Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, υπογράμμισε ότι, παρά τη σημερινή απόφαση για διατήρηση των επιτοκίων, το Διοικητικό Συμβούλιο παραμένει σε πλήρη ετοιμότητα να προσαρμόσει τη νομισματική πολιτική εφόσον οι εξελίξεις το απαιτήσουν. Όπως τόνισε, η αβεβαιότητα παραμένει εξαιρετικά υψηλή και οι πλήρεις επιπτώσεις της ανόδου των τιμών της ενέργειας δεν έχουν ακόμη αποτυπωθεί στον πληθωρισμό.

Η ενεργειακή κρίση παραμένει ο μεγαλύτερος κίνδυνος

Η ΕΚΤ θεωρεί ότι οι τιμές της ενέργειας εξακολουθούν να αποτελούν τον βασικό παράγοντα κινδύνου για την ευρωπαϊκή οικονομία. Αν και οι τελευταίες προβλέψεις συγκλίνουν με το βασικό σενάριο του Ιουνίου, οι διακυμάνσεις στις διεθνείς αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου εξακολουθούν να είναι έντονες, ενώ η διάρκεια της κρίσης παραμένει άγνωστη.

Η Λαγκάρντ σημείωσε ότι η Φρανκφούρτη παρακολουθεί όχι μόνο την εξέλιξη των τιμών της ενέργειας, αλλά και τις δευτερογενείς επιπτώσεις που αυτές προκαλούν στις τιμές αγαθών, υπηρεσιών και μισθών. Η ΕΚΤ επιδιώκει να αποτρέψει τη δημιουργία ενός νέου πληθωριστικού κύκλου, ο οποίος θα μπορούσε να καταστήσει αναγκαία μια νέα αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής.

Καμία προαναγγελία για την επόμενη κίνηση

Η πρόεδρος της ΕΚΤ επανέλαβε ότι η Κεντρική Τράπεζα δεν προδεσμεύεται για συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων. Όπως ανέφερε, κάθε απόφαση θα λαμβάνεται συνεδρίαση προς συνεδρίαση και θα βασίζεται αποκλειστικά στα νέα οικονομικά στοιχεία.

Οι μελλοντικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν από την πορεία του πληθωρισμού, την εξέλιξη της οικονομικής δραστηριότητας, τις μισθολογικές πιέσεις, τη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής στην πραγματική οικονομία και τις χρηματοπιστωτικές συνθήκες.

Η οικονομία δείχνει αντοχές, αλλά η ανάπτυξη παραμένει εύθραυστη

Παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις, η οικονομική δραστηριότητα στην Ευρωζώνη παρουσίασε σημάδια βελτίωσης κατά το δεύτερο τρίμηνο του έτους.

Οι υπηρεσίες ανακάμπτουν μετά την υποχώρηση που προκάλεσε η ενεργειακή κρίση, ενώ σημαντική ώθηση προέρχεται από τις ψηφιακές υπηρεσίες και τις επενδύσεις που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη.

Η μεταποίηση εμφανίζεται πιο ανθεκτική από τις αρχικές εκτιμήσεις, καθώς πολλές επιχειρήσεις αυξάνουν τα αποθέματά τους για να προστατευθούν από ενδεχόμενες διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες, ενώ αυξημένες παραμένουν και οι αμυντικές δαπάνες των ευρωπαϊκών κρατών.

Η αγορά εργασίας εξακολουθεί να αποτελεί στήριγμα της οικονομίας. Η ανεργία διαμορφώθηκε τον Μάιο στο 6,2%, επίπεδο που παραμένει κοντά στα ιστορικά χαμηλά. Ωστόσο, οι διαθέσιμες θέσεις εργασίας συνεχίζουν να μειώνονται, ενώ τόσο οι επιχειρήσεις όσο και τα νοικοκυριά εμφανίζονται πιο επιφυλακτικά για τις προοπτικές της απασχόλησης.

Οι κινητήριες δυνάμεις της ανάπτυξης

Η ΕΚΤ εξακολουθεί να εκτιμά ότι η ανάπτυξη θα παραμείνει θετική μεσοπρόθεσμα, αν και σχετικά περιορισμένη.

Σύμφωνα με την αξιολόγηση της Φρανκφούρτης, η ιδιωτική κατανάλωση, οι επενδύσεις στις ψηφιακές τεχνολογίες, οι δημόσιες επενδύσεις σε άμυνα και υποδομές, καθώς και η σταδιακή ανάκαμψη των εξαγωγών αναμένεται να στηρίξουν την οικονομική δραστηριότητα τα επόμενα χρόνια.

Η Λαγκάρντ επανέλαβε την ανάγκη επιτάχυνσης των μεταρρυθμίσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ζητώντας μεγαλύτερη ενοποίηση της ενιαίας αγοράς, ταχύτερη ενεργειακή μετάβαση και ολοκλήρωση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων.

Ψηφιακό ευρώ

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στο ψηφιακό ευρώ, μετά τη θετική ψήφο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Η πρόεδρος της ΕΚΤ χαρακτήρισε την εξέλιξη σημαντικό βήμα προς την υλοποίηση του έργου και εξέφρασε την προσδοκία ότι μέχρι το τέλος του έτους θα υπάρξει συμφωνία μεταξύ Κοινοβουλίου, Συμβουλίου και Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Όπως επισήμανε, το ψηφιακό ευρώ δεν πρόκειται να αντικαταστήσει τα μετρητά, αλλά να λειτουργήσει συμπληρωματικά, παρέχοντας ασφαλές μέσο πληρωμών για κάθε ψηφιακή συναλλαγή εντός της Ευρωζώνης.

Ο πληθωρισμός υποχώρησε, αλλά οι κίνδυνοι παραμένουν

Θετική ήταν η εικόνα στα στοιχεία του Ιουνίου.

Ο συνολικός πληθωρισμός υποχώρησε στο 2,8% από 3,2% τον Μάιο, ενώ ο δομικός πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 2,4% έναντι 2,6%.

Οι τιμές των τροφίμων και των υπηρεσιών εμφάνισαν επίσης επιβράδυνση.

Παρ' όλα αυτά, η ΕΚΤ προειδοποιεί ότι η άνοδος των ενεργειακών τιμών εξακολουθεί να μεταφέρεται σταδιακά στο κόστος παραγωγής των επιχειρήσεων, οι οποίες αναμένεται να προχωρήσουν σε νέες αυξήσεις τιμών τους επόμενους μήνες.

Παράλληλα, οι βραχυπρόθεσμες πληθωριστικές προσδοκίες παραμένουν αυξημένες, ενώ η Κεντρική Τράπεζα εκτιμά ότι ο πληθωρισμός πιθανότατα θα διατηρηθεί πάνω από τον στόχο του 2% έως και το πρώτο εξάμηνο του 2027, πριν αποκλιμακωθεί σταδιακά.

Οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι

Η ΕΚΤ εκτιμά ότι οι κίνδυνοι για την ανάπτυξη παραμένουν καθοδικοί.

Μια νέα διακοπή στις ενεργειακές προμήθειες θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακόμη υψηλότερες τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, περιορίζοντας την κατανάλωση και τις επενδύσεις.

Επιπλέον, η επιδείνωση του διεθνούς επενδυτικού κλίματος, η αυστηροποίηση των πιστωτικών συνθηκών, οι εμπορικές εντάσεις και οι συνεχιζόμενες γεωπολιτικές συγκρούσεις αποτελούν σημαντικές πηγές αβεβαιότητας.

Στην αντίθετη πλευρά, ταχύτερη προσαρμογή των αγορών ενέργειας ή μια βιώσιμη αποκλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή θα μπορούσαν να βελτιώσουν αισθητά τις προοπτικές ανάπτυξης.

Πιο αυστηρές οι χρηματοπιστωτικές συνθήκες

Η ΕΚΤ διαπιστώνει ότι οι χρηματοπιστωτικές συνθήκες έχουν γίνει ελαφρώς πιο περιοριστικές.

Το κόστος τραπεζικού δανεισμού για τις επιχειρήσεις παρέμεινε στο 3,6%, ενώ το κόστος έκδοσης εταιρικών ομολόγων διαμορφώθηκε στο 4%.

Η πιστωτική επέκταση προς τις επιχειρήσεις επιταχύνθηκε στο 4%, αν και τα τραπεζικά ιδρύματα προχώρησαν σε αυστηρότερα πιστοδοτικά κριτήρια κατά το δεύτερο τρίμηνο.

Στα στεγαστικά δάνεια, τα επιτόκια αυξήθηκαν στο 3,5%, ενώ η ζήτηση για νέα δάνεια υποχώρησε λόγω της επιδείνωσης της καταναλωτικής εμπιστοσύνης και του υψηλότερου κόστους χρηματοδότησης.

Το μήνυμα προς τις αγορές

Το βασικό μήνυμα της σημερινής συνεδρίασης είναι ότι η ΕΚΤ θεωρεί πως η μάχη κατά του πληθωρισμού βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο, αλλά δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Η αποκλιμάκωση των τιμών συνεχίζεται, ωστόσο η νέα ενεργειακή κρίση και οι γεωπολιτικές εξελίξεις διατηρούν υψηλό βαθμό αβεβαιότητας.

Η Φρανκφούρτη αποφεύγει να προαναγγείλει την επόμενη κίνηση, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι διαθέτει όλα τα εργαλεία για να διασφαλίσει τη σταθερότητα των τιμών και την αποτελεσματική μετάδοση της νομισματικής πολιτικής. Για τις αγορές, το μήνυμα είναι σαφές: τα επιτόκια μπορεί να έμειναν αμετάβλητα σήμερα, όμως η ΕΚΤ δεν έχει αποκλείσει καμία επιλογή για τους επόμενους μήνες, εφόσον οι πληθωριστικοί κίνδυνοι ενισχυθούν εκ νέου.

Σε συνέντευξή της στη γαλλική εφημερίδα Les Echos, που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη, η Λαγκάρντ δήλωσε ότι «είμαστε πεπεισμένοι πως λάβαμε τη σωστή απόφαση». Όπως ανέφερε, ήδη από τον Απρίλιο η μεγάλη πλειοψηφία του Διοικητικού Συμβουλίου ήταν έτοιμη να προχωρήσει σε αύξηση των επιτοκίων, ωστόσο τότε δεν υπήρχαν ακόμη όλα τα απαραίτητα στοιχεία για να στηρίξουν μια τέτοια απόφαση.

Όπως μεταδίδει το Bloomberg η ΕΚΤ έγινε τον περασμένο μήνα η πρώτη κεντρική τράπεζα της G7 που προχώρησε σε αύξηση επιτοκίων μετά το ξέσπασμα του πολέμου μεταξύ Ιράν και Ισραήλ. Η Φρανκφούρτη είχε αιτιολογήσει την απόφαση επισημαίνοντας ότι οι πληθωριστικές πιέσεις εξαπλώνονταν στην οικονομία και ότι δεν μπορούσε να διακινδυνεύσει την απώλεια του ελέγχου του πληθωρισμού.

Έκτοτε, ωστόσο, η ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν οδήγησε σε σημαντική αποκλιμάκωση των τιμών του πετρελαίου, περιορίζοντας τον βασικό παράγοντα που τροφοδοτούσε τον πληθωρισμό. Παράλληλα, τα τελευταία στοιχεία που ανακοινώθηκαν την Τετάρτη για την ευρωζώνη έδειξαν ότι ο πληθωρισμός επιβραδύνθηκε περισσότερο από ό,τι ανέμεναν οι αναλυτές.

Παρά τη βελτίωση αυτή, η Λαγκάρντ εκτίμησε ότι οι επιπτώσεις του σοκ στην προσφορά εξακολουθούν να διαχέονται στην οικονομία, αν και μέχρι στιγμής δεν έχουν εμφανιστεί οι λεγόμενες δευτερογενείς επιδράσεις, όπως ένας σπιράλ αυξήσεων σε μισθούς και τιμές.

«Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα εξωτερικό σοκ στην προσφορά, το οποίο εξακολουθεί να διαχέεται στην υπόλοιπη οικονομία και πλέον βλέπουμε τις έμμεσες επιπτώσεις του», δήλωσε η πρόεδρος της ΕΚΤ. «Παρακολουθούμε επίσης πολύ στενά τον κίνδυνο εμφάνισης δευτερογενών επιδράσεων, παρότι μέχρι στιγμής δεν έχουν εκδηλωθεί», πρόσθεσε.

Επικαλούμενη τον Ναπολέοντα Βοναπάρτη, ο οποίος το 1800 ίδρυσε την Τράπεζα της Γαλλίας και λίγα χρόνια αργότερα, καθώς αυξάνονταν οι ανάγκες του κράτους, άρχισε σταδιακά να ανακτά την ανεξαρτησία που είχε παραχωρήσει, η Γαλλίδα αξιωματούχος είπε ότι «ακριβώς αυτός ο πειρασμός είναι πιθανό να ενταθεί την επόμενη περίοδο».

«Σε έναν κόσμο όπου οι συνθήκες γίνονται δυσκολότερες, η πρόκληση δεν είναι πλέον απλώς να διατηρηθεί η νομική ανεξαρτησία, αλλά κυρίως να διατηρηθεί η αξιοπιστία που απαιτείται για να ασκείται αυτή η ανεξαρτησία», δήλωσε η Λαγκάρντ την Πέμπτη.

Μιλώντας σε συνέδριο στην Πνομ Πενχ της Καμπότζης, πρόσθεσε ότι «το μάθημα της ιστορίας είναι ξεκάθαρο: χρειάζεται χρόνος για να οικοδομηθεί η εμπιστοσύνη, αλλά αρκεί μια στιγμή για να χαθεί».

Οι ανησυχίες σχετικά με τις απειλές κατά της ανεξαρτησίας των κεντρικών τραπεζών έχουν ενταθεί, καθώς αυξάνονται οι πολιτικές πιέσεις προς τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής παγκοσμίως. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο υποψήφιος του Ντόναλντ Τραμπ, Κέβιν Γουόρς, μόλις διαδέχθηκε τον Τζερόμ Πάουελ υπό την πίεση του προέδρου για μείωση των επιτοκίων. Την ίδια στιγμή, ο πόλεμος με το Ιράν έχει επίσης ενισχύσει τον πληθωρισμό στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Παρότι η αυτονομία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας κατοχυρώνεται από τη συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ορισμένοι αξιωματούχοι ανησυχούν ότι η πολιτική παρέμβαση θα μπορούσε επίσης να αποδυναμώσει την ικανότητά της να εκπληρώνει την αποστολή της για σταθερότητα των τιμών. Το μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου, Ιζαμπέλ Σνάμπελ, προειδοποίησε πρόσφατα για τον κίνδυνο μιας «σιωπηρής διάβρωσης» της ανεξαρτησίας μέσω δημοσιονομικής και χρηματοπιστωτικής κυριαρχίας.

Η Λαγκάρντ δήλωσε την Πέμπτη ότι κατά την τελευταία δεκαετία η «πραγματική ανεξαρτησία» έχει επιδεινωθεί σχεδόν στις μισές κεντρικές τράπεζες χωρών που αντιπροσωπεύουν το 75% του παγκόσμιου ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος.

Τόνισε επίσης ότι το περιβάλλον για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής γίνεται ολοένα και λιγότερο ευνοϊκό, καθώς τα σοκ στην προσφορά γίνονται συχνότερα, οι δημοσιονομικές πιέσεις αυξάνονται και η εμπιστοσύνη στους δημόσιους θεσμούς μειώνεται.

Μέσα σε αυτές τις αλλαγές, η αξιοπιστία — «που κερδίζεται μέσα από πράξεις» — γίνεται καθοριστικής σημασίας, δήλωσε η Λαγκάρντ, η οποία αναμένεται να επιβλέψει αύξηση επιτοκίων στη συνεδρίαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στις 10-11 Ιουνίου.

«Ακριβώς όταν οι αποφάσεις νομισματικής πολιτικής είναι πολιτικά ευαίσθητες και οικονομικά επώδυνες, τότε είναι που η αξιοπιστία είναι περισσότερο απαραίτητη», είπε. «Και είναι επίσης η στιγμή που η αξιοπιστία είναι πιο δύσκολο να διατηρηθεί».

Η ίδια παρουσίασε τρεις πρακτικές προϋποθέσεις που θεωρεί απαραίτητες για τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας:

• σαφήνεια της εντολής,
• άμεση επικοινωνία με τους πολίτες,
• διατήρηση του περιθωρίου κινήσεων της νομισματικής πολιτικής.

«Αυτό το περιθώριο εξαρτάται πρωτίστως από τη δημοσιονομική υπευθυνότητα: τα νομικά πλαίσια δεν μπορούν να προστατεύσουν την ανεξαρτησία των κεντρικών τραπεζών όταν οι δημοσιονομικές πορείες καθίστανται μη βιώσιμες», δήλωσε η Λαγκάρντ.

Σε ομιλία της την Παρασκευή, η Λαγκάρντ αναγνώρισε ότι τα stablecoins σε ευρώ θα μπορούσαν να μειώσουν το κόστος χρηματοδότησης στην ευρωζώνη και να ενισχύσουν τον διεθνή ρόλο του κοινού νομίσματος.

Ωστόσο, όπως υποστήριξε, τα μειονεκτήματα είναι «σημαντικά».

«Υπερβαίνουν τα βραχυπρόθεσμα οφέλη στις συνθήκες χρηματοδότησης και στη διεθνή εμβέλεια που θα μπορούσαν να προσφέρουν τα stablecoins σε ευρώ», ανέφερε χαρακτηριστικά.

«Αν θέλουμε να ενισχύσουμε τη διεθνή απήχηση του ευρώ, τα stablecoins δεν αποτελούν αποτελεσματικό τρόπο για να το πετύχουμε», πρόσθεσε.

Η άνοδος των stablecoins και οι ευρωπαϊκές ανησυχίες

Τα stablecoins, τα οποία είναι κυρίως συνδεδεμένα με το δολάριο, έχουν γνωρίσει εκρηκτική άνοδο δημοτικότητας τον τελευταίο χρόνο, καθώς χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο για διασυνοριακές μεταφορές χρημάτων και ως εναλλακτική στα παραδοσιακά συστήματα πληρωμών.

Η ανάπτυξή τους έχει ανοίξει τη συζήτηση για το κατά πόσο η Ευρώπη χρειάζεται τη δική της εκδοχή τέτοιων ψηφιακών νομισμάτων.

Ο πρόεδρος της Deutsche Bundesbank, Γιόακιμ Νάγκελ, είχε ταχθεί υπέρ των stablecoins σε ευρώ τον Φεβρουάριο.

Ωστόσο, έγγραφο εργασίας της ΕΚΤ τον Μάρτιο — στο οποίο αναφέρθηκε η Λαγκάρντ — προειδοποιούσε ότι η ευρεία υιοθέτηση stablecoins θα μπορούσε να δημιουργήσει σοβαρούς κινδύνους για τις τράπεζες της ευρωζώνης και για τη νομισματική κυριαρχία της ΕΚΤ, ιδιαίτερα αν τα ψηφιακά νομίσματα συνδέονται με ξένα νομίσματα όπως το δολάριο.

Η ΕΚΤ επιταχύνει το ψηφιακό ευρώ

Την ώρα που τράπεζες και εταιρείες πληρωμών στην Ευρώπη εντείνουν τις προσπάθειες για την κυκλοφορία stablecoins, αρκετοί διεθνείς ρυθμιστικοί φορείς και εποπτικές αρχές εκφράζουν επίσης ανησυχίες για πιθανές απειλές στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Η Λαγκάρντ, η οποία πιέζει για ταχύτερη εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ, υποστήριξε ότι η Ευρώπη δεν πρέπει απλώς να «αντιγράφει εργαλεία που αναπτύχθηκαν αλλού».

Παράλληλα, αναφέρθηκε στις εργασίες της ΕΚΤ πάνω σε νέες λύσεις χονδρικών διακανονισμών.

«Η καλύτερη λύση παραμένει η ίδια», είπε.

«Πιο ολοκληρωμένες κεφαλαιαγορές μέσω της ένωσης αποταμιεύσεων και επενδύσεων και, με την πάροδο του χρόνου, μια ασφαλής βάση περιουσιακών στοιχείων που θα ανταποκρίνεται στις φιλοδοξίες μας για τον διεθνή ρόλο του ευρώ».

«Σίγουρα απομακρυνόμαστε από το βασικό μας σενάριο», προειδοποίησε η Κριστίν Λαγκάρντ, στην καθιερωμένη συνέντευξη Τύπου  χωρίς ωστόσο να πει προς ποιο σενάριο κινείται η ΕΚΤ, ενώ όπως ενημέρωσε τα στελέχη της ΕΚΤ συζήτησαν σήμερα «εκτενώς και διεξοδικά» μια πιθανή αύξηση των επιτοκίων.

Η ίδια υπογράμμισε ότι η απόφαση αντικατοπτρίζει την ενίσχυση των κινδύνων τόσο για τον πληθωρισμό όσο και για την ανάπτυξη, τονίζοντας ότι τα τελευταία οικονομικά στοιχεία επιβεβαιώνουν σε γενικές γραμμές τις προηγούμενες εκτιμήσεις της ΕΚΤ, αλλά με πιο έντονες πλέον αποκλίσεις προς τα πάνω για τις τιμές και προς τα κάτω για την οικονομική δραστηριότητα. Παράλληλα, επανέλαβε με σαφήνεια ότι ο στόχος του 2% παραμένει αδιαπραγμάτευτος μεσοπρόθεσμα, με τη νομισματική πολιτική να προσαρμόζεται αναλόγως.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις γεωπολιτικές εξελίξεις, σημειώνοντας ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει σημαντική άνοδο στις τιμές ενέργειας, γεγονός που επιβαρύνει άμεσα τον πληθωρισμό και ταυτόχρονα πλήττει το οικονομικό κλίμα. Όπως ανέφερε, η ένταση και η διάρκεια της κρίσης θα είναι καθοριστικές, καθώς η παρατεταμένη αύξηση του ενεργειακού κόστους ενισχύει τις δευτερογενείς πληθωριστικές πιέσεις και περιορίζει την οικονομική δραστηριότητα.

Αναφερόμενη στην πορεία της οικονομίας της ευρωζώνης, η Λαγκάρντ σημείωσε ότι υπάρχουν ακόμη ενδείξεις ανθεκτικότητας, καθώς η ανάπτυξη παραμένει θετική και η αγορά εργασίας συνεχίζει να στηρίζει την εγχώρια ζήτηση. Ωστόσο, δεν παρέλειψε να τονίσει ότι τα σημάδια επιβράδυνσης είναι πλέον εμφανή, με τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά να εμφανίζονται πιο επιφυλακτικά και τις εφοδιαστικές αλυσίδες να δέχονται νέες πιέσεις.

Στο μέτωπο του πληθωρισμού, υπογράμμισε ότι η πρόσφατη άνοδος στο 3% οφείλεται κυρίως στην εκτίναξη των τιμών ενέργειας, ενώ ο υποκείμενος πληθωρισμός παρουσιάζει μεγαλύτερη σταθερότητα. Τόνισε ωστόσο ότι η διατήρηση υψηλών τιμών ενέργειας μπορεί να παρατείνει την περίοδο αυξημένου πληθωρισμού, ιδίως αν επηρεαστούν μισθοί και άλλες τιμές στην οικονομία.

Καθοριστικό σημείο της τοποθέτησής της ήταν η επισήμανση ότι η ΕΚΤ δεν προδεσμεύεται για την πορεία των επιτοκίων, επιλέγοντας μια στρατηγική πλήρους ευελιξίας. Όπως ανέφερε, οι αποφάσεις θα λαμβάνονται με βάση τα δεδομένα και σε κάθε συνεδρίαση ξεχωριστά, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τις εξελίξεις στον πληθωρισμό όσο και τις συνθήκες μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής.

Παράλληλα, απηύθυνε σαφές μήνυμα προς τις κυβερνήσεις της ευρωζώνης, επισημαίνοντας ότι οι δημοσιονομικές παρεμβάσεις πρέπει να είναι προσωρινές, στοχευμένες και προσαρμοσμένες, ενώ ανέδειξε τη σημασία των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Όπως τόνισε, η ενίσχυση της ανάπτυξης, η επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης και η επένδυση σε ψηφιακές τεχνολογίες αποτελούν κρίσιμες προτεραιότητες για το μέλλον της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Κλείνοντας, η πρόεδρος της ΕΚΤ διαβεβαίωσε ότι η Τράπεζα παραμένει πλήρως έτοιμη να χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα εργαλεία της, εφόσον οι συνθήκες το απαιτήσουν, με στόχο τη διασφάλιση της σταθερότητας των τιμών και την ομαλή λειτουργία της νομισματικής πολιτικής. Η έβδομη συνεχόμενη διατήρηση των επιτοκίων επιβεβαιώνει ότι η ΕΚΤ κινείται με προσοχή, ισορροπώντας ανάμεσα στον επίμονο πληθωρισμό και την αυξανόμενη οικονομική αβεβαιότητα.

Η ίδια επεσήμανε ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει επιβαρύνει σημαντικά τις οικονομικές προοπτικές, αυξάνοντας τους κινδύνους τόσο για τον πληθωρισμό όσο και για την ανάπτυξη. Οι υψηλότερες τιμές ενέργειας αναμένεται να ενισχύσουν τον πληθωρισμό βραχυπρόθεσμα, ενώ οι επιπτώσεις σε βάθος χρόνου θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια και την ένταση της σύγκρουσης.

Παρά την αβεβαιότητα, η εικόνα της οικονομίας της ευρωζώνης εμφανίζεται σχετικά ανθεκτική. Ο πληθωρισμός κινείται κοντά στον στόχο του 2% και οι μακροπρόθεσμες προσδοκίες παραμένουν σταθερές, ενώ η οικονομική δραστηριότητα έχει δείξει σημάδια αντοχής τους τελευταίους μήνες. Ωστόσο, η ΕΚΤ τονίζει ότι τα επόμενα στοιχεία θα είναι καθοριστικά για την αξιολόγηση των εξελίξεων.

Σύμφωνα με τις νέες προβολές, ο πληθωρισμός αναμένεται στο 2,6% το 2026, στο 2,0% το 2027 και στο 2,1% το 2028, με ανοδική αναθεώρηση σε σχέση με τις προηγούμενες εκτιμήσεις, κυρίως λόγω της ενέργειας. Αντίστοιχα, ο δομικός πληθωρισμός προβλέπεται επίσης υψηλότερος. Την ίδια στιγμή, η ανάπτυξη αναμένεται πιο ασθενής, με ρυθμό 0,9% το 2026, καθώς οι επιπτώσεις του πολέμου επηρεάζουν τα εισοδήματα, την εμπιστοσύνη και τις αγορές εμπορευμάτων.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο γεγονός ότι μια παρατεταμένη ενεργειακή κρίση θα μπορούσε να οδηγήσει σε υψηλότερο πληθωρισμό και χαμηλότερη ανάπτυξη από το βασικό σενάριο, ειδικά αν υπάρξουν δευτερογενείς επιδράσεις στις τιμές και στους μισθούς.

Στο πεδίο της πραγματικής οικονομίας, η ευρωζώνη κατέγραψε οριακή ανάπτυξη στο τέλος του 2025, κυρίως χάρη στην εγχώρια ζήτηση. Η κατανάλωση των νοικοκυριών ενισχύθηκε λόγω αύξησης των πραγματικών εισοδημάτων και χαμηλής ανεργίας, ενώ επενδύσεις σημειώθηκαν σε τομείς όπως η τεχνολογία και η καινοτομία. Ωστόσο, το εξωτερικό περιβάλλον παραμένει ασταθές.

Η ΕΚΤ εκτιμά ότι η ιδιωτική κατανάλωση θα συνεχίσει να αποτελεί βασικό μοχλό ανάπτυξης, ενώ οι δημόσιες δαπάνες για άμυνα και υποδομές αναμένεται να στηρίξουν την οικονομία. Παράλληλα, επισημάνθηκε η ανάγκη για δημοσιονομική πειθαρχία και στοχευμένα μέτρα απέναντι στην ενεργειακή κρίση.

Όσον αφορά τον πληθωρισμό, καταγράφηκε αύξηση στο 1,9% τον Φεβρουάριο, με τη συνιστώσα των υπηρεσιών και των αγαθών να ενισχύεται, ενώ η ενέργεια εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό παράγοντα μεταβλητότητας. Η ΕΚΤ προειδοποιεί ότι η άνοδος των τιμών ενέργειας ενδέχεται να επηρεάσει ευρύτερα τον πληθωρισμό μέσω έμμεσων επιδράσεων, κάτι που απαιτεί στενή παρακολούθηση.

Στο μέτωπο των κινδύνων, η Λαγκάρντ τόνισε ότι οι κίνδυνοι για την ανάπτυξη είναι κυρίως καθοδικοί, καθώς μια παρατεταμένη σύγκρουση θα μπορούσε να πλήξει την εμπιστοσύνη και να περιορίσει την κατανάλωση και τις επενδύσεις. Την ίδια στιγμή, οι κίνδυνοι για τον πληθωρισμό είναι ανοδικοί, ιδιαίτερα αν οι τιμές ενέργειας παραμείνουν υψηλές ή ενταθούν οι διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες.

Οι χρηματοπιστωτικές συνθήκες έχουν ήδη επιδεινωθεί, με άνοδο των επιτοκίων στις αγορές και πτώση των χρηματιστηρίων, ενώ το κόστος δανεισμού για επιχειρήσεις και νοικοκυριά παραμένει σχετικά υψηλό.

Κλείνοντας, η πρόεδρος της ΕΚΤ ξεκαθάρισε ότι η Τράπεζα θα συνεχίσει να λαμβάνει αποφάσεις συνεδρίαση με συνεδρίαση, με απόλυτη προσήλωση στα δεδομένα, διατηρώντας πλήρη ευελιξία. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η ΕΚΤ είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα εργαλεία της ώστε να διασφαλίσει ότι ο πληθωρισμός θα επιστρέψει και θα παραμείνει σταθερά στον στόχο του 2%, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα την ομαλή λειτουργία της νομισματικής πολιτικής στην ευρωζώνη.

«Πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί», δήλωσε ο επικεφαλής της Bundesbank και μέλος της ΕΚΤ, Γιόακιμ Νάγκελ

«Εάν καταστεί σαφές ότι οι τρέχουσες αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας θα μεταφραστούν σε ευρύ πληθωρισμό τιμών καταναλωτή μεσοπρόθεσμα, το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ θα ενεργήσει αποφασιστικά και έγκαιρα», δήλωσε σύμφωνα με το Reuters, προσθέτοντας ότι η συζήτηση σχετικά με την πιθανή υποτίμηση του πληθωρισμού και την περαιτέρω χαλάρωση είχε τελειώσει.

Οι αγορές αναμένουν ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα διατηρήσει τα βασικά της επιτόκια αμετάβλητα στο 2% στη συνεδρίασή της στις 19 Μαρτίου, αλλά η αβεβαιότητα για το μέλλον αυξάνεται.

Οι «πιθανότητες»

Αξίζει να σημειωθεί πως η πλατφόρμα οικονομικών προβλέψεων Polymarket υποδηλώνει πλέον πιθανότητα 42% για αύξηση των επιτοκίων της ΕΚΤ το 2026, από μόλις 12% πριν από την έναρξη της σύγκρουσης στο Ιράν πριν από λιγότερο από δύο εβδομάδες, σύμφωνα με το euronews.

Το πιθανότερο σενάριο

Σύμφωνα με τους αναλυτές, το πιο πιθανό σενάριο είναι η ΕΚΤ να τηρήσει στάση αναμονής, λόγω της έντονης μεταβλητότητας της αγοράς. Άλλωστε έχει και το «παράδειγμα» του πολέμου των 12 ημερών του 2025.

Η πιθανότητα να αυξηθούν τα επιτόκια έχει ενισχυθεί τις τελευταίες δύο εβδομάδες όπως και η πιθανότητα υψηλού πληθωρισμού, αλλά η κεντρική τράπεζα δεν πρέπει να βιαστεί να πάρει τις αποφάσεις της, σύμφωνα με τον Μάντις Μιούλερ της ΕΚΤ.

Στο ίδιο μήκος κύματος και η δήλωση της Ιζαμπέλ Σνάμπελ, η οποία τόνισε ότι με βάση τις γνωστές προβλέψεις ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη θα κινηθεί κοντά στον στόχο του 2%.

«Η πρόβλεψη αυτή προέρχεται από εκτιμήσεις του Δεκεμβρίου. Στη συνεδρίαση μας την άλλη Πέμπτη θα έχουμε νέες προβλέψεις που θα περιλαμβάνουν κατά ένα μέρος και τις τελευταίες εξελίξεις».

Το θέμα ήρθε στο προσκήνιο μετά από δημοσίευμα των Financial Times, το οποίο ανέφερε ότι η Λαγκάρντ σχεδιάζει να αποχωρήσει πρόωρα από την ΕΚΤ, πριν από τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία το επόμενο έτος, ώστε ο απερχόμενος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν να έχει λόγο στην επιλογή του διαδόχου της.

«Θα το ακούσετε από εμένα»

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η Λαγκάρντ απέστειλε μήνυμα στους υπόλοιπους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής αργότερα την ίδια ημέρα, διαβεβαιώνοντας ότι παραμένει συγκεντρωμένη στον ρόλο της στην ΕΚΤ και ότι, αν αποφάσιζε να αποχωρήσει, εκείνοι θα το μάθαιναν από την ίδια και όχι από τον Τύπο.

Όσοι έλαβαν το μήνυμα εκτίμησαν ότι η τοποθέτησή της σηματοδοτεί πως δεν επιθυμεί να εγκαταλείψει άμεσα τη θέση της. Ωστόσο, δεν έκλεισε απολύτως την πόρτα σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο στο μέλλον.

Οι τρέχουσες εξελίξεις στις αγορές δείχνουν ότι οι επενδυτές ενδιαφέρονται να κατευθύνουν περισσότερα κεφάλαια στην Ευρώπη, τόνισε η Κριστίν Λαγκάρντ. «Το γενικό κλίμα για την Ευρώπη είναι αυτή τη στιγμή θετικό, καθώς τα κεφάλαια κατευθύνονται προς αυτήν».

Οι δηλώσεις έγιναν ενώ εντείνονται οι εκκλήσεις από αξιωματούχους της ΕΚΤ, ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και επιχειρηματικούς ηγέτες για βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς αυξάνεται η πρόκληση από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα.

Ορισμένοι αξιωματούχοι έχουν συζητήσει την επιβολή των λεγόμενων «φόρων εξόδου» σε πρόσωπα ή επιχειρήσεις που μεταφέρουν κεφάλαια εκτός ΕΕ προς άλλες δικαιοδοσίες, ως τρόπο ενίσχυσης των επενδύσεων στο ευρωπαϊκό μπλοκ.

Η εμπορική πολιτική του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ αποτελεί «ένα ισχυρό ταρακούνημα» για την Ευρώπη ώστε να επιταχύνει τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις. Ωστόσο, πέρα από την οικονομική πρόκληση, «φέρνει επίσης τους Ευρωπαίους ηγέτες πιο κοντά μεταξύ τους», πρόσθεσε η Λαγκάρντ.

Το πακέτο στήριξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την Ουκρανία, ύψους 90 δισ. ευρώ (107 δισ. δολάρια), δείχνει ότι το μπλοκ μπορεί να λαμβάνει ουσιαστικές αποφάσεις ακόμη και όταν δεν υπάρχει πλήρης συμφωνία μεταξύ όλων των κρατών-μελών, σημείωσε.

Την περασμένη εβδομάδα, οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης πραγματοποίησαν ειδική σύνοδο κορυφής για την αντιμετώπιση της υστέρησης στην ανταγωνιστικότητα, βασιζόμενοι σε εκτενείς εκθέσεις των πρώην πρωθυπουργών της Ιταλίας Μάριο Ντράγκι και Ενρίκο Λέτα. Η Κριστίν Λαγκάρντ δήλωσε την Κυριακή ότι αναμένει πρόοδο μέσα στη χρονιά ως προς τη σχεδιαζόμενη ένωση αποταμιεύσεων και επενδύσεων της ΕΕ.

Η παρέμβασή της έγινε μία ημέρα μετά την ανακοίνωση της ΕΚΤ ότι είναι έτοιμη να προσφέρει ρευστότητα σε ευρώ σε νομισματικές αρχές σε όλο τον κόσμο, σε μια προσπάθεια να αποτραπεί η πίεση στις αγορές και να ενισχυθεί η διεθνής χρήση του ενιαίου νομίσματος.

«Είμαστε ακόμα σε καλό σημείο (για τα επιτόκια) και ο πληθωρισμός είναι σε καλό επίπεδο και αυτό αφορά την πρόβλεψη για τον μεσοπρόθεσμο στόχο του πληθωρισμού», δήλωσε η Lagarde, προσθέτοντας σχετικά με τα πρόσφατα στοιχεία της Eurostat ότι «είχαμε προβλέψει την υποαπόδοση του πληθωρισμού στο 1,7%». Σημειώνεται ότι οι οικονομολόγοι της ΕΚΤ προβλέπουν ότι ο πληθωρισμός θα διαμορφωθεί κάτω από τον στόχο φέτος και το 2027, προτού επιστρέψει στο 2% μόλις το 2028. Τα προκαταρκτικά στοιχεία της Eurostat για τον Ιανουάριο επιβεβαιώνουν αυτή την πρόβλεψη, καθώς ο δείκτης τιμών καταναλωτή ανήλθε στο 1,7%.

Το ισχυρό ευρώ

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε η πρόεδρος της ΕΚΤ και στην αποδυνάμωση του δολαρίου και πόσο αυτό θα επηρεάσει τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη, λέγοντας ότι το θέμα συζητήθηκε στη συνεδρίαση. Η ίδια αναγνώρισε ότι «ενα ισχυρότερο ευρώ θα μπορούσε να οδηγήσει τον πληθωρισμό σε επίπεδα χαμηλότερα από τις τρέχουσες προσδοκίες, καθώς οι πιο ασταθείς και επιφυλακτικές ως προς τον κίνδυνο χρηματοπιστωτικές αγορές θα μπορούσαν να επιβαρύνουν τη ζήτηση και, ως εκ τούτου, να μειώσουν τον πληθωρισμό».

Ωστόσο, ερωτηθείσα σχετικά, η Lagarde εμφανίστηκε καθησυχαστική τονίζοντας ότι κατά τη συνεδρίαση οι αξιωματούχοι της ΕΚΤ αναγνώρισαν ότι το δολάριο έχει υποτιμηθεί αισθητά έναντι του ευρώ, όχι όμως τις τελευταίες ημέρες, αλλά από τον Μάρτιο του 2025.

«Δεν έχουμε ως στόχο της πολιτικής μας μια συγκεκριμένη συναλλαγματική ισοτιμία. Ωστόσο, αναγνωρίζουμε επίσης ότι είναι σημαντική τόσο για τις προοπτικές ανάπτυξης όσο και για τις προοπτικές πληθωρισμού. Για τον λόγο αυτό, παρακολουθούμε πάντα στενά τις εξελίξεις στις συναλλαγματικές ισοτιμίες». «Καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι η επίδραση της ανατίμησης της συναλλαγματικής ισοτιμίας από πέρυσι έχει ενσωματωθεί στη βασική μας πρόβλεψη, αλλά φυσικά, όπως είπα, παρακολουθούμε πάντα αν η επίδραση αυτή αλλάζει», τόνισε.

Για τον Kevin Warsh, το οποίο ο Donald Trump επέλεξε για την ηγεσία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, η Lagarde δήλωσε ότι τον γνωρίζει από παλιά και καλωσορίζει την ανακοίνωση του διορισμού του στη Fed.

Οι κίνδυνοι για τον πληθωρισμό

Η πρόεδρος της ΕΚΤ χαρακτήρισε γενικά ισορροπημένη την κατάσταση όσον αφορά την εκτίμηση των κινδύνων. «Ορισμένοι κίνδυνοι έχουν αυξηθεί, άλλοι έχουν μειωθεί, αλλά συνολικά… πιστεύουμε ότι βρισκόμαστε σε μια γενικά ισορροπημένη κατάσταση αυτή τη στιγμή».

Σχετικά με τους ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό, είπε ότι «θα μπορούσε να αποδειχθεί υψηλότερος εάν παρατηρηθεί μια επίμονη ανοδική μεταβολή στις τιμές της ενέργειας ή εάν οι πιο κατακερματισμένες παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού ωθήσουν προς τα πάνω τις τιμές των εισαγωγών, περιορίσουν την προσφορά κρίσιμων πρώτων υλών και επιτείνουν τους περιορισμούς παραγωγικής ικανότητας στην οικονομία της ζώνης του ευρώ. Εάν η αύξηση των μισθών επιβραδυνθεί, ο πληθωρισμός στον τομέα των υπηρεσιών ενδέχεται να μειωθεί αργότερα από το αναμενόμενο. Η προγραμματισμένη αύξηση των δαπανών για την άμυνα και τις υποδομές θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει σε αύξηση του πληθωρισμού μεσοπρόθεσμα».

Σχετικά με τους κινδύνους πτώσης του πληθωρισμού κάτω του στόχου, είπε: «Ο πληθωρισμός θα μπορούσε να αποδειχθεί χαμηλότερος εάν οι δασμοί μειώσουν τη ζήτηση για εξαγωγές της ζώνης του ευρώ περισσότερο από το αναμενόμενο και εάν οι χώρες με πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα αυξήσουν περαιτέρω τις εξαγωγές προς τη ζώνη του ευρώ. Επιπλέον, ένα ισχυρότερο ευρώ θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση του πληθωρισμού πέραν των τρεχουσών προσδοκιών. Οι πιο ασταθείς και επιφυλακτικές ως προς τον κίνδυνο χρηματοπιστωτικές αγορές θα μπορούσαν να επιβαρύνουν τη ζήτηση και, ως εκ τούτου, να μειώσουν τον πληθωρισμό».

Η ανάπτυξη αποδεικνύεται ανθεκτική στην Ευρωζώνη και όπως είπε η επικεφαλής της ΕΚΤ «αυτό οφείλεται κυρίως στον τομέα των υπηρεσιών, ιδίως στον τομέα της πληροφορίας και των επικοινωνιών. «Ο μεταποιητικός τομέας έχει δείξει ανθεκτικότητα, παρά τις αντιξοότητες που προέρχονται από το παγκόσμιο εμπόριο και τη γεωπολιτική αβεβαιότητα, ενώ ο κατασκευαστικός τομέας παρουσιάζει ανάκαμψη».