Η Ελλάδα συγκαταλέγεται σταθερά στις κορυφαίες χώρες της Ευρώπης τόσο ως προς την παραγωγή όσο και ως προς τον αριθμό των επαγγελματιών του κλάδου.

Περισσότεροι από 20.000 μελισσοκόμοι, με συνολικό δυναμικό 2,2 εκατομμυρίων κυψελών, εκτιμάται ότι παράγουν ετησίως 15.000 έως 20.000 τόνους μελιού. Η χώρα μας, μάλιστα, διαθέτει τις περισσότερες κυψέλες ανά κάτοικο στην Ευρώπη, επιβεβαιώνοντας τη βαθιά παράδοση και τη δυναμική του ελληνικού μελισσοκομικού τομέα.

«Η μελισσοκομία έχει έντονο κοινωνικό και οικονομικό αποτύπωμα, ειδικά σε ορεινές, νησιωτικές και μειονεκτικές περιοχές», ανέφερε ο γενικός γραμματέας Αγροτικής Πολιτικής, Σπύρος Πρωτοψάλτης, τονίζοντας ότι «το ελληνικό μέλι – από το πευκόμελο και το θυμαρίσιο μέχρι τα μονοανθικά και τα ιδιαίτερα τοπικά προϊόντα – έχει κερδίσει τη θέση του στις αγορές, αλλά κυρίως στην καθημερινή διατροφή των Ελλήνων».

Ο κ. Πρωτοψάλτης σημειώνει ότι τα τελευταία χρόνια η Πολιτεία και το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων προσπαθούν να στηρίξουν τον κλάδο με τρόπο ουσιαστικό, όχι απλώς τυπικό. Στο νέο πλαίσιο της ΚΑΠ, η μελισσοκομία απέκτησε το πρώτο της Τομεακό Πρόγραμμα, προϋπολογισμού 61,6 εκατ. ευρώ για την πενταετία.

Η απορρόφηση αγγίζει το 99%, κάτι που όπως λέει «αποδεικνύει ότι οι πόροι φτάνουν πραγματικά στους δικαιούχους».

Επιπλέον, το πρόγραμμα καλύπτει ένα μεγάλο φάσμα δράσεων όπως εκπαίδευση και συμβουλευτική για επαγγελματισμό και σύγχρονες πρακτικές, επιτήρηση ασθενειών, όπως το μικρό σκαθάρι της κυψέλης, ενίσχυση της νομαδικής μελισσοκομίας και του εξοπλισμού, αναλύσεις ποιότητας σε διαπιστευμένα εργαστήρια, εφαρμοσμένη έρευνα σε συνεργασία με επιστήμονες αλλά και προώθηση και μάρκετινγκ του ελληνικού μελιού στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

«Παράλληλα, ειδικά για τα μικρά νησιά του Αιγαίου υπάρχουν πρόσθετες ενισχύσεις, αναγνωρίζοντας ότι η μελισσοκομία είναι συχνά “στήριγμα” για μικρές νησιωτικές κοινωνίες», λέει ο κ. Πρωτοψάλτης.

Το επόμενο βήμα του μελισσοκομικού κλάδου είναι η μετάβαση στην ψηφιακή εποχή. Το Εθνικό Ηλεκτρονικό Μελισσοκομικό Μητρώο και η Ατομική Ψηφιακή Ταυτότητα δίνουν για πρώτη φορά μια καθαρή εικόνα για το ποιοι είναι οι μελισσοκόμοι και πόσες κυψέλες υπάρχουν.

«Πάνω σε αυτό το υπόβαθρο αναπτύσσεται το “e-honey”, μια πλατφόρμα που θα επιτρέπει ιχνηλασιμότητα σε όλη την αλυσίδα παραγωγής και διακίνησης μελιού, θα ενισχύει τον έλεγχο στις εισαγωγές και θα προστατεύει τον καταναλωτή από φαινόμενα νοθείας. Ήδη, σε συνεργασία με το υπουργείο Ανάπτυξης, γίνονται αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο ώστε τα νέα εργαλεία να λειτουργήσουν στην πράξη», επισημαίνει ο κ. Πρωτοψάλτης.

Στα Sandhills της Βόρειας Καρολίνας, ανάμεσα στο Ράλεϊ και το αθλητικό κέντρο Σάρλοτ, οι επισκέπτες συχνά αγνοούν το σπάνιο οικοσύστημα στο οποίο εισέρχονται. Εκεί όπου κάποτε ο Ατλαντικός Ωκεανός έφτανε μέχρι τα βουνά Uwharrie, η άμμος που άφησε πίσω του χάρισε στην περιοχή το όνομά της.

Το περιβάλλον αυτό φιλοξενεί μοναδικά είδη όπως το νότιο φίδι hognose και τον βάτραχο Carolina gopher, τα οποία κινδυνεύουν να εξαφανιστούν. Ωστόσο, ο μεγαλύτερος γρίφος της περιοχής είναι το μοβ μέλι, ένα σπάνιο προϊόν που προβληματίζει επιστήμονες, γαστρονόμους και θεωρητικούς συνωμοσίας λόγω της μυστηριώδους απόχρωσής του.

Εδώ βρίσκεται το διάσημο Pinehurst Golf Resort, το αποκαλούμενο «λίκνο του αμερικανικού γκολφ», ενώ δεν λείπουν τα κέντρα ιππασίας όπως το Southern Pines και τα ατελείωτα μονοπάτια για πεζοπορία και ιππασία. Στο Drowning Creek, καγιάκερ απολαμβάνουν μια γραφική διαδρομή 13 μιλίων μέσα στη φύση.

Η περιοχή φημίζεται για το παραδοσιακό κυνήγι ελαφιών, γαλοπουλιών και πάπιας, με προστατευμένες εκτάσεις αφιερωμένες στη διατήρηση της άγριας ζωής. Τα πευκοδάση longleaf είναι από μόνα τους ένα μαγευτικό τοπίο, ιδανικό για παρατήρηση απειλούμενων ειδών όπως ο κόκκινος δρυοκολάπτης και ο φαλακρός αετός.

Το ανεξήγητο φαινόμενο του μοβ μελιού

Ωστόσο, για πολλούς ταξιδιώτες, η κορυφαία εμπειρία είναι το κυνήγι του μυστηριώδους μοβ μελιού. Αν οι συνθήκες είναι ιδανικές και ο συγχρονισμός τέλειος, οι μελισσοκόμοι ανακαλύπτουν στις κυψέλες τους όχι μόνο το χρυσό μέλι αλλά και ένα σπάνιο βιολετί ποτάμι, όπως μεταδίδει το BBC.

Ο Don Dees, ιδιοκτήτης του Dees Bees στο Aberdeen, προσφέρει το μοβ μέλι μέσω της ιστοσελίδας του, αλλά εξαντλείται γρήγορα. Καθώς δεν υπάρχει καμία εγγύηση για τη φετινή συγκομιδή, προτρέπει τους ενδιαφερόμενους να παρακολουθούν τη σελίδα του στο Facebook από τα μέσα Ιουλίου.

Όπως τονίζουν εκπρόσωποι των μελισσοκόμων δεν έχει γίνει απολύτως τίποτα για την ενίσχυση του κλάδου και του ζωϊκού κεφαλαίου των μελισσών που είναι στα όρια της λιμοκτονίας, την ώρα που σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες όπως η Κύπρος και η Ιταλία έχουν εγκριθεί ενισχύσεις από την Κομισιόν.

Σαφές μήνυμα στους ευρωπαίους καταναλωτές ο πρόεδρος της Ένωσης Ευρωπαίων Επαγγελματικών Μελισσοκόμων (ΕΡΒΑ). Με ένα τριαντάλεπτο βίντεο, ο Μπέρναρντ Χόιβελ, σημειώνει πως το 80% του μελιού στα ράφια της Ευρώπης είναι νοθευμένο, κάτι που μπορεί κανείς να υποψιαστεί και από την τιμή πώλησης αυτών των «μελιών», που είναι σημαντικά χαμηλότερη από το κόστος παραγωγής του μελιού στην Ευρώπη.

Ιδιαίτερα αποκαλυπτικά είναι και τα στοιχεία για τις τιμές των μελιών που κυκλοφορούν στην αγορά. Σύμφωνα με στοιχεία από τις ευρωπαϊκές συνεταιριστικές οργανώσεις Copa-Cogeca, το πρώτο εξάμηνο του 2024, η μέση τιμή του μελιού που εισάγεται στην ΕΕ ήταν μόλις 2,17 ευρώ ανά κιλό, μια πτώση 14% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Το κινεζικό και το ουκρανικό μέλι αντιπροσωπεύουν πάνω από το 70% αυτών των εισαγωγών, με συγκλονιστικά χαμηλές τιμές 1,28 ευρώ/κιλό και 1,75 ευρώ/κιλό, αντίστοιχα.

Εν τω μεταξύ, η παραγωγή ενός κιλού μελιού κοστίζει μεταξύ 3 και 4 ευρώ. Με αυτό το τεράστιο χάσμα τιμών, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι το μέλι συσσωρεύεται στις αποθήκες, απούλητο. Ταυτόχρονα, δημιουργούνται εύλογα ερωτηματικά, πώς το μέλι μπορεί να πωλείται τόσο φτηνά και ταυτόχρονα να παραμένει κερδοφόρο.

Χωρίς βραβεία το 2025 το μέλι

Την ίδια ώρα, τα Βραβεία Παγκόσμιας Μελισσοκομίας ανακοίνωσαν ότι δεν θα απονεμηθούν βραβεία για το μέλι την επόμενη χρονιά, λόγω ανησυχιών για απάτες στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.

Η Apimondia, η Διεθνής Ομοσπονδία Μελισσοκομικών Ενώσεων, δήλωσε ότι η απόφαση ήταν «αναγκαία λόγω της αδυναμίας να γίνουν πλήρεις δοκιμές για τη νοθεία του μελιού». Η απόφαση έρχεται μετά από προηγούμενες εκδηλώσεις που απέδειξαν ότι η κατάλληλη εξέταση ήταν αδύνατη», αλλά και πρόσφατες έρευνες που αποκάλυψαν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι εισαγωγείς.

Τον Αύγουστο του 2023, επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Cranfield ανακοίνωσαν ότι βρήκαν έναν τρόπο να ανιχνεύουν ψεύτικο μέλι χωρίς να ανοίξουν το βάζο.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, σε σύγκριση με το 2013, οι εισαγωγές μελιού από χώρες εκτός ΕΕ αυξήθηκαν κατά 20% (από 136.300 σε 163.700 τόνους) και οι εξαγωγές σε χώρες εκτός ΕΕ αυξήθηκαν κατά 14% (από 21.700 σε 24.900 τόνους).

Το 2023, οι εισαγωγές μελιού από χώρες εκτός ΕΕ προέρχονταν κυρίως από την Κίνα (60.200 τόνοι, ή το 37% των συνολικών εισαγωγών μελιού εκτός ΕΕ), ακολουθούμενες από την Ουκρανία (45.800 τόνοι, 28%), την Αργεντινή (20.400 τόνοι , 12%), το Μεξικό (10.700 τόνοι, 7%) και την Κούβα (4.700 τόνοι, 3%).

Το Ηνωμένο Βασίλειο αναδείχθηκε ως ο κύριος εξαγωγικός εταίρος το 2023, λαμβάνοντας το μεγαλύτερο μερίδιο των εξαγωγών μελιού της ΕΕ (4.300 τόνοι, ή 17% του συνόλου των εξαγωγών μελιού εκτός ΕΕ).

Ακολουθούν στενά η Σαουδική Αραβία (3.500 τόνοι, 14%), η Ελβετία (3.400 τόνοι, 13%), οι Ηνωμένες Πολιτείες (3.300 τόνοι, 13%) και η Ιαπωνία (2.500 τόνοι, 10%).

Το 2023, η Γερμανία ήταν ο μεγαλύτερος εισαγωγέας μελιού της ΕΕ εντός της ΕΕ, εισάγοντας 41.000 τόνους μελιού από χώρες εκτός ΕΕ, ή το 25% του συνόλου των εισαγωγών της ΕΕ. Το Βέλγιο ήταν ο δεύτερος μεγαλύτερος εισαγωγέας (31.400 τόνοι, 19%), μπροστά από την Πολωνία (23.300 τόνοι, 14%), την Ισπανία (15.700 τόνους, 10%) και τη Γαλλία (7.700 τόνους, 5%).

Η Ισπανία πρωτοστάτησε ως ο μεγαλύτερος εξαγωγέας, στέλνοντας 7.100 τόνους μελιού σε χώρες εκτός ΕΕ, ή το 29% του συνόλου των εξαγωγών μελιού εκτός ΕΕ. Ακολούθησε η Γερμανία με 5.500 τόνους (22% του συνόλου των εξαγωγών), μπροστά από τη Ρουμανία (1.700 τόνοι, 7%), την Ουγγαρία (1.600 τόνους, 6%) και την Ελλάδα (1.500 τόνους, 6%).

Κι όμως υπάρχουνε κάποια φαγώσιμα είδη σε όλο τον κόσμο, των οποίων η τιμή τους, συγκριτικά με αυτές που γνωρίζουμε, θεωρείται αστρονομική. Το αν θα τα φάμε ποτέ στη ζωή μας είναι αμφίβολο, μιας και κάποια από αυτά τείνουν να εκλείψουν.

Οι λόγοι που έχουν τέτοιο κόστος έχουν να κάνουν με τον τρόπο καλλιέργειας κι επεξεργασίας, αλλά και το πόσο συχνά μπορείς να τα συναντήσεις στην αγορά -αν μπορείς να τα συναντήσεις, δηλαδή. Επειδή, όμως, ο άνθρωπος έχει μια έμφυτη περιέργεια, έτσι κι εμείς ψάξαμε να βρούμε ποια είναι αυτά τα 10 πιο ακριβά τρόφιμα στον κόσμο, φτιάχνοντας μια λίστα για εκείνους που το λέει το στομάχι κι η τσέπη τους!

Μέλι των Ξωτικών, Τουρκία

Όποιος πιστεύει στα ξωτικά, μπορεί και να πιστέψει και στην παρασκευή ενός μελιού, το οποίο είναι γνωστό ως το «Μέλι των ξωτικών». Μιλάμε για ένα προϊόν, το οποίο η τιμή του φτάνει και κάποιες φορές ξεπερνάει, τα 5.000€ το κιλό. Να διευκρινίσουμε ότι δεν παρασκευάζεται στο Rivendell αλλά ούτε και σε κάποιο άλλο μαγικό δάσος. Τι το ειδικό όμως έχουν αυτές οι μέλισσες και πώς καταφέρνουν να φτιάξουν ένα τέτοιο μέλι. Η εξαιρετική του ποιότητα και ο τρόπος συλλογής του είναι αυτοί που εκτινάσσουν την τιμή του στα ύψη. Συγκεκριμένα, για να μαζευτεί αυτό το μέλι, απαιτείται η εμπειρία επαγγελματία ορειβάτη, καθώς οι μέλισσες που παρασκευάζουν αυτό το προϊόν είναι άγριες – όχι σαν τις αδερφές Σταμίρη αλλά λίγο περισσότερο- και οι κυψέλες τους βρίσκονται σε μία σπηλιά βάθους περίπου 2 χλμ. στην επαρχία Artvin στην περιοχή της Μαύρης θάλασσας στη βορειοανατολική Τουρκία. Τώρα αν θέλεις να το δοκιμάσεις ή που θα μάθεις ορειβασία και θα πας να ανακαλύψεις την άγρια φύση της Τουρκίας ή θα το αγοράσεις περίπου κοντά στο πεντοχίλιαρο. Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2o πιο ακριβό μέλι στον κόσμο έχει μεγάλη διαφορά από το 1o, καθώς πρόκειται για το επονομαζόμενο «Μέλι της ζωής» από το Ισραήλ με κόστος 420 ευρώ/κιλό.

Λευκό τυρί Άλκης, Σουηδία

Από τη λίστα δε θα μπορούσε να λείπει και κάποιο τυροκομικό. Υπάρχει όντως ένα λευκό τυρί, το οποίο παρασκευάζεται στη φάρμα Moose House στη Σουηδία από γάλα άλκης. Λόγω του ότι παρασκευάζεται ελάχιστη ποσότητα κάθε χρόνο, το κόστος του ξεπερνάει τα 1.000€ το κιλό. Στα θετικά του στοιχεία συμπεριλαμβάνεται το γεγονός ότι θυμίζει λίγο την ελληνική φέτα, οπότε αν δε σας περισσεύουνε τα 1.000€, μπορείτε να δώστε κοντά στα 15€ -που έχει φτάσει τώρα η φέτα- με την ελπίδα πάντοτε ότι δε θα μπει και αυτή στη λίστα μαζί με το ελαφίσιο αυτό τυρί.

Καφές Kopi Luwak, Ινδονησία

Αν πιστεύεις ότι η τιμή του freddo έφτασε στο θεό και η αντίστοιχη του espresso τον καθιστά απλησίαστο, τότε έχουμε να σου προτείνουμε τον καφέ Kopi Luwak. Πρόκειται για μια ποικιλία καφέ που παρασκευάζεται κυρίως στην Ινδονησία, στις Φιλιππίνες αλλά και σε ένα μέρος της Νότιας Ινδίας κι αυτή τη στιγμή είναι ο ακριβότερος στον κόσμο- η τιμή του μπορεί να ξεπεράσει και τα 1.200 δολάρια το κιλό. Για ποιο λόγο όμως είναι τόσο ακριβός; Ο τρόπος παρασκευής και επεξεργασίας του ξεπερνάει κάθε φαντασία. Πρόκειται για κόκκους καφέ, οι οποίοι καταναλώνονται και αφοδεύονται από ένα είδος ασιατικής μοσχογαλής –κάτι μεταξύ νυφίτσας και γάτας-, η οποία είναι γνωστή ως ασιατικός φοίνικας. Προκειμένου να μαζέψουν τα κόπρανα αυτού του ζώου και να παραχθεί αυτού του είδους ο καφές, τα ζώα αυτά γίνονται θηράματα και πολλές φορές δυστυχώς φυλακίζονται, για να ελεγχθεί η παραγωγή του καφέ. Έχουν γίνει προσπάθειες και έρευνες στο να επιτευχθεί η ζύμωση αυτών των κόκκων, χωρίς να περάσουν από το έντερο του ζώου, έτσι ώστε να αποφευχθεί η κακοποίηση αυτών των ζώων. Είναι βέβαια άξιο απορίας για ποιο λόγο τα κόπρανα ενός ζώου πωλούνται κοντά στα 1.000 ευρώ το κιλό. Όσο όμως υπάρχουν άνθρωποι που πληρώνουν, τόσο θα υπάρχει και ζήτηση.

Εκτός όμως από τους Ινδονήσιους και τους Φιλιππινέζους που επεξεργάζονται με αυτόν τον τρόπο τον καφέ, στην Ταϊλάνδη υπάρχει μια εταιρεία, η οποία χρησιμοποιεί την αντίστοιχη μέθοδο σε ελέφαντες, προκειμένου να παράγει ένα είδος καφέ, τον Black Ivory Coffee, ο οποίος λόγω της σπανιότητας του μπορεί και αυτός να φτάσει και να ξεπεράσει την τιμή του Kopi Luwak. Και μετά εσύ αναρωτιέσαι τι μπορεί κάποιος να σου πουλήσει, για να βγάλει λεφτά.

Μανιτάρια Matsutake, Ιαπωνία

Όπως προδίδει το όνομά τους, η προέλευσή τους κρατάει από τη χώρα του ανατέλλοντος ηλίου. Πρόκειται για ένα είδος μανιταριού που αυτή τη στιγμή κοστολογείται γύρω στα 600 δολάρια το κιλό. Δεν ξέρουμε αν κάτω από αυτά τα μανιτάρια κρύβονται κάποια στρουμφάκια και γι’ αυτό τον λόγο είναι δυσεύρετα. Οι ειδικοί, όμως, αναφέρουν ότι πρόκειται για ένα είδος μανιταριού που απαιτεί συγκεκριμένο κλίμα, για να αναπτυχθεί και τα τελευταία χρόνια κάποια έντομα και κάποια άλλα φυτά δεν του επιτρέπουν να αναπτυχθεί όσο θα θέλανε οι έμποροι. Αυτό που το καθιστά ακόμα πιο δυσεύρετο, είναι το γεγονός ότι δεν μπορείς να το σπείρεις σε κάποιο άλλο μέρος της γης πάρα μόνο στην Ιαπωνία, γι’ αυτό και τείνουν να εξαφανιστούν. Το μόνο που δεν ξέρουμε είναι τι θα κάνει ο Δρακουμέλ σε περίπτωση που δεν τα βρει ποτέ.

Κοτόπουλο Ayam Cemani, Ινδονησία

Θα έτρωγες ποτέ μαύρο κοτόπουλο; Όταν τα λέμε μαύρο, δεν εννοούμε καμένο κάρβουνο. Εννοούμε ένα κοτόπουλο που είτε ψηθεί πολύ ή τελείως, έχει μελανό χρώμα. Τα κοτόπουλα Ayam Cemani ανήκουν σε μία σπάνια ράτσα ορνίθων, οι οποίες εκτρέφονται στην Ινδονησία. Είναι σπάνιο το είδος τους, καθώς έχουν ένα γονίδιο που προκαλεί υπερβολική έκκριση της μελανίνης. Αν κι έχει απαγορευτεί η εξαγωγή αυτού του κρέατος από τη χώρα λόγω της γρίπης των πουλερικών, το 1998 ένας Ολλανδός εκτροφέας θεώρησε χρήσιμο να το φέρει στην Ευρώπη. Δε διαφέρει σχεδόν σε τίποτα από τις υπόλοιπες κότες που γνωρίζουμε, εκτός από το χρώμα του, αφού η υπερμελάγχρωση που έχει δεν είναι μόνο εξωτερική αλλά κι εσωτερική. Τόσο τα φτερά, τα πούπουλα και το σώμα, όσο και το κρέας, είναι μαύρα. Στην Ινδονησία το κόστος του είναι περίπου 200 δολάρια το κιλό, ενώ λόγω της απαγόρευσης της εξαγωγής όμως η τιμή του στις Η.Π.Α. έχει ξεπεράσει μέχρι στιγμής τα 2000 δολάρια/κιλό. Το αστείο είναι ότι εκτός από τρόφιμο, θεωρείται και συλλεκτικό είδος για συλλέκτες που μαζεύουνε σπάνια ζώα του πλανήτη. Δηλαδή, εκεί που έχεις στο σπίτι σου μια λευκή τίγρη, μπορείς να βάλεις και ένα μαύρο κοτόπουλο δίπλα. Ποιος θα επιβιώσει, ξέρουμε;

Χαβιάρι οξύρυγχου beluga albino, Κασπία Θάλασσα

Δεν είναι δυνατόν να φτιάχνεις μια λίστα με τα πιο ακριβά τρόφιμα στον κόσμο και να μην υπάρχει το πιο ακριβό χαβιάρι σε αυτή. Πρόκειται για ένα είδος αυτού του πολυτελούς εδέσματος, το οποίο παράγεται από τον οξύρυγχο beluga albino, με την τιμή του να κυμαίνεται από τα 8500 μέχρι τα 30.000€ το κιλό. Ο λόγος που η τιμή του έχει αυτή τη μεγάλη απόκλιση έχει να κάνει αναπαραγωγή του ψαριού αυτού. Ο συγκεκριμένος οξύρυγχος ζει στην Κασπία θάλασσα και για να αναπαραχθεί, πρέπει πρώτα να φτάσει τα 100 χρόνια ζωής. Δυστυχώς, όμως, σήμερα είναι ένα είδος προς εξαφάνιση, γεγονός που εκτίναξε την τιμή του χαβιαριού. Κάποια στιγμή ένα κιλό από αυτό το χαβιάρι πουλήθηκε 30000 ευρώ και μπήκε στο Ρεκόρ Guinness. Πόση υπομονή μπορεί να έχουν αυτοί οι ψαράδες, προκειμένου να περιμένουν να φτάσει αυτό το albino ψάρι τα 100 χρόνια ζωής, για να πάρουν το χαβιάρι του. Και πόση υπομονή έχει αυτό το ζώο, το οποίο πρέπει να φτάσει τα 100, για να ζήσει τη ζωή του και να πολλαπλασιάσει το είδος του. Τελικά για κάποιους οργανισμούς υπάρχει ζωή και μετά τα 100.

Λευκή τρούφα, Νότια Ευρώπη

Η τρούφα είναι ένα είδος μανιταριών, το οποίο ανάλογα με το είδος, τον τρόπο συλλογής και το μέρος όπου φυτρώνει, διαφοροποιείται και τιμή του. Η Λευκή τρούφα ή Tuber Magnatun ή Λευκή χειμερινή τρούφα αυτή τη στιγμή είναι η ακριβότερη στον κόσμο. Φυτρώνει κυρίως σε χώρες της Μεσογείου και το μεγαλύτερο εμπόριο αυτού του εδέσματος γίνεται στην Ιταλία. Επίσης εντοπίζεται σε κάποιες χώρες της Βόρειας Αφρικής, όπως στην Τυνησία αλλά και σε βαλκανικές χώρες. Η δυσκολία που έχει στη συγκομιδή της, έχει να κάνει με το γεγονός ότι φυτρώνει κάτω από το χώμα και χρειάζεται να είναι πολύ έμπειρος ο τρουφοκυνηγός, για να την εντοπίσει. Πρόκειται για έναν εξαιρετικής ποιότητα μύκητα βρώσιμο, γευστικό και πολύ αρωματικό. Αν κι ένα κιλό λευκή τρούφα μπορεί να κυμαίνεται από 1000 έως 3.000€ το κιλό, πριν από χρόνια σε δημοπρασία ένα κομμάτι λευκής τρούφας, πουλήθηκε σε δημοπρασία έναντι 103.000€ και ζύγιζε κάτι λιγότερο από κιλό. Τρουφοκυνηγοί, όμως, υπάρχουν και στη χώρα μας. Μια λευκή τρούφα 762 γραμμαρίων που βρέθηκε σ’ ένα δάσος κοντά στην Κερκίνη σε υψόμετρο 1000 μέτρων, πουλήθηκε έναντι 30,000ευρώ. Λίγο ακριβό το ακίνητο, για να μένει ένα στρουμφάκι.

Yubari King πεπόνι, Ιαπωνία

Αν και δεν πρόκειται για ένα 100% φυσικό προϊόν, το συγκεκριμένο πεπόνι αυτή τη στιγμή θεωρείται το ακριβότερο φρούτο στον κόσμο. Το Yubari king πεπόνι φυτρώνει μόνο στα ειδικά θερμοκήπια στο χωριό Yubari της Βόρειας Ιαπωνίας, κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες και κανονισμούς. Η ποικιλία αυτή δημιουργήθηκε από τους κατοίκους της περιοχής αυτής και πρόκειται για ένα υβρίδιο που προέκυψε από την ένωση δύο ειδών cantaloupe πεπονιών. Ένα Yubari κανονικού μεγέθους εντός της χώρας πωλείται περίπου 115€. Γιατί όμως είναι τόσο ακριβό; Η τιμή του έχει να κάνει κυρίως με τον τρόπο με τον οποίον καλλιεργείται στην περιοχή αυτή. Χρειάζεται μόλις 100 μέρες για να φυτρώσει και η φροντίδα του από τους εργάτες είναι σαν αυτή για ένα βρέφος. Κάθε πεπόνι που βγαίνει στην επιφάνεια, καθαρίζεται κι ένας εργάτης μπορεί να καθίσει ένα ολόκληρο βράδυ και να τα προσέχει ένα προς ένα. Εάν δεν έχει τέλειο σχήμα, πετάγεται στα σκουπίδια. Να αναφέρουμε ότι σε δημοπρασία ένα Yubari πεπόνι πουλήθηκε έναντι 19.000 δολαρίων! Επιπλέον, συνηθίζεται στην Ιαπωνία, αντί να πηγαίνεις ένα κιλό πάστες σε μια επίσκεψη, να πηγαίνεις δώρο ένα τέτοιο πεπόνι. Η καλλιέργεια του φρούτου έδωσε την ευκαιρία στους κατοίκους του χωριού να αφήσουν την επίπονη δουλειά στα ορυχεία της περιοχής και να ασχοληθούν αποκλειστικά με την καλλιέργεια αυτού του φρούτου. Το μόνο σίγουρο είναι ότι βγήκαν κερδισμένοι. Οπότε, αν κάποιος σας φέρει δώρο ένα τέτοιο φρούτο, πριν του το πετάξετε στο κεφάλι, ξανασκεφτείτε το.

Κρόκος ή Σαφράν ή Ζαφορά, Μέση Ανατολή και Μεσόγειος

Ο κρόκος είναι ένα είδος λουλουδιού, του οποίου από το στίγμα προκύπτει ένα είδος μπαχαρικού, το γνωστό μας σαφράν. Αυτή τη στιγμή η τιμή του ανά κιλό κυμαίνεται γύρω στα 3.000€. Στο χωριό Κρόκος Κοζάνης καλλιεργείται ήδη από το 17ο αιώνα, ενώ από το 2017 ξεκίνησε η καλλιέργειά του και στο Νέο Σκοπό Σερρών. Αυτή τη στιγμή ο κρόκος Κοζάνης είναι προϊόν προστατευόμενης ονομασίας προέλευσης από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Υπάρχουν αναφορές για τη χρήση του σαφράν στην Αρχαία Ελλάδα, τόσο ως φάρμακο, όσο κι ως αρωματικό και αφροδισιακό. Είναι ένα φυτό το οποίο ουσιαστικά ήρθε από τα βάθη της Μέσης Ανατολής και πλέον καλλιεργείται σχεδόν σε όλες τις χώρες της Μεσογείου. Η υψηλή τιμή του διαμορφώθηκε λόγω των απαιτήσεων που χρειάζεται για την καλλιέργειά και τη συγκομιδή του. Πρόκειται ένα φυτό που αγαπά τον καύσωνα το καλοκαίρι και την παγωνιά το χειμώνα, μαζεύεται στα μέσα του Φθινοπώρου και μόλις βγεί το άνθος, πρέπει αμέσως να ξεκινήσει η συγκομιδή γιατί αλλιώς μαραίνεται και χάνεται το στίγμα του. Μόλις συλλεχθεί, πρέπει με το χέρι να ξεχωρίσουν τα στίγματα και να πάνε για αποξήρανση. Ένα κιλό στίγματα μετά την αποξήρανση δίνουν περίπου 200 γραμμάρια σαφράν. Για να μαζευτεί αυτό το 1 κιλό στίγματα, χρειάζονται περίπου 100.000 λουλούδια. Οι δυνατότητές του είναι τρομερές καθώς ένα γραμμάριο κρόκου μπορεί να χρωματίσει περίπου 600 λίτρα νερό. Χρησιμοποιείται τόσο στην κουζίνα, όσο και στην φαρμακευτική. Ευτυχώς, βέβαια, που έχουμε και τον δικό μας κρόκο στην Ελλάδα και μπορούμε να τον χρησιμοποιούμε στην κουζίνα μας, χωρίς να χρειαστεί να πληρώνουμε αστρονομικά ποσά.

Βοειο κρέας Wagyu, Ιαπωνία

Το πιο ακριβό κρέας αυτή τη στιγμή σε όλο τον κόσμο δεν έχει προέλευση από τη Νότια Αμερική αλλά από την Ιαπωνία. Τα wagyu είναι ένα είδος βοοειδών, που ζούνε αποκλειστικά εκεί. Ο λόγος που η τιμή του κρέατος τους είναι τόσο υψηλή έχει να κάνει με τους αυστηρούς κανονισμούς της φροντίδας και της αναπαραγωγής των ζώων αυτών. Συγκεκριμένα, τα μικρά μοσχαράκια λαμβάνουν τη φροντίδα ενός μωρού, καθώς τους γίνεται μασάζ, πίνουνε μπίρα και ακούν κλασική μουσική. Το κρέας αυτών των ζώων έχει μια ιδιαίτερη βουτυρένια γεύση και είναι ιδιαίτερα υγιεινό, καθώς το 40% του λίπους τους, περιέχει λιπαρά οξέα cla. Αυτή τη στιγμή το κιλό ξεπερνάει τα 450€ κι αυτό οφείλεται κυρίως σε επιδέξιους χειρισμούς της Ιαπωνικής Κυβέρνησης, η οποία όταν κατάλαβε ότι πρόκειται για ένα εξαιρετικό κρέας, απαγόρευσε την εξαγωγή αυτών των ζώων και τα χαρακτήρισε ως «εθνικό θησαυρό». Δε βγήκαν ζημιωμένοι πάντως.

Bonus track: Να σημειώσουμε ότι το ακριβότερο ουίσκι που δημοπρατήθηκε ποτέ, πρόκειται για ένα Mackallan του 1926, το οποίο πουλήθηκε σε δημοπρασία έναντι 1,9 εκατομμυρίων δολαρίων. Κι επειδή μαζί με το ποτό κολλάει και το junk food, να πούμε ότι αυτή τη στιγμή η πιο ακριβή πίτσα σε όλο τον κόσμο σερβίρεται στην Ιταλία, ονομάζεται Louis XIII και η τιμή της φτάνει στα 10.000€. Eκτός από τα ακριβά υλικά που βάζει πάνω ο σεφ –χαβιάρι, αστακό και κάποια εκλεπτυσμένα τυριά-, στη φέρνει ο ίδιος στο σπίτι σου μαζί με άλλα δύο άτομα, κάνοντας μια ανάλογη performance και συνοδεύοντάς τη με τρία από τα πιο εκλεπτυσμένα ποτά της κάβας του. To μόνο που δε μας έχει πει αυτός ο σεφ είναι σε πόσα κομμάτια μπορεί να κοπεί αυτή η πίτσα και πόσες χιλιάδες ευρώ αντιστοιχεί στον καθένα μας για να πληρώσουμε.

Στο πλαίσιο αυτό, την επόμενη εβδομάδα αναμένεται να περάσει από το Υπουργικό Συμβούλιο προς έγκριση, νομοσχέδιο του ΥπΑΑΤ, με το οποίο ενισχύεται το κυρωτικό πλαίσιο για την προστασία των ελληνικών αγροτικών προϊόντων– και του μελιού- από ελληνοποιήσεις.

Συγκεκριμένα, σκοπός του νομοσχεδίου είναι η δημιουργία θεσμικού πλαισίου με την εφαρμογή της ενωσιακής και εθνικής νομοθεσίας στον τομέα των αγροτικών προϊόντων και τροφίμων με Προστατευόμενες Ονομασίες Προέλευσης (ΠΟΠ), Προστατευόμενες Γεωγραφικές Ενδείξεις (ΠΓΕ) και στα Εγγυημένα Παραδοσιακά Ιδιότυπα Προϊόντα (ΕΠΙΠ), καθώς και η θέσπιση διατάξεων για τα ελεγκτικά όργανα, τους ελέγχους, τη διαπίστωση παραβάσεων και την επιβολή κυρώσεων από το ΥπΑΑΤ και τους εποπτευόμενους από αυτό Οργανισμούς.

Αναμένεται να περάσει από το Υπουργικό Συμβούλιο προς έγκριση, νομοσχέδιο του ΥπΑΑΤ, με το οποίο ενισχύεται το κυρωτικό πλαίσιο για την προστασία των ελληνικών προϊόντων- και του μελιού- από ελληνοποιήσεις

Αντικείμενο του νομοσχεδίου συνιστά:

α) η παράθεση ορισμών και ο καθορισμός των αρμοδίων αρχών

β) οι προϋποθέσεις για την πιστοποίηση των επιχειρήσεων και οι υποχρεώσεις τους

γ) τα είδη των ενεργούμενων ελέγχων και τα ελεγκτικά όργανα

δ) τα είδη των παραβάσεων, τα διοικητικά μέτρα, οι κυρώσεις και η διαδικασία επιβολής τους

«Θα γίνουν εντατικοί έλεγχοι και στο μέλι. Δεν θα κάνουμε ρούπι πίσω στο ζήτημα αυτό. Όποιοι κι αν είναι οι παραβάτες, όπως και να λέγονται θα εφαρμοσθεί ο νόμος», είπε ο υπουργός, επισημαίνοντας ότι οι ελληνοποιήσεις καταστρέφουν την ελληνική παραγωγή και υπονομεύουν την οικονομία της χώρας.

Μάλιστα, ζήτησε από τους εκπροσώπους της Συντονιστικής Επιτροπής των μελισσοκόμων να ορίσουν μια τριμελή Επιτροπή η οποία θα συνεργαστεί με τον ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ στο ζήτημα της προστασίας της ελληνικής παραγωγής από ελληνοποιήσεις.

Επίσης ζήτησε από τους παραγωγούς να προχωρήσουν στην σύσταση Διεπαγγελματικής μελιού στην οποία θα μετέχει όλη η αλυσίδα, από τους παραγωγούς και τους μεταποιητές έως τους εξαγωγείς. «Έτσι θα αποκτήσετε ισχυρότερη οντότητα στην αγορά», τόνισε ο υπουργός.

Το πρόβλημα της επικονίασης

Για την ενίσχυση της επικονίασης επισημάνθηκε ότι με κοινή απόφαση των υπουργών Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μέχρι το 2025 καταρτίζεται Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την αναστροφή της μείωσης των πληθυσμών των επικονιαστών, έως το 2030, και τη σταδιακή αύξηση των πληθυσμών τους μέχρι να επιτευχθούν ικανοποιητικά επίπεδα.

Έχει θεσπιστεί η πρόβλεψη της δυνατότητας υλοποίησης προγραμμάτων επικονίασης αυτοφυούς ή/και καλλιεργούμενης βλάστησης, στα οποία θα μπορούν να συμμετάσχουν οι μελισσοκόμοι της χώρας.

Μείωση της τάξης του 70% κατέγραψε φέτος η παραγωγή μελιού, όπως επισημαίνουν οι παραγωγοί. Τα ακραία καιρικά φαινόμενα, οι φωτιές και οι πλημμύρες προκάλεσαν τη μείωση των μελισσών.

Ειδικότερα, οι αλλοπρόσαλλες καιρικές συνθήκες, οι πυρκαγιές στον Έβρο, οι πλημμύρες σε Θεσσαλία και Φθιώτιδα συνετέλεσαν στην εξασθένηση των μελισσών λόγω έλλειψης της τροφής τους, ενώ και η απαγόρευση χρήσης καπνιστηριού μετά τις 23:00 κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και τα πρόστιμα από δασάρχες, που τους απαγορεύουν την είσοδο στα δάση, είναι οι βασικοί λόγοι της μείωσης.

Παράλληλα, το υψηλό κόστος παραγωγής (πετρέλαιο, υλικά συσκευασίας, προϊόντα τροφοδοσίας των μελισσών), την ώρα που η τιμή της χονδρικής παραμένει στα ίδια επίπεδα από 2,80€ – 4€/ κιλό εξαιτίας και των ελληνοποιήσεων, συνέβαλαν στη μείωση της παραγωγής.

Η ΕΕ εισάγει σχεδόν το 40% του μελιού που καταναλώνεται στις χώρες-μέλη της, γεγονός που την κάνει τον δεύτερο μεγαλύτερο εισαγωγέα παγκοσμίως μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η μελέτη της υπηρεσίας έρευνας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (Olaf), που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα, δείχνει ότι σε 320 δείγματα που ελέγχθηκαν πρόσφατα σε 16 κράτη μέλη, για σχεδόν το 46% υπάρχουν έντονες υποψίες ότι παραβιάζουν τους κανόνες της ΕΕ. Το ποσοστό αυτό είναι πολύ παραπάνω από το 14% της τελευταίας μελέτης το 2015-2017.

Συγκεκριμένα, το 74% των 89 παρτίδων μελιού από την Κίνα κρίθηκε ύποπτο, όπως σχεδόν το σύνολο εκείνων που εισήχθησαν από την Τουρκία (14 στις 15).

Το σύνολο των 10 παρτίδων που εισήχθησαν από το Ηνωμένο Βασίλειο κρίθηκαν επίσης μη συμμορφούμενες προς τους κανονισμούς της ΕΕ. Ύποπτες θεωρήθηκαν επίσης ποσότητες μελιού από την Ουκρανία, το Μεξικό και τη Βραζιλία.

Κύρια τεχνική απάτης: η προσθήκη σιροπιών ζάχαρης (από ρύζι, σιτάρι ή παντζάρι) για να μειωθεί η τιμή, αλλά η έκθεση αναφέρει επίσης τη χρήση πρόσθετων και χρωστικών ή την παραποίηση των πληροφοριών ιχνηλασιμότητας.

“Το μέλι περιέχει φυσικά ζάκχαρα και, σύμφωνα με τη νομοθεσία της ΕΕ, πρέπει να μένει αγνό: δεν μπορεί να υπάρχει νερό ή φτηνά σιρόπια ζάχαρης που προστίθενται τεχνικά για να αυξηθεί ο όγκος“, υπενθυμίζει η Olaf.

Η μέση αξία του εισαγόμενου μελιού ήταν συνεπώς 2,32 ευρώ το κιλό το 2021, έναντι ενός κόστους 0,40-0,60 του ευρώ ανά κιλό για τα σιρόπια ζάχαρης με βάση το ρύζι.

οριών σε σχέση με την προέλευση του μελιού και τη βελτίωση της κερδοφορίας του τομέα”.

Συγκεκριμένα, η Περιφερειακή Διεύθυνση Αττικής του ΕΦΕΤ, στο πλαίσιο διερεύνησης καταγγελίας, διαπίστωσε την ύπαρξη καταλοίπων της φαρμακολογικά δραστικής ουσίας μετρονιδαζόλη, η οποία δεν επιτρέπεται να υπάρχει στο μέλι.

Πρόκειται για το προϊόν: «Μέλι Θυμαρίσιο» με την εμπορική ονομασία «άρωμα γένεσις», το οποίο παράγεται και συσκευάζεται στην Ελλάδα για την «Γένεσις Εκλεκτά Προϊόντα ΑΕ», σε συσκευασία καθαρού βάρους 900 γραμμαρίων, με ημερομηνίας ελάχιστης διατηρησιμότητας 01/02/2024 και αριθμό παρτίδας LΟΤ 220201.

Ο ΕΦΕΤ απαίτησε την άμεση ανάκληση της ανωτέρω παρτίδας και ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη οι σχετικοί έλεγχοι. Παράλληλα, καλεί τους καταναλωτές που έχουν προμηθευτεί το συγκεκριμένο προϊόν, να μην το καταναλώσουν.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, το 2021, τα κράτη μέλη της ΕΕ εισήγαγαν 173.400 τόνους μελιού από χώρες εκτός ΕΕ αξίας 405,9 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ την ίδια περίοδο, μόλις 25.500 τόνοι εξήχθησαν από τα κράτη μέλη της ΕΕ εκτός ΕΕ . Οι εξαγωγές αυτές ανήλθαν σε 146,6 εκατ. ευρώ.

Σε σύγκριση με το 2016, οι εισαγωγές μελιού από χώρες εκτός ΕΕ αυξήθηκαν κατά 7% σε βάρος, ενώ οι εξαγωγές της ΕΕ σε χώρες εκτός ΕΕ μειώθηκαν κατά 10%.

Γερμανία, ο μεγαλύτερος εισαγωγέας μελιού

Το 2021, 51.900 τόνοι μελιού εισήχθησαν στη Γερμανία από κράτη εκτός ΕΕ (30% των συνολικών εισαγωγών μελιού εκτός ΕΕ). Αυτό καθιστά τη Γερμανία τον μεγαλύτερο εισαγωγέα μελιού στην ΕΕ από χώρες εκτός ΕΕ, μπροστά από την Πολωνία (32.200 τόνοι, 19%), ακολουθούμενη από το Βέλγιο (25.600 τόνους, 15%), την Ισπανία (14.500 τόνους, 8%) και την Πορτογαλία (7.100 τόνοι, 4%).

Ουκρανία, η κύρια προέλευση του εισαγόμενου μελιού

Οι εισαγωγές μελιού από χώρες εκτός ΕΕ το 2021 προέρχονταν κυρίως από την Ουκρανία (53.800 τόνοι, ή το 31% των συνολικών εισαγωγών μελιού εκτός ΕΕ), ακολουθούμενες από την Κίνα (48.000 τόνοι, 28%), το Μεξικό (15.500 τόνοι, 9 %), την Αργεντινή (14.400 τόνοι, 8%) και τη Βραζιλία (7.900 τόνοι, 5%).