Ερευνητές στις ΗΠΑ συνδύασαν απεικονίσεις του αμφιβληστροειδούς χιτώνα των οφθαλμών με γενετικά στοιχεία προκειμένου να προβλέψουν τον κίνδυνο που αντιμετωπίζει ένα άτομο να εμφανίσει οφθαλμοπάθειες αλλά και νευροψυχικές, καρδιακές, μεταβολικές και πνευμονικές νόσους.

Οαμφιβληστροειδής χιτώνας του ματιού θεωρείται το «παράθυρο» που δείχνει τη γενικότερη υγεία του ανθρώπινου οργανισμού. Και τώρα ερευνητές του Mass Eye and Ear (που ανήκει στο Γενικό Νοσοκομείο της Μασαχουσέτης) και του Ινστιτούτου Broad του ΜΙΤ και του Χάρβαρντ «είδαν» στον αμφιβληστροειδή πιθανή μελλοντική εμφάνιση πλήθους νόσων, όπως ανέφεραν σε μελέτη τους στο επιστημονικό περιοδικό «Science Translational Medicine». Με ποιον τρόπο; Συνδυάζοντας απεικονίσεις του αμφιβληστροειδούς, γενετικά στοιχεία και μεγάλα δεδομένα (big data) οι επιστήμονες επέτυχαν να εκτιμήσουν πόσο πιθανό είναι ένα άτομο να παρουσιάσει οφθαλμοπάθειες αλλά και συστημικές νόσους χρόνια αργότερα.

Σύνδεση της λέπτυνσης του αμφιβληστροειδούς με συστημικές νόσους

Μάλιστα οι ερευνητές ανακάλυψαν σημαντική σύνδεση μεταξύ της λέπτυνσης διαφορετικών στρωμάτων του αμφιβληστροειδούς και της αύξησης του κινδύνου εμφάνισης οφθαλμικών, νευροψυχικών, καρδιακών, μεταβολικών και πνευμονικών νόσων ενώ εντόπισαν και γονίδια τα οποία συνδέονται με το πάχος των στρωμάτων του αμφιβληστροειδούς.

«Δείξαμε ότι οι απεικονίσεις του αμφιβληστροειδούς θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να προβλέψουν τον μελλοντικό κίνδυνο τόσο των οφθαλμοπαθειών όσο και συστημικών νόσων» ανέφερε η Σεγιεντέχ Μαριάμ Ζεκαβάτ, οφθαλμίατρος στο Mass Eye and Ear και πρώτη συγγραφέας της μελέτης και προσέθεσε: «Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να βοηθήσει στην πρόληψη νόσων – αν γνωρίζουμε από την απεικονιστική εξέταση του αμφιβληστροειδούς ενός ατόμου ότι αντιμετωπίζει αυξημένο κίνδυνο γλαυκώματος ή καρδιαγγειακής νόσου στο μέλλον, θα μπορούμε να το παραπέμψουμε για περαιτέρω εξετάσεις ή για λήψη προληπτικής θεραπείας».

Είναι θέμα… θέσης

Ο αμφιβληστροειδής, χάρη στη θέση του, πίσω δηλαδή από τις διάφανες δομές του οφθαλμού, είναι πολύ «βολικός» για μη παρεμβατική εξέταση και απεικόνιση – άλλωστε η απεικονιστική εξέταση του αμφιβληστροειδούς αποτελεί εξέταση ρουτίνας στην Οφθαλμολογία. Προηγούμενες μελέτες είχαν δείξει ότι υπάρχει σύνδεση μεταξύ της υγείας του αμφιβληστροειδούς και συστημικών θεμάτων υγείας συμπεριλαμβανομένων της γήρανσης, των καρδιομεταβολικών νοσημάτων όπως ο διαβήτης και η υπέρταση αλλά και νευρολογικών παθήσεων όπως η άνοια, το εγκεφαλικό και η πολλαπλή σκλήρυνση.

«Θησαυρός» πληροφοριών για την υγεία

«Πρόσφατα συνειδητοποιήσαμε ότι υπάρχουν πολύ περισσότερες πληροφορίες που μπορούμε να λάβουμε από τις απεικονίσεις του αμφιβληστροειδούς από όσες πιστεύαμε ότι ήταν δυνατόν» σημείωσε η κύρια συγγραφέας της μελέτης Ναζλί Ζεμπαρντάστ, διευθύντρια Απεικόνισης Γλαυκώματος στο Mass Eye and Ear, επίκουρη καθηγήτρια Οφθαλμολογίας στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ και κύρια συγγραφέας της μελέτης και συμπλήρωσε: «Είναι πραγματικά εκπληκτικό το ότι αυτές οι απεικονίσεις οι οποίες δεν απαιτούν κανενός είδους επεμβατική διαδικασία μπορούν να δείξουν πλήθος συστημικών νόσων, τόσο σε γενετικό όσο και σε επιδημιολογικό επίπεδο».

Η μελέτη σε δεδομένα δεκάδων χιλιάδων ατόμων

Προκειμένου να ανακαλύψουν τη συσχέτιση μεταξύ της υγείας του αμφιβληστροειδούς και του κινδύνου νόσων αλλά και να εντοπίσουν γονίδια που συνδέονται με την υγεία του χιτώνα οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα που αφορούσαν 44.823 συμμετέχοντες της UK Biobank (πρόκειται για τη βρετανική βιοτράπεζα η οποία διαθέτει βιολογικά δείγματα για έρευνα περισσότερων από 500.000 Βρετανών). Ολοι οι συμμετέχοντες είχαν υποβληθεί σε οπτική τομογραφία συνοχής (OCT) – τομογραφία του αμφιβληστροειδούς η οποία διεξάγεται ευρέως στο Mass Eye and Ear αλλά δεν είναι διαθέσιμη σε όλα τα οφθαλμολογικά κέντρα ανά τον κόσμο, με αποτέλεσμα οι ερευνητές να ζητούν την υιοθέτησή της ως εξέταση ρουτίνας- αλλά και σε γενετικό έλεγχο και άλλες εξετάσεις το 2010 ενώ παρακολουθήθηκαν για τυχόν εμφάνιση νόσων επί δέκα χρόνια κατά μέσο όρο.

Ανάλυση στρώμα-στρώμα

Σε αντίθεση με προηγούμενες μελέτες οι οποίες αναζητούσαν γονίδια που συνδέονται με τη συνολική υγεία του αμφιβληστροειδούς χιτώνα, στη

συγκεκριμένη περίπτωση οι επιστήμονες «διείσδυσαν» βαθύτερα στον ρόλο των διαφορετικών κυτταρικών στρωμάτων που τον απαρτίζουν. «Κάθε στρώμα αποτελείται από διαφορετικούς κυτταρικούς τύπους με διακριτή δομή και λειτουργία. Εμείς δείξαμε ότι το πάχος αυτών των στρωμάτων συνδέεται και με διαφορετικές παθήσεις» σημείωσε η δρ Ζεμπαρντάστ.

Φως στα γονίδια της υγείας του αμφιβληστροειδούς

Η μελέτη έριξε επίσης φως στα γονίδια και στα βιολογικά μονοπάτια που προσδιορίζουν την υγεία του αμφιβληστροειδούς. Η καινούργια αυτή γνώση μπορεί να οδηγήσει σε μελλοντικές θεραπείες, σύμφωνα με τους ερευνητές οι οποίοι εντόπισαν συνολικά 259 γενετικούς τόπους οι οποίοι συνδέονται με το πάχος του αμφιβληστροειδούς χιτώνα.

Η περιοχή-«κλειδί» του χιτώνα

Ιδιαιτέρως ενδιαφέρον ήταν το εύρημα ότι πολλές συστημικές νόσοι όπως οι καρδιοπάθειες, οι μεταβολικές διαταραχές, οι πνευμονοπάθειες αλλά και οι νεφροπάθειες συνδέονται με λέπτυνση της περιοχής φωτοϋποδοχέων του αμφιβληστροειδούς, αν και, σύμφωνα με τους ερευνητές, απαιτούνται τώρα περαιτέρω μελέτες για να επιβεβαιωθεί αιτιώδης σχέση. Οι συγγραφείς της μελέτης αναφέρουν επίσης ότι μελλοντικές έρευνες θα πρέπει να περιλάβουν διαφορετικούς πληθυσμούς και ηλικιακές ομάδες, καθώς οι συμμετέχοντες της UK Biobank ήταν κατά κύριο λόγο λευκοί, ηλικίας 40-70 ετών.

«Παρακαταθήκη» υγείας για το μέλλον

«Οι ασθενείς έρχονται σε εμάς για να ελέγξουμε την υγεία των οφθαλμών τους. Δεν θα ήταν όμως καλό να μπορούμε να τους πούμε πολύ περισσότερα από αυτό, για παράδειγμα ότι μπορεί να αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο υπέρτασης και ότι πρέπει να εξεταστούν ή ότι ο οικογενειακός γιατρός τους οφείλει να το γνωρίζει;» είπε η δρ Ζεμπαρντάστ.

Η online πλατφόρμα με τα ευρήματα

Η ερευνητική ομάδα έχει δημιουργήσει μια online πλατφόρμα στην οποία περιέχονται όλα τα ευρήματά της (Ocular Knowledge Portal) προκειμένου και άλλες ομάδες να εξερευνήσουν τη σύνδεση μεταξύ του αμφιβληστροειδούς, της γενετικής και των διαφορετικών νόσων και να βάλουν το δικό τους «λιθαράκι» στη σχετική έρευνα.

Στα πρώτα μαθητικά μας χρόνια, στο δημοτικό ακόμα, μας εμπεδόθηκε η έννοια ότι το κέρδος είναι αμαρτία και το εμπόριο εκμετάλλευση.

Του Γιώργου Καλαμωτουσάκη*

Η παραβολή της αποβολής των εμπόρων από το Ναό του Σολομώντος ήταν το κλασσικό παράδειγμα.

Δυστυχώς η παραβολή αυτή ίσως ήταν το πρώτο έναυσμα της διαιωνίσεως της ιδεοληψίας ότι το ιδιωτικό επιχειρείν δεν προωθεί το συμφέρον του κοινωνικού συνόλου διότι εξυπηρετεί καθ’ ολοκληρίαν το προσωπικό συμφέρον, με στόχο όσο το δυνατόν μεγαλύτερο κέρδος. Έτσι, αναπτύχθηκε η πεποίθηση ότι οι κρατικές επιχειρήσεις– υπηρεσίες εξυπηρετούν τον πολίτη περισσότερο από τον ιδιώτη επιχειρηματία.

Δηλαδή, το μεγάλο κράτος ή οι λεγόμενες επιχειρήσεις του δημοσίου (ΔΕΚΟ) είναι προτιμηταίες από ένα ανάλγητο και πολλές φορές διεφθαρμένο σύστημα παραγωγής προϊόντων και υπηρεσιών που βασίζεται στην παραγωγικότητα, στην συνεχή αξιολόγηση της αποδόσεως των μισθωτών και εργαζομένων και στην μεγέθυνση των κερδών.

Σημειώνω, ότι οι κρατικές επιχειρήσεις του Δημοσίου τομέα, δηλαδή οι Δημόσιες Επιχειρήσεις Κοινής Ωφελείας (ΔΕΚΟ) είναι μονοπώλια ή ολιγοπώλια με χαμηλή παραγωγικότητα, υψηλό κόστος και υπερτιμημένες προσφερόμενες υπηρεσίες στον καταναλωτή.

Βέβαια ένα κρατικοδίαιτο καθεστώς παραγωγής, εξ ορισμού είναι εναντίον της κάθε επιβεβλημένης αλλαγής, διαιωνίζοντας το αίσθημα σιγουριάς, ανεξάρτητα αν ο εργαζόμενος, είναι ελάχιστα ή καθόλου παραγωγικός.

Συνάρτηση αυτής της ιδεοληψίας είναι η εξομοίωση των αποδοχών των εργαζομένων εξ ονόματος της δήθεν ισότητας.

Θυμάμαι τις συνεχείς απεργίες των τραπεζοϋπαλλήλων για την εξομοίωση των πτυχιούχων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης με τους μη πτυχιούχους, με το επιχείρημα ότι το οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον απέκλεισε τους μη πτυχιούχους να εισαχθούν στο Πανεπιστήμιο.

Πρόσθετα, με την παρέμβαση των εκάστοτε κυβερνήσεων επεβλήθη στις τράπεζες να δώσουν τα αιτούμενα δύο χρόνια προώθησης στους μη πτυχιούχους, έτσι ώστε να καρπωθούν το ήμισυ του λεγόμενου «επιστημονικού επιδόματος».

Έτσι δια των συνεχών εκβιαστικών απεργιών προσετέθησαν 50 ακόμη λογιών λογιών επιδόματα μεταξύ των οποίων και τα επιδόματα γαλοπούλας, καυσοξύλων και έγκαιρης προσέλευσης. Απίστευτο αλλά όμως αληθινό.

Αποτέλεσμα της νοοτροπίας αυτής είναι η μείωση της παραγωγής και της παραγωγικότητας και η συνεχής επιδότηση της οικονομίας από τις διάφορες κρατικές επιχειρήσεις διά μέσου των εκτεταμένων ελλειμμάτων του προϋπολογισμού και της απαράδεκτης αυξήσεως του Δημοσίου χρέους της χώρας.

Μεταξύ 1981 και 2009 το Δημόσιο χρέος έφτασε τα Ευρώ 273 δισεκατομμύρια από Ευρώ 2,2 δισεκατομμύρια που ήταν το 1981, ήτοι αύξηση 12.400% όταν το ακαθάριστο Εθνικό προϊόν αυξήθηκε μόνο κατά 2.900% από 8,2 δισεκατομμύρια ευρώ σε 238 δισεκατομμύρια την ίδια περίοδο. Βέβαια η χρηματοδότηση του χρέους καλύπτετο δια της εκτυπώσεως νέου χρήματος, της κατακόρυφης αυξήσεως του πληθωρισμού και των επιτοκίων πάνω από 30%.

Μετά την είσοδο της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση τα ελλείμματα χρηματοδοτούνταν από την διεθνή χρηματαγορά. Στην διαμόρφωση των ελλειμμάτων του προϋπολογισμού και του ισοζυγίου πληρωμών συνέβαλλαν ουσιαστικά δύο παράγοντες.

Η ελάχιστη ετήσια αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας στη μεταποίηση, 15% στην δεκαπενταετία 1995-2016, και στην εντυπωσιακά μεγάλη αύξηση του κόστους εργασίας στη μεταποίηση που ήταν 196% στην ίδια περίοδο, σύμφωνα με μελέτη του ΙΟΒΕ και του Κέντρου Εξαγωγικών Ερευνών. Αποτέλεσμα αυτής της οικονομικής πολιτικής ήταν ο μονόδρομος της υπογραφής των Μνημονίων I, II,και III το 2010, 2012 και 2015 για να αποφευχθεί η πτώχευση και η έξοδος της χώρας από το Ευρώ. Προφανώς εδώ επιβεβαιώνεται η ρήση «Αμαρτίες γονέων παιδεύουσι τέκνα» γιατί στη χώρα μας έχει εμπεδωθεί η έννοια ότι ¨το κέρδος είναι αμαρτία».

Τώρα θα μου πείτε. Καλά γιατί μας τα λέτε όλα αυτά. Μήπως δεν ξέρουμε ότι έχουμε μια βαθύτατη οικονομική ύφεση που διαρκεί για οκτώ χρόνια; Που η ανεργία έφτασε το 27% και στους νέους 55%;

Όντως έτσι είναι. Γι’ αυτό σας θυμίζω ους λόγους που μας οδήγησαν μέχρι εδώ. Όμως, η κάθε ανάλυση του παρελθόντος πρέπει να οδηγεί στην αναθεώρηση των δεδομένων και στην επεξεργασία προγραμμάτων εξόδου από την κρίση. Και ορθώς τίθεται το ερώτημα. Τι σχέση έχουν όλα αυτά με το θέμα που είναι προς εξέταση και ανάλυση, δηλαδή την «Πρωτοβουλία Οικονομικής Επιμορφώσεως;»

Στόχος μου είναι να επισημάνω την αναγκαιότητα της προσαρμογής των εκπαιδευτικών προγραμμάτων Οικονομικού περιεχομένου που στοχεύει στην ενημέρωση των πραγματικών στοιχείων της οικονομικής αναπτύξεως που βελτιώνει και την παραγωγή και την παραγωγικότητα και που είναι ο βασικότερος συντελεστής της ανελίξεως των εισοδημάτων, των αναγκαίων κοινωνικών παροχών και βέβαια της προστασίας της χώρας από κάθε ξένη επιβουλή.

Επομένως, το εκπαιδευτικό πρόγραμμα πρέπει να περιλαμβάνει την ανάλυση των δυνατοτήτων της χώρας, δεδομένων των παραγωγικών πόρων της οικονομίας, βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, τη διαμόρφωση των πολιτικών που είναι φιλικές προς τις επενδύσεις και το επιχειρείν.

Επισημαίνουμε την σπουδαία σημασία της αυξήσεως της παραγωγικότητας, γιατί μέσω αυτής βελτιώνεται το βιοτικό και κοινωνικό επίπεδο των πολιτών, την ανάγκη ενός σταθερού και ανταγωνιστικού φορολογικού καθεστώτος για μια δεκαετία, την μείωση του μεγέθους τους κράτους, τα πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα που έχουν οι επενδύσεις στην αύξηση των θέσεων εργασίας, των εισοδημάτων, των φορολογικών εισπράξεων του Δημοσίου και τη συμμετοχή του πολίτη στα κοινά, παράλληλα με ένα σταθερό δημοκρατικό οικονομικό και πολιτικό περιβάλλον.

Αυτά είναι μερικά από τα θέματα που πρέπει να αναπτυχθούν στην κατάρτιση των επιμορφωτικών προγραμμάτων που αφορούν στην λειτουργία της οικονομίας κάθε χώρας. Ιδιαίτερη σημασία έχουν τα προγράμματα που αφορούν στους νέους και μάλιστα αυτούς που είναι στο Λύκειο.

Στην διά βίου επιμόρφωση ή μετεκπαίδευση, έμφαση πρέπει να δίνεται στην καλύτερη ανάπτυξη και χρήση των υφισταμένων δεξιοτήτων με τις απαντήσεις της αγοράς εργασίας.Με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται η μεταρρύθμιση της οικονομικής επιμορφώσεως και των δεξιοτήτων, βελτιώνοντας τις προσδοκίες των πολιτών να παραμείνουν στην αγορά εργασίας σε όλη τη διάρκεια της εργασιακής τους ζωής.

Παράλληλα με τη βελτίωση των δεξιοτήτων η επιμόρφωση πρέπει να στοχεύει και στην κατανόηση της συμβολής στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας, της ελαστικοποίησης της εργασίας, των ιδιωτικοποιήσεων, της αξιολόγησης των συγκριτικών αποδόσεων μεταξύ των εργαζομένων και την αποτελεσματικότητα των Διοικήσεων τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον Δημόσιο τομέα.

Έχουμε πλέον ένα νέο οικονομικό περιβάλλον που καλούμαστε όλοι να συμμετάσχουμε δυναμικά. Η λέξη κλειδί, είναι η αύξηση της παραγωγικότητας για την ανάπτυξη και την ευημερία της κοινωνίας.

Αντίθετα, η προστασία των συντεχνιών, των κρατικών επιδοτήσεων, των δανειοληπτών που, παρά ότι μπορούν, αποφεύγουν να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους προς τις τράπεζες, οδηγούν στην ανάσχεση της οικονομικής αναπτύξεως, στην αποφυγή αναλήψεως επιχειρηματικού ρίσκου, στην στρέβλωση της αγοράς εργασίας και κεφαλαίου και στην αναστολή επιχειρηματικών πρωτοβουλιών.

Συμπερασματικά, η διά βίου οικονομική επιμόρφωση του εργατικού δυναμικού και ιδιαίτερα των νέων, συντελεί καταλυτικά στην αποδοχή της έννοιας του επιχειρείν και του ανταγωνισμού σε ένα οικονομικό περιβάλλον που διέπεται από κανόνες που περιορίζουν τις ακρότητες της αγοράς, ενθαρρύνει τις επενδύσεις και βελτιώνει τις δυνατότητες φορολογίας των επιχειρηματικών κερδών. Ίσως το πιο χειροπιαστό παράδειγμα της λειτουργίας μιας πλήρως ανταγωνιστικής βιομηχανίας είναι η ναυτιλία.

Παρά τους πολλούς κινδύνους που ενέχει και τον οξύτατο διεθνή ανταγωνισμό, η ελληνόκτητη ναυτιλία επιβίωσε, αναπτύχθηκε και κατέκτησε το 20% περίπου του παγκόσμιου εμπορικού στόλου και του 50% του εμπορικού στόλου της Ευρωπαϊκής Ενώσεως. Συνεπώς, η δημιουργία προγραμμάτων οικονομικής επιμορφώσεως συμβάλλει στην καλύτερη ενσωμάτωση στην αγορά εργασίας, στην ποιοτική αναβάθμιση των θέσεων εργασίας και στην γενικότερη οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη.

Αυτά είναι μερικά από τα θέματα που πρέπει να αναπτυχθούν στην κατάρτιση των επιμορφωτικών οικονομικών προγραμμάτων, ιδιαίτερα αυτά που αφορούν στους νέους.

Πρέπει οι νέοι να ενστερνισθούν την πρόκληση του επιχειρείν και την συνεχή βελτίωση των δεξιοτήτων τους.

Είναι αναγκαίο να συνειδητοποιηθεί το γεγονός ότι στην καριέρα που θα επιλέξουν για την παραγωγική ζωή τους θα αλλάξουν επάγγελμα ή εργασιακό περιβάλλον τουλάχιστον δύο ή τρεις φορές.

Σε ένα παγκοσμιοποιημένο οικονομικό περιβάλλον που έχει ήδη διαμορφωθεί και που θα επεκτείνεται διαρκώς, η προσαρμογή της χώρας είναι επιβεβλημένη.

Τη σπουδαιότητα και τη σημασία του κέρδους και της παραγωγικότητος περιγράφει σε άρθρο του στον Οικονομικό Ταχυδρόμο στις 19 Νοεμβρίου 1987 και ο σοσιαλιστής Ανδρέας Παπανδρέου.

«Σύμφωνα με την εμπειρία μας από το 1981, υπάρχουν δύο ζητήματα τα οποία νομίζω ότι πρέπει να εξετάσουμε σοβαρά.

Πρώτον, οι επιχειρηματίες λένε πως είναι σημαντικό για τις επιχειρήσεις, να προσλαμβάνουν και να απολύουν εργάτες. Ισχυρίζονται ότι, αν δεν έχουν αυτό το δικαίωμα, οι εργάτες δεν ενδιαφέρονται για την απόδοσή τους και ως αποτέλεσμα πέφτει η παραγωγικότητα. Αυτό το ζήτημα προφανώς έρχεται σε αντίθεση με την σοσιαλιστική έννοια της ασφαλούς απασχολήσεως και είναι ένα ευαίσθητο θέμα πολιτικής.

Αλλά όμως πρέπει να παραδεχθώ ότι η ανησυχία των επιχειρηματιών έχει κάποια βάση.

Οι επιχειρηματίες επίσης παραπονούνται επειδή δεν είναι αφορολόγητα τα επανεπενδυόμενα κέρδη. Πρέπει να αποδεχθώ το επιχείρημα αυτό, επειδή οι άλλες πολιτικές απέτυχαν να προσελκύσουν νέους επενδυτές.

Έχουμε προσφέρει επιδοτήσεις 50% για τους ξένους επιχειρηματίες προκειμένου να εγκαταστήσουν τις επιχειρήσεις τους στην Ελλάδα.

Ένας γνωστός Γερμανός κεφαλαιούχος μού είπε ευθέως:“Δεν μας ενδιαφέρουν οι επιδοτήσεις. Μας ενδιαφέρουν τα κέρδη.” Το θέμα είναι το κέρδος. Και είναι ένα θέμα επιβιώσεως για την ελληνική οικονομία.

Οι εργάτες το αντιλαμβάνονται αυτό. Εάν η Ελλάδα δεν μπορεί να προσελκύσει τις ξένες επενδύσεις για να χρηματοδοτήσει την συμμετοχή στην τεχνολογική επανάσταση, τότε είμαστε καταδικασμένοι να παραμείνουμε μία τουριστική χώρα. Οι νέοι μας θα μεταναστεύσουν και θα έχουμε έναν πληθυσμό γερόντων που θα φροντίζει τα ξενοδοχεία.»

Τέλος, είναι πλέον προφανές ότι η κερδοφορία των επιχειρήσεων και η αύξηση της παραγωγικότητας είναι οι πυλώνες που στηρίζουν διαχρονικά την βελτίωση των εισοδημάτων και των κοινωνικών αναγκών. Άρα δεν είναι θέμα ιδεολογιών, είτε αυτές είναι σοσιαλιστικές, είτε είναι φιλελεύθερες. Και δεν είναι νεοφιλελεύθερες, γιατί η έννοια αυτή είναι υπεραπλουστευμένος νεολογισμός.*

*Ο κ. Γεώργιος Καλαμωτουσάκης διετέλεσε τακτικός καθηγητής στο Πανεπιστήμιο “New York University, Graduate School of Business Administration” και Διευθύνων Σύμβουλος της Τράπεζας American Express.

Οι βλάβες που μπορεί να υποστούν τα μάτια αν κτυπηθούν από πυροτέχνημα είναι πολλές, διαφορετικές και συχνά απειλητικές για την όραση. Δυστυχώς είναι και αρκετά συνηθισμένες. Δεκάδες άνθρωποι τραυματίζονται κάθε χρόνο (παλαιότερη έρευνα τους είχε υπολογίσει σε περίπου 30 ετησίως στη χώρα μας) και πολλοί από αυτούς δεν ήταν οι χρήστες των πυροτεχνημάτων, αλλά απλώς τα άτομα που βρέθηκαν στο λάθος σημείο την λάθος ώρα.
Το επακόλουθο των τραυματισμών αυτών είναι απώλεια της όρασης για περίπου έναν στους 20 τραυματίες και μόνιμη μείωσή της για το σχεδόν 15%.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που είχε δώσει πριν από λίγα χρόνια στη δημοσιότητα το Χαμόγελο του Παιδιού, το 70% των ατυχημάτων με πυροτεχνήματα αφορά παιδιά ηλικίας 10-14 ετών, το 90% από τα οποία δεν βρίσκονταν υπό την επίβλεψη ενός ενήλικα όταν τραυματίσθηκαν.

Ανάλογη είναι η κατάσταση και σε άλλες χώρες. «Στις ΗΠΑ όπου ισχύουν πολύ αυστηροί περιορισμοί για τα πυροτεχνήματα, 1.300 άνθρωποι τραυματίζονται κάθε χρόνο στα μάτια από αυτά, παρά τις αλλεπάλληλες ενημερωτικές εκστρατείες και τις συστάσεις προς το κοινό», λέει ο χειρουργός-οφθαλμίατρος, Δρ. Αναστάσιος-Ι. Κανελλόπουλος MD, ιδρυτής και επιστημονικός διευθυντής του Ινστιτούτου Οφθαλμολογίας LaserVision και καθηγητής Οφθαλμολογίας στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης. «Τα πυροτεχνήματα είναι εκρηκτικές ύλες και επομένως ικανά να προκαλέσουν σοβαρούς τραυματισμούς. Ακόμα όμως κι αν είναι μικρός ο τραυματισμός, μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή λειτουργική αναπηρία, διότι τα μάτια είναι πολύ ευαίσθητα».

Το τι ακριβώς μπορεί να συμβεί περιγράφει γλαφυρά η περίπτωση μιας Αμερικανίδας, την οποία πρόσφατα δημοσιοποίησε η Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας.
Η γυναίκα αυτή ονομάζεται Stacy Young και τραυματίστηκε στο κεφάλι από πυροτέχνημα το 2000. Έπαθε κατάγματα σε πέντε σημεία του κρανίου της, έχασε το ένα μάτι της, το μισό της πρόσωπο κάηκε και απόμεινε χωρίς μαλλιά.

Η Stacy δεν είχε καμία σχέση με το πυροτέχνημα που την κτύπησε: συζητούσε με μια φίλη της καθισμένη στο γρασίδι, περίπου 90 μέτρα μακριά από το σημείο όπου οργανωνόταν ένα φαντασμαγορικό σόου. Δεν κατάλαβε ποτέ πως ακριβώς κτύπησε. Το μόνο που ξέρει είναι ότι ξαφνικά άκουσε τον ήχο του πυροτεχνήματος, μετά το «μπαμ» και ξαφνικά δεν έβλεπε τίποτα.

Στα χρόνια που μεσολάβησαν χρειάσθηκε έξι μεγάλα χειρουργεία για να διορθώσουν οι γιατροί τις βλάβες στο κρανίο της (της τοποθέτησαν 30 πλάκες τιτανίου μεγέθους η κάθε μία όσο ένα γραμματόσημο, για να αναπλάσουν τα κατεστραμμένα σημεία), να αποκαταστήσουν τον οφθαλμικό κόγχο του αριστερού ματιού και να αφαιρέσουν το μάτι αυτό (δεν μπόρεσαν να το σώσουν και έτσι της τοποθετήθηκε προσθετικό).

Κάποια στιγμή, όμως, άρχισαν οι επιπλοκές και στο δεξιό της μάτι.
Η δύναμη της έκρηξης επηρέασε τον αμφιβληστροειδή της και άρχισε να δημιουργείται ουλή (ουλώδης ιστός) η οποία έπειτα από λίγα χρόνια άρχισε να θολώνει την όρασή της. «Επειδή ο αμφιβληστροειδής φέρει τα φωτοευαίσθητα κύτταρα (ραβδία και κωνία), αν καλυπτόταν εξ ολοκλήρου από τον ουλώδη ιστό, η Stacy θα τυφλωνόταν», εξηγεί ο Δρ. Κανελλόπουλος.

Για να διορθώσει το πρόβλημα, ο χειρουργός της, Dr. Albert M. Maguire, καθηγητής Οφθαλμολογίας στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια, αφαίρεσε το υαλώδες σώμα (το «τζελ» που υπάρχει μέσα στο μάτι) και στη συνέχεια έκανε απόξεση στον ουλώδη ιστό για να τον απομακρύνει και να αποκαταστήσει την όρασή της.

Λίγα χρόνια αργότερα, όμως, η Stacy παρουσίασε πάλι πρόβλημα στην όρασή της, η οποία άρχισε να θολώνει. Για αρκετό καιρό απέφευγε να απευθυνθεί σε έναν οφθαλμίατρο, διότι φοβόταν τι θα της έλεγε, αλλά όταν τελικά η κατάστασή της έφτασε στο απροχώρητο, αναγκάστηκε να το κάνει.
Αυτή τη φορά, η διάγνωση ήταν καταρράκτης ο οποίος αναπτύχθηκε εξαιτίας του κτυπήματος και έπρεπε να αφαιρεθεί επειγόντως.
«Συνήθως η εγχείρηση για τον καταρράκτη δεν είναι ριψοκίνδυνη, αλλά επειδή η Stacy τον είχε πάθει από τραυματισμό και είχε ήδη χειρουργηθεί στον αμφιβληστροειδή, η εγχείρησή της ήταν πιο πολύπλοκη», σχολιάζει ο Δρ. Κανελλόπουλος.

Και πάλι, όμως, όλα πήγαν καλά και η Stacy όχι μόνο ανέκτησε ικανοποιητική όραση, αλλά σήμερα βλέπει καλύτερα απ’ ό,τι μετά την επέμβαση στον αμφιβληστροειδή της.

Παρά την εκπληκτική πρόοδό της, όμως, δεν είναι πια η γυναίκα που ήταν πριν από 17 χρόνια. «Δεν είμαι πια ανεξάρτητη όπως τότε, δεν μπόρεσα να ξαναδουλέψω σαν νοσηλεύτρια, δεν έκανα άλλο παιδί γιατί υπήρχε φόβος να πάθω εγκεφαλικό από τα τραύματα στο κεφάλι μου, ενώ πρέπει να έχω συνέχεια το νου μου μήπως παρουσιάσω κάποια νέα επιπλοκή», είπε. «Έχω συμβιβαστεί όμως με όλ’ αυτά και επίσης έχω κερδίσει πολλά από την περιπέτειά μου. Έχω γίνει καλύτερος άνθρωπος, έχω αποκτήσει μεγαλύτερη συναίσθηση, ξέρω τι θα πει να χάνεις ένα μεγάλο κομμάτι του εαυτού σου και όταν λέω στους φίλους μου “ξέρω πως νιώθεις”, εννοώ την κάθε λέξη».
Όταν, όμως, ακούει τον ήχο πυροτεχνημάτων, τρέμει ολόκληρη - τονίζει πως «όποιος νομίζει πως παίζοντας με τα πυροτεχνήματα θα είναι ο “κουλ” τύπος σε οποιαδήποτε γιορτή, κάνει λάθος. Είναι πιθανό να αποδειχτεί εκείνος που θα σημαδέψει για πάντα μια ζωή».

«Τα πυροτεχνήματα δεν είναι παιχνίδι και πρέπει να πάψουν να αντιμετωπίζονται σαν να είναι», τονίζει ο Δρ. Κανελλόπουλος. «Δυστυχώς κάθε χρόνο ειδικά τις μέρες του Πάσχα, αντιμετωπίζουμε τραυματισμούς κυρίως σε παιδιά και νέους ανθρώπους. Τονίζουμε ότι τα πυροτεχνήματα πρέπει να χρησιμοποιούνται με σύνεση και μόνο από ειδικούς και σε οργανωμένες εκδηλώσεις, με τον κόσμο να βρίσκεται σε απόσταση τουλάχιστον 150 μέτρων».

Το σύστημα λέγεται Optos και χρησιμοποιεί την τελευταία λέξη στην απεικονιστική του αμφιβληστροειδούς, την λεγόμενη απεικόνιση υπερευρέως πεδίου, η οποία με μία και μόνο λήψη δημιουργεί έγχρωμη εικόνα ακόμα και 200 μοιρών του χιτώνα που αντιστοιχεί σχεδόν σε όλη την εσωτερική επιφάνειά του.

Αυτό είναι εφικτό με το συνδυασμό κατόπτρων και πολλαπλών απεικονιστικών μεθόδων, μερικές από τις οποίες είναι ο αυτοφθορισμός, η αγγειογραφία με φλουοροσκεΐνη και η αγγειογραφία με το πράσινο της ινδοκυανίνης.

Η πιο συναρπαστική λεπτομέρεια της τεχνολογίας αυτής είναι ότι δεν απαιτεί διαστολή της κόρης του ματιού (μυδρίαση) που είναι αναμφισβήτητα η μεγαλύτερη «αγγαρεία» της πλήρους οφθαλμολογικής εξέτασης και ο πιο συχνός λόγος για την μη πραγματοποίησή της τόσο από πλευράς ασθενούς, όσο και συχνά από πλευράς οφθαλμιάτρου. Η μυδρίαση απαιτεί μισή έως μία ώρα αναμονής μετά την ενστάλλαξη ειδικών σταγόνων και θολώνει την όραση για 4 έως 6 ώρες!

Με το νέο σύστημα όμως και χωρίς να γίνει αυτή η διαδικασία, ο οφθαλμίατρος μπορεί να δει την περιφέρεια του αμφιβληστροειδούς ακόμα και σε μικρά παιδιά, με αποτέλεσμα να διαγιγνώσκει νωρίτερα και, το κυριότερο, να εντοπίζει εγκαίρως την εξέλιξη πιθανών, σοβαρών οφθαλμοπαθειών, όπως η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, η ραγοειδίτιδα, ρωγμές και πρόωρες αποκολλήσεις αμφιβληστροειδή, οι αγγειακές αποφράξεις και οι όγκοι, η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας κ.ά. Επιπλέον, η νέα τεχνολογία είναι ιδανική για τη μετεγχειρητική παρακολούθηση της αποκόλλησης του αμφιβληστροειδούς και άλλων παθήσεων.

Ο αμφιβληστροειδής χιτώνας βρίσκεται στο πίσω μέρος του ματιού (στον βυθό) και παίζει καθοριστικό ρόλο στην όραση αφού φέρει τα εξειδικευμένα κύτταρα (λέγονται ραβδία και κωνία) που υποδέχονται το φως και το «προωθούν» στο οπτικό νεύρο για να μετατραπεί στον εγκέφαλο σε εικόνες. Το κεντρικό τμήμα του αμφιβληστροειδούς λέγεται ωχρά κηλίδα, η εκφύλιση της οποίας αποτελεί κύρια αιτία τύφλωσης των ηλικιωμένων.

«Το σύστημα Optos είναι μία επαναστατική, εύχρηστη συσκευή που μας επιτρέπει να ελέγχουμε πολύ μεγαλύτερο τμήμα του αμφιβληστροειδούς απ’ ό,τι με τα συμβατικά απεικονιστικά μηχανήματα», λέει ο επιστημονικός διευθυντής του Οφθαλμολογικού Ινστιτούτου LaserVision Δρ. Αναστάσιος-Ι. Κανελλόπουλος, καθηγητής Οφθαλμολογίας στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης και πρόεδρος της Διεθνούς Εταιρείας Διαθλαστικής Χειρουργικής για την Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας (ISRS/ΑΑΟ). «Είναι συμπαγές και επιτραπέζιο, επομένως δεν χρειάζεται πολύ χώρο για να τοποθετηθεί, ενώ κάθε μία από τις απεικονιστικές μεθόδους που ενσωματώνει επιτελεί και ένα συγκεκριμένο έργο. Για παράδειγμα, η αγγειογραφία με το πράσινο της ινδοκυανίνης χρησιμοποιείται για την απεικόνιση των αγγείων του χοριοειδούς χιτώνα, γεγονός απαραίτητο για τη σωστή διάγνωση, τη διαχείριση και τη θεραπεία παθήσεων όπως η νεοαγγειακή ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς».

Η εφαρμογή της εξέτασης, όπως προαναφέραμε, δεν απαιτεί διαστολή της κόρης του ματιού με ειδικό κολλύριο, ενώ η ταχύτητα με την οποία σαρώνει το μάτι η ακτίνα λέιζερ του συστήματος, με τη χρήση ειδικών κατόπτρων, επιτρέπει να δημιουργηθεί γρήγορα μία αψεγάδιαστη εικόνα του αμφιβληστροειδούς και των αγγείων του.
Επειδή, εξάλλου, στο σύστημα είναι ενσωματωμένη και μία άλλη τεχνολογία, που λέγεται οφθαλμοσκόπηση με λέιζερ σάρωσης, ο οφθαλμίατρος μπορεί να απεικονίσει τον αμφιβληστροειδή ακόμα κι αν υπάρχουν εμπόδια, όπως το θόλωμα του οφθαλμικού φακού που οφείλεται στον καταρράκτη.

«Οι οφθαλμίατροι πρέπει να εξετάσουν λεπτομερώς τις εσωτερικές δομές του ματιού για να μπορέσουν να λάβουν σωστές κλινικές αποφάσεις, είτε αυτό αφορά τη διάγνωση μιας ασθένειας είτε το σχεδιασμό, τη συνέχιση ή την τροποποίηση μιας θεραπείας», τονίζει ο Δρ. Κανελλόπουλος. «Εξίσου σημαντικός είναι ο λεπτομερής έλεγχος και μετά το πέρας κάποιας θεραπείας, στο πλαίσιο της παρακολούθησης του ασθενούς για τον έγκαιρο εντοπισμό τυχόν υποτροπών ή νέων προβλημάτων. Σε όλ’ αυτά μπορεί να μας βοηθήσει το νέο σύστημα, το οποίο έχουμε ήδη φέρει στη χώρα μας».

Το νέο σύστημα πρωτοπαρουσιάστηκε το 2014 στο σημαντικότερο οφθαλμολογικό συνέδριο του κόσμου, το AAO 2014, ενώ η ευρεία διάθεσή του παγκοσμίως άρχισε τον Μάιο του 2015. Οι έως τώρα μελέτες με αυτό έδειξαν ότι μπορεί να έχει σημαντικές κλινικές εφαρμογές.

Στην περίπτωση της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας, για παράδειγμα, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ ανακάλυψαν ότι ο αμφιβληστροειδής μπορεί περιφερειακά να έχει περισσότερα προβλήματα απ’ ό,τι στο κέντρο του και πως, όταν συμβαίνει αυτό, οι ασθενείς τείνουν να παρουσιάζουν ταχύτερη εξέλιξη της νόσου τους.

Αντίστοιχα, το νέο σύστημα επιτρέπει την εύκολη ανίχνευση προβλημάτων όπως η συσσώρευση ιζημάτων(drusen), η ατροφία και οι χρωστικές αλλοιώσεις που είναι πολύ συχνές στους ασθενείς με ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας. Οι έως τώρα μελέτες έχουν δείξει πως όταν υπάρχει υπεραυτοφθορισμός στην περιφέρεια του αμφιβληστροειδούς, ο ασθενής είναι πιθανότερο να πάσχει από προχωρημένη ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς, γεγονός που σημαίνει ότι «ίσως η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς δεν είναι μία πάθηση μόνο του κεντρικού τμήματος του αμφιβληστροειδούς, αλλά αφορά ολόκληρο το χιτώνα», λέει ο Δρ. Κανελλόπουλος.

Σημαντικά οφέλη έχουν βρεθεί και σε άλλες οφθαλμοπάθειες, όπως η ραγοειδίτιδα που είναι μια μορφή φλεγμονής στο μάτι. Μερικοί ασθενείς έχουν σχετικά λίγες βλάβες στο οπίσθιο τμήμα του ματιού αλλά έχουν πολλές στην περιφέρεια του αμφιβληστροειδούς, η οποία μέχρι τώρα δεν απεικονιζόταν καλά και έτσι δεν μπορούσε να ξέρει ο οφθαλμίατρος αν η νόσος είναι ενεργή ή όχι.

Και μετεγχειρητικά, όμως, το σύστημα παρέχει πολλά οφέλη, αφού μέσα σε 1-2 δευτερόλεπτα και χωρίς να γίνει διαστολή της κόρης του ματιού μπορεί για παράδειγμα να ελεγχθεί η πορεία μιας εγχείρησης καταρράκτης ή ενός yag λέιζερ.

Ένα άλλο όφελος είναι ότι οι υψηλής ευκρίνειας εικόνες που λαμβάνονται είναι ιδανικές για την ενημέρωση των ασθενών, πολλοί από τους οποίους κατανοούν καλύτερα τι τους συμβαίνει ότι το βλέπουν με σαφήνεια σε μία έγχρωμη εικόνα, η οποία κατά κάποιο τρόπο αποτελεί τρισδιάστατη απεικόνιση του ματιού.

«Τα έως τώρα στοιχεία δείχνουν ότι οι πληροφορίες που μπορούμε να συλλέξουμε από την περιφέρεια του αμφιβληστροειδούς είναι εξαιρετικά πολύτιμες ενώ η προσωπική μου εμπειρία από τη Νέα Υόρκη είναι συναρπαστική, αφού η πλήρης οφθαλμολογική εξέταση μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσα σε μόλις 15 λεπτά», προσθέτει ο Δρ. Κανελλόπουλος. Και συνεχίζει:

«Ακόμα και ο πιο έμπειρος χειρουργός-οφθαλμίατρος πρέπει να συνδυάσει στην αντίληψή του τις εικόνες της εκτενούς βυθοσκόπησης, που είναι επίπονη και για τον ασθενή αλλά και για τον εξεταστή. Με το Optos, όμως, προκύπτει μία ενιαία εικόνα για λεπτομερή επισκόπηση και τεκμηρίωση, που αλλάζει πλέον τα δεδομένα που διδάχθηκα στις ΗΠΑ και εφαρμόζω προσωπικά τα τελευταία 24 έτη της κλινικής μου εμπειρίας. Είμαστε ιδιαίτερα ενθουσιασμένοι που αυτή η τεχνολογία είναι πια διαθέσιμη εδώ και έξι μήνες και στην Ελλάδα».

Σε νέα μελέτη περιγράφουν τις περιπτώσεις τεσσάρων αγοριών, ηλικίας 9 έως 16 ετών, των οποίων το παιχνίδι με δείκτη λέιζερ είχε ως συνέπεια σοβαρό τραυματισμό του αμφιβληστροειδούς, του χιτώνα που βρίσκεται στο πίσω μέρος του ματιού και περιέχει τα φωτοευαίσθητα κύτταρα χάρη στα οποία βλέπουμε.

Οι περιπτώσεις αυτές φέρνουν στο προσκήνιο έναν κίνδυνο για τον οποίο οι γιατροί προειδοποιούν εδώ και δύο δεκαετίες, αλλά εξακολουθούν να μην λαμβάνουν σοβαρά υπόψη οι περισσότεροι γονείς και τα παιδιά τους: ότι τα λέιζερ κρύβουν σοβαρούς κινδύνους για την όραση ακόμα και όταν βρίσκονται σε παιχνίδια.
Τέτοιου είδους gadgets και παιχνίδια πωλούνται στην Ελλάδα, όπως και σε πολλές άλλες χώρες, σε καταστήματα παιχνιδιών, στο διαδίκτυο, ακόμα και από πολλούς πλανώδιους πωλητές.

«Κάποτε πιστεύαμε ότι οι τραυματισμοί των ματιών με λέιζερ έχουν μία πιθανότητα στο εκατομμύριο να συμβούν, αλλά όσο εξαπλώνεται η χρήση τους αναφέρονται ολοένα περισσότερα περιστατικά» λέει ο Δρ. Αναστάσιος-Ι. Κανελλόπουλος, καθηγητής Οφθαλμολογίας στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, επιστημονικός διευθυντής του Οφθαλμολογικού Ινστιτούτου LaserVision στην Αθήνα και πρόεδρος της Διεθνούς Εταιρείας Διαθλαστικής Χειρουργικής (ISRS). «Το πρόβλημα οφείλεται εν μέρει στις αναξιόπιστες επισημάνσεις πολλών από αυτά.

Στην Αυστραλία, όπου έχει θεσμοθετηθεί μέγιστη ισχύς 1 milliWatt για τα λέιζερ πόιντερς, έγινε πρόσφατα μια πολύ ενδιαφέρουσα έρευνα. Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης αγόρασαν οκτώ πράσινα και κόκκινα λέιζερ πόιντερς από καταστήματα και από το Ίντερνετ, τα οποία ανέγραφαν ότι είχαν ισχύ κάτω από 5 milliWatts. Όταν τα εξέτασαν στο εργαστήριο ανακάλυψαν ότι πολλά από αυτά είχαν στην πραγματικότητα πολλαπλάσια ισχύ, η οποία είναι εξαιρετικά επικίνδυνη. Μάλιστα στα πράσινα λέιζερ πόιντερ κυμαινόταν από 51 έως 127 milliWatts (!) δηλαδή ήταν απόλυτα καταστροφική για τους ιστούς. Αντίστοιχη αμερικανική έρευνα είχε βρει στο εμπόριο λέιζερ πόιντερ με ισχύ 66,5 milliWatts».

Ο αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων & Φαρμάκων (FDA) που θέτει τις προδιαγραφές στις ΗΠΑ για οτιδήποτε μπορεί να επηρεάσει την υγεία συμπεριλαμβανομένων όλων των λέιζερ, έχει θεσπίσει ως ανώτατο επιτρεπτό όριο ισχύος των λέιζερ πόιντερς τα 5 milliWatts. Η προμήθεια όμως των λέιζερ μέσω Ίντερνετ ως φαίνεται διευκολύνει την αγορά συσκευών υψηλότερης ισχύος, αφού ο έλεγχος σε ό,τι παραγγέλνουμε μέσω διαδικτύου είναι πολύ πιο δύσκολος, προσθέτει ο καθηγητής.

Θερμικό έγκαυμα
Στη νέα μελέτη, επιστήμονες από τη Μινεάπολη περιγράφουν αναλυτικά τις βλάβες στην όραση των τεσσάρων αγοριών όταν κοίταξαν απευθείας την ακτίνα λέιζερ ή την αντανάκλασή της μέσα από καθρέφτη.
Όπως γράφουν οι γιατροί στο περιοδικό Pediatrics, τα αγόρια παρουσίασαν βλάβες συμβατές με θερμικό έγκαυμα στην ωχρά κηλίδα (είναι το κεντρικό σημείο του αμφιβληστροειδή) στο ένα ή και στα δύο μάτια, που εκδηλώθηκαν με απώλεια κεντρικής όρασης, κεντρικό σκότωμα (λέγεται και «τυφλό σημείο» και είναι το κενό στο οπτικό πεδίο) και μεταμορφοψία (τα αντικείμενα φαίνονται παραμορφωμένα).

Όταν οι γιατροί εξέτασαν τα αγόρια διαπίστωσαν ότι είχαν μειωμένη οπτική οξύτητα και διάφορες δομικές αλλοιώσεις στα μάτια, οι οποίες δυστυχώς στα τρία από αυτά ήταν μη αναστρέψιμες.

«Οι κίνδυνοι που απειλούν το παιδί αν κοιτάξει το λέιζερ, εξαρτώνται από το σημείο του αμφιβληστροειδούς όπου θα κτυπήσει η ακτίνα» εξηγεί ο Δρ. Κανελλόπουλος. «Αν το λέιζερ τον κτυπήσει με γωνία, μπορεί να μην πάθει τίποτα και το παιδί να είναι εντελώς ασυμπτωματικό, αλλά αν τον κτυπήσει απευθείας στο κέντρο του, δηλαδή στην ωχρά κηλίδα, μπορεί να υπάρξει αμέσως δραματική απώλεια της όρασης που ποτέ δεν θα επανέλθει. Δυστυχώς τα περισσότερα ατυχήματα με λέιζερ αφορούν την ωχρά κηλίδα, διότι εκ φύσεως το ανθρώπινο μάτι και ο οπτοκινητικός μηχανισμός (δηλαδή το να στραφεί το βλέμμα μας και η προσοχή μας σε κάτι ενδιαφέρον) εστιάζουν σε αυτήν τα περισσότερα οπτικά ερεθίσματα».

Οι θεραπευτικές επιλογές για τέτοιου είδους τραυματισμούς είναι πολύ περιορισμένες. Ουσιαστικά ο γιατρός δεν μπορεί να κάνει πολλά πέρα από μια τακτική παρακολούθηση και ίσως κάποια εγχείρηση για να αντιμετωπιστούν τυχόν επιπλοκές από το αρχικό τραύμα, επομένως η πρόληψη είναι ο μοναδικός τρόπος προστασίας της όρασης.

«Τα πράγματα είναι απλά: αν αγοράσετε λέιζερ, μην το κοιτάτε απευθείας, μην σημαδεύετε με αυτό άλλα άτομα, μην σημαδεύετε καθρέφτες ή άλλες αντανακλαστικές επιφάνειες, και βεβαίως μην σημαδεύετε αυτοκίνητα, σκάφη ή αεροπλάνα» συνιστά ο Δρ. Κανελλόπουλος. «Αυτό ισχύει όποια ισχύ κι αν αναγράφει, ακόμα κι αν αυτή βρίσκεται κάτω από το θεωρούμενο ως όριο ασφαλείας των 5 milliWatts. Αν υπάρξει τραυματισμός, δεν είναι πολλά αυτά που μπορούμε να κάνουμε. Να θυμάστε επίσης ότι η ακτίνα τους παραμένει ισχυρή και λαμπερή για πολλά μέτρα ή και χιλιόμετρα ακόμα από την πηγή της, επομένως ο κίνδυνος είναι πάντοτε υπαρκτός. Αν εξάλλου το λέιζερ που προμηθευτήκατε δεν φέρει επισήμανση για την ισχύ του, θεωρήστε το εξ ορισμού επικίνδυνο και φροντίστε να απαλλαγείτε από αυτό».

«Τα στοιχεία αυτά είναι ελπιδοφόρα, τόσο για τους ασθενείς με wAMD, όσο και για τους θεράποντες ιατρούς, οι οποίοι θα υποδεχθούν θερμά την ανακοίνωση των πρώτων αντιπροσωπευτικών αποτελεσμάτων από την καθημερινή κλινική πρακτική. Τα ευρήματα αυτά καταδεικνύουν την αποτελεσματικότητα του διαλύματος στην καθημερινή κλινική πράξη και συνάμα επιβεβαιώνουν στους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης ότι έχουν διαλέξει μια θεραπευτική επιλογή με προβλέψιμα αποτελέσματα», δήλωσε ο καθηγητής Michel Weber, MD, PhD, Επικεφαλής του Οφθαλμολογικού Τμήματος στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Νάντης, στη Γαλλία.

«Εάν συμπεριλάβουμε και τα ανακοινωθέντα στο παρελθόν Δεδομένα Καθημερινής Κλινικής Πρακτικής από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία, τη Σουηδία και την Ιαπωνία, τα αποτελέσματα της μελέτης RAINBOW, φαίνεται ότι το διάλυμα είναι η πρώτη θεραπεία αναστολής του παράγοντα VEGF στην wAMD, η οποία φαίνεται να επιδεικνύει οφέλη που εμφανίζονται σε τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές στην καθημερινή κλινική πράξη», πρόσθεσε ο Δρ Patrick Bussfeld, επικεφαλής του τμήματος Οφθαλμολογίας στην Bayer. "Βρίσκονται σε εξέλιξη προγράμματα Μελετών Καθημερινής Κλινικής Πρακτικής με περισσότερους από 20.000 ασθενείς, σε 15 χώρες και γι 'αυτό ανυπομονούμε να δούμε περισσότερα στοιχεία και πληροφορίες τόσο από το πρόγραμμά μας, καθώς και από ανεξάρτητες μελέτες».

O αγγειακός ενδοθηλιακός αυξητικός παράγοντας (VEGF) είναι μία πρωτεΐνη φυσικά παραγόμενη στον οργανισμό. Ο φυσιολογικός ρόλος της σε έναν υγιή οργανισμό είναι να επάγει το σχηματισμό νέων αιμοφόρων αγγείων (αγγειογένεση) που υποστηρίζουν την ανάπτυξη των ιστών και των οργάνων του σώματος. Επίσης, σχετίζεται με τη μη φυσιολογική ανάπτυξη νέων αιμοφόρων αγγείων στο μάτι, τα οποία εμφανίζουν μη φυσιολογική αυξημένη διαπερατότητα που οδηγεί σε οίδημα.

Η αφλιβερσέπτη είναι μια ανασυνδυασμένη πρωτεΐνη σύντηξης που αποτελείται από τμήματα των εξωκυτταρικών περιοχών των υποδοχέων1 και 2 του ανθρώπινου VEGF συντετηγμένα στο τμήμα Fc του ανθρώπινου IgG1 και περιέχεται σε ένα ισοωσμωτικό διάλυμα, κατάλληλο για έγχυση εντός του υαλώδους. Η αφλιβερσέπτη δρα ως διαλυτός «παραπλανητικός» υποδοχέας που δεσμεύει τον VEGF-A με υψηλότερη συγγένεια από ό,τι οι φυσικοί του υποδοχείς και μπορεί με τον τρόπο αυτό να αναστείλει τη σύνδεση με και ενεργοποίηση αυτών των συγγενών υποδοχέων VEGF.