειραγωγούνται επειδή πιστεύουν ότι είναι πολύ έξυπνοι ή ισχυροί για να χειραγωγηθούν από οποιονδήποτε άλλον.

Προκλήσεις και Δυσκολίες στην σχέση:

• Έλλειψη Ενσυναίσθησης:

Οι νάρκισσοι συχνά δυσκολεύονται να κατανοήσουν ή να λάβουν υπόψη τα συναισθήματα των άλλων, οδηγώντας την σχέση δύο νάρκισσων μεταξύ τους σε τελική συναισθηματική αποσύνδεση και σύγκρουση.

• Συνεχής Ανταγωνισμός:

Και οι δύο σύντροφοι είναι πιθανό να ανταγωνίζονται για την προσοχή, την κυριαρχία και την επιβεβαίωση, δημιουργώντας μια συνεχή κατάσταση έντασης και σύγκρουσης.

Έτσι αφού δήλωσαν αμφότεροι κατά τον Μάρτιο ότι η επιτυχημένη κυβερνητική εργασία του Musk θα ελάμβανε σύντομα τέλος, και ο ίδιος δήλωσε ότι επιθυμεί να ασχοληθεί πια με τις επιχειρήσεις του, η καταιγίδα της σύγκρουσης ξεκίνησε στις 5 Ιουνίου. Αφορμή ήταν το νέο νομοσχέδιο για «φόρους και δαπάνες» που ο Musk το χαρακτήρισε μεγάλης ασχήμιας (big ugly) νομοσχέδιο, ενώ ο Trump αντείπε ότι ο Musk το εγνώριζε από καιρό και ότι τώρα απλώς «τρελάθηκε».

Επίσης ότι ζήτησε από τον Musk να φύγει γιατί («he was wearing thin»), έκφραση που στα Αγγλικά εννοεί ότι είχε «ξεθωριάσει», ότι «δεν ήταν πια υποφερτός».

Εν συνεχεία άφησε να διαδοθεί ότι αυτός παίρνει ναρκωτικά και κεταμίνη.

Ο Musk κατηγόρησε τον Trump για αχαριστία για την οικονομική προεκλογική υποστήριξη που του παρείχε.

Ο Τrump απείλησε ότι θα τερματίσει τις επιδοτήσεις και συμβάσεις δισεκατομμυρίων του δημοσίου με τις εταιρείες του Musk, ενώ ο τελευταίος είπε ότι πρέπει να να κινηθεί διαδικασία καθαίρεσης τουTrump από το προεδρικό αξίωμα!

Μάλιστα χοντραίνοντας ακόμα περισσότερο τις κατηγορίες κατά του προέδρου ισχυρίστηκε ότι ήταν στη λίστα παιδοφίλων του Επστάιν, και ότι γι’ αυτό αυτή η λίστα δεν δημοσιοποιήθηκε ποτέ.

Το προφητικό άρθρο του Ρόμπερτ Ράϊχ (Robert Reich) το 2022 στην Guardian

Αν αμφιβάλετε για την δική μου ανάγνωση/ εκτίμηση της σχέσης Ντόναλντ-Έλον, παραθέτω εδώ αυτούσια την άποψη του Ρόμπερτ Ράιχ, πρώην υπουργού Εργασίας των ΗΠΑ, καθηγητή Δημόσιας Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϊ, όπως είχε δημοσιευθεί στην ιστοσελίδα της μεγάλης Αγγλικής εφημερίδας Guardian για την σχέση αυτή ήδη στις 8 Νοεμβρίου 2022 που καθίσταται έτσι και προφητική.

Η άποψη είναι ακόμα αναρτημένη στην ιστοσελίδα της εφημερίδας και ο τίτλος που έδωσε ο συγγραφέας είναι: «Οι Trump και Elon Musk είναι επικίνδυνοι ναρκισσιστές κομμένοι και ραμμένοι για την Αμερική του 2022».

«Πρώτα ο Elon Musk , που την περασμένη Παρασκευή απέλυσε τους μισούς από τους 7.500 υπαλλήλους του Twitter, συμπεριλαμβανομένων ομάδων που είναι αφοσιωμένες στην καταπολέμηση της παραπληροφόρησης σχετικά με τις εκλογές –

Εν συνεχεία δημοσίευσε ένα άρθρο που υπονοούσε χωρίς αποδεικτικά στοιχεία ότι ο σύζυγος της Νάνσι Πελόζι, Πολ Πελόζι, είχε εμπλακεί σε καβγά μεθυσμένος ων με έναν άνδρα πόρνη.

(Είχαν περάσει μόλις 10 ολόκληρες μέρες από τότε που ο Μασκ αγόρασε το Twitter).

Αλλά αυτή ήταν η αποστολή του Musk από την αρχή.

Να χλευάζει τους αντιπάλους. Να φέρεται στους υπαλλήλους σαν να είναι άχρηστοι. Να εκφοβίζει τους ανταγωνιστές του. Να υποτιμά τους επικριτές. Να λαχταρά την προσοχή. Να αρνείται να λογοδοτήσει. Να προσελκύει εκατομμύρια ακόλουθους και να αποκτά αυτό καθεστώς αίρεσης. Να διαδίδει παραπλανητικές πληροφορίες. Να βγάζει τεράστια χρήματα.

Ορμητικός. Απρόβλεπτος. Αδίστακτος. Αυταρχικός. Εκδικητικός.

Σας θυμίζει κάποιον; (Ερωτά ο Ράϊχ και συνεχίζει στο άρθρο του.)

Ο Μασκ δεν είναι ακριβώς ο Ντόναλντ Τραμπ. Ανήκουν σε διαφορετικές γενιές, έχουν διαφορετικές δεξιότητες, κατέχουν διαφορετικούς ρόλους στο παράξενο στερέωμα της σύγχρονης Αμερικής. Ο Τραμπ είναι πολύ πιο επικίνδυνος για τη δημοκρατία – μέχρι στιγμής.

Αλλά και οι δύο αντιπροσωπεύουν την ανάδυση μιας ιδιαίτερα Αμερικανικής προσωπικότητας στις πρώτες δεκαετίες του 21ου αιώνα: του άγρια ανατρεπτικού ναρκισσιστή.

Και οι δύο χρησιμοποιούν βαριοπούλες για να προστατεύσουν τα εύθραυστα εγώ τους. Και οι δύο στερούνται παντελώς ενσυναίσθησης. Και οι δύο προωθούν αβάσιμες θεωρίες συνωμοσίας (όπως αυτή που επινοήθηκε για τον Paul Pelosi).

Και οι δύο είναι ακούραστοι προωθητές του εαυτού τους.

Και οι δύο είναι δισεκατομμυριούχοι, αλλά δεν παρακινούνται κυρίως από τα χρήματα. Ούτε τροφοδοτούνται από κάποιον ευρύτερο σκοπό, αρχή ή ιδεολογία.

Ο μοναδικός τους στόχος είναι να εντυπώσουν τα γιγάντια εγώ τους, σε όλους τους άλλους - να ασκήσουν ωμή εξουσία πάνω στους ανθρώπους. Να κάνουν τους άλλους να υποκύπτουν.

Η πολιτική τους δεν είναι ούτε συντηρητική ούτε φιλελεύθερη. Πείτε την μεγαλομανιακά αυταρχική. (Φαίνεται πιθανό ο Musk να δώσει πίσω στον Trump το γιγάντιο μεγάφωνο του Twitter που έχασε ο Trump όταν υποκίνησε την επίθεση στο Καπιτώλιο των ΗΠΑ.)

Αλλά γιατί και οι δύο έχουν αποκτήσει τέτοια εξέχουσα θέση σε αυτό το σημείο της ιστορίας; Γιατί τόσοι πολλοί είναι γοητευμένοι με αυτούς;

Η απάντηση, νομίζω, (συνεχίζει ο Ράϊχ) είναι ότι ένα μεγάλο μέρος του Αμερικανικού κοινού προβάλλει τις ανάγκες και τις φαντασιώσεις του πάνω τους. Άνθρωποι που είναι «τρελαμένοι και δεν πρόκειται να ανεχτούν οτιδήποτε πια» λαχταρούν ισχυρούς άνδρες που ανατρέπουν το σύστημα.

Άνθρωποι που έχουν υποστεί εκφοβισμό (bullying) σε όλη τους τη ζωή και θέλουν τώρα να ταυτιστούν με τους σούπερ νταήδες που δείχνουν το δάχτυλο στο κατεστημένο, υπόλογοι μόνο στο δικό τους αδηφάγο εγώ.

Η αλαζονεία και η βεβαιότητά τους προσελκύουν εκατομμύρια οπαδούς, θαυμαστές και πιστούς υποψήφιους για κάποια νέα αίρεση, μαζί με έναν αρκετά μεγάλο αριθμό μπράβων και κακοποιών, που θέλουν να αισθάνονται έμμεσα ανώτεροι.

Αλλά δεν είναι ηγέτες. Είναι νταήδες (bullies) που υποβαθμίζουν την Αμερική». Καταλήγει ο Ράϊχ.

Αν και το μυαλό με τα πιο πάνω πηγαίνει μάλλον στον Αριστοφάνη, θέλω να θυμίσω πάλι το ρητό/προειδοποίηση του Ευριπίδη: «Όταν δεις κάποιον, που έχει μεγάλη έπαρση για τον μεγάλο πλούτο και τη λαμπρή καταγωγή του, περίμενε πως γρήγορα θα τιμωρηθεί.»

*Ο Λάμπρος Ροϊλός, συντ. δικηγόρος παρ’Αρείω Πάγω, συγγραφέας, ερευνητής