«Η κινητοποίηση αυτή αποτελεί μονόδρομο. Παρά το γεγονός ότι ο παραγωγός και ο αυτοαπασχολούμενος αγρότης διαθέτουν το προϊόν τους σε χαμηλή τιμή, οι πολιτικές που ακολουθούνται επιβαρύνουν το κόστος σε κάθε στάδιο της διακίνησης», τονίζεται στη σχετική ανακοίνωση της Συνομοσπονδίας Λαϊκών Αγορών, που τάσσεται «στο πλευρό των αγροτών και των αγροτικών κινητοποιήσεων».

Τα βασικά αιτήματα της πανελλαδικής απεργίας είναι τα εξής: ακρίβεια στις λαϊκές αγορές, στήριξη των αγροτών - μείωση του κόστους παραγωγής, κατάργηση του τεκμαρτού τρόπου φορολόγησης, άμεση απόσυρση της πρόσθετης φορολόγησης 10%, ηλεκτρονικό δελτίο αποστολής και τροποποιήσεις του Ν. 4849/2021, ο οποίος «δημιουργεί σοβαρές αγκυλώσεις και δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές συνθήκες λειτουργίας των λαϊκών αγορών».

«Η πανελλαδική απεργία επ’ αόριστον αποτελεί μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση. Οι λαϊκές αγορές στηρίζουν τα νοικοκυριά, τους αγρότες και τους καταναλωτές. Δεν θα επιτρέψουμε να μετατραπούν σε θύμα πολιτικών που οδηγούν στην ακρίβεια, στη συγκέντρωση της αγοράς και στην απαξίωση του πρωτογενούς τομέα. Οι λαϊκές αγορές είναι και θα παραμείνουν πρώτα Λαϊκές και μετά Αγορές», υπογραμμίζεται στην ανακοίνωση.

Η λαϊκή αγορά χάνει το πλεονέκτημα

Παρότι για το 70% των καταναλωτών η λαϊκή παραμένει η κύρια πηγή προμήθειας φρούτων και λαχανικών, λόγω ποιότητας και (παραδοσιακά) χαμηλότερων τιμών, η σημερινή πληθωριστική συγκυρία έχει ανατρέψει τα δεδομένα. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι τιμές στις λαϊκές είναι πλέον υψηλότερες ακόμη και από αυτές των σούπερ μάρκετ.

Συγκρίσεις τιμών ανά προϊόν

Οι αποκλίσεις στις τιμές ποικίλλουν έντονα ανάλογα με το προϊόν.

Φρέσκα κρεμμυδάκια: Στο σούπερ μάρκετ 0,22€/100γρ., στη λαϊκή 0,50€ (60% φθηνότερα στα ράφια).
Αβοκάντο: Έως 61% ακριβότερα στα σούπερ μάρκετ (4,83€/κιλό) σε σχέση με τις λαϊκές (3–4,5€).
Βερίκοκα: Τιμή 5,89€/κιλό στο σούπερ μάρκετ, έναντι 4€/κιλό στη λαϊκή (διαφορά έως +47,3%).

Προϊόντα που συμφέρουν στο σούπερ μάρκετ

Κάποια βασικά αγαθά είναι φθηνότερα στα σούπερ μάρκετ:

Αγγούρια: 1,25€/κιλό στο σούπερ μάρκετ, 1,50€/κιλό στη λαϊκή.
Σπανάκι: 1,85€/κιλό στο σούπερ μάρκετ, 2€/κιλό στη λαϊκή.
Πατάτες: 0,80€/κιλό στο σούπερ μάρκετ, 0,83€/κιλό στη λαϊκή.

Η ποικιλία επηρεάζει τις τιμές. Ο άνηθος, για παράδειγμα, κυμαίνεται από 0,50€ έως 0,70€ στις λαϊκές, ενώ το σούπερ μάρκετ διατηρεί σταθερή τιμή στα 0,65€. Στα μήλα, η τιμή στη λαϊκή κυμαίνεται μεταξύ 1,20€ και 1,50€/κιλό, ενώ στο σούπερ μάρκετ κοστίζουν 1,30€/κιλό. Η διαφορά μπορεί να είναι είτε υπέρ είτε κατά του καταναλωτή.

Τι επηρεάζει τις τελικές τιμές

Οι παραγωγοί επισημαίνουν ότι τα σούπερ μάρκετ εξασφαλίζουν ευνοϊκές τιμές μέσω συμφωνιών μεγάλης κλίμακας και προκαθορισμένων όρων. Στον αντίποδα, οι λαϊκές βασίζονται στην άμεση διάθεση φρέσκων προϊόντων με υψηλότερη ποιότητα. Παρ’ όλα αυτά, η γενική αύξηση του κόστους ζωής έχει οδηγήσει τους καταναλωτές να περιορίζουν τις αγορές τους.

Οι διαφορές στις τιμές είναι σημαντικές και δεν ακολουθούν απόλυτα προβλέψιμους κανόνες. Για αυτό και συνίσταται στους καταναλωτές να συγκρίνουν τιμές σε λαϊκές και σούπερ μάρκετ πριν προχωρήσουν σε αγορές, καθώς το οικονομικό όφελος μπορεί να διαφέρει σημαντικά από προϊόν σε προϊόν.

Με τη ρύθμιση αυτή, όπως αναφέρει ανακοίνωση του υπουργείου Ανάπτυξης, μειώνεται η γραφειοκρατία κατά τη διαδικασία ανανέωσης των αδειών λαϊκών αγορών ενώ, παράλληλα, οι πωλητές λαϊκών αγορών δεν κινδυνεύουν να χάσουν τη δουλειά τους λόγω χρεών.

«Ικανοποιείται έτσι ακόμα ένα αίτημα των παραγωγών και των επαγγελματιών πωλητών λαϊκών αγορών που προσφέρει ταχύτερες διαδικασίες ανανέωσης αδειών και, κυρίως, εργασιακή ασφάλεια στους πωλητές» αναφέρει η ανακοίνωση.

Σημειώνεται ότι η υποχρέωση τήρησης των ασφαλιστικών και φορολογικών υποχρεώσεων των πωλητών λαϊκών αγορών συνεχίζει να υφίσταται και να ελέγχεται από τις αρμόδιες αρχές (ΑΑΔΕ και e-ΕΦΚΑ).

Μάλιστα, όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση, ύστερα από σχετική συνεννόηση του προέδρου της Παναττικής Ομοσπονδίας Σωματείων Επαγγελματιών Πωλητών Λαϊκών Αγορών (ΠΟΣΠΛΑ) Δημήτρη Μουλιάτου με το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, συστήνεται σε όλους τους καταναλωτές να επισκεφθούν τις λαϊκές αγορές τις πρωινές ώρες ώστε να αποφευχθεί η έκθεση τους στις υψηλότερες θερμοκρασίες που αναμένεται να σημειωθούν κατά τις μεσημβρινές ώρες.

Ταυτόχρονα, με επιστολή της ΠΟΣΠΛΑ, έχουν ενημερωθεί όλα τα σωματεία μέλη της ομοσπονδίας, ώστε να μεριμνήσουν οι πωλητές μας προκειμένου μετά το πέρας του ωραρίου των λαϊκών αγορών να παραδώσουν τα σημεία που δραστηριοποιούνται εξόχως καθαρά, έτσι ώστε οι εργαζόμενοι στους τομείς της καθαριότητας των δήμων να προστατευθούν, μειώνοντας στο ελάχιστο την έκθεση τους στον ήλιο κατά τη διάρκεια εκτέλεσης εργασιών καθαρισμού.