Η εταιρεία μείωσε την εκτίμησή της για την ετήσια παραγωγή στους 1,38 έως 1,43 εκατομμύρια τόνους, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για 1,50 έως 1,65 εκατομμύρια τόνους. Η μείωση φτάνει το 13% στο ανώτατο όριο της πρόβλεψης, ενώ η εταιρεία ανέφερε ότι στο ορυχείο υπάρχουν «συστημικά» προβλήματα, τα οποία θα απαιτήσουν χρόνο για να αντιμετωπιστούν.

«Οι επιδόσεις έχουν επηρεαστεί αρνητικά σε μια σειρά δεικτών, συμπεριλαμβανομένων της ασφάλειας, της ποιότητας τροφοδοσίας, των αποδόσεων, της εκτέλεσης συντήρησης και της αξιοπιστίας των εγκαταστάσεων», ανέφερε η IGO στην τριμηνιαία οικονομική της έκθεση. Η σημερινή βουτιά της μετοχής αποτέλεσε τη μεγαλύτερη ενδοσυνεδριακή πτώση από τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους.

Το Greenbushes αντιπροσωπεύει περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής λιθίου και διαθέτει χαμηλότερο κόστος παραγωγής σε σύγκριση με άλλα ορυχεία λιθίου σκληρού πετρώματος, σύμφωνα με το Bloomberg Intelligence. Ωστόσο, η αύξηση της παραγωγικής του δυναμικότητας έχει αποδειχθεί ασταθής τα τελευταία χρόνια, ακόμη και καθώς η παγκόσμια αγορά λιθίου ανακάμπτει μετά από παρατεταμένη πτώση.

Τα βιομηχανικά μέταλλα, ιδίως οι πρώτες ύλες μπαταριών όπως το λίθιο, διατήρησαν εντυπωσιακή δυναμική ανάπτυξης χάρη στη σταθερή ζήτηση από τις βιομηχανίες υψηλής τεχνολογίας.

Οι υψηλότερες τιμές του λιθίου βοήθησαν πάντως να περιοριστούν οι πιέσεις, με τα προ φόρων και λοιπών στοιχείων λειτουργικά κέρδη της IGO να αυξάνονται στα 119 εκατομμύρια δολάρια Αυστραλίας (85 εκατ. δολάρια ΗΠΑ), από 30 εκατομμύρια δολάρια Αυστραλίας έναν χρόνο νωρίτερα.

«Πρόκειται για μια αποτυχία που προήλθε ξεκάθαρα από το Greenbushes και, κυρίως, για επαναπροσδιορισμό των προσδοκιών και όχι για μια προσωρινή υστέρηση παραγωγής», ανέφεραν αναλυτές της Royal Bank of Canada σε σημείωμά τους. «Αυτό αποτελεί ουσιαστικά μια σημαντικά αρνητική εξέλιξη».

Το Greenbushes ανήκει κατά 51% σε κοινοπραξία της IGO με την κινεζική Tianqi Lithium Corporation, ενώ το υπόλοιπο ποσοστό κατέχει η Albemarle Corporation.

Το λίθιο είναι αυτή τη στιγμή το πιο λαμπρό σημείο στην αγορά εμπορευμάτων, καταγράφοντας αύξηση 16,72% μόνο τον τελευταίο μήνα. Από τις αρχές του 2026, το μέταλλο έχει αυξηθεί κατά 144,46%. Οι ελλείψεις εφοδιασμού σε συνδυασμό με την αυξανόμενη ζήτηση στον τομέα των μπαταριών ηλεκτρικών οχημάτων έχουν ωθήσει τις τιμές του λιθίου σε ιστορικά υψηλά.

Η IGO Ltd. και η Mineral Resources Ltd. επεσήμαναν πιθανές απομειώσεις, η Pilbara Minerals Ltd. υπογράμμισε τις προσπάθειες μείωσης του λειτουργικού κόστους της, ενώ η Liontown Resources Ltd. δήλωσε ότι έπρεπε να επαναπωλήσει ορισμένα υλικά που είχαν αρχικά προοριστεί για την Ford Motor Co.

«Δεν νομίζω ότι υπάρχει κανείς παγκοσμίως που να έχει σημαντικά περιθώρια κέρδους ή να απολαμβάνει την περίοδο που διανύουμε», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της IGO, Ιβάν Βέλλα, σε τηλεδιάσκεψη με επενδυτές την Τετάρτη 30 Ιουλίου.

Η παγκόσμια αγορά λιθίου βρίσκεται σε αναταραχή εδώ και χρόνια, ενώ τώρα η βραδύτερη από το αναμενόμενο αύξηση της ζήτησης για ηλεκτρικά οχήματα επιδεινώνεται από την απόσυρση της ρυθμιστικής στήριξης από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Οι τιμές του μετάλλου για μπαταρίες έφτασαν σε ρεκόρ το 2022, αλλά έκτοτε έχουν καταρρεύσει κατά σχεδόν 90% εν μέσω μιας βαθιάς υπερπροσφοράς.

Η Liontown ανακοίνωσε ότι «μέρος» των προμηθειών της προς τη Ford ανακατευθύνθηκε σε έναν κινεζικό αγοραστή, ως ένδειξη του πώς οι προκλήσεις στις ΗΠΑ επηρεάζουν την αλυσίδα εφοδιασμού.

Σημειωτέον πως, όπως αναφέρει το Bloomberg, oι πωλήσεις ηλεκτρικών οχημάτων της αμερικανικής αυτοκινητοβιομηχανίας έπεσαν κατακόρυφα το β’ τρίμηνο και η εταιρεία αναθεωρεί τη στρατηγική της.

«Η πραγματικότητα είναι ότι το τοπίο των ηλεκτρικών οχημάτων έχει αλλάξει ουσιαστικά τα τελευταία χρόνια και είδαμε μια ευκαιρία να διαθέσουμε αυτούς τους τόνους σε έναν άλλο πελάτη που ήθελε το προϊόν», δήλωσε στους επενδυτές ο εμπορικός διευθυντής της Liontown, Γκραντ Ντόναλντ.

Οι επενδυτές λιθίου παρακολουθούν στενά τα γεγονότα στην Κίνα την τελευταία εβδομάδα, καθώς οι φήμες για περικοπές στην παραγωγή τροφοδοτούν την άνοδο των τιμών των μελλοντικών συμβολαίων και τις μεγάλες αυξήσεις των μετοχών των κινεζικών εταιρειών λιθίου.

Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις για σημαντικές περικοπές. Οι τρέχουσες τιμές του λιθίου είναι «μη βιώσιμες», δεδομένης της ανάγκης να δοθούν κίνητρα για νέα προσφορά προκειμένου να καλυφθεί η αύξηση της ζήτησης την επόμενη δεκαετία, ανέφερε η Rio Tinto Group σε ανάλυση που δημοσίευσε μαζί με την εξαμηνιαία έκθεσή της.

Για την ΕΕ -η οποία έχει θέσει στόχο την απαγόρευση των πωλήσεων οχημάτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης από το 2035, το πρόβλημα είναι πολλαπλό.

Μόλις πέντε χώρες ελέγχουν σήμερα σχεδόν το σύνολο της παγκόσμιας παραγωγής λιθίου και καμία από αυτές δεν συγκαταλέγεται στους «27».

Η Αργεντινή, η Χιλή και η Βολιβία έχουν στα εδάφη τους περίπου το 60% των παγκόσμιων αποθεμάτων του επονομαζόμενου και «λευκού χρυσού». Η Αυστραλία έχει το 20%. Η Κίνα, αν και έχει μόλις το 7% των παγκόσμιων αποθεμάτων, ισοδυναμεί στο 17% της παραγωγής.

Παράλληλα, ως κορυφαίος επενδυτής στην διύλιση λιθίου, ελέγχει το 60% της παγκόσμιας επεξεργασίας του μετάλλου, ενώ παράγει τα τρία τέταρτα των επαναφορτιζόμενων μπαταριών.

«Οιονεί μονοπωλιακή» χαρακτηρίζει ως έχει την κατάσταση ο  Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA), που προβλέπει ότι οι όγκοι παραγωγής λιθίου μπορεί λόγω αυξημένης ζήτησης να επταπλασιαστούν μέχρι το 2030, από 100.000 τόνοι ετησίως που έφτασαν το 2021.

Στο μεσοδιάστημα, μεταξύ 2020 και 2030 εκτιμά ότι η αξία των παγκόσμιων πωλήσεων λιθίου θα αυξηθεί κατά 20 φορές.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, μελέτη του ερευνητικού Καθολικού Πανεπιστημίου Leuven, στη Φλάνδρα του Βελγίου, δείχνει ότι μέχρι το 2050 θα χρειαστούν περίπου 35 φορές μεγαλύτερες ποσότητες λιθιού, συγκριτικά με αυτές που χρησιμοποιούνται σήμερα.

Πρακτικά και στην παρούσα φάση, και οι δύο μελέτες «δείχνουν» προς το άνοιγμα νέων ορυχείων. Υπάρχουν, δε, εκτιμήσεις για τεράστιες ανεκμετάλλευτες ποσότητες «λευκού χρυσού» στα υπεδάφη της ανατολικής εμπόλεμης Ουκρανίας και του πολύπαθου Αφγανιστάν.

Βρόμικη εξόρυξη για… βιώσιμη ανάπτυξη

Αναγνωρίζοντας ότι οι δυσκολίες εφοδιασμού θα αποτελέσουν ουσιαστικό ζήτημα στρατηγικής αυτονομίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμπεριέλαβε το λίθιο στον κατάλογο των κρίσιμων πρώτων υλών με κίνδυνο έλλειψης εδώ και μια διετία.

«Θα είναι σύντομα, μαζί με τις σπάνιες γαίες, ακόμη πιο σημαντικά από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο», τόνισε μόλις τον περασμένο Σεπτέμβριο η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στην ομιλία της για την κατάσταση της Ένωσης.

Σε αυτό το πλαίσιο, κράτη μέλη της ΕΕ επιχειρούν -με τις «ευλογίες» των Βρυξελλών- να μπουν στο κυνήγι του «λευκού χρυσού» στα υπεδάφη τους, παρά το ότι τα αποθέματα είναι μικρά και οι εξορύξεις δεν εντάσσονται στο πανευρωπαϊκό σύστημα ταξινόμησης για τον προσδιορισμό των περιβαλλοντικά βιώσιμων οικονομικών δραστηριοτήτων.

Πρόκειται λίγο-πολύ για έναν φαύλο κύκλο. Αναλόγως της μεθόδου παραγωγής, η εξόρυξη και επεξεργασία του λιθίου περιλαμβάνει τη χρήση χημικών και παράγει σημαντικούς όγκους απορριμμάτων που πρέπει να αποθηκευτούν, με ορατό τον κίνδυνο μόλυνσης του  υδροφόρου ορίζοντα και του αέρα.

Μπορεί επίσης να απαιτήσει τεράστιες ποσότητες νερού και να έχει  μεγάλο αποτύπωμα άνθρακα. Σε μια οξύμωρη «εξίσωση» ωστόσο, το παραγόμενο προϊόν μπορεί να χρησιμοποιηθεί στη συνέχεια με βιώσιμο τρόπο.

Η προοπτική αυτή ουδόλως βέβαια «χρυσώνει το χάπι» στις κοινότητες των περιοχών όπου γίνονται έρευνες ή προγραμματίζονται εξορύξεις και οι αντιδράσεις εντείνονται.

Στα απομονωμένα βουνά της περιοχής Μπαρόζο στη βόρεια Πορτογαλία, τοπικές αρχές και κάτοικοι της ευρύτερης περιοχής προσπαθούν με κάθε τρόπο να σταματήσουν τις έρευνες που έχουν ήδη αδειοδοτηθεί στο χωριό Κόβας ντο Μπαρόζο. Διαφορετικά, αναμένεται να γίνει από το 2026 σημείο αναφοράς του μεγαλύτερου ορυχείου λιθίου σε όλη τη δυτική Ευρώπη.

Στην περιοχή Γιάνταρ στην δυτική Σερβία αντίστοιχα σχέδια ήδη ακυρώθηκαν, έπειτα από μαζικές διαδηλώσεις. Στις στις αρχές του έτους, η κυβέρνηση του Βελιγραδίου ανακοίνωσε την ακύρωση έναρξη λειτουργίας του ορυχείου Jedar από την αυστραλιανή εταιρεία Rio Tinto.

Η Ευρώπη «πατά γκάζι»

Διάφορες έρευνες και έργα βρίσκονται εν τω μεταξύ σε εξέλιξη σε άλλα σημεία της Ευρωπης.

Στη Φινλανδία λέγεται ότι θα μπορούσε να αρχίσει η παραγωγή λιθίου ακόμη και το 2024 με την εκμετάλλευση μιας μικρής περιοχής  εξόρυξης βόρεια του Ελσίνκι. Στην Τσεχία, η αυστραλιανή εταιρεία European Metals θέλει να εκμεταλλευτεί παλιά ορυχεία κασσίτερου βόρεια της Πράγας.

Στην Αυστρία, η επίσης αυστραλιανή European Lithium σχεδιάζει να αρχίσει από το 2025, νότια της Βιέννης, την παραγωγή αρκετών ποσοτήτων λιθίου για 200.000 ηλεκτρικά οχήματα ετησίως.

Στη Γερμανία, η αυστραλο-γερμανική Vulcan Energy Resources εκτιμά ότι στην κοιλάδα του Άνω Ρήνου, κοντά στον Μέλανα Δρυμό, υπάρχουν επαρκείς ποσότητες λιθίου για να καλυφθούν τουλάχιστον 1 εκατομμύρια ηλεκτρικά αυτοκίνητα τον χρόνο.

Προσώρας βρίσκεται σε στάδιο ανάπτυξης σχέδιο για την φθηνότερη και λιγότερο ρυπογόνο εκμετάλλευση γεωθερμικής άλμης λιθίου, με στόχο την παραγωγή από το 2025-26. Η Vulcan έχει ήδη πάντως κλείσει συμβόλαια με ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες.

Μέχρι το 2027 αναμένεται να ανοίξει εν τω μεταξύ ένα από μεγαλύτερα ευρωπαϊκά ορυχεία λιθίου στη νοτιοκεντρική Γαλλία, στο Μασίφ Σεντράλ.

Πρόκειται για το έργο «Emili» που ανακοίνωσε στις αρχές της εβδομάδας ο γαλλικός όμιλος βιομηχανικών ορυκτών Imerys, προχωρώντας σε μια επένδυση ύψους 1 δισεκατομμυρίου ευρώ.

Δεκαοκτώ μήνες ερευνών κατέδειξαν, αναφέρει, ότι είναι δυνατή η παραγωγή  34.000 τόνων υδροξειδίου του λιθίου από το 2028 και για τουλάχιστον 25 χρόνια, προμηθεύοντας περίπου 700.000 ηλεκτρικά οχήματα ετησίως.

Με στόχο να γίνει ο κορυφαίος προμηθευτής λιθίου στην Ευρώπη, η Imerys ανακοίνωσε ότι το ορυχείο θα υιοθετήσει ένα διεθνές πρότυπο, το IRMA, για μείωση των τοξικών απορρίψεων και ελαχιστοποίηση της κατανάλωσης νερού.

Η εξόρυξη θα γίνεται υπόγεια για ελαχιστοποίηση της σκόνης και η μεταφορά των πετρωμάτων θα γίνεται με αγωγούς, χωρίς τη χρήση φορτηγών. Υπολογίζει έτσι ότι οι εκπομπές CO2 θα είναι 8 κιλά ανά τόνο λιθίου, έναντι 16 έως 20 κιλών που είναι σήμερα στην Αυστραλία και στην Κίνα.

Το «πράσινο λίθιο»

Με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον, ο γαλλικός αντίπαλος της  Imery, η εταιρεία Eramet συντονίζει στην Αλσατία το ευρωπαϊκό έργο EuGeLi (Ευρωπαϊκό Γεωθερμικό Λίθιο), με στόχο να θέσει τα θεμέλια για τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής αλυσίδας παραγωγής λιθίου χωρίς εκπομπές CO2.

Τον Δεκέμβριο του 2021 πέτυχε την παραγωγή των πρώτων κιλών ανθρακικού λιθίου ποιότητας μπαταρίας από ευρωπαϊκό γεωθερμικά ύδατα.

Το επόμενο βήμα θα είναι η βελτιστοποίηση του οικονομικού μοντέλου για να αξιολογηθεί εάν είναι δυνατόν να δημιουργηθεί ένα ανταγωνιστικό σύστημα παραγωγής λιθίου για μπαταρίες ,σε βιομηχανική κλίμακα. Προς το παρόν, η τεχνική παραμένει πολύ ακριβή.

Σε κάθε περίπτωση θεωρείται σημαντική από περιβαλλοντικής άποψης, καθώς το αποτύπωμα άνθρακα αυτής της μεθόδου είναι χαμηλότερο από αυτές που χρησιμοποιούνται συνήθως τώρα, με εξορύξεις από πετρώματα ή αλυκές της Νότιας Αμερικής.

Στη νέα τεχνική άλλωστε χρησιμοποιείται έως και 150 φορές λιγότερο νερό, χωρίς ανάγκη αποψίλωσης δασών και κατασκευής δρόμων, γεφυρών, υποδομών φόρτωσης και εκφόρτωσης της παραγωγής.

Ανακυκλώστε γιατί… χανόμαστε

Στην Ευρώπη -όπου παράγεται το ένα τέταρτο των ηλεκτρικών αυτοκινήτων- σχεδιάζεται παράλληλα η δημιουργία τριών γιγα-εργοστασίων για την παραγωγή μπαταριών ηλεκτροκίνησης.

Δεδομένης πάντως της κινεζικής κυριαρχίας στην αλυσίδα εφοδιασμού μέχρι το 2030 και του γεγονότος ότι τα ευρωπαϊκά αποθέματα λιθίου δεν μπορούν να ανταγωνιστούν τη νοτιοαμερικανική ή την αυστραλιανή παραγωγή, μεγάλη έμφαση δίνεται στην ανακύκλωση μπαταριών λιθίου.

Αν και οι ποσότητες μετάλλων προς ανακύκλωση είναι ακόμη περιορισμένες, καθώς οι εν λόγω μπαταρίες άρχισαν να χρησιμοποιούνται μαζικότερα τα τελευταία χρόνια- εκτιμάται ότι μέχρι το 2035 θα έχει δημιουργηθεί σχετικό απόθεμα.

Σύμφωνα μάλιστα με το Πανεπιστήμιο του Leuven, το 40-75% των αναγκών της ΕΕ σε σχετικά μέταλλα θα μπορούσαν να καλυφθούν με αυτόν τον τρόπο έως το 2050, μειώνοντας και τις  περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την παραγωγή λιθίου.

Ακόμη κι έτσι πάντως τα προβλήματα δεν τελειώνουν. Εκφράζονται φόβοι ότι τα αποθέματα του «λευκού χρυσού» -που χρησιμοποιείται επίσης σε κινητά τηλέφωνα, υπολογιστές, tablet και μια σειρά από άλλα gadgets- αλλά και του κοβαλτίου δεν θα επαρκούν στο μέλλον για να καλύψουν την τεράστια ζήτηση.

Μέχρι τότε ωστόσο υπάρχουν άλλοι «γρίφοι» να λυθούν. Από το κόστος αγοράς των ηλεκτρικών αυτοκινήτων και της αντικατάστασης των μπαταριών τους, έως τα δίκτυα φόρτισης και, φυσικά, το κόστος και το αποτύπωμα άνθρακα που συνοδεύει τη σύνδεση στην πρίζα.

Από την άλλη τα στοιχεία της εταιρείας Virta, που δραστηριοποιείται στην φόρτιση ηλεκτρικών αυτοκινήτων σε πολλές χώρες της Ευρώπης, αναφέρουν ότι οι πωλήσεις EV αυξήθηκαν κατά 43% το 2020 παρά την πανδημία, σε σύγκριση με το 2019 και το 2021 οι πωλήσεις EV διπλασιάστηκαν από το 2020, φτάνοντας τα 6,75 εκατομμύρια παγκοσμίως. Η ζήτηση ήταν τόσο ισχυρή που ο αριθμός των ηλεκτρικών οχημάτων που πωλήθηκαν σε μια εβδομάδα το 2021 ήταν υψηλότερος από τον αριθμό που πουλήθηκε ολόκληρο το 2012.

Η παραπάνω εικόνα απεικονίζει μια έντονη ανάπτυξη στον κλάδο των EV, ενισχύοντας τις επενδύσεις στην τεχνολογία. Ωστόσο, η εκτίναξη των τιμών της ενέργειας αποτελεί ένα πρόβλημα που πρέπει να επιλυθεί άμεσα. Σύμφωνα με τη βρετανική ρυθμιστική αρχή ενέργειας Ofgem, το ανώτατο όριο της τιμής της ενέργειας θα αυξηθεί περίπου κατά 80% από την 1η Οκτωβρίου 2022.

Το τελευταίο διάστημα εφαρμόζεται μια νέα τεχνολογία στην κατασκευή μπαταριών. Πρόκειται για τις μπαταρίες αλουμινίου- αέρα, όπου η αυτοκινητοβιομηχανία αναμένει να την χρησιμοποιήσει σε μοντέλα της κοντά στο 2030. Αυτή η τεχνολογία δεν συνδέεται άμεσα με την εξόρυξη σπάνιων ορυκτών, γεγονός που δίνει λύση στο μεγάλο πρόβλημα της εξόρυξης σπάνιων μετάλλων. Η τεχνολογία AI-air θα προσφέρει αυτονομίες έως και 1.600 χιλιόμετρα, με την ενεργειακή πυκνότητα της μπαταρίας να είναι 1.350 kWh/kg, ίση με περίπου εννέα φορές την ενέργεια των μπαταριών ιόντων λιθίου, ενώ λόγω βάρους και όγκου θα δίνεται η δυνατότητα αλλαγής της μπαταρίας μέσα σε 90 δευτερόλεπτα σε συγκεκριμένα σημεία. Πρόκειται για μια νέα πτυχή της ηλεκτροκίνησης που σήμερα δεν εφαρμόζεται, αλλά σίγουρα θα αποτελέσει μια πρακτική που θα ακολουθηθεί από μεγάλη μερίδα ιδιοκτητών ηλεκτρικών αυτοκινήτων στο μέλλον.