Λαχανικά: Πού καταγράφονται μειώσεις

Παρά το γενικευμένο κύμα ανατιμήσεων, ορισμένα είδη παρουσιάζουν ελαφρά πτώση στις τιμές τους:

• Πατάτες (εγχώριες): 0,55€ (από 0,74€ πέρυσι)
• Πατάτες Κύπρου: 0,95€ (από 1,20€ πέρυσι)
• Καρότα: 0,45€ (από 0,55€ πέρυσι)
• Σκόρδο (τεμάχιο): 0,38€ (από 0,45€ πέρυσι)

Τέλος, σημειώνεται πως οι μεσάζοντες και τα λειτουργικά κόστη των μεγάλων αλυσίδων φαίνεται πως επιβαρύνουν περαιτέρω την τελική τιμή, με τα κολοκυθάκια να πωλούνται σχεδόν 60% ακριβότερα στο σούπερ μάρκετ σε σχέση με τη χονδρική της λαχαναγοράς.

Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία που αναλύθηκαν από τον Σύνδεσμο Εξαγωγέων Incofruit Hellas, το α’ εξάμηνο του 2025 οι συνολικές εισαγωγές ανήλθαν σε 434.790 χιλ. τόνους έναντι 420.530 χιλ. τόνων το αντίστοιχο διάστημα του 2024, σημειώνοντας άνοδο της τάξεως του 3,4%.

Η αύξηση αυτή αποδίδεται κυρίως στις διαφορές που εξακολουθούν να υφίστανται μεταξύ παραγωγών της Ε.Ε. και τρίτων χωρών σε εργασιακά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά πρότυπα, διαμορφώνοντας ένα πλαίσιο ευνοϊκότερο για τις εισαγωγές.

Αναλυτικά στοιχεία ανά προϊόν

Πατάτες: 189.800 τόνοι έναντι 200.770 το 2024 (-5,4%), κυρίως από Αίγυπτο (75,7%), Γαλλία, Κύπρο και Ολλανδία.
Μπανάνες: 156.477 τόνοι έναντι 132.982 (+17,7%), κυρίως από Ισημερινό (92,7%), με συμμετοχή από Κόστα Ρίκα, Κολομβία.
Κρεμμύδια: 9.544 τόνοι έναντι 8.367 (+14%), κυρίως από Αυστρία (32,6%), Ολλανδία, Ινδία, Αίγυπτο.
Ντομάτες: 2.737 τόνοι έναντι 2.266 (+21%), από Γερμανία, Τουρκία και Ολλανδία.
Γλυκοπιπεριές: 2.020 τόνοι έναντι 2.577 (-21%), κυρίως από Ισραήλ (49,8%), Ολλανδία, Ισπανία.
Μήλα: 7.047 τόνοι έναντι 12.247 (-42%), με προέλευση κυρίως από Ιταλία (34,2%), Πολωνία και Βόρεια Μακεδονία.
Αβοκάντο: 4.022 τόνοι έναντι 3.751 (+7,2%), κυρίως από Ολλανδία (68,7%), Ισραήλ, Ισπανία.
Μανταρίνια: 1.191 τόνοι έναντι 1.046 (+13,9%), με κύρια προέλευση από Ισραήλ (42,4%), Κύπρο, Βουλγαρία.
Πορτοκάλια: 2.119 τόνοι έναντι 2.847 (-25,6%), κυρίως από Αίγυπτο (2.015 τόνοι), αν και πολλά δηλώνονται ως προερχόμενα από Βουλγαρία και Ρουμανία.
Λεμόνια: 10.549 τόνοι έναντι 9.348 (+12,8%), κυρίως από Ολλανδία (64,9%), Ιταλία, Τουρκία.
Αχλάδια: 3.482 τόνοι έναντι 4.215 (-17,4%), κυρίως από Αργεντινή (23,4%), Ολλανδία, Ν. Αφρική.
Μανιτάρια: 7.244 τόνοι έναντι 7.077 (+2,4%), σχεδόν αποκλειστικά από Πολωνία (97,4%).

Εισαγωγές και άλλων ειδών

Επιπλέον, καταγράφηκαν εισαγωγές και άλλων προϊόντων, όπως κολοκυθάκια (Τουρκία), κουνουπίδια (Ιταλία, Βουλγαρία), σκόρδα (Ιταλία, Ισπανία), καρπούζια (Ολλανδία, Ισπανία), μάνγκο, νεκταρίνια και άλλα εξωτικά φρούτα.

Ο ειδικός σύμβουλος του Incofruit Hellas, Γιώργος Πολυχρονάκης, σημείωσε ότι η σταθερή αύξηση στις εισαγωγές φανερώνει ενίσχυση του ανταγωνισμού από τρίτες χώρες. Η διαφορά στα πρότυπα παραγωγής μεταξύ κοινοτικών και εξωκοινοτικών χωρών αποτελεί κρίσιμο παράγοντα.

Προβληματισμό προκαλεί το γεγονός ότι εισάγονται ακόμη και είδη που παράγονται σε επάρκεια στην Ελλάδα και εξάγονται, με την εξαίρεση των εξωτικών προϊόντων που δεν καλλιεργούνται στη χώρα μας.

Συγκεκριμένα, ψάχνουν τα φρούτα ένα-ένα, για να διαλέξουν προσεκτικά, αφού τα εποχικά προϊόντα στους πάγκους της λαϊκής αγοράς εξακολουθούν να είναι ακριβά.

Οι τιμές είναι τσουχτερές και ακόμα και τα οπωροκηπευτικά εποχής «καίνε» τους καταναλωτές. Μάλιστα έμποροι και παραγωγοί αναφέρουν ότι τα προϊόντα είναι ακριβά καθώς οι ποσότητες είναι λιγοστές.

Ειδικότερα πωλούνται:

• Τομάτες: 1,50-2,50 ευρώ/κιλό στη λαϊκή αγορά – 1,79-2,59 ευρώ/κιλό στα σούπερ μάρκετ και 2,34-2,98 ευρώ /κιλό στα οπωροπωλεία
• Αγγούρια: 1,50 ευρώ /κιλό στη λαϊκή αγορά – 1,95€/κιλό στα σούπερ μάρκετ και 3 ευρώ /κιλό στα οπωροπωλεία
• Μελιτζάνες: 1,40 ευρώ /κιλό στη λαϊκή αγορά – 1,40 ευρώ /κιλό στα σούπερ μάρκετ και 3,40-4 ευρώ /κιλό στα οπωροπωλεία

Τα φρούτα σήμερα κοστίζουν:

• Ροδάκινα: 1,75-2,00 ευρώ /κιλό στη λαϊκή αγορά – 1,45-2,18 ευρώ /κιλό στα σούπερ μάρκετ και 3,30-3,90 ευρώ /κιλό στα οπωροπωλεία
• Σταφύλια: 2,50 ευρώ /κιλό στη λαϊκή αγορά – 2,78-3 ευρώ /κιλό στα σούπερ μάρκετ και 2,40-4,30 ευρώ /κιλό στα οπωροπωλεία
• Καρπούζια: 0,90 ευρώ /κιλό στη λαϊκή αγορά – 0,98 ευρώ /κιλό στα σούπερ μάρκετ και 2,15 ευρώ /κιλό στα οπωροπωλεία.

Από τη σύγκριση των τιμών στις 18 Απριλίου 2024 και στις 11 Δεκεμβρίου 2023, σε 40 βασικά φρούτα και λαχανικά διαπιστώνονται:

μειώσεις σε 23 προϊόντα
αυξήσεις σε 10
ενώ σταθερές παραμένουν οι τιμές σε 7 προϊόντα.

Μεγαλύτερη μείωση σε μπρόκολα, κουνουπίδια και μελιτζάνες.

Η μεγαλύτερη μείωση εντοπίζεται στα μπρόκολα που πωλούνται τώρα 80 λεπτά φθηνότερα, στο 1,2 ευρώ το κιλό από 2 ευρώ τον περασμένο Δεκέμβριο, τα κουνουπίδια 70 λεπτά φθηνότερα, στα 80 λεπτά από 1,5 ευρώ/κιλό, και τις μελιτζάνες 60 λεπτά φθηνότερα, στα 80 λεπτά από 1,4 ευρώ/κιλό.

Μειώσεις τιμών καταγράφονται ακόμη στα καρότα (60 από 70 λεπτά), τα μαρούλια (30 από 45 λεπτά), τα παντζάρια (70 από 80 λεπτά), τα πορτοκάλια (55 από 60 λεπτά), τα φρέσκα κρεμμυδάκια (1,3 από 1,4 ευρώ/κιλό) και τα σκόρδα (30 από 38 λεπτά).

Σταθερές είναι οι τιμές στις περισσότερες ποικιλίες μήλων στο 1,1 ευρώ/κιλό και τα ξερά κρεμμύδια στα 90 λεπτά/κιλό, ενώ, ελαφρά αυξημένες στα αχλάδια κρυστάλλια στο 1,5 ευρώ από 1,4 ευρώ/κιλό, στα ακτινίδια στο 1,6 από 1,4 ευρώ/κιλό και στις μπανάνες 1,15 ευρώ από 95 λεπτά/κιλό.

Η πτωτική αυτή τάση, καταγράφεται μετά τις τελευταίες παρεμβάσεις του Υπουργείου Ανάπτυξης στην εφοδιαστική αλυσίδα και κυρίως με την παρέμβαση για την καθαρή τιμή απ’ το χωράφι στο ράφι, που όπως φαίνεται αποφέρει καρπούς.

Σύμφωνα με αυτό το μόνιμο μέτρο, οι προμηθευτές πωλούν τα προϊόντα τους σε καθαρές τιμές και προβλέπεται πιστωτικό τιμολόγιο έως 3% μόνο για επιστροφή ή για φύρα προϊόντος.

Στην έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «The American Journal of Clinical Nutrition», αναλύθηκαν δεδομένα για περισσότερες από 48.000 γυναίκες ηλικίας 38-59 ετών. Οι ερευνητές διαπίστωσαν σημαντικά λιγότερες καρδιακές παθήσεις, καρκίνο, διαβήτη και μείωση της γνωστικής και ψυχικής υγείας στις γυναίκες που συμπεριλάμβαναν περισσότερες πρωτεΐνες στη διατροφή τους από πηγές, όπως φρούτα, λαχανικά, ψωμί, όσπρια και ζυμαρικά, σε σύγκριση με εκείνες που έτρωγαν λιγότερες.

Συγκεκριμένα, όσες έτρωγαν περισσότερη φυτική πρωτεΐνη είχαν 46% περισσότερες πιθανότητες να είναι υγιείς τα επόμενα χρόνια. Ωστόσο, οι γυναίκες που κατανάλωναν περισσότερη ζωική πρωτεΐνη είχαν 6% λιγότερες πιθανότητες να παραμείνουν υγιείς, καθώς γερνούσαν. Η ζωική πρωτεΐνη συνδεόταν σε μικρό βαθμό με λιγότερους φυσικούς περιορισμούς σε μεγαλύτερη ηλικία, αλλά η φυτική πρωτεΐνη είχε ισχυρότερη και πιο σταθερή συσχέτιση σε όλα τα παρατηρούμενα μοντέλα και συνδεόταν στενότερα και με την καλή ψυχική υγεία αργότερα στη ζωή.

«Η κατανάλωση πρωτεϊνών στη μέση ηλικία συνδέεται με την προώθηση της καλής υγείας στην τρίτη ηλικία», δηλώνει ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και επιστήμονας στο Κέντρο Έρευνας Ανθρώπινης Διατροφής για τη Γήρανση «Jean Mayer» του Πανεπιστημίου Tufts, Αντρέ Άρντισον Κοράτ. Ο ίδιος προσθέτει ότι «η πηγή της πρωτεΐνης έχει σημασία. Το να λαμβάνετε την πλειονότητα της πρωτεΐνης από φυτικές πηγές στη μέση ηλικία συν μια μικρή ποσότητα ζωικής πρωτεΐνης φαίνεται να ευνοεί την καλή υγεία και την καλή επιβίωση σε μεγαλύτερες ηλικίες».

Οι ερευνητές αναγνωρίζουν βέβαια ότι τα οφέλη της φυτικής πρωτεΐνης μπορεί να προέρχονται από το μεγαλύτερο ποσοστό θρεπτικών συστατικών των φυτικών τροφίμων και όχι την πρωτεΐνη.

Αυξημένες κατά 31,36% είναι οι εισαγωγές νωπών φρούτων και λαχανικών τον Ιανουάριο 2024 σύμφωνα με στοιχεία του Συνδέσμου Ελληνικών Επιχειρήσεων Εξαγωγής, Διακίνησης Φρούτων Λαχανικών και Χυμών INCOFRUIT-HELLAS, φτάνοντας τους 47.070 τόνους έναντι των 35.832 τόνων τον ίδιο μήνα του 2023.

Οι μεγαλύτερες μεταβολές, ως προς τις ποσότητες, εντοπίζονται στις πατάτες, τις μπανάνες και τα κρεμμύδια.

Συγκεκριμένα, τον περασμένο μήνα εισήχθησαν 15.110 τόνοι πατάτας έναντι του Ιανουαρίου του 2023 (12.119 τόνοι - 24,68%), προερχόμενοι από τη Αίγυπτο, την Κύπρο και τη Γαλλία.

Σε ό,τι αφορά στις μπανάνες, οι εισαγωγές ανήλθαν σε 19.551 τόνους έναντι 17.099 τόνων του περσυνού Ιανουαρίου (+14,34%), προερχόμενοι κυρίως από την Ισημερινό, την Κόστα Ρίκα και τη Γουατεμάλα.

Σχετικά με τις εισαγωγές κρεμμυδιών, αυτές έφτασαν τους 2.238 τόνους έναντι των 823 τον Ιανουάριο του 2023 (170,9%), προερχόμενοι από την Αίγυπτο, την Ινδία και την Αυστρία.

Σύμφωνα με στοιχεία του Συνδέσμου, οι κοινοτικές εισαγωγές του 2023, βάσει της Eurostat εκτιμώνται από τρίτες χώρες να έχουν αυξηθεί κατά +32,9% σε όγκο σε σχέση με το 2022, φτάνοντας σε 16,289 εκατ. τόνους και με αυτές του ενδοκοινοτικού εμπορίου να είναι μειωμένες κατά -5,5% σε 28,112 εκατ. τόνους.

Κυριότερες προμηθεύτριες τρίτες χώρες είναι κατά σειρά η Κόστα Ρίκα, ο Ισημερινός, η Αίγυπτος, η Νότιος Αφρική, το Μαρόκο κ.α.

Σύμφωνα με όσα είπε στο Αθηναϊκό - Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Ειδικός Σύμβουλος του Συνδέσμου, Γιώργος Πολυχρονάκης "οι αυξημένες εισαγωγές της ΕΕ από τρίτες χώρες οφείλονται στη υφιστάμενη απόκλιση σε εργασιακά, κοινωνικά, περιβαλλοντικά θέματα, που υπάρχει μεταξύ κοινοτικών και μη κοινοτικών παραγωγών, η οποία προκαλεί συνεχή ανάπτυξη των εισαγωγών τόσο στην αγορά της ΕΕ όσο και στην Ελληνική".

Παράλληλα ζητά το "πάγωμα" στις διαπραγματεύσεις "συμφωνιών όπως η MERCOSUR, η μη επικύρωση της συμφωνίας με τη Νέα Ζηλανδία και "το πάγωμα" των διαπραγματεύσεων με τη Χιλή, την Κένυα, το Μεξικό, την Ινδία και την Αυστραλία".

Προτείνει η Ε.Ε να "να υιοθετήσει την αρχή ότι οι εμπορικές συμφωνίες που θα συζητούνται στο μέλλον θα πρέπει να ενσωματώνουν "κατοπτρικές ρήτρες", κατ' εφαρμογή της αρχής της αμοιβαιότητας για την αποφυγή αθέμιτου ανταγωνισμού".

Τέλος όπως λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, θα πρέπει τα φρούτα και τα λαχανικά που εισέρχονται σε ευρωπαϊκό έδαφος από τρίτες χώρες, να πληρούν τις ίδιες ποιοτικές προδιαγραφές που απαιτούνται για τους παραγωγούς (γεωργούς και κτηνοτρόφους) της ΕΕ, με ίσες συνθήκες εργασίας και ίδια χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων, καθώς και να επιδιωχθεί όπως οι ελληνικές ελεγκτικές αρχές διενεργούν αυστηρούς ελέγχους για τήρηση των εμπορικών προδιαγραφών ποιότητας και μη ύπαρξης υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων στα εισαγόμενα προϊόντα στην ελληνική αγορά με παράλληλη διασφάλιση της μη ελληνοποίησης τους".