«Αντιμετωπίζουμε τη μεγαλύτερη απειλή για την ενεργειακή ασφάλεια στην ιστορία», δήλωσε σε συνέντευξή του στο CNBC ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA) Φατίχ Μπιρόλ, αναφερόμενος στην κρίση στη Μέση Ανατολή.

Μερικές από τις πλουσιότερες χώρες του κόσμου και οι αναλυτές τους μελετούν εναλλακτικές λύσεις για τα Στενά του Ορμούζ, συζητώντας σοβαρά χερσαίες διαδρομές που θα μπορούσαν να περιορίσουν την επιρροή του Ιράν στο στενό θαλάσσιο πέρασμα.

Καθώς η παγκόσμια αγορά ενέργειας βιώνει ένα από τα χειρότερα σενάρια — το κλείσιμο του Ορμούζ — το δυναμικό των διπλωματικών προσπαθειών σε μέρη όπως το Ισλαμαμπάντ και ο συνεχιζόμενος αμερικανικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών θεωρούνται βραχυπρόθεσμες τακτικές. Οι ειδικοί λένε ότι η τρέχουσα κατάσταση είναι πιθανό να οδηγήσει και σε μακροπρόθεσμες λύσεις.

Υπάρχουν ήδη δύο κύριες εναλλακτικές που έχουν τη δυνατότητα να μεταφέρουν περίπου 8,5 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα από την περιοχή, αποφεύγοντας το στενό πέρασμα.

Ο αγωγός Ανατολής-Δύσης στη Σαουδική Αραβία μεταφέρει πετρέλαιο από κοιτάσματα στα ανατολικά του βασιλείου προς το λιμάνι Yanbu στη Ερυθρά Θάλασσα, το οποίο βρίσκεται στη δυτική ακτή του βασιλείου. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διαθέτουν επίσης έναν αγωγό που καταλήγει στη Fujairah στον Κόλπο του Ομάν.

Μερικές άλλες εναλλακτικές λύσεις, συμπεριλαμβανομένης της επαναλειτουργίας ενός αγωγού που έχει τεθεί εκτός λειτουργίας και ο οποίος συνέδεε τα σαουδικά κοιτάσματα με τη Μεσόγειο Θάλασσα, θα μπορούσαν να προκύψουν σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα.

Αποθέματα
H αύξηση των αποθεμάτων για την εξομάλυνση μελλοντικών διαταραχών είναι ένας άλλος τρόπος με τον οποίο ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν θα προκαλέσει βαθιές αλλαγές.

Το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και το Κατάρ εξαρτώνται πλήρως από το Ορμούζ, όπως και το Ιράν, το οποίο επιτάχυνε τις εξαγωγές πριν από τη σύγκρουση.

Το Ιράκ μπορεί να στείλει μέρος του αργού πετρελαίου του από το βόρειο τμήμα της χώρας μέσω αγωγού προς την Τουρκία, αλλά το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής πετρελαίου της χώρας προέρχεται από τα νότια κοιτάσματα, τα οποία δεν έχουν εσωτερική σύνδεση με τον αγωγό.

Στα μέσα Μαρτίου, το Ιράκ και η ημιαυτόνομη περιοχή του Κουρδιστάν κατέληξαν σε συμφωνία για την επανέναρξη των εξαγωγών αργού πετρελαίου μέσω του αγωγού, ο οποίος καταλήγει στο λιμάνι του Τσεϊχάν στην Τουρκία.

Το γεγονός ότι η Βαγδάτη και η Περιφερειακή Κυβέρνηση του Κουρδιστάν μπόρεσαν να παραμερίσουν τις πολλές διαφορές τους για να ξεκινήσει η ροή του πετρελαίου αποτελεί ένα σημαντικό μήνυμα, σύμφωνα με τους αναλυτές.

Αγωγός προς τη Μεσόγειο
Οι χώρες του Κόλπου διερευνούν επίσης πρόσθετες συνδέσεις με τον αγωγό Sumed της Αιγύπτου και ενδεχομένως την αναβίωση του Δια-Αραβικού Αγωγού, γνωστού και ως Tapline, ο οποίος διαθέτει έναν διάδρομο που εξακολουθεί να υπάρχει.

Ο Tapline σταμάτησε να λειτουργεί πριν από περισσότερο από 25 χρόνια. Ο αγωγός μήκους περίπου 1.000 μιλίων άρχισε να λειτουργεί το 1950, συνδέοντας τα πετρελαϊκά κοιτάσματα της ανατολικής Σαουδικής Αραβίας με το λιμάνι της Σιδώνας στο Λίβανο, στη Μεσόγειο Θάλασσα.

Δεδομένης της σχεδόν πλήρους ακινησίας στο Ορμούζ καθ’ όλη τη διάρκεια της σύγκρουσης, ο Tapline πέρασε στα βιβλία της ιστορίας καθώς «μια νέα γενιά μεγαλύτερων και πιο οικονομικών υπερδεξαμενόπλοιων» περιόρισε τα οικονομικά του πλεονεκτήματα.

Η άντληση διακόπηκε, αλλά ο αγωγός συνέχισε να μεταφέρει μικρότερες ποσότητες πετρελαίου μέχρι το 1990. Αποσύρθηκε από την κυκλοφορία και εκκαθαρίστηκε το 2001.

Θα ήταν επίσης δυνατό να επεκταθεί ο αγωγός των ΗΑΕ προς τη Φουτζάιρα και ο αγωγός Ανατολής-Δύσης της Σαουδικής Αραβίας, συμπεριλαμβανομένης της βελτίωσης του λιμανιού Yanbu, ώστε να μπορούν να αγκυροβολούν εκεί μεγαλύτερα πλοία.

Ορισμένα από τα έργα θα μπορούσαν να διαρκέσουν από τρία έως πέντε χρόνια. Άλλα, ιδίως η κατασκευή κόμβων και οι επεκτάσεις αγωγών, θα μπορούσαν να ολοκληρωθούν ταχύτερα.

Όσον αφορά τις παλιές πολιτικές αντιπαλότητες που εμπόδιζαν στο παρελθόν τις εναλλακτικές λύσεις για το Ορμούζ, δεδομένης της σοβαρότητας των γεγονότων αυτή τη στιγμή και του γεγονότος ότι ο πόνος γίνεται αισθητός από όλους στην περιοχή, θα υπάρχει μεγάλη προθυμία για διαπραγματεύσεις.

Η κατασκευή των αγωγών θα χρειαστεί χρόνο και ενδέχεται να μην μεταφέρουν τόσο αργό πετρέλαιο όσο μπορούν να μεταφέρουν τα τεράστια πετρελαιοφόρα, αλλά ένα πιο ισχυρό σύστημα αγωγών θα μπορούσε να μεταφέρει καθημερινά ποσότητα πετρελαίου που πλησιάζει κατά προσέγγιση αυτή που εξάγεται συνήθως μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Για να καλύψουν τη διαφορά, οι εισαγωγείς πετρελαίου θα μπορούσαν να βρουν προμηθευτές εκτός του Κόλπου. Για χώρες όπως η Σαουδική Αραβία που βασίζονται στους αγωγούς, οι αυξήσεις των τιμών του πετρελαίου που θα συνδέονται με οποιαδήποτε μελλοντική διακοπή της ροής πετρελαίου στο στενό θα αντισταθμίσουν τον χαμένο όγκο.

Στη συνέχεια, υπάρχει το ζήτημα της ασφάλειας. Οι αγωγοί, τα λιμάνια και άλλες χερσαίες υποδομές αποτελούν εύκολο στόχο σε μια στρατιωτική σύγκρουση. Όσο παραμένουν εντός της εμβέλειας των ιρανικών πυραύλων, δε θα είναι απολύτως ασφαλείς.

Τόσο ο αγωγός Ανατολής-Δύσης της Σαουδικής Αραβίας όσο και ο αγωγός Φουτζάιρα των ΗΑΕ δέχθηκαν χτυπήματα κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, συμπεριλαμβανομένης μιας επίθεσης την περασμένη εβδομάδα σε ένα αντλιοστάσιο του αγωγού Ανατολής-Δύσης, η οποία, σύμφωνα με τη Σαουδική Αραβία, οδήγησε σε απώλεια περίπου 700.000 βαρελιών αργού την ημέρα στην παραγωγή.

Χωρίς να υποβαθμίζει τους κινδύνους, ο Κένεθ Μέντλοκ του Πανεπιστημίου Rice επεσήμανε ότι οι αγωγοί μπορούν να επισκευαστούν σχετικά γρήγορα.

Σήμερα, η χωρητικότητα των αγωγών που παρακάμπτουν τα Στενά φτάνει στα όριά της ή έχει ήδη εξαντληθεί, δήλωσε ο Αλ Σαλαζάρ, διευθυντής της Enverus Intelligence Research. «Τελικά, η πιο οδυνηρή λύση είναι η καταστροφή της ζήτησης», είπε.

Αυτό το σενάριο καταστροφής της ζήτησης ήδη εκτυλίσσεται σε αρκετές ασιατικές χώρες, οι οποίες έχουν προχωρήσει σε περιορισμό της κατανάλωσης αργού πετρελαίου θεσπίζοντας τετραήμερη εβδομάδα εργασίας, πρόωρο κλείσιμο γραφείων και άλλα μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας. Μια ευρωπαϊκή ομάδα του κλάδου των αεροδρομίων έχει προειδοποιήσει για έλλειψη καυσίμων αεροσκαφών στην ήπειρο.

Περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου αργού πετρελαίου και των υποπροϊόντων του διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ σε καιρό ειρήνης. Περίπου το 80% του αργού πετρελαίου και των υποπροϊόντων του από τη Μέση Ανατολή κατευθύνεται προς την Ασία σε κανονικές συνθήκες, ενώ το υπόλοιπο κατευθύνεται προς την Ευρώπη.

Μετά το τέλος της σύγκρουσης, οι διεθνείς και κρατικές εταιρείες πετρελαίου, καθώς και οι ιδιωτικές εταιρείες, είναι πιθανό να επενδύσουν σε εγκαταστάσεις αποθήκευσης σε όλες τις πιο ευάλωτες χώρες της Ασίας, καθώς επιδιώκουν ενεργειακή ασφάλεια, δήλωσε ο Τζέιμι Μπρίτο της OPIS, στο MarketWatch.

«Αυτό που λείπει αυτή τη στιγμή είναι οι αποθηκευτικές εγκαταστάσεις», δήλωσε ο Mπρίτο. Μέχρι τη δεύτερη εβδομάδα της σύγκρουσης, οι ασιατικές χώρες είχαν ήδη επιβάλει περιορισμούς στα καύσιμα λόγω της έλλειψης τέτοιου είδους εγκαταστάσεων, προσέθεσε. Περισσότεροι χώροι αποθήκευσης καυσίμων «θα μπορούσαν να αλλάξουν τα δεδομένα για τις ασιατικές χώρες», συμπλήρωσε χαρακτηριστικά.

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι τα Στενά του Ορμούζ ανοίγουν ξανά μετά από συμφωνία εκεχειρίας στον Λίβανο, ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι πιστεύει ότι μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στο Ιράν θα έρθει «σύντομα».

Όμως, το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ διήρκησε λιγότερο από ένα εικοσιτετράωρο. Η Τεχεράνη ανακοίνωσε πως ξανάκλεισε χθες αυτή τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό, σε αντίποινα, όπως είπε, για τον αμερικανικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών. Το τοπίο για ένα τέλος του πολέμου παραμένει ακόμη θολό.

Από την έναρξη της κρίσης στα τέλη Φεβρουαρίου, περισσότερα από 500 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου και συμπυκνωμάτων έχουν βγει από την παγκόσμια αγορά, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler – η μεγαλύτερη διαταραχή ενεργειακού εφοδιασμού στη σύγχρονη ιστορία.

Με άλλα λόγια, η απώλεια 500 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου στην αγορά ισοδυναμεί με:

* Μείωση της ζήτησης για αεροπορικές μετακινήσεις παγκοσμίως για 10 εβδομάδες· μηδέν οδικά ταξίδια από κανένα όχημα παγκοσμίως για 11 ημέρες· ή καθόλου πετρέλαιο για την παγκόσμια οικονομία για πέντε ημέρες, δήλωσε ο Ίαν Μόουατ, αναλυτής της Wood Mackenzie.

* Σχεδόν ένας μήνας ζήτησης πετρελαίου στις ΗΠΑ, ή περισσότερο από ένας μήνας πετρελαίου για όλη την Ευρώπη, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Reuters.

* Περίπου έξι χρόνια κατανάλωσης καυσίμων για τον αμερικανικό στρατό, με βάση την ετήσια χρήση περίπου 80 εκατομμυρίων βαρελιών από το οικονομικό έτος 2021.

* Αρκετά καύσιμα για να λειτουργήσει η παγκόσμια διεθνής ναυτιλιακή βιομηχανία για περίπου τέσσερις μήνες.

Βασικά στοιχεία:

* Αραβικές χώρες του Κόλπου έχασαν περίπου 8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως παραγωγής αργού πετρελαίου τον Μάρτιο, ποσότητα σχεδόν ισοδύναμη με τη συνδυασμένη παραγωγή της Exxon Mobil και της Chevron, δύο από τις μεγαλύτερες πετρελαϊκές στον κόσμο.

* Οι εξαγωγές καυσίμων αεροσκαφών από τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και το Ομάν μειώθηκαν από περίπου 19,6 εκατομμύρια βαρέλια τον Φεβρουάριο, σε μόλις 4,1 εκατομμύρια βαρέλια για τον Μάρτιο και τον Απρίλιο μέχρι στιγμής συνολικά, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler. Οι εξαγωγές αυτές θα ήταν αρκετές για περίπου 20.000 πτήσεις μετ’ επιστροφής μεταξύ του αεροδρομίου JFK της Νέας Υόρκης και του Χίθροου του Λονδίνου, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Reuters.

* Με τις τιμές του αργού κατά μέσο όρο να κυμαίνονται γύρω στα 100 δολάρια το βαρέλι από την έναρξη του πολέμου, αυτοί οι όγκοι που λείπουν αντιπροσωπεύουν περίπου 50 δισεκατομμύρια δολάρια σε χαμένα έσοδα, δήλωσε ο Γιοχάνες Ράουμπολ, αναλυτής στην Kpler. Αυτό ισοδυναμεί με μείωση 1% στο ετήσιο ΑΕΠ της Γερμανίας ή περίπου το σύνολο του ΑΕΠ μικρότερων χωρών όπως η Λετονία ή η Εσθονία.

Μπορεί να χρειαστούν χρόνια για πλήρη αποκατάσταση

Ακόμα και με ένα άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, η ανάκαμψη της παραγωγής και των ροών αναμένεται να είναι αργή.

Τα παγκόσμια χερσαία αποθέματα αργού πετρελαίου έχουν μειωθεί κατά περίπου 45 εκατομμύρια βαρέλια μέχρι στιγμής τον Απρίλιο, σύμφωνα με την Kpler.

Από τα τέλη Μαρτίου, οι διακοπές παραγωγής έχουν φτάσει περίπου τα 12 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Πεδία αργού πετρελαίου στο Κουβέιτ και το Ιράκ θα μπορούσαν να χρειαστούν τέσσερις έως πέντε μήνες για να επιστρέψουν σε κανονικά επίπεδα λειτουργίας, επεκτείνοντας τις αντλήσεις αποθεμάτων κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, δήλωσε ο Ράουμπολ.

Η ζημιά στη δυνατότητα διύλισης και στο συγκρότημα LNG Ρας Λαφάν του Κατάρ σημαίνει ότι η πλήρης αποκατάσταση των περιφερειακών ενεργειακών υποδομών θα μπορούσε να διαρκέσει χρόνια.

Τα συμβόλαια του αμερικανικού αργού West Texas Intermediate για παράδοση Μαΐου ενισχύθηκαν άνω του 2%, κλείνοντας στα 99,08 δολάρια το βαρέλι. Το Brent για παράδοση Ιουνίου κατέγραψε άνοδο άνω του 4%, διαμορφούμενο στα 99,36 δολάρια.

Ο αποκλεισμός τέθηκε σε ισχύ στις 17:00 της Δευτέρας, με την CENTCOM να διευκρινίζει ότι δεν θα εμποδίζονται τα πλοία που διέρχονται από τα στενά του Ορμούζ προς μη ιρανικά λιμάνια.

«Ο αποκλεισμός θα εφαρμοστεί αμερόληπτα σε πλοία όλων των χωρών που εισέρχονται ή εξέρχονται από ιρανικά λιμάνια και παράκτιες περιοχές», ανέφερε η CENTCOM, συμπεριλαμβανομένων όλων των ιρανικών λιμανιών στον Περσικό Κόλπο και τον Κόλπο του Ομάν.

Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, έδωσε εντολή για τον αποκλεισμό μετά την αποτυχία των συνομιλιών με το Ιράν στο Πακιστάν, ενώ προειδοποίησε ότι θα καταστρέψει κάθε ιρανικό στρατιωτικό πλοίο που θα πλησιάσει την περιοχή αποκλεισμού.

Παράλληλα, δήλωσε ότι διέταξε το Πολεμικό Ναυτικό να εντοπίζει και να παρεμποδίζει πλοία σε διεθνή ύδατα που έχουν καταβάλει «διόδια» στο Ιράν για να διέλθουν από τα Στενά του Ορμούζ, έναν κρίσιμο θαλάσσιο διάδρομο που συνδέει τους παραγωγούς πετρελαίου της Μέσης Ανατολής με τις παγκόσμιες αγορές.

Η Τεχεράνη απάντησε με απειλές κατά λιμανιών σε όλο τον Περσικό Κόλπο, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο Press TV.

Η κυκλοφορία δεξαμενόπλοιων μέσω των Στενών έχει καταρρεύσει λόγω του κινδύνου επιθέσεων, προκαλώντας τη μεγαλύτερη διαταραχή προσφοράς πετρελαίου στην ιστορία. Πριν από την έναρξη του πολέμου, περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου διέρχονταν από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό.

Παραμένει ασαφές αν ο Τραμπ θα προχωρήσει σε επανέναρξη αεροπορικών επιδρομών κατά του Ιράν. Ο ίδιος είχε συμφωνήσει σε δίμηνη εκεχειρία υπό τον όρο της επαναλειτουργίας των Στενών, ενώ προηγουμένως είχε απειλήσει με εκτεταμένες επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές της χώρας.

Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, εξετάζεται το ενδεχόμενο περιορισμένων στρατιωτικών πληγμάτων για να ξεπεραστεί το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις.

Από την πλευρά του Ιράν, ο ανώτατος σύμβουλος του ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, Αλί Ακμπάρ Βελαγιατί, δήλωσε ότι «το κλειδί των Στενών του Ορμούζ παραμένει στα χέρια της Ισλαμικής Δημοκρατίας».

Τα στοιχεία δείχνουν περιορισμένη επανεκκίνηση της ναυσιπλοΐας, με μόλις τρία υπερδεξαμενόπλοια να διέρχονται το Σάββατο, έναντι άνω των 100 ημερησίως πριν από τον πόλεμο.

Ο αντιπρόεδρος Τζει Ντι Βανς δήλωσε ότι οι συνομιλίες απέτυχαν επειδή το Ιράν δεν παρείχε σαφή δέσμευση ότι δεν θα επιδιώξει την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων.

Από την πλευρά της Τεχεράνης, ο πρόεδρος της Βουλής Μοχάμεν Γκαλιμπάφ υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν κατάφεραν να κερδίσουν την εμπιστοσύνη της ιρανικής αντιπροσωπείας.

Όπως σημείωσε ο διαχειριστής εμπορευμάτων της Schroders, Μάλκολμ Μέλβιλ, η αγορά θα χρειαστεί σημαντική αύξηση της ναυσιπλοΐας τις επόμενες εβδομάδες για να πειστεί ότι η κρίση αποκλιμακώνεται.

«Εάν η κίνηση των πλοίων φτάσει στο 75% των προπολεμικών επιπέδων, τότε θα πρόκειται για σχεδόν πλήρη εξομάλυνση των ροών», ανέφερε.

Ο πανευρωπαϊκός δείκτης Stoxx 600 ολοκλήρωσε τη συνεδρίαση με απώλειες 0,17% στις 613 μονάδες, με τα περισσότερα χρηματιστήρια και κλάδους να κινούνται πτωτικά.

Στις μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές ο γερμανικός Dax σημείωσε πτώση 0,23% στις 23.749 μονάδες, ο γαλλικός CAC 40 υποχώρησε κατά 0,29% στις 8.235 μονάδες όπως και ο βρετανικός FTSE 100 κατά 0,17% στις 10,582 μονάδες.

Στην περιφέρεια, ο ιταλικός FTSE MIB κινήθηκε πτωτικά κατά 0,17% στις 47.527 μονάδες και ο ισπανικός IBEX κατέγραψε σημαντική πτώση 0,55% στις 18.023 μονάδες.

Το κλίμα στις αγορές ήταν από την αρχή νευρικό καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεκίνησαν τον αποκλεισμό πλοίων που εισέρχονται ή εξέρχονται από τα στενά του Ορμού στις 17:00 , σε μια προσπάθεια να πιέσουν το Ιράν να επαναλειτουργήσει τον κρίσιμο ενεργειακό διάδρομο.

Η απόφαση ανακοινώθηκε την Κυριακή από τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, μέσω ανάρτησης στο Truth Social, όπου τόνισε ότι «το Πολεμικό Ναυτικό των Ηνωμένων Πολιτειών θα ξεκινήσει τη διαδικασία αποκλεισμού κάθε πλοίου που επιχειρεί να εισέλθει ή να εξέλθει από τα Στενά του Ορμούζ», προσθέτοντας ότι θα συμμετάσχουν και άλλες χώρες και ότι το Ιράν «δεν θα επιτραπεί να επωφελείται από αυτή την παράνομη πράξη εκβιασμού».

Ιδιαίτερα ισχυρές πιέσεις δέχθηκε ο κλάδος ταξιδιών και αναψυχής, με απώλειες 0,9%, καθώς οι ανησυχίες για την επάρκεια καυσίμων αεροσκαφών στα ευρωπαϊκά αεροδρόμια επηρέασαν αρνητικά τις μετοχές των Wizz Air, EasyJet και Lufthansa, που υποχώρησαν κατά 5,4%, 2,6% και 2,3% αντίστοιχα. Πτωτικά κινήθηκαν επίσης η TUI (-1,7%) και η MTU Aero Engines (-0,2%).

Στον αντίποδα, η Vår Energi ενισχύθηκε σχεδόν κατά 2%, καθώς οι τιμές του πετρελαίου ξεπέρασαν ξανά τα 100 δολάρια το βαρέλι μετά τις ανακοινώσεις για τον αποκλεισμό.

Οι ευρωπαϊκές αγορές ακολούθησαν γενικότερα την πτωτική πορεία των αγορών Ασίας-Ειρηνικού, καθώς η αποτυχία των διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν αναζωπύρωσε τους φόβους για παρατεταμένη σύγκρουση, οδηγώντας σε άνοδο των τιμών του πετρελαίου.

Παράλληλα, ο Τραμπ άνοιξε κι άλλο μέτωπο καθώς την Κυριακή προειδοποίησε την Κίνα με την επιβολή «συντριπτικών δασμών» της τάξης του 50% σε περίπτωση που το Πεκίνο παράσχει στρατιωτική υποστήριξη στο Ιράν, κλιμακώνοντας περαιτέρω την ένταση.

Στο πολιτικό μέτωπο, οι επενδυτές είχαν στραμμένο το ενδιαφέρον και στις εξελίξεις στην Ουγγαρία, όπου ο μακροχρόνιος ηγέτης Βίκτορ Όρμπαν παραδέχθηκε την ήττα του από τον φιλοευρωπαϊκό Πέτερ Μάγιαρ. Το αποτέλεσμα ενίσχυσε το φιορίνι, που κατέγραψε άνοδο 2,51% έναντι του δολαρίου και 2,42% έναντι του ευρώ.

Σε επίπεδο εταιρικών αποτελεσμάτων, στο επίκεντρο βρέθηκαν οι LVMH, Christian Dior και Galp Energia, χωρίς να υπάρχουν σημαντικές ανακοινώσεις μακροοικονομικών στοιχείων για την ημέρα.

Στις αγορές των commodities, oι τιμές του πετρελαίου κινήθηκαν ανοδικά, καθώς το Πολεμικό Ναυτικό των Ηνωμένων Πολιτειών προχώρησε σε αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών μετά την αποτυχία των ειρηνευτικών συνομιλιών το Σαββατοκύριακο.

Τα συμβόλαια του αμερικανικού αργού West Texas Intermediate για παράδοση Μαΐου ενισχύονταν περίπου κατά 5%, φθάνοντας τα 101,49 δολάρια το βαρέλι. Αντίστοιχα, το διεθνές Brent για παράδοση Ιουνίου κατέγραφε άνοδο περίπου 5%, στα 100,13 δολάρια το βαρέλι.

Οι τιμές του χρυσού αντίθετα κινήθηκαν πτωτικά, υπό την πίεση ενός ισχυρότερου δολαρίου και της κατάρρευσης των συνομιλιών ΗΠΑ–Ιράν το Σαββατοκύριακο, που ενίσχυσαν τις ανησυχίες για τον πληθωρισμό και περιόρισαν τις προσδοκίες για μελλοντικές μειώσεις επιτοκίων.

Ο χρυσός spot υποχώρησε κατά 0,4%, στα 4.728,59 δολάρια στις αρχές των συναλλαγών, αφού νωρίτερα κατέγραψε το χαμηλότερο επίπεδο από τις 7 Απριλίου. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης χρυσού στις ΗΠΑ σημείωσαν πτώση 0,7%, στα 4.752,20 δολάρια.

Ο δείκτης δολαρίου, που αποτυπώνει την πορεία του αμερικανικού νομίσματος έναντι καλαθιού νομισμάτων, συμπεριλαμβανομένων του γεν και του ευρώ, ενισχύθηκε κατά 0,16% στις 98,88 μονάδες, ενώ το ευρώ υποχώρησε κατά 0,18% στο 1,1698 δολάριο. Το αμερικανικό νόμισμα ανακάμπτει μετά τη μεγαλύτερη εβδομαδιαία ποσοστιαία πτώση που κατέγραψε από τα μέσα Ιανουαρίου.

Στην αγορά spot, ο χρυσός ανήλθε στα 4.761,79 δολάρια ανά ουγγιά, με εβδομαδιαία άνοδο 2%. Τα futures του χρυσού, υποχώρησαν 0,6% στα 4.787,4 δολάρια ανά ουγγιά.

«Οι αγοραστές χρυσού ανακτούν προσεκτικά το αφήγημα αυτή την εβδομάδα, με υψηλότερα χαμηλά κάθε ημέρα, βοηθούμενοι από την εύθραυστη εκεχειρία. Αναμένεται σημαντική μάχη κοντά στα 5.000 δολάρια, μια διάσπαση πάνω από αυτό το επίπεδο θα μπορούσε να επανεκκινήσει το ανοδικό ράλι», δήλωσε ο ανεξάρτητος trader μετάλλων Tai Wong.

Η εκεχειρία δύο εβδομάδων έχει παγώσει τις αεροπορικές επιχειρήσεις ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν, χωρίς όμως να έχει άρει τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ ούτε να έχει αποκλιμακώσει πλήρως τη σύγκρουση Ισραήλ και συμμάχων του Ιράν στον Λίβανο.

«Καθώς βλέπουμε αποκλιμάκωση των εντάσεων στη Μέση Ανατολή, υπάρχει αυξημένη προσδοκία για πιθανές μειώσεις επιτοκίων στο μέλλον, και το δολάριο δέχεται πίεση γεγονός που στηρίζει τον χρυσό», δήλωσε ο Ντέιβιντ Μέγκερ, διευθυντής συναλλαγών μετάλλων της High Ridge Futures.

Στα υπόλοιπα μέταλλα, το ασήμι ενισχύθηκε 1,6% στα 76,26 δολάρια ανά ουγγιά, η πλατίνα διολίσθησε 2,3% στα 2.053,81 δολάρια και το παλλάδιο υποχώρησε 1,9% στα 1.527,44 δολάρια.

Ωστόσο, η επόμενη μέρα επαναφέρει ερωτήματα που ταλανίζουν εδώ και μήνες τον κλάδο: κατά πόσο οι «παίχτες» βασίστηκαν σε εσωτερική πληροφόρηση και αν οι ίδιες οι πλατφόρμες μπορούν να ολοκληρώνουν με σαφήνεια και αξιοπιστία τα συμβόλαια που διαχειρίζονται.

Σειρά από επιτυχημένα στοιχήματα για το Ιράν, τα οποία τοποθετήθηκαν στο Polymarket από νεοσύστατους ανώνυμους λογαριασμούς, έχει ήδη αποφέρει κέρδη εκατοντάδων χιλιάδων δολαρίων, ωθώντας αναλυτές να εξετάζουν εξονυχιστικά τις συναλλαγές αναζητώντας ενδείξεις πιθανής χρήσης εσωτερικής πληροφόρησης.

Την ίδια ώρα, πληρωμές που σχετίζονται με στοιχήματα για τη Μέση Ανατολή έχουν «παγώσει» εν μέσω διαφωνίας, καθώς οι χρήστες αδυνατούν να συμφωνήσουν στο τι ακριβώς συνιστά εκεχειρία.

Οι εξελίξεις αυτές αναδεικνύουν τα τρωτά σημεία ενός κλάδου που εξακολουθεί να επενδύσει σε νέες υποδομές του προκειμένου να ανταποκριθεί στις υψηλές του φιλοδοξίες.

Σχεδόν όλες οι πρόσφατες περιπτώσεις που προκάλεσαν υποψίες για εσωτερική πληροφόρηση βασίζονται σε έμμεσες ενδείξεις, χωρίς να υπάρχει σαφής απόδειξη που να συνδέει συγκεκριμένα πρόσωπα με τέτοιες πρακτικές.

Την Τετάρτη, η εταιρεία ανάλυσης blockchain Lookonchain επισήμανε τρεις νέους λογαριασμούς που κατέγραψαν κέρδη άνω των 480.000 δολαρίων, στοιχηματίζοντας σε εκεχειρία έως τις 7 Απριλίου και ρευστοποιώντας τις θέσεις τους σε υψηλές τιμές.

Το τελικό αποτέλεσμα των συμβολαίων της 7ης Απριλίου παραμένει υπό αμφισβήτηση, γεγονός που υποχρεώνει τους περισσότερους συμμετέχοντες να περιμένουν πάνω από δύο ημέρες για την καταβολή των κερδών τους.

Πάντως, ο συνολικός όγκος συναλλαγών έχει ξεπεράσει τα 60 εκατ. δολάρια και η αγορά παραμένει ανοιχτή όσο διαρκεί η διαδικασία επίλυσης της διαφοράς.

Τα συγκεκριμένα συμβόλαια φωτίζουν ένα διαχρονικό πρόβλημα των αγορών πρόβλεψης: τα γεγονότα της πραγματικής ζωής δεν «χωρούν» πάντα σε απόλυτες κατηγορίες ενός «ναι» ή ενός «όχι». Παράλληλα, η αυξανόμενη παρουσία ύποπτων συναλλαγών εντείνει την ανάγκη για ρυθμιστικές παρεμβάσεις, σε μια περίοδο που η Wall Street επιχειρεί να θεσμοθετήσει τον κλάδο και όλο και περισσότεροι ιδιώτες επενδυτές εισέρχονται σε αυτόν.

Οι αγορές πρόβλεψης δίνουν τη δυνατότητα για δυαδικά στοιχήματα σε γεγονότα που εκτείνονται από τον αθλητισμό έως τις εκλογές και τα βραβεία.

Η δημοφιλής πλατφόρμα Polymarket, αξιοποιώντας τη λειτουργία της εκτός των ΗΠΑ, προσφέρει και συμβόλαια που συνδέονται με στρατιωτικές συγκρούσεις, γεγονός που έχει προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον και συζήτηση για αυστηρότερους ελέγχους. Ειδικά στο αμερικανικό Κογκρέσο διαμορφώνεται ήδη δυναμική υπέρ της δρομολόγησης αυστηρότερης ρύθμισης του αναδυόμενου αυτού τομέα.

Το Polymarket και ο βασικός του ανταγωνιστής, Kalshi Inc., έχουν επιχειρήσει να περιορίσουν την κατάχρηση εσωτερικής πληροφόρησης καθώς οι πλατφόρμες τους κερδίζουν δημοτικότητα. Και οι δύο εταιρείες έχουν συνάψει συνεργασίες με τρίτους παρόχους για την παρακολούθηση ύποπτων συναλλαγών, ενώ έχουν αυστηροποιήσει τους κανόνες τους ώστε να ορίζεται με μεγαλύτερη σαφήνεια πότε ένα στοίχημα θεωρείται ότι βασίζεται σε μη δημόσιες πληροφορίες.

Η επίλυση διαφορών παραμένει ένα από τα συχνότερα προβλήματα, ακόμη κι αν αφορά μικρό ποσοστό από τα χιλιάδες συμβόλαια που διακινούνται καθημερινά στην πλατφόρμα.

Στο σύστημα του Polymarket, οποιοσδήποτε μπορεί να προτείνει το αποτέλεσμα μιας αγοράς καταθέτοντας ένα μικρό ποσό ως εγγύηση. Σε περίπτωση διαφωνίας, άλλος χρήστης μπορεί να αμφισβητήσει το αποτέλεσμα. Η τελική απόφαση λαμβάνεται μέσω ψηφοφορίας κατόχων του κρυπτονομίσματος UMA, με τους συμμετέχοντες να ανταλλάσσουν επιχειρήματα σε δημόσιο chat στο Discord.

Μέρος των χρηστών υποστήριξε ότι η συμφωνία εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν συνιστά «προσωρινή τακτική παύση», η οποία δεν εμπίπτει στους κανόνες του Polymarket. Άλλοι επικαλέστηκαν δήλωση του υπουργού Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί, ο οποίος ανέφερε ότι η χώρα θα αναστείλει τις «αμυντικές επιχειρήσεις» της, τονίζοντας ότι δεν απέκλεισε οριστικά επιθετικές κινήσεις.

Παράλληλα, άλλα συμβόλαια της πλατφόρμας που παρακολουθούν ημερομηνίες εκεχειρίας έως και τις 31 Δεκεμβρίου έχουν ήδη «κλείσει» υπέρ της ύπαρξης εκεχειρίας, περιπλέκοντας περαιτέρω την κατάσταση.

Η ανωνυμία των χρηστών στο Polymarket —καθώς δεν απαιτείται ταυτοποίηση— δυσχεραίνει τον εντοπισμό πιθανής εσωτερικής πληροφόρησης, παρότι οι συναλλαγές είναι ορατές στο blockchain. Οι επενδυτές μπορούν επίσης να χρησιμοποιούν πολλαπλούς λογαριασμούς, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο δύσκολη την πλήρη αποτύπωση των κερδών ή των ζημιών τους.

Η πρόκληση αυτή έχει δημιουργήσει μια νέα «βιομηχανία» ψηφιακών αναλυτών που επιχειρούν να εντοπίσουν ύποπτα μοτίβα.

Πρόσφατη ακαδημαϊκή μελέτη από τη Νομική Σχολή του Columbia Law School και το University of Haifa εξέτασε τα δεδομένα blockchain της πλατφόρμας και εντόπισε συναλλαγές με χαρακτηριστικά χρήσης μη δημόσιας πληροφόρησης, που οδήγησαν σε κέρδη περίπου 143 εκατ. δολαρίων σε διάστημα δύο ετών. Οι ερευνητές, ωστόσο, προειδοποίησαν ότι η σωστή χρονική επιλογή δεν αποτελεί απόδειξη πρόσβασης σε προνομιακή πληροφόρηση.

Την Τετάρτη, η εταιρεία ψηφιακής εγκληματολογίας blockchain Bubblemaps SA επισήμανε συναλλαγές από λογαριασμούς με ιστορικό επιτυχών προβλέψεων σε στρατιωτικά γεγονότα. Τρεις από αυτούς, που είχαν προβλέψει σωστά προηγούμενες επιθέσεις κατά του Ιράν, τοποθετήθηκαν εκ νέου υπέρ της εκεχειρίας, αποκομίζοντας πάνω από 560.000 δολάρια στοιχηματίζοντας σε συμφωνία πριν από τις 15 Απριλίου. Ωστόσο, ορισμένοι είχαν ήδη υποστεί ζημιές σε προηγούμενες ημερομηνίες, επηρεάζοντας τη συνολική τους απόδοση.

Η ίδια η εκεχειρία διαμορφώθηκε μέσα σε λίγες ώρες, εγείροντας ερωτήματα για το πόση εκ των προτέρων γνώση θα μπορούσε να διαθέτει οποιοσδήποτε εκτός ενός στενού κύκλου διαπραγματευτών.

«Δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι αυτοί οι λογαριασμοί ανήκουν σε εσωτερικούς παράγοντες», ανέφερε η Bubblemaps SA σε ανάρτησή της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Ωστόσο, το ιστορικό τους στις σωστές προβλέψεις αιφνιδιαστικών επιθέσεων στο Ιράν υποδηλώνει ότι ενδέχεται να έχουν πρόσβαση σε καλύτερη πληροφόρηση από την πλειονότητα».

«Καμία λίστα με τις 10 πιο επιτυχημένες φθινοπωρινές-χειμερινές συλλογές, κανένας έπαινος για το σκηνικό της επίδειξης του Dior στον κήπο του Κεραμεικού ή την τη νέα συλλογή της Chanel», γράφει η Le Monde .

Ειδικά, οι παραδοσιακοί πλούσιοι πελάτες από τις χώρες του Κόλπου έσπευσαν να επιστρέψουν στις οικογένειές τους στο Άμπου Ντάμπι και το Ντουμπάι , που είχαν γίνει στόχος πυραύλων και drones, εγκαταλείποντας τις επιδείξεις μόδας στο Παρίσι, αλλά και στο Μιλάνο.

«Η βιομηχανία ειδών πολυτελείας ήταν κάποτε ανθεκτική στην ύφεση, αλλά ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή κλονίζει σοβαρά το ασφαλές επιχειρηματικό τους μοντέλο. Για αυτούς τους πολυτελείς οίκους, θα μπορούσε να είναι η πιο ακριβή σεζόν εδώ και πολύ καιρό», γράφει το γερμανικό δίκτυο n-tv. «Τα ακριβά κομμάτια υψηλής ραπτικής είχαν σχεδιαστεί πολύ νωρίτερα – αλλά κυρίως για μια ομάδα που τώρα είναι βαθιά αναστατωμένη. Η περιοχή του Κόλπου ήταν η μεγάλη άγκυρα σταθερότητας για τη μόδα πολυτελείας, η οποία είχε πληγεί πρόσφατα από πολυάριθμες παγκόσμιες κρίσεις», αναφέρει το γερμανικό δίκτυο.

Συντριπτικά στοιχεία

Τα στοιχεία μιλούν από μόνα τους. Σύμφωνα με την Bain & Company και την ιταλική ένωση βιομηχανιών Altagamma 2025, η αγορά προσωπικών ειδών πολυτελείας θα παραμείνει στάσιμη σε υψηλό επίπεδο. «Ο αριθμός των πελατών που είναι πρόθυμοι να αγοράσουν είχε συρρικνωθεί, ενώ οι δαπάνες είχαν  συγκεντρωθεί σε μια πολύ πλούσια μειονότητα – κυρίως από την περιοχή του Κόλπου, που τώρα βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση».

Η Μέση Ανατολή εξακολουθούσε στην αρχή του έτους να αντλεί γνήσια εμπιστοσύνη για την βιομηχανία ειδών πολυτελείας», λέει ο Λούκα Σόλκα, αναλυτής ειδών πολυτελείας στην επενδυτική εταιρεία Bernstein. Μετά την έκρηξη του πολέμου όμως, μειώθηκαν κατά 50% οι πωλήσεις ειδών πολυτελείας στην περιοχή του Κόλπου τον Μάρτιο.

Σύμφωνα με μια κοινή μελέτη της Google και της Visa, οι πωλήσεις μόδας στη Σαουδική Αραβία , ενώ συνήθως αυξάνονται έως και 136% κατά την περίοδο αιχμής που συμπίπτει με το τέλος της νηστείας για το Ραμαζάνι, εφέτος μειώθηκαν σημαντικά.

Οι τουρίστες από τον Κόλπο έμειναν μακριά

Σύμφωνα με αναλύσεις για τις αγορές αφορολόγητων ειδών, οι πελάτες από την περιοχή του Κόλπου συγκαταλέγονται στις ομάδες καταναλωτών με τις υψηλότερες δαπάνες στην Ευρώπη, με έσοδα που υπερβαίνουν κατά πολύ τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Ο Πιράλ Νταχανιά  αναλυτής ειδών πολυτελείας στη Royal Bank of Canada, προειδοποίησε ότι οι αγοραστές ειδών πολυτελείας από τον Κόλπο, θα μείνουν σπίτι τους,  εν μέρει λόγω του πολέμου. Αυτό θα επηρεάσει σημαντικά τις πωλήσεις ειδών πολυτελείας στην Ευρώπη.

Οι απαγορεύσεις πτήσεων, οι ακυρώσεις πτήσεων και οι περιορισμένες λειτουργίες σε κόμβους όπως το Ντουμπάι, η Ντόχα και το Άμπου Ντάμπι παρεμποδίζουν σοβαρά την κυκλοφορία.

Ο Όμιλος Chalhoub, ο οποίος διαχειρίζεται περίπου 900 καταστήματα για μάρκες όπως οι Versace, Jimmy Choo και Sephora, έκλεισε εντελώς  όλα τα υποκαταστήματα στο Μπαχρέιν. Στα Εμιράτα και τη Σαουδική Αραβία, το προσωπικό εμφανίζεται μόνο οικειοθελώς, αν εμφανίζεται καθόλου. Η Kering έκλεισε ταυτόχρονα μπουτίκ σε τέσσερις αγορές του Κόλπου και ακύρωσε όλα τα επαγγελματικά ταξίδια στην περιοχή.

«Εάν η καλοκαιρινή συλλογή  της βιομηχανίας μόδας παραμείνει απούλητη στις χώρες του Κόλπου, τα καταστήματα θα αναγκαστούν να πουλήσουν με  μεγάλες εκπτώσεις μέσα σε λίγους μήνες. Αυτό διαβρώνει άμεσα τα περιθώρια κέρδους», λένε οι ειδικοί .

Ζημιές και χωρίς τον πόλεμο

Ακόμα και χωρίς τον πόλεμο στο Ιράν πάντως, η βιομηχανία της μόδας έχει να αντιμετωπίσει μια δύσκολη χρονιά. Οι τσάντες και τα δερμάτινα είδη, που εδώ και καιρό αποτελούσαν τις πιο αξιόπιστες πηγές κέρδους, φτάνουν στα όριά τους: οι αυξήσεις τιμών κατά 50 έως 70% από το 2019 και τα αυξανόμενα παράπονα για την υποβάθμιση της ποιότητας ,μειώνουν την ελκυστικότητά του προϊόντος.

Το πλεονάζον απόθεμα μεταναστεύει σε καταστήματα και πλατφόρμες μεταπώλησης , με αποτέλεσμα οι μάρκες πολυτελείας να διατίθενται με έκπτωση και να χάνουν την αύρα της αποκλειστικότητας.

Όπως λένε οι ειδικοί, «η βιομηχανία πολυτελείας πλήττεται περισσότερο , γιατί τα προϊόντα της δεν βασίζονται σε μια αναμενόμενη διατήρηση της αξίας, αλλά μάλλον σε έναν τρόπο ζωής που αυτή τη στιγμή κλονίζεται. Και αυτό είναι που καθιστά τον πόλεμο στο Ιράν την πιο ακριβή εποχή για τις μάρκες πολυτελείας εδώ και πολύ καιρό».

Οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου ενίσχυσαν την αβεβαιότητα στις αγορές. Καθοριστικός παράγοντας για την πορεία των τιμών παραμένει το Στενό του Ορμούζ, από το οποίο διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η ναυσιπλοΐα έχει ουσιαστικά παγώσει από την έναρξη του πολέμου, οδηγώντας σε μία από τις σοβαρότερες ενεργειακές κρίσεις των τελευταίων ετών.

Αγορές: Τριγμοί στον απόηχο των αντιφατικών μηνυμάτων και του διπλωματικού θρίλερ

Νωρίτερα, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε αναφέρει ότι το Ιράν ζήτησε κατάπαυση πυρός, οδηγώντας προσωρινά σε πτώση των τιμών.

Ωστόσο, η Τεχεράνη διέψευσε τον ισχυρισμό, υπογραμμίζοντας ότι το Στενό του Ορμούζ παραμένει υπό πλήρη έλεγχο των ιρανικών δυνάμεων και δεν πρόκειται να ανοίξει υπό πίεση.

Οι συνεχείς αντιφάσεις μεταξύ των δύο πλευρών, σε συνδυασμό με τα αντικρουόμενα μηνύματα της Ουάσιγκτον για πιθανή αποκλιμάκωση ή περαιτέρω στρατιωτική ενίσχυση, διατηρούν την αβεβαιότητα σε υψηλά επίπεδα.

Διάγγελμα Ντόναλντ Τραμπ: Το Ιράν ήταν "στο κατώφλι" της ανάπτυξης πυρηνικού όπλου

Οι ΗΠΑ βρίσκονται «κοντά στην ολοκλήρωση» των στρατιωτικών και στρατηγικών τους στόχων -ιδίως στην αποτροπή του ενδεχομένου η Τεχεράνη να αποκτήσει πυρηνικά όπλα- και δεσμεύονται να «τελειώσουν τη δουλειά» στο άμεσο μέλλον, τόνισε τα ξημερώματα της Πέμπτης ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, κατά το πρώτο διάγγελμά του προς το έθνος έναν μήνα μετά την έναρξη του πολέμου αυτού. «Οι εχθροί μας χάνουν και η Αμερική κερδίζει», δήλωσε και υπεραμύνθηκε της απόφασής του να κηρύξει πόλεμο κατά του Ιράν. «Απόψε, είμαι ευτυχής που μπορώ να σας πω ότι βρισκόμαστε κοντά στην επίτευξη των στρατηγικών στόχων μας», είπε χαρακτηριστικά ο Τραμπ από τον Λευκό Οίκο.

Ο ίδιος καυχήθηκε για τις «αποφασιστικές» και «συντριπτικές» νίκες του στρατού των ΗΠΑ σε βάρος του Ιράν από την έναρξη του πολέμου, τονίζοντας ότι «κατά τη διάρκεια των τελευταίων τεσσάρων εβδομάδων, οι ένοπλες δυνάμεις μας κατήγαγαν στο πεδίο της μάχης ταχείες, αποφασιστικές και συντριπτικές νίκες - νίκες που δεν είχε ξαναδεί ποτέ πριν ο κόσμος», επέμεινε ο Αμερικανός πρόεδρος. Ο Τραμπ έριξε την ευθύνη για την αύξηση των τιμών της βενζίνης στην ιρανική πλευρά και δεσμεύτηκε ότι οι ΗΠΑ είναι «καλύτερα προετοιμασμένες από ποτέ» να αντιμετωπίσουν τις οικονομικές συνέπειες του πολέμου.

Όπως έχει κάνει και τις τελευταίες ημέρες, ο Τραμπ κάλεσε επίσης τους συμμάχους των ΗΠΑ να «βρουν το θάρρος» να εξασφαλίσουν τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ. Ο Τραμπ μίλησε επίσης για την παραγωγή πετρελαίου των ΗΠΑ και της Βενεζουέλας, λέγοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν χρειάζονται πετρέλαιο από το εξωτερικό. Ανέφερε ότι οι χώρες που χρειάζονται πετρέλαιο από τη Μέση Ανατολή θα πρέπει τώρα να αναλάβουν πρωτοβουλία για να διατηρηθούν ανοιχτά τα Στενά του Ορμούζ. Οι ενεργειακές αποστολές έχουν σε μεγάλο βαθμό σταματήσει, μετά την ιρανική απάντηση στις αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις με απειλές για επιθέσεις σε πλοία που επιχειρούν να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ - έναν κρίσιμο εμπορικό θαλάσσιο δίαυλο. Ο Τραμπ είπε: «Σε εκείνες τις χώρες που δεν μπορούν να εξασφαλίσουν καύσιμα, πολλές από τις οποίες αρνούνται να εμπλακούν στην αποκεφαλιστική εκστρατεία κατά του Ιράν… αποκτήστε λίγο καθυστερημένο θάρρος, πηγαίνετε στο Στενό και απλώς πάρτε το. Προστατέψτε το». Ο Τραμπ κάλεσε επίσης τις χώρες να αγοράζουν αμερικανικό πετρέλαιο αντί για άλλες πηγές.

Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, ο Τραμπ επανέλαβε ότι οι στόχοι των ΗΠΑ στο Ιράν έχουν σχεδόν επιτευχθεί, υποστηρίζοντας ότι «κρατάμε όλα τα χαρτιά» στη σύγκρουση. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η Ουάσιγκτον θα πλήξει το Ιράν «πολύ σκληρά» μέσα στις επόμενες δύο έως τρεις εβδομάδες.

Νωρίτερα, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε δηλώσει ότι ο «νέος πρόεδρος του καθεστώτος» στο Ιράν ζήτησε κατάπαυση του πυρός από τις ΗΠΑ — ισχυρισμό που η Τεχεράνη διέψευσε. Ο Τραμπ πρόσθεσε ότι η Ουάσιγκτον θα εξετάσει μια τέτοια πρόταση μόνο εφόσον τα Στενά του Ορμούζ είναι «ανοικτά, ελεύθερα και ασφαλή», όπως ανέφερε μέσω της πλατφόρμας Truth Social.

Ωστόσο, σύμφωνα με δημοσίευμα της The Wall Street Journal, ο Τραμπ είχε προηγουμένως εμφανιστεί διατεθειμένος να τερματίσει τη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ ακόμη και αν τα Στενά του Ορμούζ παρέμεναν κλειστά.

Οι τιμές του πετρελαίου εκτινάχθηκαν μετά τις δηλώσεις, με τα συμβόλαια αργού πετρελαίου στις ΗΠΑ να ενισχύονται κατά 6% στα 106,39 δολάρια το βαρέλι και το Brent να καταγράφει άνοδο 6,7%, φτάνοντας τα 107,97 δολάρια.

Στις αγορές μετοχών, όλοι οι βασικοί δείκτες της περιοχής κατέγραψαν απώλειες:

Στη Νότια Κορέα, ο δείκτης Kospi υποχώρησε κατά 5,28%, καταγράφοντας τις μεγαλύτερες απώλειες στην περιοχή, ενώ ο δείκτης μικρής κεφαλαιοποίησης Kosdaq σημείωσε πτώση 6,13%, παρά το γεγονός ότι και οι δύο είχαν ξεκινήσει τη συνεδρίαση με άνοδο άνω του 1%.

Στην Ιαπωνία, ο δείκτης Nikkei 225 υποχώρησε κατά 2,5% μετά την ομιλία Τραμπ, ενώ ο ευρύτερος δείκτης Topix έχασε 1,7%.

Στην Αυστραλία, ο δείκτης S&P/ASX 200, αν και ξεκίνησε θετικά, έκλεισε με απώλειες 1,06% στις 8.579,5 μονάδες.

Στο Χονγκ Κονγκ, ο δείκτης Hang Seng σημείωσε πτώση 1,41%, ενώ στην ηπειρωτική Κίνα ο δείκτης CSI 300 υποχώρησε κατά 1,35%.

Στην Ινδία, ο δείκτης Nifty 50 κατέγραψε απώλειες 2,03%, ενώ στη Σαγκάη ο βασικός δείκτης υποχώρησε κατά 1,16%.

Παράλληλα, πτωτικά κινήθηκαν και τα futures των αμερικανικών μετοχών: τα συμβόλαια του S&P 500 και του Nasdaq-100 υποχώρησαν άνω του 1%, ενώ τα futures του Dow Jones κατέγραψαν απώλειες 439 μονάδων ή 0,94%.

Στην προηγούμενη συνεδρίαση στις ΗΠΑ, ωστόσο, επικράτησαν ανοδικές τάσεις, με τον S&P 500 να ενισχύεται κατά 0,72%, τον Nasdaq Composite κατά 1,16% και τον Dow Jones κατά 0,48%.