Ο λογαριασμός των φοροελαφρύνσεων και των εισοδηματικών ενισχύσεων για το 2027 κινείται στα επίπεδα του 1,5 δισ. ευρώ, χωρίς να υπολογίζεται η ενεργειακή ρήτρα διαφυγής. Στις κυβερνητικές συσκέψεις έχουν «κλειδώσει» βασικές αλλαγές για ελεύθερους επαγγελματίες και εργαζομένους, ενώ ανοιχτά παραμένουν τα σενάρια για πρόσθετη στήριξη των συνταξιούχων και έξτρα ελαφρύνσεις για τις οικογένειες.

Αντίθετα, σύμφωνα με πληροφορίες, εκτός πακέτου μένουν η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα και η μείωση του εταιρικού φορολογικού συντελεστή από το 22% στο 20%.

Το καλάθι της ΔΕΘ θα έχει προεκλογικό άρωμα και θα περιλαμβάνει σχεδόν όλες τις κοινωνικές ομάδες. Ειδικότερα:

• Συνταξιούχοι. Εδώ αναζητείται μία από τις πιθανές εκπλήξεις της ΔΕΘ. Δεδομένη είναι η ετήσια οικονομική ενίσχυση του Νοεμβρίου, η οποία έχει αυξηθεί από τα 250 στα 300 ευρώ, με διευρυμένη περίμετρο δικαιούχων. Στο τραπέζι βρίσκονται σενάρια για αύξησή της στα 400 ευρώ ή ακόμη υψηλότερα, καθώς και για νέα διεύρυνση των κριτηρίων. Παράλληλα, από το 2027 καταργείται πλήρως η προσωπική διαφορά για περισσότερους από 670.000 συνταξιούχους, ενώ εξετάζονται αλλαγές στην Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, ώστε να επιβάλλεται μόνο στο τμήμα της σύνταξης που υπερβαίνει το σχετικό όριο.
• Ελεύθεροι επαγγελματίες. Στην πρώτη γραμμή βρίσκεται το τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης, με την κυβέρνηση να σχεδιάζει σταδιακές αλλαγές όσο ενισχύεται η αποτελεσματικότητα των ψηφιακών εργαλείων κατά της φοροδιαφυγής. Στο νέο μοντέλο εξετάζεται «μπόνους φορολογικής συνέπειας» για όσους συμμορφώνονται πλήρως με myDATA, POS, ηλεκτρονική τιμολόγηση και φορολογικές υποχρεώσεις. Παράλληλα, έχει «κλειδώσει» μείωση της προκαταβολής φόρου από το 55% στο 50% ή και χαμηλότερα.
• Εργαζόμενοι. Δεδομένη θεωρείται η νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά μισή ποσοστιαία μονάδα. Ανοιχτό παραμένει εάν το όφελος θα μοιραστεί μεταξύ εργαζομένων και εργοδοτών ή θα περάσει ολόκληρο στους εργαζομένους, αυξάνοντας απευθείας τις καθαρές αποδοχές τους. Ο νέος κατώτατος μισθός αναμένεται να κινηθεί στα 950 ευρώ ή υψηλότερα, με την αύξηση να περνά και στις αποδοχές των δημοσίων υπαλλήλων.
• Στεγαστικό. Εξετάζονται νέο μοντέλο «Σπίτι μου» και παράταση φορολογικών κινήτρων που λήγουν στο τέλος του 2026, ενώ ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελούν οι ενεργειακές επενδύσεις. Μέσω της ευρωπαϊκής ρήτρας διαφυγής σχεδιάζεται να κινητοποιηθούν πάνω από 1 δισ. ευρώ έως το 2028 για δίκτυα, διασυνδέσεις, αποθήκευση και ενεργειακές υποδομές.

Το τελικό παζλ θα συμπληρωθεί στο παρά πέντε, με το οικονομικό επιτελείο να κρατά ένα μικρό περιθώριο για τις παρεμβάσεις που θα πάρουν το «πράσινο φως» λίγο πριν από τις ανακοινώσεις.

Στο τραπέζι βρίσκονται μέτρα που δεν περιορίζονται στο 2027, αλλά σχεδιάζονται με μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα, ενώ το ύψος του συνολικού πακέτου αναμένεται να ξεπεράσει το 1 δισ. ευρώ.

Η κυβέρνηση περνά πλέον στη φάση της τελικής επεξεργασίας των εξαγγελιών που θα παρουσιάσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη ΔΕΘ, με το οικονομικό επιτελείο να σταθμίζει αφενός τα δημοσιονομικά περιθώρια και αφετέρου την πίεση που εξακολουθεί να ασκεί το κόστος ζωής στα νοικοκυριά.

Στο επίκεντρο βρίσκονται διαφορετικές κοινωνικές και επαγγελματικές κατηγορίες, από τους συνταξιούχους και τις οικογένειες έως τους ελεύθερους επαγγελματίες, τους μικρομεσαίους και τις επιχειρήσεις. Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, αρκετές από τις προτάσεις εξετάζονται ως παρεμβάσεις με διάρκεια και πέραν του 2027.

Να σημειωθεί πως η κυβέρνηση αντιμετωπίζει το φετινό πακέτο της ΔΕΘ ως έναν ευρύτερο οικονομικό σχεδιασμό για τα επόμενα χρόνια, με έμφαση στη μεσαία τάξη, τους συνταξιούχους, τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τους νέους.

ΔΕΘ: Οι τέσσερις βασικές παρεμβάσεις που εξετάζονται

Για τους συνταξιούχους, ένα από τα σενάρια προβλέπει αύξηση του ετήσιου βοηθήματος από τα 300 στα 400 ευρώ, μαζί με διεύρυνση της περιμέτρου των δικαιούχων.

Η αύξηση της συγκεκριμένης ενίσχυσης βρίσκεται εδώ και εβδομάδες μεταξύ των προτάσεων που εξετάζει το οικονομικό επιτελείο. Δημοσιεύματα έχουν αναφέρει ως πιθανά ποσά τα 350 ή ακόμη και τα 400 ευρώ, χωρίς μέχρι στιγμής να υπάρχει οριστική κυβερνητική απόφαση.

Την ίδια στιγμή, η συζήτηση δεν φαίνεται να μετατοπίζεται προς μια πλήρη 13η σύνταξη. Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης είχε δηλώσει στις 25 Ιουλίου ότι δεν υπάρχει ο απαιτούμενος δημοσιονομικός χώρος για ένα τέτοιο μέτρο.

Στο στεγαστικό, το οικονομικό επιτελείο εξετάζει νέα φορολογικά κίνητρα ώστε περισσότερα κλειστά ή κενά ακίνητα να επιστρέψουν στην αγορά. Η λογική του εν λόγω σχεδιασμού είναι να αυξηθεί η προσφορά διαθέσιμων κατοικιών και, μέσω αυτής, να περιοριστούν οι πιέσεις στις τιμές των ενοικίων.

Στην ίδια λογική εξετάζεται και νέα παράταση της αναστολής του ΦΠΑ 24% στα νεόδμητα ακίνητα, με ορίζοντα το 2027. Οι οριστικές αποφάσεις αναμένεται να ενταχθούν στον συνολικό σχεδιασμό της ΔΕΘ.

Για τις επιχειρήσεις, ένα από τα μέτρα που βρίσκεται στο τραπέζι είναι η υποχώρηση του φορολογικού συντελεστή από το 22% στο 20%.

Παρεμβάσεις προετοιμάζονται και για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους μικρομεσαίους, με επίκεντρο το σύστημα των τεκμηρίων και του τεκμαρτού εισοδήματος. Στόχος είναι να περιοριστούν στρεβλώσεις και να υπάρξει ευνοϊκότερη αντιμετώπιση, ιδιαίτερα για όσους είναι συνεπείς στις φορολογικές τους υποχρεώσεις.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης είχε επιβεβαιώσει ήδη από τον Ιούλιο ότι εξετάζεται δικαιότερος τρόπος εφαρμογής του τεκμαρτού εισοδήματος στους ελεύθερους επαγγελματίες, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι δεν είχε ληφθεί οριστική απόφαση.

Η ακρίβεια παραμένει «αγκάθι»

Πίσω από τους θετικούς μακροοικονομικούς δείκτες, η καθημερινότητα ενός σημαντικού τμήματος των πολιτών εξακολουθεί να καθορίζεται από τις υψηλές τιμές στα τρόφιμα, τους λογαριασμούς και κυρίως τη στέγαση. Εκεί βρίσκεται και το πραγματικό πολιτικό στοίχημα των εξαγγελιών της Θεσσαλονίκης: κατά πόσο ο δημοσιονομικός χώρος μπορεί να μεταφραστεί σε μετρήσιμη ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος.

Το πακέτο, επομένως, δεν θα κριθεί μόνο από το ονομαστικό του ύψος, αλλά από το πόσο αισθητή θα είναι η επίδρασή του στα εισοδήματα και στις καθημερινές υποχρεώσεις των πολιτών.

Ο Νίκος Παπαθανάσης έχει ήδη προσδιορίσει το μέγεθος των παρεμβάσεων σε πάνω από 1 δισ. ευρώ, επισημαίνοντας παράλληλα ότι οι τελικές επιλογές θα γίνουν από τον πρωθυπουργό. Όπως είχε αναφέρει στο ΕΡΤNews, μεταξύ των ομάδων στις οποίες θα δοθεί βάρος βρίσκονται η μεσαία τάξη, οι συνταξιούχοι, οι οικογένειες, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις και οι νέοι.

Στο κυβερνητικό στρατόπεδο επιμένουν ότι οι εξαγγελίες πρέπει να κινούνται εντός των πραγματικών δημοσιονομικών δυνατοτήτων, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να επιδιώκει, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, να παραμείνει στη λογική του «το είπαμε, το κάναμε».

Μέχρι την παρουσία του πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη, πάντως, τα περισσότερα από τα παραπάνω παραμένουν προτάσεις και σενάρια υπό επεξεργασία. Το τελικό μείγμα θα δείξει ποια από αυτά θα περάσουν από το τραπέζι των εισηγήσεων στις επίσημες εξαγγελίες.

Η κυβέρνηση θα παρουσιάσει ένα πακέτο φορολογικής ανακούφισης, με στοχευμένα κίνητρα όμως και για μια ευρύτερη αλλαγή παραγωγικού μοντέλου που θα ενισχύει συνενώσεις, συγχωνεύσεις, εξωστρέφεια και καινοτομία.

Τα επικρατέστερα μέτρα περιλαμβάνουν αλλαγές στα τεκμήρια επαγγελματιών, μείωση προκαταβολής φόρου, μέτρα για το υψηλό ενεργειακό κόστος, αποσβέσεις και δυνατότητα συμψηφισμού των ζημιών σε βάθος δεκαετίας. Στο «τραπέζι» βρίσκονται όμως και άλλα μέτρα, όπως η σταδιακή μείωση του φόρου από 22% σε 20%.

Προκαταβολή φόρου: «Κούρεμα» έως 30%

Η μείωση της προκαταβολής φόρου είναι ένα από τα κεντρικά αιτήματα της αγοράς και αναμένεται ότι ο πρωθυπουργός θα το ικανοποιήσει. Σήμερα η προκαταβολή ανέρχεται σε 80% για τις περισσότερες επιχειρήσεις και σε 55% για τους ελεύθερους επαγγελματίες. Τα σενάρια που εξετάζονται προβλέπουν μείωση 25%-30% στην προκαταβολή σε σχέση με τα σημερινά επίπεδα: για τους επαγγελματίες ο συντελεστής να πέσει προς το 40%, ενώ για τις μικρές επιχειρήσεις εξετάζεται κλιμάκωση μεταξύ 50% και 60%.

Η προκαταβολή δεν είναι οριστικός φόρος, αλλά λειτουργεί ως δέσμευση ρευστότητας. Για μια επιχείρηση που βρίσκεται σε φάση επενδύσεων ή έχει ασταθή κερδοφορία, η πληρωμή φόρου για εισόδημα που δεν έχει ακόμη παραχθεί περιορίζει τη δυνατότητα αγοράς εξοπλισμού, προσλήψεων και κάλυψης λειτουργικών δαπανών.

Τεκμήρια και ελεύθεροι επαγγελματίες

Οι αλλαγές στο τεκμαρτό σύστημα θα αποτελούν τη σημαντικότερη παρέμβαση για τους αυτοαπασχολούμενους. Η κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι το σύστημα θεσπίστηκε για την αντιμετώπιση της υποδήλωσης εισοδημάτων, αλλά ταυτόχρονα έχει δημιουργήσει επιβαρύνσεις σε επαγγελματίες με πραγματικά χαμηλή ή ασταθή κερδοφορία.

Στα σενάρια που εξετάζονται περιλαμβάνονται:

• Πάγωμα της αυτόματης αύξησης του τεκμαρτού εισοδήματος όταν αυξάνεται ο κατώτατος μισθός.
• Μείωση του τεκμαρτού εισοδήματος κατά 10%-20% για συγκεκριμένες κατηγορίες.
• Νέες απαλλαγές για επαγγελματίες σε μικρές ή απομακρυσμένες περιοχές.
• Περιορισμός των προσαυξήσεων που συνδέονται με τα έτη δραστηριότητας, τον κύκλο εργασιών και τη μισθοδοσία.
• Σύνδεση των ελαφρύνσεων με τη χρήση myDATA, POS, ηλεκτρονικής τιμολόγησης και ψηφιακών δελτίων διακίνησης.

Η βασική ιδέα είναι να περάσει το σύστημα από τα οριζόντια τεκμήρια σε ένα μοντέλο περισσότερων ηλεκτρονικών διασταυρώσεων και στοχευμένων ελέγχων.

Τέλος επιτηδεύματος και εταιρικός φόρος

Στο τραπέζι παραμένει η μείωση του φορολογικού συντελεστή των επιχειρηματικών κερδών από 22% σε 20%. Η παρέμβαση δεν θεωρείται ακόμη κλειδωμένη για το άμεσο πακέτο, αλλά εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό για την ενίσχυση των επενδύσεων και της ανταγωνιστικότητας.

Παράλληλα, αναμένεται η πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα. Το τέλος επιβαρύνει τις επιχειρήσεις ανεξάρτητα από το αν εμφανίζουν κέρδη ή ζημιές και υπολογίζεται ότι η κατάργησή του θα έχει δημοσιονομικό κόστος περίπου 240 εκατ. ευρώ.

Η κατάργηση θα έχει κυρίως συμβολικό χαρακτήρα για τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις, αλλά μεγαλύτερη πρακτική σημασία για μικρές εταιρείες, υποκαταστήματα και επιχειρήσεις που περνούν περίοδο μειωμένης δραστηριότητας.

Μεταφορά ζημιών για δέκα χρόνια

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα μέτρα για τη βιομηχανία και τις επενδύσεις είναι η επέκταση της μεταφοράς φορολογικών ζημιών από την πενταετία στη δεκαετία. Η πρόταση αφορά επιχειρήσεις που επηρεάστηκαν από διαδοχικές κρίσεις, υψηλές τιμές ενέργειας, προβλήματα εφοδιασμού ή μεγάλες επενδύσεις με αργή απόδοση.

Η αλλαγή θα είχε ιδιαίτερη σημασία για βιομηχανικές μονάδες που εμφανίζουν ζημιές κατά τα πρώτα χρόνια ενός επενδυτικού κύκλου. Αν η επιχείρηση δεν προλάβει να συμψηφίσει τις ζημιές μέσα στην πενταετία, χάνει μέρος του φορολογικού οφέλους της επένδυσης. Επιπλέον η μεγάλη αύξηση του κόστους απόκτησης μηχανολογικού εξοπλισμού τα τελευταία 4-5 χρόνια δεν προλαβαίνει να αποσβεστεί σύντομα. Η δεκαετής περίοδος θα επιτρέψει αποσβέσεις και συμψηφισμό ζημιών που γεννήθηκαν από τι απανωτές κρίσεις, με μελλοντικά κέρδη, με στόχο η δραστηριότητα να παραμείνει ενεργή.

Ενέργεια και παραγωγικές επενδύσεις

Η βιομηχανία ζητά παρεμβάσεις που μειώνουν το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας όχι περιστασιακά, αλλά μόνιμα. Στο κυβερνητικό σχέδιο περιλαμβάνονται επενδύσεις σε αποθήκευση ενέργειας, δίκτυα, ενεργειακή αναβάθμιση και υποδομές, με στόχο να μειωθεί το κόστος για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Η ενεργειακή ρήτρα που έχει ζητήσει η Αθήνα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνδέεται με επενδύσεις ενεργειακής ανθεκτικότητας άνω του 1 δισ. ευρώ έως το 2028. Η επιδίωξη είναι οι σχετικές δαπάνες να μην υπολογίζονται με τον ίδιο τρόπο στο όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών, ώστε να δημιουργηθεί χώρος για επενδύσεις χωρίς παραβίαση των ευρωπαϊκών κανόνων.

Για τη βιομηχανία, το κρίσιμο ερώτημα είναι αν το πακέτο θα περιλαμβάνει άμεσες μειώσεις λογαριασμών ή κυρίως χρηματοδοτικά εργαλεία για επενδύσεις σε φωτοβολταϊκά, αποθήκευση, εξοικονόμηση και αυτοπαραγωγή.

Ασφαλιστικές εισφορές και επενδύσεις

Η νέα μείωση των εργοδοτικών εισφορών κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα θεωρείται ώριμη. Η κυβέρνηση εξετάζει επίσης αν μπορεί να εξασφαλίσει μεγαλύτερη παρέμβαση, ειδικά για επιχειρήσεις που αυξάνουν την απασχόληση και τις αμοιβές.

Παράλληλα, εξετάζονται και κίνητρα για έρευνα, καινοτομία, συγχωνεύσεις και εξαγορές, με φορολογικές εκπτώσεις που μπορούν να φτάσουν έως και το 315% για επενδύσεις στην έρευνα.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου το νομοσχέδιο, το οποίο ενσωματώνει τις εξαγγελίες του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ, έχει στόχο μεταξύ άλλων τη στήριξη των οικογενειών, την ελάφρυνση των νέων, την τόνωση της Περιφέρειας αλλά και τη δημιουργία κινήτρων για επενδύσεις σε στρατηγικούς τομείς.

Επιπλέον, το σχέδιο νόμου περιλαμβάνει πρόσθετες ρυθμίσεις μείωσης της φορολογίας ακινήτων, μείωσης των τεκμηρίων διαβίωσης, επεκτάσεις φορολογικών κινήτρων για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος καθώς και μισθολογικές ρυθμίσεις για τα σώματα ασφαλείας, τα στελέχη του υπουργείου Εξωτερικών και άλλες κατηγορίες δημοσίων υπαλλήλων όπως οι μηχανικοί και οι ερευνητές.

Φορολογικές ρυθμίσεις

Κατ’ αρχάς αναμορφώνεται η φορολογική κλίμακα εισοδήματος μισθωτών, συνταξιούχων, αγροτών και ελευθέρων επαγγελματιών με έμφαση στη μεσαία τάξη, τις οικογένειες με παιδιά και τους νέους.

Ειδικότερα, μειώνονται κατά 2% οι συντελεστές της κλίμακας από τα 10.000 έως και τα 40.000 ευρώ:

-Για τα 10.000 έως 20.000 ευρώ από 22% σε 20%

-Για τα 20.000 έως τα 30.000 ευρώ από 28% σε 26%

-Για τα 30.000 έως τα 40.000 ευρώ από 36% σε 34%

Παράλληλα, εισάγεται ενδιάμεσος συντελεστής από τα 40.000 έως τα 60.000 ευρώ 39%, ενώ ο συντελεστής 44% θα ισχύει για εισοδήματα άνω των 60.000 ευρώ.

Επιπλέον παρεμβάσεις για οικογένειες με παιδιά

Ο συντελεστής από τα 10.000 έως τα 20.000 που πλέον θα ανέρχεται σε 20% για φορολογούμενους χωρίς τέκνα, μειώνεται περαιτέρω αναλόγως του αριθμού των τέκνων και ακόμη περισσότερο για τους τρίτεκνους σε:

-18% για φορολογούμενους με 1 εξαρτώμενο τέκνο

-16% για φορολογούμενους με 2 εξαρτώμενα τέκνα

-9% για φορολογούμενους με τρία εξαρτώμενα τέκνα

Οι συντελεστές από 0 έως 20.000 ευρώ μηδενίζονται για φορολογούμενους με τέσσερα ή περισσότερα εξαρτώμενα τέκνα.

Ο συντελεστής από 20.000 έως 30.000 ευρώ που πλέον θα ανέρχεται σε 26% για φορολογούμενους χωρίς τέκνα, μειώνεται επίσης κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες για κάθε τέκνο:

-24% για φορολογούμενους με 1 εξαρτώμενο τέκνο

-22% για φορολογούμενους με 2 εξαρτώμενα τέκνα

-20% για φορολογούμενους με τρία εξαρτώμενα τέκνα

18% για φορολογούμενους με τέσσερα εξαρτώμενα τέκνα

16% για φορολογούμενους με πέντε εξαρτώμενα τέκνα κτλ.

Τι προβλέπεται για τους νέους

Για τους νέους έως 25 ετών oι συντελεστές από 0 έως 20.000 ευρώ μηδενίζονται και για τους νέους 26 έως 30 ετών ο συντελεστής από τα 10.000 έως τα 20.000 θα ανέρχεται σε 9%.
Σημειώνεται ότι οι παρεμβάσεις αυτές θα εφαρμοστούν από το φορολογικό έτος 2026 και (α) οι μισθωτοί και συνταξιούχοι θα δουν την ωφέλεια από την μισθοδοσία του Ιανουαρίου 2026 με την αύξηση στις μηνιαίες καθαρές απολαβές τους καθώς ο φόρος παρακρατείται, (β) οι ατομικές επιχειρήσεις και οι αγρότες θα δουν την ωφέλεια με την υποβολή των δηλώσεων του φορολογικού έτους 2026 κατά τον Μάρτιο του 2027. Συνολικά ωφελούνται περίπου 4 εκατ. φορολογούμενοι που σήμερα υπόκεινται με βάση τα εισοδήματά τους σε φόρο εισοδήματος.

Πού καταργείται σταδιακά ο ΕΝΦΙΑ

Από το 2026 μειώνεται ο φόρος κατά 50% και από το 2027 απαλλάσσονται από τον Ε.Ν.Φ.Ι.Α. τα δικαιώματα στα ακίνητα που αφορούν κύρια κατοικία και ανήκουν σε φυσικά πρόσωπα, φορολογικούς κατοίκους Ελλάδας, των οποίων η κύρια κατοικία, όπως προκύπτει από τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος ευρίσκεται σε οικισμούς με πληθυσμό μικρότερο των χιλίων πεντακοσίων (1.500) κατοίκων, εξαιρουμένων των οικισμών που βρίσκονται στην Περιφέρεια Αττικής (πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων).

Ειδικά για την Περιφερειακή Ενότητα Έβρου το όριο ορίζεται σε χίλιους επτακόσιους (1.700) κατοίκους. Εξαιρούνται κατοικίες με συνολική φορολογητέα αξία άνω των 400.000 ευρώ. Το μέτρο εκτιμάται ότι αφορά περίπου 1 εκατομμύριο δικαιώματα επί κατοικιών στις εν λόγω περιοχές της επικράτειας. Αφορά 12.720 οικισμούς (σε σύνολο 13.586 οικισμών) της χώρας τόσο στην ηπειρωτική, όσο και νησιωτική Ελλάδα.

Εισοδήματα από ακίνητα

Από το φορολογικό έτος 2026 θεσπίζεται ενδιάμεσος συντελεστής 25% για εισόδημα από ενοίκια από 12.000 έως 24.000 ευρώ. Υπενθυμίζεται ότι σήμερα έως τα 12.000 εφαρμόζεται συντελεστής 15% και στη συνέχεια αυξάνεται σε 35%. Άμεσα ωφελούμενοι εκτιμώνται σε 161.587 ιδιοκτήτες ακινήτων.

Μείωση ΦΠΑ στα νησιά

Από 1/1/2026 μειώνεται το ΦΠΑ κατά 30% στα νησιά της Περιφέρειας Βόρειου Αιγαίου, του Νομού Έβρου (Σαμοθράκη) και του νομού Δωδεκανήσων με πληθυσμό έως 20.000 κατοίκους.

Τεκμήρια διαβίωσης

Μειώνονται τα τεκμήρια για τις κατοικίες από 30% έως 35%. Για τα αυτοκίνητα, για όσα έχουν ταξινομηθεί μετά το 2010, τα τεκμήρια θα υπολογίζονται βάσει ρύπων, με σημαντική ωφέλεια για αυτοκίνητα κάτω της δεκαετίας.

Επιπλέον θα εξαιρούνται από την ελάχιστη αντικειμενική δαπάνη των 3.000 ευρώ τα εξαρτώμενα τέκνα που έχουν ίδιο εισόδημα. Οι ωφελούμενοι είναι περίπου 477.000 φορολογούμενοι με προστιθέμενη διαφορά φόρου εξαιτίας των τεκμηρίων διαβίωσης.

Το στεγαστικό πρόβλημα

Επεκτείνονται τα φορολογικά κίνητρα για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος. Ειδικότερα, επεκτείνεται και για το 2026 η απαλλαγή φόρου εισοδήματος για 3 έτη για κενές κατοικίες που θα μισθωθούν σε μακροχρόνια μίσθωση, ενώ επεκτείνεται για μια ακόμη μια χρονιά, δηλαδή μέχρι το τέλος του 2026, η αναστολή του ΦΠΑ στις νέες οικοδομές.

Επενδυτικές δαπάνες

Προκειμένου να κινητροδοτηθούν οι ιδιωτικές επενδύσεις σε στρατηγικούς τομείς που σήμερα η δραστηριότητα στην ελληνική αγορά είναι εξαιρετικά περιορισμένη, οι επενδυτικές δαπάνες που αφορούν στους τομείς άμυνας και κατασκευής οχημάτων, αεροσκαφών και εξαρτημάτων αυτών, θα εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα των επιχειρήσεων, κατά τον χρόνο της πραγματοποίησής τους, προσαυξημένες κατά ποσοστό εκατό τοις εκατό (100%).

Επιπλέον στις επενδύσεις αυτές θα δίνεται το κίνητρο της ταχείας αδειοδότησης, όπως γίνεται με τις στρατηγικές επενδύσεις.

Τέλος συνδρομητικής

Από τον Ιανουάριο του 2026 καταργείται το τέλος συνδρομητικής τηλεόρασης που επιβαρύνει περισσότερους από 1 εκατ. λογαριασμούς συνδρομητικής τηλεόρασης, τόσο νοικοκυριών όσο και επιχειρήσεων. Το τέλος σήμερα ανέρχεται σε 10% επί του συνολικού μηνιαίου λογαριασμού.

Ελεύθεροι επαγγελματίες

Επεκτείνεται η πρόβλεψη για μείωση 50% του ελάχιστου εισοδήματος που ισχύει σήμερα για οικισμούς με πληθυσμό έως 500 ατόμων ή δημοτικές κοινότητες εκτός Αττικής με πληθυσμό έως 1.500 ατόμων, σε όλους τους οικισμούς εκτός Αττικής με πληθυσμό έως 1.500 άτομα.

Συνεπώς στο μειωμένο ποσό εντάσσονται ακόμη 176 οικισμοί οι οποίοι οριακά τίθεντο εκτός ρύθμισης. Επιπλέον μείωση 50% θα έχουν και τα σχολικά κυλικεία πανελλαδικά.

Εξαιρούνται από το τεκμαρτό εισόδημα νέες μητέρες που ασκούν ελεύθερο επάγγελμα κατά το έτος γέννησης τέκνου και τα επόμενα δύο έτη. Εκτιμάται ότι ωφελούνται περίπου 6.000 νέες μητέρες.

Μισθολογικές ρυθμίσεις

Από τον Οκτώβριο του 2025 αυξήσεις θα δουν οι εργαζόμενοι σε αστυνομία, πυροσβεστική και λιμενικό. Επιπλέον, το νομοσχέδιο περιμβάνει μισθολογικές ρυθμίσεις για το προσωπικό του υπουργείου Εξωτερικών. Συγκεκριμένα, για τα στελέχη του υπουργείου Εξωτερικών προβλέπεται (α) η αύξηση του επιδόματος ειδικών καθηκόντων από 120 έως 184 ευρώ αναλόγως της θέσης, (β) η θέσπιση επιδόματος ειδικών καθηκόντων σε επιπλέον κλάδους του Υπουργείου Εξωτερικών και (γ) η αύξηση των αποζημιώσεων για τα δίδακτρα φοίτησης των τέκνων των υπαλλήλων. Επισημαίνεται ότι με ΚΥΑ θα αυξηθεί και η αποζημίωση της υπηρεσίας αλλοδαπής, αναλόγως της χώρας που υπηρετούν τα στελέχη.

Επίσης, αναγνωρίζεται μισθολογικά, κατ’ αναλογία του μεταπτυχιακού, με προώθηση κατά δύο μισθολογικά κλιμάκια, το δίπλωμα του Πολυτεχνείου και λοιπών Πανεπιστημίων με πενταετή κύκλο σπουδών. Εκτιμάται ότι ωφελούμενοι θα είναι περίπου 5.000 δημόσιοι υπάλληλοι με ετήσιο κόστος 7 εκατ. ευρώ. Θεσπίζεται αφορολόγητο για το επίδομα βιβλιοθήκης μελών ΔΕΠ και ερευνητών.

Νέες επιμέρους ρυθμίσεις

Παρατείνεται η ισχύς των κινήτρων για πραγματοποίηση συναλλαγών με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμών και για το φορολογικό έτος 2026. Πιο συγκεκριμένα προβλέπεται και για το 2026 έκπτωση από το φορολογητέο εισόδημα φυσικών προσώπων του 30% των δαπανών που πραγματοποιούνται με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής προς συγκεκριμένους επαγγελματίες και μέχρι του ποσού των 5.000 ευρώ ετησίως.

Επιπρόσθετα, οι δαπάνες για ιατρικές, οδοντιατρικές και κτηνιατρικές υπηρεσίες προσμετρώνται διπλά στο ελάχιστο όριο δαπανών 30% με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής.

Στην σταδιακή κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για οικισμούς έως 1.500 κατοίκους και λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούν στην Περιφερειακή Ενότητα Έβρου και το ζήτημα που ανέκαμψε με τη Νέα Βύσσα, η σταδιακή κατάργηση του ΕΝΦΙΑ ειδικά για την Περιφερειακή Ενότητα Έβρου θα ισχύει για οικισμούς που έχουν καταγράψει στην απογραφή έως 1.700 κατοίκους.

Στη φορολογία εισοδήματος, επιπλέον των γενικότερων φορολογικών μειώσεων, μειώνεται και από 22% σε 20% ο συντελεστής αυτοτελούς φορολόγησης των εφημεριών των ιατρών.

Μακροχρόνιες μισθώσεις

Στην επέκταση  και το 2026 της απαλλαγής από τον φόρο εισοδήματος ακινήτων που μισθώνονται με μακροχρόνια μίσθωση πραγματοποιούνται οι ακόλουθες τροποποιήσεις:

α) Σήμερα η απαλλαγή ισχύει για κατοικίες με εμβαδόν ως 120 τ.μ.. Σε περίπτωση που η ενοικίαση αφορά τρίτεκνη ή πολύτεκνη οικογένεια, η απαλλαγή θα δίνεται και για σπίτια με μεγαλύτερο εμβαδόν. Πιο συγκεκριμένα το ανωτέρω όριο των 120 τ.μ. διευρύνεται για 20 τ.μ. για κάθε εξαρτώμενο τέκνο άνω των δύο.

β) Σήμερα η απαλλαγή αφορά τη πρώτη μίσθωση διάρκειας 3 τουλάχιστον ετών. Ωστόσο δεν συνεχίζει σε περίπτωση που εντός της τριετίας αποχωρήσει ο ενοικιαστής και γίνει νέα μακροχρόνια μίσθωση σε άλλον.

Για αυτό το σκοπό, και αποτρέποντας την περίπτωση καταστρατήγησης του μέτρου με επαναλαμβανόμενες μισθώσεις βραχείας διάρκειας, η απαλλαγή συνεχίζει να ισχύει για το υπολειπόμενο διάστημα και εφόσον το ακίνητο κενωθεί άπαξ και εκμισθωθεί εκ νέου.

γ) Ειδικά για περιπτώσεις μίσθωσης σε ιατρικό ή νοσηλευτικό προσωπικό που απασχολείται σε φορείς της γενικής κυβέρνησης, εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων της δημόσιας εκπαίδευσης, καθώς σε ένστολο προσωπικό των ενόπλων δυνάμεων και των σωμάτων ασφαλείας, η απαλλαγή ισχύει και εφόσον το ακίνητο μισθώνεται τουλάχιστον για έξι (6) συνεχόμενους μήνες και εφόσον δεν διατεθεί το ακίνητο εντός των 3 ετών για βραχυχρόνια μίσθωση.

Επίδομα διοίκησης

Στο μισθολόγιο των σωμάτων ασφαλείας προβλέπεται επίδομα διοίκησης, κατ’αναλογία με τις ένοπλες δυνάμεις, και για την αστυνομία, την πυροσβεστική κα το λιμενικό.

Το επίδομα των 130 ευρώ που λαμβάνουν τα σώματα ασφαλείας και οι ένοπλες δυνάμεις σε μονάδες του Έβρου και ακριτικά νησιά, καθώς και οι ένοπλες δυνάμεις σε μονάδες προκαλύψεως της ηπειρωτικής μεθορίου, επεκτείνεται και στα στελέχη της Ελληνικής Αστυνομίας που υπηρετούν στους συνοριακούς σταθμούς και τμήματα της ηπειρωτικής μεθορίου (Ηπείρου, Μακεδονίας και Θράκης).

Άλλες ρυθμίσεις

Η μείωση κατά 50% του ελάχιστου εισοδήματος των ατομικών επιχειρήσεων πέρα από τους οικισμούς έως 1.500 κατοίκους εκτός Αττικής που έχει εξαγγελθεί, εφαρμόζεται και για τα σχολικά κυλικεία πανελλαδικά

Στην κατάργηση του τέλους συνδρομητικής τηλεόρασης προβλέπεται αναπλήρωση των εσόδων του ΕΚΚΟΜΕΔ που εισέπραττε το 50% του τέλους, από ισόποση ετήσια επιχορήγηση από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Θεσπίζεται επίδομα ιδιαίτερων καθηκόντων στο προσωπικό των Σωφρονιστικών καταστημάτων ύψους 100 ευρώ. Η μεταρρύθμιση αυτή θα συνοδευτεί με ΚΥΑ για τον καθορισμό του επιδόματος επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας αναλόγως των καθηκόντων, εις αντικατάσταση του αντίστοιχου οριζόντιου επιδόματος που ισχύει σήμερα.

Με τον συνδυασμό αυτών των μέτρων θα λάβει και το εν λόγω προσωπικό μεσοσταθμικά την αύξηση των 100 ευρώ που έλαβαν τα στελέχη των σωμάτων ασφαλείας από την θέσπιση του επιδόματος επικινδυνότητας.

Θεσπίζεται μισθολογική διάκριση για τους Διευθυντές που υπηρετούν στην Προεδρεία της Κυβέρνησης και κυρίως στη Γενική Γραμματεία Συντονισμού, έναντι των προϊσταμένων, καθώς με το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο οι δύο θέσεις ευθύνης αμείβονται ομοίως.

Για τη μισθολογική κατάταξη και εξέλιξη των ερευνητών, αναγνωρίζεται η προϋπηρεσία που έχει παρασχεθεί και το διδακτικό ή ερευνητικό έργο που έχει προσφερθεί σε Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα ή ερευνητικούς και τεχνολογικούς φορείς του άρθρου 13α του ν. 4310/2014 (Α΄ 258), ανεξαρτήτως  του είδους της συμβατικής σχέσης με αυτά. Με αυτόν τον τρόπο αναγνωρίζονται και τα μπλοκάκια.

Παρεμβάσεις σε άλλα νομοσχέδια

Το νέο μισθολόγιο των ενόπλων δυνάμεων περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Άμυνας που βρίσκεται σε επεξεργασία.

Η σταδιακή κατάργηση του συμψηφισμού των αυξήσεων των συνταξιούχων με την προσωπική διαφορά θα νομοθετηθεί μόλις ολοκληρωθεί η αναλογιστική μελέτη που βρίσκεται σε εξέλιξη από την αναλογιστική αρχή.

Η θεσμοθέτηση του Ταμείου Καινοτομίας Φαρμάκων θα προβλεφθεί σε νομοσχέδιο του υπουργείου Υγείας.

Η απαλλαγή φόρου εισοδήματος από Ιδρύματα και κληροδοτήματα θα προβλεφθεί σε νομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Η επέκταση και για το 2026 του περιορισμού λειτουργίας νέων βραχυχρόνιων μισθώσεων στα τρία δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας θα προβλεφθεί σε Υπουργική απόφαση που είναι σε επεξεργασία.

Με Κοινή Υπουργική Απόφαση θα αυξηθεί η αποζημίωση της υπηρεσίας αλλοδαπής, αναλόγως της χώρας που υπηρετούν τα στελέχη του Υπουργείου Εξωτερικών.

Πρόκειται για μια παρέμβαση που αφορά δεκάδες νησιά του Βορείου Αιγαίου και των Δωδεκανήσων, αλλά και τη Σαμοθράκη. Αποσκοπεί στο να στηρίξει τους κατοίκους και τις μικρές τοπικές επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες επιβαρύνσεις λόγω αποστάσεων και μεταφορικού κόστους.

Ήδη, το καθεστώς του μειωμένου ΦΠΑ εφαρμόζεται μόνον σε 5 νησιά του Αιγαίου –Λέσβο, Χίο, Σάμο, Κω και Λέρο– κυρίως επειδή είχαν επωμιστεί το βάρος της φιλοξενίας προσφύγων. Σε αυτά τα νησιά οι συντελεστές ΦΠΑ που ισχύουν είναι ήδη:

– 17% αντί του 24%,

– 9% αντί του 13%

– 4% αντί του 6%, κάνοντας αισθητά φθηνότερα τόσο τα βασικά προϊόντα όσο και τις υπηρεσίες.

Αν και οι επίσημες ανακοινώσεις θα γίνουν αύριο Δευτέρα , από τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία απογραφής πληθυσμού, προκύπτει με ασφάλεια ότι στη ρύθμιση του μειωμένου ΦΠΑ να ενταχθούν από το 2026 τουλάχιστον 15 νησιά ακόμα (καθώς και πολλά παρακείμενα όμως), ο αριθμός των οποίων έτσι θα ξεπερνά πλέον συνολικά τα 20.

1. από τον νομό Έβρου: η Σαμοθράκη.

– η Λήμνος (και Άγιος Ευστράτιος)

– η Ικαρία

– οι Φούρνοι

– οι Οινούσσες

– τα Ψαρά.

3. στα Δωδεκάνησα:

– Κάρπαθος

– Καστελλόριζο

– Πάτμος (αλλά και Αρκοί, Μαραθονήσι κλπ)

– Λειψοί

– Τήλος

– Νίσυρος

– Χάλκη

– Αγαθονήσι

– Ψέριμος.

Σε όλα αυτά τα νησιά (ή και άλλα μικρότερα παρακείμενα νησιά που συνδέονται ως κοινός Δήμος ή εξαρτώνται άμεσα από τα αναφερόμενα) οι συντελεστές ΦΠΑ θα μειωθούν κατά 30%.

Η μείωση αυτή σημαίνει απτά οφέλη για τους κατοίκους: χαμηλότερο κόστος σε τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης, μικρότερη επιβάρυνση σε υπηρεσίες εστίασης και τουρισμού, αλλά και φθηνότερα προϊόντα όπως φάρμακα και βιβλία.

Παράλληλα, η κυβέρνηση εκτιμά ότι θα ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα των τοπικών επιχειρήσεων και του Τουρισμού, ενώ θα σταλεί και ένα σαφές μήνυμα στήριξης στις τοπικές κοινωνίες που κρατούν ζωντανές τις πιο ευαίσθητες περιοχές της χώρας

Η οριστική λίστα των νησιών που θα ενταχθούν στο καθεστώς θα ανακοινωθεί αύριο από την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ώστε να υπάρξει σαφής εικόνα για το ποιοι ακριβώς δήμοι και κοινότητες θα επωφεληθούν από το μέτρο.

Δημοσιονομικοί πόροι και στόχευση μέτρων

Το δημοσιονομικό περιθώριο που διατέθηκε –ύψους 1,5 δισ. ευρώ- ενισχύει ήδη προγραμματισμένες αυξήσεις μισθών και συντάξεων για το 2026. Πίσω από το «καλάθι» των εξαγγελιών βρίσκονται μέτρα που αφορούν περιπτώσεις όπου η φορολογία και οι εισφορές μειώνονται, αλλά και αλλαγές στη φορολογική κλίμακα με ενδιάμεσο συντελεστή 15 %, προσαρμογή σημείων μετάβασης στη μεσαία κλίμακα και μείωση του ανώτατου συντελεστή έως 40 %.

Κοινωνική στήριξη και φορολογικά κίνητρα

Ειδικό βάρος δίνεται σε ζευγάρια με παιδιά, ηλικιωμένους και νέους. Στο τραπέζι βρίσκονται η κατάργηση της προσωπικής διαφοράς για περίπου 450.000 συνταξιούχους, επέκταση του επιδόματος των €250 για χαμηλό εισόδημα, αλλά και νέες φορολογικές ελαφρύνσεις για ιδιοκτήτες που διαθέτουν ακίνητα στην αγορά.
Επιπλέον, επανεξετάζεται το πρόγραμμα «Σπίτι μου 3», για νέα στεγαστικά δάνεια έως €190.000 για νέους κάτω των 50 ετών, καθώς και νέα φορολογικά κίνητρα για όσους διαθέτουν εγκαταλελειμμένες κατοικίες.

Τα μέτρα αναμένεται να ισχύσουν από την 1η Ιανουαρίου 2026 και προορίζονται ώστε να έχουν μόνιμο χαρακτήρα. Εκτιμάται ότι θα προσφέρουν όφελος από €300 έως €2.000 ετησίως σε περίπου 4 εκατομμύρια δικαιούχους. Παρά τις φορολογικές ελαφρύνσεις, η κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι η δημοσιονομική σταθερότητα θα διατηρηθεί.

Διπλή ένεση ρευστότητας έρχεται το Δεκέμβριο σε συνταξιούχος και σε όσους λαμβάνουν ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα.

Επίσης, τον ίδιο μήνα 225.000 δικαιούχοι του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος θα δουν να αυξάνεται κατά 8% το επίδομα τους. Πρόκειται για τα 2 σημαντικά μέτρα από το πακέτο που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός στην ΔΕΘ και θα τρέξουν μέσα στο τέλος του χρόνου. Επίσης, από την εξειδίκευση των μέτρων της ΔΕΘ που έγινε από την πολίτικη ηγεσία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας προκύπτει διεύρυνση των δικαιούχων τους επιδόματος θέρμανσης. Το εισοδηματικό όριο για άγαμο παραμείνει στα 16.000 ευρώ και στα 24.000 ευρώ για το ζευγάρι, ενώ η προσαύξηση για κάθε τέκνο αυξάνεται από 3.000 σε 5.000 ευρώ Παράλληλα μπαίνει κόφτης τζίρου έως 80.000 ευρώ το χρόνο για φυσικά πρόσωπα με επιχειρηματική δραστηριότητα.

Επίσης, όπως διευκρινίστηκε, σε όλα στα ακίνητα βραχυχρόνιας μίσθωσης τύπου Airbnb επιβάλλεται ΦΠΑ και τέλη διαμονής και επιπρόσθετα σε όσους διαχειρίζονται τρία ή περισσότερα ακίνητα επιβάλλεται η έναρξη επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Εξάλλου προωθείται υποχρεωτική η ασφάλιση επιχειρήσεων με ετήσιο κύκλο εργασιών πάνω από 2 εκατ. ευρώ για ακίνητα εξοπλισμό και αποθέματα από το 2024. Αφορά 16.268 επιχειρήσεις οι οποίες όμως συνδέονται με το 87,5% του τζίρου

Σχετικά με την απαγόρευση της χρήσης μετρητών σε αγοραπωλησίες ακινήτων τονίσθηκαν τα εξής: Σε σύνολο 338.511 μεταβιβάσεων ακινήτων σε 42.613 το τίμημα εξοφλήθηκε αποκλειστικά με μετρητά και σε 41.741 εν μέρει με μετρητά. Οι τελευταίες συναλλαγές έφτασαν τα 3 δισ. ευρώ ενώ αποκλειστικά με μετρητά 426 εκατ. ευρώ

Μέτρα για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής:

1. Ολοκλήρωση της διασύνδεσης ταμειακών μηχανών με τα POS τους πρώτους μήνες του 2024.
2. Ηλεκτρονικά τιμολόγια - Υποχρεωτικά το 2024.

4. Υποχρεωτική κατοχή συστήματος ηλεκτρονικών πληρωμών (EFT/POS) και από τους υπόλοιπους κλάδους της λιανικής.
5. Υποχρέωση αγοροπωλησίας ακινήτων μόνο με τραπεζικά μέσα πληρωμής.
6. Ενεργοποίηση του ψηφιακού δελτίου αποστολής (πιλοτικά από τις αρχές του 2024 και πλήρως μέχρι το τέλος του έτους).