Ειδικότερα, όπως υπογραμμίζεται και στην υπ’ αριθμ. Α.1027/2023 απόφαση για το φορολογικό έτος 2021, ως κράτη που έχουν προνομιακό φορολογικό καθεστώς χαρακτηρίζονται εκείνα στα οποία το νομικό πρόσωπο ή η νομική οντότητα υπόκειται σε φόρο επί των κερδών, ή των εισοδημάτων, ή του κεφαλαίου του οποίου ο συντελεστής είναι ίσος ή κατώτερος από το 60% του συντελεστή φορολογίας νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων που θα οφειλόταν σύμφωνα με τις διατάξεις της ελληνικής φορολογικής νομοθεσίας, εάν ήταν φορολογικός κάτοικος ή διατηρούσε μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα.

Ο προσδιορισμός των προνομιακών καθεστώτων είναι ιδιαίτερα σημαντικός για όλες τις επιχειρήσεις αφού οι δαπάνες που καταβάλλουν προς φυσικά και νομικά πρόσωπα που έχουν τη φορολογική τους κατοικία σε χώρα με προνομιακό καθεστώς κατά κανόνα δεν εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδά τους, εκτός εάν ο υπόχρεος αποδείξει ότι αφορούν πραγματικές και συνήθεις συναλλαγές και δεν έχουν ως αποτέλεσμα τη μεταφορά κερδών με σκοπό τη φοροαποφυγή.

Σε κάθε περίπτωση, η απόδειξη ότι μια συναλλαγή με προνομιακά καθεστώτα δεν έχει σκοπό τη φοροαποφυγή βαραίνει αποκλειστικά και μόνο τον φορολογούμενο. Γι’ αυτό και οι φορολογούμενοι που συναλλάσσονται με προνομιακά φορολογικά καθεστώτα θα πρέπει να συγκεντρώνουν διάφορα στοιχεία προς επίδειξη στις φορολογικές αρχές σε ενδεχόμενο έλεγχο, όπως η ύπαρξη εμπορικής συμφωνίας, και με δεδομένο ότι η αλλοδαπή εταιρεία πραγματοποιεί ουσιαστική επιχειρηματική δραστηριότητα στη χώρα στην οποία είναι εγκατεστημένη.

Η νέα λίστα των χώρων έχει ως εξής:

1 Άγιος Ευστάθιος

3 Ανατολικό Τιμόρ

4 Ανγκουίλα

6 Βανουάτου

7 Βερμούδες

10 Βουλγαρία

11 Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι

12 Γιβραλτάρ

13 Γκέρνσεϋ

14 Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα

15 Ιρλανδία

16 Κατάρ

17 Κιργιστάν

18 Κόσσοβο

19 Κύπρος

20 Λιχτενστάιν

21 Μακάο

22 Μαλδίβες

23 Μαυροβούνιο

24 Μολδαβία

25 Μογγολία

26 Μονακό

27 Μπαρμπάντος

28 Μπαχάμες

29 Μπαχρέιν

30 Μπελίζ

31 Μποναίρ

32 ΝήσοιΚέϋμαν

33 Νήσοι Μάρσαλ

34 Νήσοι Τερκς και Κάικος

35 Νήσος του Μαν

36 Ουγγαρία

37 Παραγουάη

38 Σάμπα

39 Σαουδική Αραβία

40 Τζέρσεϋ

41 Τουρκμενιστάν

Ακόμη, επισημαίνουν ότι συνεχίζονται οι εντατικοί έλεγχοι σε όλα τα είδη πρώτης ανάγκης για αισχροκέρδεια ανεξαρτήτως του καλαθιού του νοικοκυριού ενώ σε ό,τι αφορά στην εφαρμογή του μέτρου, τονίζουν ότι σούπερ μάρκετ και βιομηχανία θα πρέπει να έχουν διασφαλίσει τις απαιτούμενες ποσότητες για να ανταποκριθούν στη ζήτηση.

«Αφιερώνουμε τώρα ως κυβέρνηση όλες μας τις δυνάμεις σ’ αυτή τη μάχη -παράλληλα και επιπρόσθετα των γενικότερων πρωτοβουλιών που αναπτύσσουμε ώστε να επιτύχουμε τις καλύτερες δυνατές τιμές για τον Έλληνα καταναλωτή-, προκειμένου οι πιο ευάλωτοι οικονομικά συμπολίτες μας να μπορούν να εξασφαλίζουν τα 50 βασικά προϊόντα για κάθε νοικοκυριό σε ανεκτές τιμές, κάτω του πληθωρισμού, ώστε να περάσουμε όλοι μαζί κι αυτόν τον κάβο» επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Άδωνις Γεωργιάδης.

Το «καλάθι του νοικοκυριού» θα δηλωθεί στο υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων, θα αναρτηθεί στην εφαρμογή e-katanalotis ώστε να το γνωρίζουν όλοι οι καταναλωτές και προφανώς τα ίδια τα σούπερ μάρκετ θα κάνουν και τις δικές τους προωθητικές ενέργειες. Τα συγκεκριμένα προϊόντα θα παραμένουν στο «καλάθι» για διάστημα 7 ή 15 ημερών – το μελετούμε – και καθ’ όλο αυτό το διάστημα σούπερ μάρκετ και βιομηχανία θα πρέπει να έχουν διασφαλίσει τις απαιτούμενες ποσότητες για να ανταποκριθούν στη ζήτηση.

Ο αναπληρωτής υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων Νίκος Παπαθανάσης σε δήλωσή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ επισημαίνει ότι «η κυβέρνηση, από την έναρξη της πανδημίας κιόλας, έχει αποδείξει ότι πρώτο της μέλημα είναι η στήριξη της οικονομίας και της κοινωνίας με σειρά μέτρων που κινούνται εντός των ορίων των αντοχών του προϋπολογισμού και χωρίς να θέτουν σε κίνδυνο τόσο τη δημοσιονομική ισορροπία της χώρας όσο και τις ευοίωνες προοπτικές ανάπτυξης. Στεκόμαστε πάντα δίπλα στον πολίτη με σοβαρότητα και υπευθυνότητα, χωρίς λαϊκισμούς και ανέξοδα “πυροτεχνήματα”».

Σύμφωνα με τον κ. Παπαθανάση, «το “καλάθι του νοικοκυριού” περιέχει βασικά αγαθά που επηρεάστηκαν από την ενεργειακή κρίση, από τις πρωτόγνωρες για τις τελευταίες δεκαετίες, πληθωριστικές πιέσεις που προκαλούν οι αυξήσεις στις τιμές των αερίων και των υγρών καυσίμων. Κυριότερος πληθωριστικός παράγοντας είναι το κόστος της ενέργειας, που αυξήθηκε τον Σεπτέμβριο στην Ευρωζώνη κατά σχεδόν 41% σε σύγκριση με τον αντίστοιχο περσινό μήνα, με αποτέλεσμα οι ανατιμήσεις στα τρόφιμα στις 19 χώρες που χρησιμοποιούν το κοινό νόμισμα να πλησιάσουν -σύμφωνα με την Eurostat- το 13%. Στη χώρα μας -σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ ο πληθωρισμός τον Σεπτέμβριο ήταν 12%».

Αντιδράσεις από την αγορά

Με επιφυλακτικότητα αλλά και συναινετική διάθεση υποδέχθηκαν επιχειρήσεις και παραγωγικοί φορείς την πρωτοβουλία του υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων να «τιθασεύσει» τον πληθωρισμό με τη διαμόρφωση ενός «καλαθιού του νοικοκυριού» αποτελούμενο από 31 κατηγορίες 50 διαφορετικών προϊόντων ευρείας κατανάλωσης, στα οποία θα γίνονται μικρές ανατιμήσεις.

Οι αλυσίδες των σούπερ μάρκετ με ετήσιες πωλήσεις άνω των 70 εκατ. ευρώ, εν μέσω προβληματισμού για τη συμβατότητα του νέου μέτρου με τον νόμο περί ανταγωνισμού, δεσμεύτηκαν να παρουσιάσουν τις δικές τους προτάσεις προκειμένου να φτιαχτεί το καλάθι προϊόντων μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου.

Το Ινστιτούτο Καταναλωτών (ΙΝΚΑ) χαρακτήρισε την πρωτοβουλία του υπουργείου «επικοινωνιακό τέχνασμα, χωρίς ουσία, αφού ήδη οι τιμές των προϊόντων είναι πολύ υψηλές». Σύμφωνα με το ΙΝΚΑ, «αντί το υπουργείο να πάρει θέση για την ουσιαστική μείωση των τιμών μέσω του ειδικού φόρου κατανάλωσης καυσίμων εφευρίσκει τρόπους για δήθεν συμφωνίες συγκράτηση των τιμών».

Και μιλάμε για πολύ «βαριά’ ελληνικά ονόματα, αφού ανάμεσα τους περιλαμβάνονται εφοπλιστές, επιχειρηματίες, μηντιάρχες αλλά και πολιτικοί.

Μεταξύ άλλων διακρίναμε τα ονόματα του Γ. Αλαφούζου, του Κ. Βεντούρη, του Β. Βαρδινογιάννη, τη σύζυγου του Φ. Μπόμπολα, Ε. Μανουσάκη (διευθύνουσας συμβούλου της εταιρείας Stoiximan) αλλά και των Σ. Κόκκαλη και Γ. Βαρδινογιάννη.

Στην λίστα υπάρχει και αναφορά σε λογαριασμό κάποιου Κωνσταντίνου Καραμανλή που εμφανίζεται να έχει ανοιξει στα 1990.

Εξυπακούεται βεβαίως πως όποιο όνομα βρίσκεται στην λίστα δεν σημαίνει αυτόματα πως έχει διαπράξει κάποια παρανομία, αφού είναι συνήθης πρακτική κυρίως σε ότι έχει να κάνει με τον εφοπλιστικό κλάδο να υπάρχουν λογαριασμοί και σε υπεράκτιες εταιρείες.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί πως τα Paradise Papers αποδεικνύουν τους τρόπους με τους οποίους οι εταιρείες, αλλά και ιδιώτες, μπορούν να αποφύγουν τους φόρους χρησιμοποιώντας τεχνητές δομές, διαδικασία που εάν εκτελείται σωστά, είναι καθ’ όλα νόμιμη.

Το ενδιαφέρον πάντως είναι πολύ μεγάλο γιατί η πλειοψηφία από τους 2594 Έλληνες που βρίσκονται στην λίστα (που μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη) στο τέλος της σελίδας υπάρχει η «αφόκρεμα» της εlληνικής επιχειρηματικής σκηνής.

Δείτε εδώ ολόκληρη την λίστα με τους 2594 Έλληνες των Panama Papers. 

«Οκτώ χώρες (ο Παναμάς, η Νότια Κορέα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Τυνησία, η Μογγολία, το Μακάο, η Γρενάδα και τα Μπαρμπέιντος) αποσύρθηκαν από την μαύρη λίστα (…) αφού δεσμεύτηκαν να καθησυχάσουν τις ανησυχίες της ΕΕ», διευκρινίζει το συμβούλιο υπουργών Οικονομικών της ΕΕ σε ανακοίνωσή του.

Πλέον απομένουν μόνο 9 χώρες σε αυτήν τη μαύρη λίστα, η οποία υιοθετήθηκε στις 5 Δεκεμβρίου του 2017, και είναι η πρώτη στην ιστορία της ΕΕ. Ο κατάλογος αυτός αφορά μόνον χώρες εκτός ΕΕ.

Οι αρχές καθεμίας από τις χώρες που αφαιρέθηκαν από την μαύρη λίστα σήμερα αναλαμβάνουν δεσμεύσεις «με υπογεγραμμένες από πολύ υψηλά ιστάμενους επιστολές» τους προς την ΕΕ, σύμφωνα με την ανακοίνωση.

«Η μαύρη λίστα λειτουργεί», δήλωσε ο Βούλγαρος υπουργός Οικονομικών Βλάντισλαφ Γκοράνοφ, η χώρα του οποίου ασκεί το τρέχον εξάμηνο την εκ περιτροπής προεδρία της ΕΕ, καθώς, όπως εξήγησε, οι χώρες που αποσύρθηκαν από την λίστα «εργάστηκαν σκληρά για να δεσμευτούν για τη μεταρρύθμιση της φορολογικής τους πολιτικής».

Στο ίδιο πνεύμα ήταν και δήλωση του Γάλλου υπουργού Οικονομικών Μπρουνό Λε Μερ στο Twitter: «Μαύρη λίστα των φορολογικών παραδείσων: η ευρωπαϊκή πίεση φέρνει τα πρώτα της αποτελέσματα!».

Οι οκτώ αυτές χώρες που αφαιρέθηκαν από την μαύρη λίστα περνάνε τώρα σε μια γκρίζα λίστα, η οποία περιλαμβάνει τις χώρες που έχουν δεσμευτεί να υιοθετήσουν την αρμόζουσα συμπεριφορά όσον αφορά τα φορολογικά θέματα και βρίσκονται υπό επιτήρηση.

Στις 5 Δεκεμβρίου του 2017, οι 28 χώρες της ΕΕ υιοθέτησαν για πρώτη φορά στην ιστορία τους μια μαύρη λίστα με 17 φορολογικούς παραδείσους που βρίσκονται εκτός ΕΕ.

Μετά την αφαίρεση των οκτώ χωρών, ο κατάλογος αυτός περιλαμβάνει πλέον μόνον εννέα: Μπαχρέιν, Γκουάμ, Νήσοι Μάρσαλ, Ναμίμπια, Παλάου, Σαμόα, Αμερικανική Σαμόα, Αγία Λουκία και Τρινιντάντ και Τομπάγκο.

Η υιοθέτηση της λίστας αυτής αποφασίστηκε στον απόηχο μιας σειράς σκανδάλων που είχαν ξεσπάσει για διάφορα συστήματα φοροδιαφυγής –«LuxLeaks» στα τέλη του 2014, «Panama Papers» τον Απρίλιο του 2016 και «Paradise Papers» τον Νοέμβριο του 2017.