«Μπορώ να επιβεβαιώσω ότι ο πρόεδρος Αντόνιο Κόστα έλαβε την επιστολή της προέδρου Λαγκάρντ, με την οποία ζητείται να ξεκινήσει η επίσημη διαδικασία για τον διορισμό νέου μέλους της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΚΤ», δήλωσε εκπρόσωπος του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ο οποίος προεδρεύει στις συνόδους κορυφής των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αξιωματούχος της ΕΕ επιβεβαίωσε ότι το αίτημα αφορά την έναρξη της διαδικασίας χωρίς καθυστέρηση.

Η εξέλιξη μεταφέρει πλέον το βάρος στο Eurogroup, το οποίο αποτελείται από τους υπουργούς Οικονομικών της Ευρωζώνης και προεδρεύεται από τον Κυριάκο Πιερρακάκη, προκειμένου να συζητήσει το ζήτημα ενδεχομένως ήδη από τη συνεδρίαση της 8ης Οκτωβρίου στο Λουξεμβούργο. Οι συζητήσεις αυτές θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε πρόσκληση για την υποβολή υποψηφιοτήτων για την κάλυψη της θέσης.

Οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης καλούν τα κράτη να υποβάλουν υποψηφιότητες και συζητούν τα πρόσωπα που προτείνονται, προτού εισηγηθούν την προτιμώμενη επιλογή τους. Τόσο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ έχουν λόγο στη διαδικασία, ενώ την τελική απόφαση για τον διορισμό λαμβάνουν οι ηγέτες της ΕΕ.

Η Σνάμπελ δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι θα αποχωρήσει από την ΕΚΤ σχεδόν έναν χρόνο πριν από τη λήξη της θητείας της, προκειμένου να αναλάβει υψηλόβαθμη θέση στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ).

Η εξέλιξη αυτή προσθέτει επείγοντα χαρακτήρα στην επικείμενη αλλαγή ηγεσίας στην ΕΚΤ, με έδρα τη Φρανκφούρτη, καθώς τόσο η Κριστίν Λαγκάρντ όσο και ο επικεφαλής οικονομολόγος Φίλιπ Λέιν πρόκειται επίσης να αποχωρήσουν.

Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν τον τελευταίο λόγο σε κάθε διορισμό και ενδέχεται να επιχειρήσουν να καταλήξουν σε συμφωνία και για τις τρεις θέσεις ταυτόχρονα, στο πλαίσιο αυτού που ο Έλληνας πρωθυπουργός έχει χαρακτηρίσει ως «μεγάλο συμβιβασμό» (grand bargain).

Δεδομένου ότι η θέση της Σνάμπελ θα μείνει κενή από τις αρχές Ιανουαρίου, θεωρείται πιθανό να υπάρξει απόφαση έως την τελευταία Σύνοδο Κορυφής του έτους, τον Δεκέμβριο.

Καθώς η Σνάμπελ είναι Γερμανίδα, η άμεση πίεση μεταφέρεται πλέον στο Βερολίνο, προκειμένου να κινηθεί για την επιλογή υποψηφίου, παρά την κυβερνητική αναταραχή που επικρατεί στη Γερμανία μετά τα αρνητικά αποτελέσματα σε τρεις περιφερειακές εκλογικές αναμετρήσεις.

Τόσο η Γαλλία όσο και η Γερμανία είναι αποφασισμένες να διατηρήσουν παρουσία στην Εκτελεστική Επιτροπή της ΕΚΤ. Παράλληλα, η Ισπανία, η οποία διεκδικεί θέση μετά την αποχώρηση του αντιπροέδρου Λουίς ντε Γκίντος νωρίτερα φέτος, προωθεί για την κορυφαία θέση τον επικεφαλής της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS), Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος.

Βασικός ανταγωνιστής του Ντε Κος για την προεδρία της ΕΚΤ θεωρείται ο πρώην επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Ολλανδίας, Κλάας Νοτ, αν και είναι ακόμη πολύ νωρίς για να διαπιστωθεί ποιος διαθέτει ισχυρότερη στήριξη.

Οι πρωθυπουργοί και των δύο χωρών αξιοποίησαν την περασμένη εβδομάδα τις επαφές τους στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη για να εκφράσουν τη στήριξή τους στους υποψηφίους τους.

Η Λαγκάρντ έδωσε την Τετάρτη την πιο σαφή ένδειξη μέχρι σήμερα ότι ενδέχεται να αποχωρήσει πρόωρα, αντί να παραμείνει στη θέση της έως τον Οκτώβριο του 2027.

Μιλώντας στη γαλλική εφημερίδα La Croix, δήλωσε: «Δεν αποκλείω το ενδεχόμενο να αποχωρήσω λίγους μήνες πριν από τη λήξη της θητείας μου».

Εκπρόσωπος της ΕΚΤ αρνήθηκε να σχολιάσει.

Σε συνέντευξή της στον ιρλανδικό δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα RTE, η πρόεδρος της ΕΚΤ δήλωσε ότι «θα φύγω το 2027». Όταν, ωστόσο, ρωτήθηκε εάν αυτό σημαίνει ότι θα παραμείνει έως τον Οκτώβριο του 2027, όταν ολοκληρώνεται κανονικά η θητεία της, απέφυγε να δεσμευτεί, απαντώντας χαρακτηριστικά: «Θα δούμε».

Η απάντηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς εδώ και μήνες κυκλοφορούν σενάρια περί πρόωρης αποχώρησής της. Η ίδια διαβεβαίωσε ότι, όποτε έρθει η στιγμή της αποχώρησης, η μετάβαση θα πραγματοποιηθεί «με τον πλέον επαγγελματικό τρόπο».

Φουντώνει η μάχη της διαδοχής

Οι δηλώσεις της Λαγκάρντ έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεργασίες για τη μελλοντική ηγεσία της ΕΚΤ έχουν ήδη ενταθεί.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, η Γαλλία εμφανίζεται διατεθειμένη να στηρίξει τον Ολλανδό Klaas Knot, πρώην επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Ολλανδίας, για τη διαδοχή της Λαγκάρντ. Το Παρίσι φέρεται να συνδέει τη στήριξή του με μια ευρύτερη συμφωνία για τις κορυφαίες θέσεις της ΕΚΤ, στο πλαίσιο της οποίας Γάλλος υποψήφιος θα αναλάμβανε τη θέση του επικεφαλής οικονομολόγου.

Η θέση αυτή κατέχεται σήμερα από τον Philip Lane, η θητεία του οποίου λήγει τον Μάιο του 2027, δημιουργώντας ακόμη ένα σημαντικό κενό στην κορυφή της κεντρικής τράπεζας.

Μεταξύ των ονομάτων που έχουν βρεθεί στο τραπέζι για την προεδρία της ΕΚΤ περιλαμβάνεται επίσης ο Pablo Hernández de Cos, πρώην διοικητής της Τράπεζας της Ισπανίας και νυν γενικός διευθυντής της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS).

Τα σενάρια για πρόωρη έξοδο

Οι φήμες για το μέλλον της Λαγκάρντ έχουν ενταθεί στη διάρκεια του 2026. Δημοσιεύματα την έχουν συνδέσει, μεταξύ άλλων, με την ηγεσία του World Economic Forum, ενώ έχει συζητηθεί και το ενδεχόμενο να αποχωρήσει πριν από τις γαλλικές προεδρικές εκλογές του 2027.

Η ίδια είχε δηλώσει τον Ιούλιο ότι δεν μπορούσε να αποκλείσει μια πρόωρη αποχώρηση, αναφερόμενη τότε στο ενδεχόμενο να έχει δημόσια παρέμβαση στον γαλλικό πολιτικό διάλογο πριν από τις προεδρικές εκλογές. Αργότερα, είχε ξεκαθαρίσει ότι δεν επρόκειτο να αποχωρήσει πριν από το 2027, χωρίς όμως να δεσμευτεί ότι θα εξαντλήσει τη θητεία της.

Η σημερινή φράση «θα δούμε» διατηρεί επομένως ανοιχτό το βασικό ερώτημα: όχι πλέον εάν η Λαγκάρντ θα βρίσκεται στην ΕΚΤ το 2027, αλλά μέχρι ποιο σημείο του 2027.

Πιέσεις και από το εσωτερικό της ΕΚΤ

Το ζήτημα έχει αρχίσει να προκαλεί ανησυχία και στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Η επιτροπή προσωπικού της ΕΚΤ ζήτησε πρόσφατα μεγαλύτερη σαφήνεια για τη μελλοντική ηγεσία, προειδοποιώντας ότι μια παρατεταμένη περίοδος αβεβαιότητας θα μπορούσε να επηρεάσει την εμπιστοσύνη προς το θεσμικό όργανο.

Το θέμα αποκτά ακόμη μεγαλύτερο βάρος επειδή η Φρανκφούρτη βρίσκεται μπροστά σε μια ευρύτερη ανανέωση της ηγετικής της ομάδας. Πέρα από τη Λαγκάρντ και τον Lane, στο επίκεντρο των συζητήσεων έχει βρεθεί και το μέλλον της Γερμανίδας Isabel Schnabel, μέλους της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΚΤ.

Η Λαγκάρντ, από την πλευρά της, έδωσε έμφαση στην ανάγκη η νέα σύνθεση των κορυφαίων οργάνων της ΕΚΤ να διαθέτει διαφορετικές δεξιότητες και εμπειρίες. Όπως επισήμανε, δεν έχει σημασία μόνο το προφίλ του επόμενου προέδρου, αλλά ο συνολικός συνδυασμός γνώσεων και εμπειρίας στην Εκτελεστική Επιτροπή και το Διοικητικό Συμβούλιο.

Έτσι, την ώρα που η ΕΚΤ βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξημένες πληθωριστικές πιέσεις και ένα νέο περιβάλλον υψηλότερων επιτοκίων, ανοίγει παράλληλα και ένα δεύτερο μεγάλο μέτωπο: ποιος θα αναλάβει το τιμόνι της κεντρικής τράπεζας μετά τη Λαγκάρντ και πόσο σύντομα θα χρειαστεί να ληφθεί αυτή η απόφαση.

Το μήνυμα που έστειλε η Κριστίν Λαγκάρντ μετά τη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου ήταν σαφές: ο πληθωρισμός θα παραμείνει σημαντικά πάνω από τον στόχο του 2% για παρατεταμένο χρονικό διάστημα, ενώ η ΕΚΤ δεν προτίθεται να δεσμευθεί εκ των προτέρων για συγκεκριμένη πορεία των επιτοκίων.

Η απόφαση για αύξηση κατά 25 μ.β. συνοδεύθηκε από αισθητή επιδείνωση των πληθωριστικών προβλέψεων για τα επόμενα χρόνια. Το βασικό σενάριο της ΕΚΤ προβλέπει πλέον μέσο πληθωρισμό 3,0% το 2026, 2,5% το 2027 και 2,1% το 2028. Η εκτίμηση για το 2026 παρέμεινε αμετάβλητη, όμως οι προβλέψεις για το 2027 και το 2028 αναθεωρήθηκαν προς τα πάνω.

Για τον πληθωρισμό χωρίς ενέργεια και τρόφιμα, η ΕΚΤ προβλέπει 2,5% το 2026, 2,6% το 2027 και 2,3% το 2028, γεγονός που δείχνει ότι οι πληθωριστικές πιέσεις δεν περιορίζονται αποκλειστικά στην ενέργεια.

Η ενέργεια αλλάζει ξανά την εξίσωση

Στο επίκεντρο της ανησυχίας βρίσκεται το ενεργειακό σοκ. Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη επιταχύνθηκε στο 3,3% τον Αύγουστο, από 2,9% τον Ιούλιο, με τις τιμές της ενέργειας να καταγράφουν άνοδο 14,3%, έναντι 10,3% ένα μήνα νωρίτερα.

Η Λαγκάρντ συνέδεσε την εξέλιξη τόσο με την άνοδο των ενεργειακών εμπορευμάτων όσο και με τη σημαντική συμβολή των περιθωρίων διύλισης στα υγρά καύσιμα.

Ακόμη πιο κρίσιμο για τις αγορές είναι ότι η ΕΚΤ εκτιμά πως ο γενικός πληθωρισμός θα παραμείνει αισθητά πάνω από τον στόχο έως και το πρώτο εξάμηνο του 2027. Μόνο στη συνέχεια αναμένεται να αρχίσει να αποκλιμακώνεται ουσιαστικά η συμβολή της ενέργειας, με τον ενεργειακό πληθωρισμό να γίνεται αρνητικός έως τα μέσα του 2028.

Η Φρανκφούρτη προειδοποιεί παράλληλα ότι οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας θα αρχίσουν σταδιακά να περνούν στον δομικό πληθωρισμό και στις τιμές των τροφίμων.

Σύμφωνα με την ΕΚΤ, ο γενικός πληθωρισμός αναμένεται να επιστρέψει κοντά στον στόχο του 2% προς το τέλος του 2027, με τα υψηλότερα επιτόκια να αποτελούν βασικό μηχανισμό για την επαναφορά του.

Καλύτερη ανάπτυξη, αλλά μεγάλοι κίνδυνοι

Παρά την επιδείνωση στο μέτωπο του πληθωρισμού, η εικόνα για την οικονομία της ευρωζώνης εμφανίζεται καλύτερη από ό,τι αναμενόταν.

Η ΕΚΤ αναβάθμισε τις εκτιμήσεις της για την ανάπτυξη και προβλέπει πλέον αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,9% το 2026, 1,4% το 2027 και 1,5% το 2028.

Η αναθεώρηση προς τα πάνω για το 2026 και το 2027 αποδίδεται κυρίως στη μεγαλύτερη ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας, με την ιδιωτική κατανάλωση και τις δημόσιες δαπάνες να λειτουργούν υποστηρικτικά.

Η μεταποίηση εξακολουθεί να καταγράφει σταθερές επιδόσεις, καθώς οι κυβερνήσεις αυξάνουν τις δαπάνες για άμυνα και υποδομές, ενώ η ανάκαμψη της καταναλωτικής εμπιστοσύνης βοηθά τον τομέα των υπηρεσιών να ξεπεράσει το αρχικό πλήγμα από το ενεργειακό σοκ.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η Λαγκάρντ και στην αυξανόμενη δραστηριότητα που σχετίζεται με την τεχνητή νοημοσύνη, η οποία γίνεται ήδη ορατή στις ψηφιακές υπηρεσίες, στις επιχειρηματικές επενδύσεις και στις εξαγωγές.

Η αγορά εργασίας εξακολουθεί επίσης να λειτουργεί ως βασικό στήριγμα, με την ανεργία να παραμένει τον Ιούλιο στο 6,4%.

Το μεγάλο ρίσκο: Ενέργεια, γεωπολιτική και ομόλογα

Παρά τις καλύτερες προβλέψεις για το ΑΕΠ, η ΕΚΤ χαρακτηρίζει τις προοπτικές εξαιρετικά αβέβαιες.

Οι κίνδυνοι για την ανάπτυξη είναι κυρίως καθοδικοί, ενώ για τον πληθωρισμό είναι ανοδικοί.

Στο δυσμενές σενάριο, νέες διαταραχές στην ενεργειακή προσφορά θα μπορούσαν να οδηγήσουν τις τιμές της ενέργειας ακόμη υψηλότερα και για μεγαλύτερο διάστημα, πλήττοντας τα πραγματικά εισοδήματα, την κατανάλωση και τις επενδύσεις.

Η ΕΚΤ επισημαίνει ειδικά τον κίνδυνο για το φυσικό αέριο, καθώς περαιτέρω προβλήματα στην προσφορά ή ένας ιδιαίτερα ψυχρός χειμώνας σε συνδυασμό με χαμηλά αποθέματα θα μπορούσαν να προκαλέσουν νέα σημαντική άνοδο των τιμών.

Παράλληλα, μια επιδείνωση του κλίματος στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές ή η μετάδοση αναταράξεων από τις παγκόσμιες αγορές ομολόγων θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αυστηρότερες συνθήκες χρηματοδότησης και ασθενέστερη ζήτηση.

Στο ίδιο πλαίσιο, μια νέα κλιμάκωση των εμπορικών εντάσεων μεταξύ των μεγάλων οικονομιών θα μπορούσε να διαταράξει τις εφοδιαστικές αλυσίδες, να περιορίσει τις εξαγωγές και να επιβαρύνει κατανάλωση και επενδύσεις.

Το κόστος χρήματος έχει ήδη ανέβει

Οι επιπτώσεις της πιο περιοριστικής νομισματικής πολιτικής είναι ήδη ορατές στο κόστος χρηματοδότησης.

Τα επιτόκια τραπεζικού δανεισμού προς τις επιχειρήσεις αυξήθηκαν στο 3,8% τον Ιούνιο και τον Ιούλιο, από 3,6% τον Μάιο, ενώ το κόστος του εταιρικού χρέους που αντλείται απευθείας από τις αγορές διαμορφώθηκε στο 4,0% τον Ιούλιο.

Τα στεγαστικά επιτόκια παρέμειναν στο 3,5%, ενώ ο ρυθμός αύξησης των στεγαστικών δανείων επιβραδύνθηκε στο 3,0%.

Παρά το ακριβότερο χρήμα, ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των τραπεζικών δανείων προς τις επιχειρήσεις επιταχύνθηκε στο 4,4% τον Ιούλιο, από 4,0% τον Μάιο και τον Ιούνιο.

Καμία δέσμευση για το επόμενο βήμα

Το σημαντικότερο μήνυμα για επενδυτές, ομόλογα, τράπεζες και μετοχές είναι ότι η ΕΚΤ δεν δίνει πλέον κανένα προκαθορισμένο σήμα για την επόμενη κίνησή της.

Η Λαγκάρντ επανέλαβε ότι κάθε απόφαση θα λαμβάνεται «από συνεδρίαση σε συνεδρίαση» και θα εξαρτάται από τα νέα οικονομικά στοιχεία, τις πληθωριστικές προοπτικές, τη δυναμική του υποκείμενου πληθωρισμού και την αποτελεσματικότητα της μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής.

Με τον πληθωρισμό να προβλέπεται πάνω από τον στόχο μέχρι το 2027 και την ενεργειακή αβεβαιότητα να παραμένει εξαιρετικά υψηλή, το μήνυμα της ΕΚΤ είναι ότι η μάχη με τις τιμές απέχει ακόμη από το τέλος της.

Για τις αγορές, αυτό μεταφράζεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι προσδοκίες για τα επιτόκια θα εξαρτώνται ακόμη περισσότερο από κάθε νέο στοιχείο για ενέργεια, πληθωρισμό και ανάπτυξη, με τη Λαγκάρντ να κρατά επί της ουσίας όλες τις επιλογές ανοικτές.

«Η Ευρώπη σε μεγάλο βαθμό έχασε την πρώτη ψηφιακή επανάσταση, καθώς τα εμπορικά οφέλη από την εξάπλωση των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών κατευθύνθηκαν δυσανάλογα προς άλλες περιοχές του κόσμου», δήλωσε η Κριστίν Λαγκάρντ, μιλώντας σε εκδήλωση του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στη Γενεύη.

«Δεν έχουμε την πολυτέλεια να επαναλάβουμε αυτή την εμπειρία με την τεχνητή νοημοσύνη, τη δεύτερη ψηφιακή επανάσταση», υπογράμμισε.

Παρότι οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις επενδύουν σημαντικά κεφάλαια στην AI, σύμφωνα με τη Λαγκάρντ, τα εμπόδια που εξακολουθούν να υπάρχουν στην Ευρωζώνη δυσκολεύουν τις εταιρείες να μεγαλώσουν την κλίμακα των δραστηριοτήτων τους.

Ο «κατακερματισμός» των αγορών της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει ως αποτέλεσμα οι επιχειρήσεις να μην ανταγωνίζονται επαρκώς σε ολόκληρη την Ευρωζώνη, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην άντληση χρηματοδότησης, ιδιαίτερα σε σύγκριση με τις αντίστοιχες αμερικανικές εταιρείες.

«Το αποτέλεσμα είναι λιγότερες επιχειρήσεις να καταφέρνουν να αποκτήσουν παγκόσμια κλίμακα και οι νέες τεχνολογίες να διαχέονται με πιο αργούς ρυθμούς στην οικονομία», σημείωσε.

Η πρόεδρος της ΕΚΤ πρόσθεσε ότι η κλίμακα αποτελεί κρίσιμο παράγοντα προκειμένου η Ευρώπη να μπορέσει να ανταγωνιστεί στην τεχνητή νοημοσύνη και στις υπόλοιπες νέες τεχνολογίες, σε μια περίοδο κατά την οποία το μεταπολεμικό αναπτυξιακό μοντέλο της ηπείρου βρίσκεται αντιμέτωπο με μεγάλες προκλήσεις.

Όπως επισήμανε, η Ευρώπη επωφελήθηκε επί δεκαετίες από τρεις βασικούς πυλώνες: μια παγκόσμια τάξη βασισμένη σε κανόνες και υποστηριζόμενη από τις εγγυήσεις ασφαλείας των ΗΠΑ, τη φθηνή ενέργεια και τη συνεχή διεύρυνση του παγκόσμιου εμπορίου.

«Και οι τρεις αυτοί πυλώνες αποδυναμώνονται καθώς αλλάζει το διεθνές περιβάλλον», ανέφερε.

«Οι αλλαγές αυτές υποδηλώνουν ότι το μεταπολεμικό αναπτυξιακό μοντέλο της Ευρώπης διαβρώνεται. Και είναι απίθανο να επιστρέψει στη μορφή που γνωρίζαμε κάποτε», πρόσθεσε.

Ιδιαίτερα η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο έχει προκαλέσει σημαντικούς κλυδωνισμούς στις σχέσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρώπης.

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επιβάλει υψηλούς δασμούς στις εισαγωγές από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ παράλληλα έχει θέσει υπό αμφισβήτηση τις μακροχρόνιες δεσμεύσεις των ΗΠΑ για την ασφάλεια της ευρωπαϊκής ηπείρου.

Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, υπογράμμισε ότι, παρά τη σημερινή απόφαση για διατήρηση των επιτοκίων, το Διοικητικό Συμβούλιο παραμένει σε πλήρη ετοιμότητα να προσαρμόσει τη νομισματική πολιτική εφόσον οι εξελίξεις το απαιτήσουν. Όπως τόνισε, η αβεβαιότητα παραμένει εξαιρετικά υψηλή και οι πλήρεις επιπτώσεις της ανόδου των τιμών της ενέργειας δεν έχουν ακόμη αποτυπωθεί στον πληθωρισμό.

Η ενεργειακή κρίση παραμένει ο μεγαλύτερος κίνδυνος

Η ΕΚΤ θεωρεί ότι οι τιμές της ενέργειας εξακολουθούν να αποτελούν τον βασικό παράγοντα κινδύνου για την ευρωπαϊκή οικονομία. Αν και οι τελευταίες προβλέψεις συγκλίνουν με το βασικό σενάριο του Ιουνίου, οι διακυμάνσεις στις διεθνείς αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου εξακολουθούν να είναι έντονες, ενώ η διάρκεια της κρίσης παραμένει άγνωστη.

Η Λαγκάρντ σημείωσε ότι η Φρανκφούρτη παρακολουθεί όχι μόνο την εξέλιξη των τιμών της ενέργειας, αλλά και τις δευτερογενείς επιπτώσεις που αυτές προκαλούν στις τιμές αγαθών, υπηρεσιών και μισθών. Η ΕΚΤ επιδιώκει να αποτρέψει τη δημιουργία ενός νέου πληθωριστικού κύκλου, ο οποίος θα μπορούσε να καταστήσει αναγκαία μια νέα αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής.

Καμία προαναγγελία για την επόμενη κίνηση

Η πρόεδρος της ΕΚΤ επανέλαβε ότι η Κεντρική Τράπεζα δεν προδεσμεύεται για συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων. Όπως ανέφερε, κάθε απόφαση θα λαμβάνεται συνεδρίαση προς συνεδρίαση και θα βασίζεται αποκλειστικά στα νέα οικονομικά στοιχεία.

Οι μελλοντικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν από την πορεία του πληθωρισμού, την εξέλιξη της οικονομικής δραστηριότητας, τις μισθολογικές πιέσεις, τη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής στην πραγματική οικονομία και τις χρηματοπιστωτικές συνθήκες.

Η οικονομία δείχνει αντοχές, αλλά η ανάπτυξη παραμένει εύθραυστη

Παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις, η οικονομική δραστηριότητα στην Ευρωζώνη παρουσίασε σημάδια βελτίωσης κατά το δεύτερο τρίμηνο του έτους.

Οι υπηρεσίες ανακάμπτουν μετά την υποχώρηση που προκάλεσε η ενεργειακή κρίση, ενώ σημαντική ώθηση προέρχεται από τις ψηφιακές υπηρεσίες και τις επενδύσεις που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη.

Η μεταποίηση εμφανίζεται πιο ανθεκτική από τις αρχικές εκτιμήσεις, καθώς πολλές επιχειρήσεις αυξάνουν τα αποθέματά τους για να προστατευθούν από ενδεχόμενες διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες, ενώ αυξημένες παραμένουν και οι αμυντικές δαπάνες των ευρωπαϊκών κρατών.

Η αγορά εργασίας εξακολουθεί να αποτελεί στήριγμα της οικονομίας. Η ανεργία διαμορφώθηκε τον Μάιο στο 6,2%, επίπεδο που παραμένει κοντά στα ιστορικά χαμηλά. Ωστόσο, οι διαθέσιμες θέσεις εργασίας συνεχίζουν να μειώνονται, ενώ τόσο οι επιχειρήσεις όσο και τα νοικοκυριά εμφανίζονται πιο επιφυλακτικά για τις προοπτικές της απασχόλησης.

Οι κινητήριες δυνάμεις της ανάπτυξης

Η ΕΚΤ εξακολουθεί να εκτιμά ότι η ανάπτυξη θα παραμείνει θετική μεσοπρόθεσμα, αν και σχετικά περιορισμένη.

Σύμφωνα με την αξιολόγηση της Φρανκφούρτης, η ιδιωτική κατανάλωση, οι επενδύσεις στις ψηφιακές τεχνολογίες, οι δημόσιες επενδύσεις σε άμυνα και υποδομές, καθώς και η σταδιακή ανάκαμψη των εξαγωγών αναμένεται να στηρίξουν την οικονομική δραστηριότητα τα επόμενα χρόνια.

Η Λαγκάρντ επανέλαβε την ανάγκη επιτάχυνσης των μεταρρυθμίσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ζητώντας μεγαλύτερη ενοποίηση της ενιαίας αγοράς, ταχύτερη ενεργειακή μετάβαση και ολοκλήρωση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων.

Ψηφιακό ευρώ

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στο ψηφιακό ευρώ, μετά τη θετική ψήφο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Η πρόεδρος της ΕΚΤ χαρακτήρισε την εξέλιξη σημαντικό βήμα προς την υλοποίηση του έργου και εξέφρασε την προσδοκία ότι μέχρι το τέλος του έτους θα υπάρξει συμφωνία μεταξύ Κοινοβουλίου, Συμβουλίου και Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Όπως επισήμανε, το ψηφιακό ευρώ δεν πρόκειται να αντικαταστήσει τα μετρητά, αλλά να λειτουργήσει συμπληρωματικά, παρέχοντας ασφαλές μέσο πληρωμών για κάθε ψηφιακή συναλλαγή εντός της Ευρωζώνης.

Ο πληθωρισμός υποχώρησε, αλλά οι κίνδυνοι παραμένουν

Θετική ήταν η εικόνα στα στοιχεία του Ιουνίου.

Ο συνολικός πληθωρισμός υποχώρησε στο 2,8% από 3,2% τον Μάιο, ενώ ο δομικός πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 2,4% έναντι 2,6%.

Οι τιμές των τροφίμων και των υπηρεσιών εμφάνισαν επίσης επιβράδυνση.

Παρ' όλα αυτά, η ΕΚΤ προειδοποιεί ότι η άνοδος των ενεργειακών τιμών εξακολουθεί να μεταφέρεται σταδιακά στο κόστος παραγωγής των επιχειρήσεων, οι οποίες αναμένεται να προχωρήσουν σε νέες αυξήσεις τιμών τους επόμενους μήνες.

Παράλληλα, οι βραχυπρόθεσμες πληθωριστικές προσδοκίες παραμένουν αυξημένες, ενώ η Κεντρική Τράπεζα εκτιμά ότι ο πληθωρισμός πιθανότατα θα διατηρηθεί πάνω από τον στόχο του 2% έως και το πρώτο εξάμηνο του 2027, πριν αποκλιμακωθεί σταδιακά.

Οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι

Η ΕΚΤ εκτιμά ότι οι κίνδυνοι για την ανάπτυξη παραμένουν καθοδικοί.

Μια νέα διακοπή στις ενεργειακές προμήθειες θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακόμη υψηλότερες τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, περιορίζοντας την κατανάλωση και τις επενδύσεις.

Επιπλέον, η επιδείνωση του διεθνούς επενδυτικού κλίματος, η αυστηροποίηση των πιστωτικών συνθηκών, οι εμπορικές εντάσεις και οι συνεχιζόμενες γεωπολιτικές συγκρούσεις αποτελούν σημαντικές πηγές αβεβαιότητας.

Στην αντίθετη πλευρά, ταχύτερη προσαρμογή των αγορών ενέργειας ή μια βιώσιμη αποκλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή θα μπορούσαν να βελτιώσουν αισθητά τις προοπτικές ανάπτυξης.

Πιο αυστηρές οι χρηματοπιστωτικές συνθήκες

Η ΕΚΤ διαπιστώνει ότι οι χρηματοπιστωτικές συνθήκες έχουν γίνει ελαφρώς πιο περιοριστικές.

Το κόστος τραπεζικού δανεισμού για τις επιχειρήσεις παρέμεινε στο 3,6%, ενώ το κόστος έκδοσης εταιρικών ομολόγων διαμορφώθηκε στο 4%.

Η πιστωτική επέκταση προς τις επιχειρήσεις επιταχύνθηκε στο 4%, αν και τα τραπεζικά ιδρύματα προχώρησαν σε αυστηρότερα πιστοδοτικά κριτήρια κατά το δεύτερο τρίμηνο.

Στα στεγαστικά δάνεια, τα επιτόκια αυξήθηκαν στο 3,5%, ενώ η ζήτηση για νέα δάνεια υποχώρησε λόγω της επιδείνωσης της καταναλωτικής εμπιστοσύνης και του υψηλότερου κόστους χρηματοδότησης.

Το μήνυμα προς τις αγορές

Το βασικό μήνυμα της σημερινής συνεδρίασης είναι ότι η ΕΚΤ θεωρεί πως η μάχη κατά του πληθωρισμού βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο, αλλά δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Η αποκλιμάκωση των τιμών συνεχίζεται, ωστόσο η νέα ενεργειακή κρίση και οι γεωπολιτικές εξελίξεις διατηρούν υψηλό βαθμό αβεβαιότητας.

Η Φρανκφούρτη αποφεύγει να προαναγγείλει την επόμενη κίνηση, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι διαθέτει όλα τα εργαλεία για να διασφαλίσει τη σταθερότητα των τιμών και την αποτελεσματική μετάδοση της νομισματικής πολιτικής. Για τις αγορές, το μήνυμα είναι σαφές: τα επιτόκια μπορεί να έμειναν αμετάβλητα σήμερα, όμως η ΕΚΤ δεν έχει αποκλείσει καμία επιλογή για τους επόμενους μήνες, εφόσον οι πληθωριστικοί κίνδυνοι ενισχυθούν εκ νέου.

Σε συνέντευξή της στη γαλλική εφημερίδα Les Echos, που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη, η Λαγκάρντ δήλωσε ότι «είμαστε πεπεισμένοι πως λάβαμε τη σωστή απόφαση». Όπως ανέφερε, ήδη από τον Απρίλιο η μεγάλη πλειοψηφία του Διοικητικού Συμβουλίου ήταν έτοιμη να προχωρήσει σε αύξηση των επιτοκίων, ωστόσο τότε δεν υπήρχαν ακόμη όλα τα απαραίτητα στοιχεία για να στηρίξουν μια τέτοια απόφαση.

Όπως μεταδίδει το Bloomberg η ΕΚΤ έγινε τον περασμένο μήνα η πρώτη κεντρική τράπεζα της G7 που προχώρησε σε αύξηση επιτοκίων μετά το ξέσπασμα του πολέμου μεταξύ Ιράν και Ισραήλ. Η Φρανκφούρτη είχε αιτιολογήσει την απόφαση επισημαίνοντας ότι οι πληθωριστικές πιέσεις εξαπλώνονταν στην οικονομία και ότι δεν μπορούσε να διακινδυνεύσει την απώλεια του ελέγχου του πληθωρισμού.

Έκτοτε, ωστόσο, η ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν οδήγησε σε σημαντική αποκλιμάκωση των τιμών του πετρελαίου, περιορίζοντας τον βασικό παράγοντα που τροφοδοτούσε τον πληθωρισμό. Παράλληλα, τα τελευταία στοιχεία που ανακοινώθηκαν την Τετάρτη για την ευρωζώνη έδειξαν ότι ο πληθωρισμός επιβραδύνθηκε περισσότερο από ό,τι ανέμεναν οι αναλυτές.

Παρά τη βελτίωση αυτή, η Λαγκάρντ εκτίμησε ότι οι επιπτώσεις του σοκ στην προσφορά εξακολουθούν να διαχέονται στην οικονομία, αν και μέχρι στιγμής δεν έχουν εμφανιστεί οι λεγόμενες δευτερογενείς επιδράσεις, όπως ένας σπιράλ αυξήσεων σε μισθούς και τιμές.

«Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα εξωτερικό σοκ στην προσφορά, το οποίο εξακολουθεί να διαχέεται στην υπόλοιπη οικονομία και πλέον βλέπουμε τις έμμεσες επιπτώσεις του», δήλωσε η πρόεδρος της ΕΚΤ. «Παρακολουθούμε επίσης πολύ στενά τον κίνδυνο εμφάνισης δευτερογενών επιδράσεων, παρότι μέχρι στιγμής δεν έχουν εκδηλωθεί», πρόσθεσε.

Επικαλούμενη τον Ναπολέοντα Βοναπάρτη, ο οποίος το 1800 ίδρυσε την Τράπεζα της Γαλλίας και λίγα χρόνια αργότερα, καθώς αυξάνονταν οι ανάγκες του κράτους, άρχισε σταδιακά να ανακτά την ανεξαρτησία που είχε παραχωρήσει, η Γαλλίδα αξιωματούχος είπε ότι «ακριβώς αυτός ο πειρασμός είναι πιθανό να ενταθεί την επόμενη περίοδο».

«Σε έναν κόσμο όπου οι συνθήκες γίνονται δυσκολότερες, η πρόκληση δεν είναι πλέον απλώς να διατηρηθεί η νομική ανεξαρτησία, αλλά κυρίως να διατηρηθεί η αξιοπιστία που απαιτείται για να ασκείται αυτή η ανεξαρτησία», δήλωσε η Λαγκάρντ την Πέμπτη.

Μιλώντας σε συνέδριο στην Πνομ Πενχ της Καμπότζης, πρόσθεσε ότι «το μάθημα της ιστορίας είναι ξεκάθαρο: χρειάζεται χρόνος για να οικοδομηθεί η εμπιστοσύνη, αλλά αρκεί μια στιγμή για να χαθεί».

Οι ανησυχίες σχετικά με τις απειλές κατά της ανεξαρτησίας των κεντρικών τραπεζών έχουν ενταθεί, καθώς αυξάνονται οι πολιτικές πιέσεις προς τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής παγκοσμίως. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο υποψήφιος του Ντόναλντ Τραμπ, Κέβιν Γουόρς, μόλις διαδέχθηκε τον Τζερόμ Πάουελ υπό την πίεση του προέδρου για μείωση των επιτοκίων. Την ίδια στιγμή, ο πόλεμος με το Ιράν έχει επίσης ενισχύσει τον πληθωρισμό στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Παρότι η αυτονομία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας κατοχυρώνεται από τη συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ορισμένοι αξιωματούχοι ανησυχούν ότι η πολιτική παρέμβαση θα μπορούσε επίσης να αποδυναμώσει την ικανότητά της να εκπληρώνει την αποστολή της για σταθερότητα των τιμών. Το μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου, Ιζαμπέλ Σνάμπελ, προειδοποίησε πρόσφατα για τον κίνδυνο μιας «σιωπηρής διάβρωσης» της ανεξαρτησίας μέσω δημοσιονομικής και χρηματοπιστωτικής κυριαρχίας.

Η Λαγκάρντ δήλωσε την Πέμπτη ότι κατά την τελευταία δεκαετία η «πραγματική ανεξαρτησία» έχει επιδεινωθεί σχεδόν στις μισές κεντρικές τράπεζες χωρών που αντιπροσωπεύουν το 75% του παγκόσμιου ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος.

Τόνισε επίσης ότι το περιβάλλον για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής γίνεται ολοένα και λιγότερο ευνοϊκό, καθώς τα σοκ στην προσφορά γίνονται συχνότερα, οι δημοσιονομικές πιέσεις αυξάνονται και η εμπιστοσύνη στους δημόσιους θεσμούς μειώνεται.

Μέσα σε αυτές τις αλλαγές, η αξιοπιστία — «που κερδίζεται μέσα από πράξεις» — γίνεται καθοριστικής σημασίας, δήλωσε η Λαγκάρντ, η οποία αναμένεται να επιβλέψει αύξηση επιτοκίων στη συνεδρίαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στις 10-11 Ιουνίου.

«Ακριβώς όταν οι αποφάσεις νομισματικής πολιτικής είναι πολιτικά ευαίσθητες και οικονομικά επώδυνες, τότε είναι που η αξιοπιστία είναι περισσότερο απαραίτητη», είπε. «Και είναι επίσης η στιγμή που η αξιοπιστία είναι πιο δύσκολο να διατηρηθεί».

Η ίδια παρουσίασε τρεις πρακτικές προϋποθέσεις που θεωρεί απαραίτητες για τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας:

• σαφήνεια της εντολής,
• άμεση επικοινωνία με τους πολίτες,
• διατήρηση του περιθωρίου κινήσεων της νομισματικής πολιτικής.

«Αυτό το περιθώριο εξαρτάται πρωτίστως από τη δημοσιονομική υπευθυνότητα: τα νομικά πλαίσια δεν μπορούν να προστατεύσουν την ανεξαρτησία των κεντρικών τραπεζών όταν οι δημοσιονομικές πορείες καθίστανται μη βιώσιμες», δήλωσε η Λαγκάρντ.

Σε ομιλία της την Παρασκευή, η Λαγκάρντ αναγνώρισε ότι τα stablecoins σε ευρώ θα μπορούσαν να μειώσουν το κόστος χρηματοδότησης στην ευρωζώνη και να ενισχύσουν τον διεθνή ρόλο του κοινού νομίσματος.

Ωστόσο, όπως υποστήριξε, τα μειονεκτήματα είναι «σημαντικά».

«Υπερβαίνουν τα βραχυπρόθεσμα οφέλη στις συνθήκες χρηματοδότησης και στη διεθνή εμβέλεια που θα μπορούσαν να προσφέρουν τα stablecoins σε ευρώ», ανέφερε χαρακτηριστικά.

«Αν θέλουμε να ενισχύσουμε τη διεθνή απήχηση του ευρώ, τα stablecoins δεν αποτελούν αποτελεσματικό τρόπο για να το πετύχουμε», πρόσθεσε.

Η άνοδος των stablecoins και οι ευρωπαϊκές ανησυχίες

Τα stablecoins, τα οποία είναι κυρίως συνδεδεμένα με το δολάριο, έχουν γνωρίσει εκρηκτική άνοδο δημοτικότητας τον τελευταίο χρόνο, καθώς χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο για διασυνοριακές μεταφορές χρημάτων και ως εναλλακτική στα παραδοσιακά συστήματα πληρωμών.

Η ανάπτυξή τους έχει ανοίξει τη συζήτηση για το κατά πόσο η Ευρώπη χρειάζεται τη δική της εκδοχή τέτοιων ψηφιακών νομισμάτων.

Ο πρόεδρος της Deutsche Bundesbank, Γιόακιμ Νάγκελ, είχε ταχθεί υπέρ των stablecoins σε ευρώ τον Φεβρουάριο.

Ωστόσο, έγγραφο εργασίας της ΕΚΤ τον Μάρτιο — στο οποίο αναφέρθηκε η Λαγκάρντ — προειδοποιούσε ότι η ευρεία υιοθέτηση stablecoins θα μπορούσε να δημιουργήσει σοβαρούς κινδύνους για τις τράπεζες της ευρωζώνης και για τη νομισματική κυριαρχία της ΕΚΤ, ιδιαίτερα αν τα ψηφιακά νομίσματα συνδέονται με ξένα νομίσματα όπως το δολάριο.

Η ΕΚΤ επιταχύνει το ψηφιακό ευρώ

Την ώρα που τράπεζες και εταιρείες πληρωμών στην Ευρώπη εντείνουν τις προσπάθειες για την κυκλοφορία stablecoins, αρκετοί διεθνείς ρυθμιστικοί φορείς και εποπτικές αρχές εκφράζουν επίσης ανησυχίες για πιθανές απειλές στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Η Λαγκάρντ, η οποία πιέζει για ταχύτερη εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ, υποστήριξε ότι η Ευρώπη δεν πρέπει απλώς να «αντιγράφει εργαλεία που αναπτύχθηκαν αλλού».

Παράλληλα, αναφέρθηκε στις εργασίες της ΕΚΤ πάνω σε νέες λύσεις χονδρικών διακανονισμών.

«Η καλύτερη λύση παραμένει η ίδια», είπε.

«Πιο ολοκληρωμένες κεφαλαιαγορές μέσω της ένωσης αποταμιεύσεων και επενδύσεων και, με την πάροδο του χρόνου, μια ασφαλής βάση περιουσιακών στοιχείων που θα ανταποκρίνεται στις φιλοδοξίες μας για τον διεθνή ρόλο του ευρώ».

«Σίγουρα απομακρυνόμαστε από το βασικό μας σενάριο», προειδοποίησε η Κριστίν Λαγκάρντ, στην καθιερωμένη συνέντευξη Τύπου  χωρίς ωστόσο να πει προς ποιο σενάριο κινείται η ΕΚΤ, ενώ όπως ενημέρωσε τα στελέχη της ΕΚΤ συζήτησαν σήμερα «εκτενώς και διεξοδικά» μια πιθανή αύξηση των επιτοκίων.

Η ίδια υπογράμμισε ότι η απόφαση αντικατοπτρίζει την ενίσχυση των κινδύνων τόσο για τον πληθωρισμό όσο και για την ανάπτυξη, τονίζοντας ότι τα τελευταία οικονομικά στοιχεία επιβεβαιώνουν σε γενικές γραμμές τις προηγούμενες εκτιμήσεις της ΕΚΤ, αλλά με πιο έντονες πλέον αποκλίσεις προς τα πάνω για τις τιμές και προς τα κάτω για την οικονομική δραστηριότητα. Παράλληλα, επανέλαβε με σαφήνεια ότι ο στόχος του 2% παραμένει αδιαπραγμάτευτος μεσοπρόθεσμα, με τη νομισματική πολιτική να προσαρμόζεται αναλόγως.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις γεωπολιτικές εξελίξεις, σημειώνοντας ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει σημαντική άνοδο στις τιμές ενέργειας, γεγονός που επιβαρύνει άμεσα τον πληθωρισμό και ταυτόχρονα πλήττει το οικονομικό κλίμα. Όπως ανέφερε, η ένταση και η διάρκεια της κρίσης θα είναι καθοριστικές, καθώς η παρατεταμένη αύξηση του ενεργειακού κόστους ενισχύει τις δευτερογενείς πληθωριστικές πιέσεις και περιορίζει την οικονομική δραστηριότητα.

Αναφερόμενη στην πορεία της οικονομίας της ευρωζώνης, η Λαγκάρντ σημείωσε ότι υπάρχουν ακόμη ενδείξεις ανθεκτικότητας, καθώς η ανάπτυξη παραμένει θετική και η αγορά εργασίας συνεχίζει να στηρίζει την εγχώρια ζήτηση. Ωστόσο, δεν παρέλειψε να τονίσει ότι τα σημάδια επιβράδυνσης είναι πλέον εμφανή, με τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά να εμφανίζονται πιο επιφυλακτικά και τις εφοδιαστικές αλυσίδες να δέχονται νέες πιέσεις.

Στο μέτωπο του πληθωρισμού, υπογράμμισε ότι η πρόσφατη άνοδος στο 3% οφείλεται κυρίως στην εκτίναξη των τιμών ενέργειας, ενώ ο υποκείμενος πληθωρισμός παρουσιάζει μεγαλύτερη σταθερότητα. Τόνισε ωστόσο ότι η διατήρηση υψηλών τιμών ενέργειας μπορεί να παρατείνει την περίοδο αυξημένου πληθωρισμού, ιδίως αν επηρεαστούν μισθοί και άλλες τιμές στην οικονομία.

Καθοριστικό σημείο της τοποθέτησής της ήταν η επισήμανση ότι η ΕΚΤ δεν προδεσμεύεται για την πορεία των επιτοκίων, επιλέγοντας μια στρατηγική πλήρους ευελιξίας. Όπως ανέφερε, οι αποφάσεις θα λαμβάνονται με βάση τα δεδομένα και σε κάθε συνεδρίαση ξεχωριστά, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τις εξελίξεις στον πληθωρισμό όσο και τις συνθήκες μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής.

Παράλληλα, απηύθυνε σαφές μήνυμα προς τις κυβερνήσεις της ευρωζώνης, επισημαίνοντας ότι οι δημοσιονομικές παρεμβάσεις πρέπει να είναι προσωρινές, στοχευμένες και προσαρμοσμένες, ενώ ανέδειξε τη σημασία των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Όπως τόνισε, η ενίσχυση της ανάπτυξης, η επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης και η επένδυση σε ψηφιακές τεχνολογίες αποτελούν κρίσιμες προτεραιότητες για το μέλλον της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Κλείνοντας, η πρόεδρος της ΕΚΤ διαβεβαίωσε ότι η Τράπεζα παραμένει πλήρως έτοιμη να χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα εργαλεία της, εφόσον οι συνθήκες το απαιτήσουν, με στόχο τη διασφάλιση της σταθερότητας των τιμών και την ομαλή λειτουργία της νομισματικής πολιτικής. Η έβδομη συνεχόμενη διατήρηση των επιτοκίων επιβεβαιώνει ότι η ΕΚΤ κινείται με προσοχή, ισορροπώντας ανάμεσα στον επίμονο πληθωρισμό και την αυξανόμενη οικονομική αβεβαιότητα.

Η ίδια επεσήμανε ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει επιβαρύνει σημαντικά τις οικονομικές προοπτικές, αυξάνοντας τους κινδύνους τόσο για τον πληθωρισμό όσο και για την ανάπτυξη. Οι υψηλότερες τιμές ενέργειας αναμένεται να ενισχύσουν τον πληθωρισμό βραχυπρόθεσμα, ενώ οι επιπτώσεις σε βάθος χρόνου θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια και την ένταση της σύγκρουσης.

Παρά την αβεβαιότητα, η εικόνα της οικονομίας της ευρωζώνης εμφανίζεται σχετικά ανθεκτική. Ο πληθωρισμός κινείται κοντά στον στόχο του 2% και οι μακροπρόθεσμες προσδοκίες παραμένουν σταθερές, ενώ η οικονομική δραστηριότητα έχει δείξει σημάδια αντοχής τους τελευταίους μήνες. Ωστόσο, η ΕΚΤ τονίζει ότι τα επόμενα στοιχεία θα είναι καθοριστικά για την αξιολόγηση των εξελίξεων.

Σύμφωνα με τις νέες προβολές, ο πληθωρισμός αναμένεται στο 2,6% το 2026, στο 2,0% το 2027 και στο 2,1% το 2028, με ανοδική αναθεώρηση σε σχέση με τις προηγούμενες εκτιμήσεις, κυρίως λόγω της ενέργειας. Αντίστοιχα, ο δομικός πληθωρισμός προβλέπεται επίσης υψηλότερος. Την ίδια στιγμή, η ανάπτυξη αναμένεται πιο ασθενής, με ρυθμό 0,9% το 2026, καθώς οι επιπτώσεις του πολέμου επηρεάζουν τα εισοδήματα, την εμπιστοσύνη και τις αγορές εμπορευμάτων.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο γεγονός ότι μια παρατεταμένη ενεργειακή κρίση θα μπορούσε να οδηγήσει σε υψηλότερο πληθωρισμό και χαμηλότερη ανάπτυξη από το βασικό σενάριο, ειδικά αν υπάρξουν δευτερογενείς επιδράσεις στις τιμές και στους μισθούς.

Στο πεδίο της πραγματικής οικονομίας, η ευρωζώνη κατέγραψε οριακή ανάπτυξη στο τέλος του 2025, κυρίως χάρη στην εγχώρια ζήτηση. Η κατανάλωση των νοικοκυριών ενισχύθηκε λόγω αύξησης των πραγματικών εισοδημάτων και χαμηλής ανεργίας, ενώ επενδύσεις σημειώθηκαν σε τομείς όπως η τεχνολογία και η καινοτομία. Ωστόσο, το εξωτερικό περιβάλλον παραμένει ασταθές.

Η ΕΚΤ εκτιμά ότι η ιδιωτική κατανάλωση θα συνεχίσει να αποτελεί βασικό μοχλό ανάπτυξης, ενώ οι δημόσιες δαπάνες για άμυνα και υποδομές αναμένεται να στηρίξουν την οικονομία. Παράλληλα, επισημάνθηκε η ανάγκη για δημοσιονομική πειθαρχία και στοχευμένα μέτρα απέναντι στην ενεργειακή κρίση.

Όσον αφορά τον πληθωρισμό, καταγράφηκε αύξηση στο 1,9% τον Φεβρουάριο, με τη συνιστώσα των υπηρεσιών και των αγαθών να ενισχύεται, ενώ η ενέργεια εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό παράγοντα μεταβλητότητας. Η ΕΚΤ προειδοποιεί ότι η άνοδος των τιμών ενέργειας ενδέχεται να επηρεάσει ευρύτερα τον πληθωρισμό μέσω έμμεσων επιδράσεων, κάτι που απαιτεί στενή παρακολούθηση.

Στο μέτωπο των κινδύνων, η Λαγκάρντ τόνισε ότι οι κίνδυνοι για την ανάπτυξη είναι κυρίως καθοδικοί, καθώς μια παρατεταμένη σύγκρουση θα μπορούσε να πλήξει την εμπιστοσύνη και να περιορίσει την κατανάλωση και τις επενδύσεις. Την ίδια στιγμή, οι κίνδυνοι για τον πληθωρισμό είναι ανοδικοί, ιδιαίτερα αν οι τιμές ενέργειας παραμείνουν υψηλές ή ενταθούν οι διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες.

Οι χρηματοπιστωτικές συνθήκες έχουν ήδη επιδεινωθεί, με άνοδο των επιτοκίων στις αγορές και πτώση των χρηματιστηρίων, ενώ το κόστος δανεισμού για επιχειρήσεις και νοικοκυριά παραμένει σχετικά υψηλό.

Κλείνοντας, η πρόεδρος της ΕΚΤ ξεκαθάρισε ότι η Τράπεζα θα συνεχίσει να λαμβάνει αποφάσεις συνεδρίαση με συνεδρίαση, με απόλυτη προσήλωση στα δεδομένα, διατηρώντας πλήρη ευελιξία. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η ΕΚΤ είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα εργαλεία της ώστε να διασφαλίσει ότι ο πληθωρισμός θα επιστρέψει και θα παραμείνει σταθερά στον στόχο του 2%, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα την ομαλή λειτουργία της νομισματικής πολιτικής στην ευρωζώνη.