Μέχρι τις 15 Ιουνίου η διαβούλευση – Ενισχύεται η ΕΕΕΠ, αυξάνονται οι κυρώσεις για τον παράνομο τζόγο και διευρύνονται τα μέτρα στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων

Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών το νέο πολυνομοσχέδιο που συνδυάζει παρεμβάσεις σε ένα ευρύ φάσμα οικονομικών και κοινωνικών θεμάτων, από την αντιμετώπιση του παράνομου τζόγου και τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους έως τη στήριξη των νοικοκυριών απέναντι στην ενεργειακή κρίση και τη στεγαστική πίεση.

Το σχέδιο νόμου, το οποίο θα παραμείνει σε διαβούλευση έως τις 15 Ιουνίου 2026, εισάγει σημαντικές θεσμικές αλλαγές στην αγορά τυχερών παιγνίων, προβλέπει πρόσθετα μέτρα στήριξης συνολικού ύψους 800 εκατ. ευρώ, ενώ συνοδεύεται από συμπληρωματικό προϋπολογισμό επίσης 800 εκατ. ευρώ, διαμορφώνοντας ένα συνολικό πακέτο παρεμβάσεων 1,6 δισ. ευρώ.

Στο στόχαστρο ο παράνομος τζόγος

Κεντρικός άξονας του νομοσχεδίου αποτελεί η αυστηροποίηση του πλαισίου για την καταπολέμηση του παράνομου τζόγου, τόσο στο διαδίκτυο όσο και σε φυσικά καταστήματα.

Η κυβέρνηση επιδιώκει να ενισχύσει τις δυνατότητες παρέμβασης της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων (ΕΕΕΠ), παρέχοντάς της αυξημένες αρμοδιότητες για τον άμεσο εντοπισμό και αποκλεισμό παράνομων ιστοσελίδων και λογαριασμών που σχετίζονται με μη αδειοδοτημένη δραστηριότητα.

Παράλληλα, προβλέπεται σημαντική οργανωτική ενίσχυση της Αρχής, καθώς οι οργανικές θέσεις αυξάνονται από 80 σε 110, με έμφαση στην πρόσληψη εξειδικευμένου επιστημονικού προσωπικού.

«Black list» και μπλόκο σε παράνομους παρόχους

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην αντιμετώπιση του παράνομου online gambling μέσω της δημιουργίας και διαρκούς επικαιροποίησης λίστας μη αδειοδοτημένων παρόχων.

Η ΕΕΕΠ αποκτά τη δυνατότητα αποκλεισμού πρόσβασης σε ιστοσελίδες που προσφέρουν παράνομα τυχερά παιχνίδια, ενώ ενισχύεται ο έλεγχος στα ονόματα χώρου (domain names) και στις ηλεκτρονικές πλατφόρμες που δραστηριοποιούνται εκτός του νόμιμου πλαισίου.

Οι νέες διατάξεις καλύπτουν επίσης ζητήματα διαχείρισης χρημάτων παικτών που βρίσκονται σε δεσμευμένους ή κατασχεμένους λογαριασμούς.

Βαριές καμπάνες για παραβάτες και διαφημιζόμενους

Το νομοσχέδιο αυξάνει σημαντικά τις διοικητικές κυρώσεις για όσους εμπλέκονται στην παράνομη αγορά τυχερών παιγνίων.

Τα πρόστιμα θα κυμαίνονται από 1.000 ευρώ έως και 2 εκατ. ευρώ ανά παράβαση ή ανά παιγνιομηχάνημα, ενώ προβλέπεται προσωρινή ή οριστική αφαίρεση αδειών λειτουργίας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόβλεψη για επιβολή προστίμων από 5.000 έως 50.000 ευρώ σε influencers, streamers, affiliates, διαφημιστικά δίκτυα και λοιπούς διαφημιζόμενους που προωθούν παράνομα τυχερά παιχνίδια μέσω ψηφιακών καναλιών.

Αυστηρότερο ποινικό πλαίσιο

Σημαντικές είναι και οι αλλαγές στο ποινικό σκέλος.

Για την παράνομη διοργάνωση τυχερών παιχνιδιών προβλέπονται ποινές κάθειρξης τουλάχιστον δέκα ετών και χρηματικά πρόστιμα έως 700.000 ευρώ, ενώ σε περιπτώσεις κατ’ επάγγελμα δραστηριότητας, συμμετοχής ανηλίκων ή επαναλειτουργίας καταστήματος μετά από σφράγιση, τα πρόστιμα μπορούν να φθάσουν τις 800.000 ευρώ.

Παράλληλα, αποδίδονται ειδικές ανακριτικές αρμοδιότητες στο Σώμα Ελεγκτών Παιγνίων, το οποίο αναβαθμίζεται επιχειρησιακά για τη διερεύνηση σχετικών αδικημάτων.

Επιπλέον, αυξάνεται η φορολόγηση των κερδών από διαδικτυακά παιχνίδια τύπου καζίνο, εξέλιξη που αναμένεται να επηρεάσει άμεσα την αγορά του online gaming.

Νέα μέτρα για το ιδιωτικό χρέος

Στο πεδίο της διαχείρισης οφειλών, το νομοσχέδιο επιχειρεί να διευρύνει σημαντικά την πρόσβαση στον εξωδικαστικό μηχανισμό.

Το ελάχιστο όριο οφειλών μειώνεται στα 5.000 ευρώ από 10.000 ευρώ σήμερα, επιτρέποντας σε περισσότερους οφειλέτες να αξιοποιήσουν το εργαλείο.

Παράλληλα, δίνεται για πρώτη φορά η δυνατότητα διάσωσης της κύριας κατοικίας μέσω αξιοποίησης και ρευστοποίησης άλλων ακινήτων του οφειλέτη, ενώ εισάγεται νέα ρύθμιση αποπληρωμής έως 72 δόσεων για παλαιότερες οφειλές.

Ιδιαίτερης σημασίας θεωρείται και η πρόβλεψη για άρση κατασχέσεων τραπεζικών λογαριασμών μετά την εξόφληση του 25% της οφειλής και τη ρύθμιση των υπολοίπων χρεών.

Στήριξη νοικοκυριών και συνταξιούχων

Το οικονομικό επιτελείο επεκτείνει τις παροχές προς οικογένειες και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.

Θεσπίζεται έκτακτη οικονομική ενίσχυση 150 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο τέκνο, με διευρυμένα εισοδηματικά κριτήρια, ενώ η ετήσια ενίσχυση προς συνταξιούχους και ευάλωτες ομάδες αυξάνεται στα 300 ευρώ από 250 ευρώ.

Ταυτόχρονα, το επίδομα αυτό επεκτείνεται και σε δικαιούχους σύνταξης χηρείας από το 60ό έτος ηλικίας αντί του 65ου που ισχύει σήμερα.

Νέα μέτρα για το στεγαστικό

Σημαντικό τμήμα του νομοσχεδίου αφορά την αγορά κατοικίας.

Η επιστροφή ενός ενοικίου επεκτείνεται σε μεγαλύτερο αριθμό δικαιούχων, καλύπτοντας πλέον περίπου το 85% των μισθωτών.

Παράλληλα, εκπαιδευτικοί, γιατροί και νοσηλευτές που υπηρετούν στην περιφέρεια θα δικαιούνται επιστροφή δύο ενοικίων χωρίς εισοδηματικά κριτήρια.

Στην αγορά βραχυχρόνιων μισθώσεων προβλέπεται πάγωμα νέων αδειών Airbnb στην Α' Δημοτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης, ενώ εισάγεται το πρόγραμμα «Κατασκευάζω – Νοικιάζω» (Build to Rent), το οποίο παρέχει φορολογικά κίνητρα για επενδύσεις σε νέες κατοικίες προς μίσθωση.

Παρεμβάσεις για ενέργεια και αγροτικό τομέα

Για τους αγρότες θεσπίζεται νέα διαδικασία επιστροφής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο πετρέλαιο μέσω άμεσης έκπτωσης στην αντλία, αξιοποιώντας ψηφιακή πλατφόρμα της ΑΑΔΕ.

Επιπλέον, επεκτείνεται το ειδικό τιμολόγιο ηλεκτρικής ενέργειας «ΓΑΙΑ» και σε νέους αγρότες, με στόχο τη μείωση του ενεργειακού κόστους παραγωγής.

Επιπτώσεις για οικονομία και επιχειρήσεις

Οι παρεμβάσεις του νομοσχεδίου αναμένεται να έχουν πολλαπλές επιδράσεις στην οικονομική δραστηριότητα.

Από τη μία πλευρά, η αυστηροποίηση του πλαισίου για τον παράνομο τζόγο ενισχύει τη διαφάνεια και δημιουργεί ευνοϊκότερες συνθήκες ανταγωνισμού για τις νόμιμα αδειοδοτημένες εταιρείες του κλάδου.

Από την άλλη, τα μέτρα στήριξης εισοδήματος, οι παρεμβάσεις στη στέγαση και η διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού εκτιμάται ότι θα ενισχύσουν την κατανάλωση, θα περιορίσουν τις πιέσεις στο ιδιωτικό χρέος και θα συμβάλουν στη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής σε ένα περιβάλλον αυξημένων ενεργειακών και στεγαστικών προκλήσεων.

Το τελικό περιεχόμενο του νομοσχεδίου θα διαμορφωθεί μετά την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης, πριν πάρει τον δρόμο για τη Βουλή.

Επέκταση της ενίσχυσης 300 ευρώ σε περισσότερους συνταξιούχους

Η τελική διάταξη για την οικονομική ενίσχυση των 300 ευρώ προς τους συνταξιούχους επεκτείνεται σε επιπλέον 15.000 δικαιούχους. Συγκεκριμένα, το μέτρο θα καλύψει και συνταξιούχους χηρείας που έχουν υπερβεί τα 60 έτη, με την προϋπόθεση να μην εισπράττουν σύνταξη γήρατος. Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης τόνισε ότι διορθώνεται μια αδικία για τις χήρες, καθώς όσες έχουν ως μοναδικό εισόδημα τη σύνταξη χηρείας θα δικαιούνται την ενίσχυση από τα 60 έτη αντί των 65. Παράλληλα, στο νομοσχέδιο που τίθεται σε δημόσια διαβούλευση την επόμενη εβδομάδα ενσωματώνεται και η έκτακτη οικονομική ενίσχυση 150 ευρώ για οικογένειες με παιδιά.

Διεύρυνση δικαιούχων επιστροφής ενοικίου λόγω αυξημένου πληθωρισμού

Με τον πληθωρισμό των ενοικίων να κινείται στο 7,6% για τον Απρίλιο, η κυβέρνηση επεκτείνει τα εισοδηματικά κριτήρια για την επιστροφή ενός μισθώματος. Η αύξηση των εισοδηματικών ορίων αφορά 70.000 επιπλέον δικαιούχους. Το νομοσχέδιο προβλέπει επιπρόσθετα τη διπλή καταβολή ενός μισθώματος σε εκπαιδευτικούς, γιατρούς και νοσηλευτικό προσωπικό. Επίσης, οι δημόσιοι λειτουργοί, περίπου 50.000 στον αριθμό, θα λάβουν έως και τρία ενοίκια επιστροφή καθώς υπάρχει εκκρεμότητα ενός ενοικίου από πέρυσι.

Μέσα στον Μάιο, θα δρομολογηθεί και το πρόγραμμα για την επιδότηση με ποσοστό έως και 95% ή έως 36.000 ευρώ για να ανακαινιστούν και να ανοίξουν τουλάχιστον 20.000 κλειστά διαμερίσματα. Σύμφωνα με πληροφορίες, το πρόγραμμα θα περιλαμβάνει όρους ώστε να μην υπάρχουν αυξήσεις στα ενοίκια αυτών των ακινήτων. Στο στεγαστικό μέτωπο, επιβεβαιώθηκε επίσης ότι μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου θα απαγορευθούν νέες άδειες βραχυχρόνιας μίσθωσης τύπου Airbnb στο κέντρο της Θεσσαλονίκη.

Ρυθμίσεις χρεών και οικονομική ανακούφιση οφειλετών

Από τον Ιούνιο τίθενται σε ισχύ οι νέες ρυθμίσεις για τα χρέη, καθώς εντός Μαΐου θα νομοθετηθεί η ρύθμιση των 72 δόσεων για οφειλές μέχρι τον Δεκέμβριο του 2023. Επιπλέον, διευρύνεται ο εξωδικαστικός μηχανισμός ώστε να εντάσσονται οφειλέτες με χρέη άνω των 5.000 ευρώ, ενώ προβλέπεται και η άρση δέσμευσης τραπεζικού λογαριασμού.

Στήριξη αγροτών και φορολόγηση ηλεκτρονικών τυχερών παιχνιδιών

Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ρυθμίσεις για μειωμένο τιμολόγιο ρεύματος προς τους αγρότες και επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης. Παράλληλα, νομοθετείται η επιβολή φόρου στα κέρδη των ηλεκτρονικών τυχερών παιχνιδιών.

Κοινωνικές κατοικίες στο στρατόπεδο Ζιάκα μέχρι το 2027

Οι πρώτες κοινωνικές κατοικίες που θα κατασκευαστούν στο ανενεργό στρατόπεδο Ζιάκα στη Θεσσαλονίκη θα παραδοθούν εντός του 2027. Η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου χαρακτήρισε το στρατόπεδο Ζιάκα ως την εμβληματική στεγαστική παρέμβαση της κυβέρνησης, τονίζοντας ότι είναι το πιο ώριμο από όλα τα ανενεργά στρατόπεδα. Παράλληλα, τίθενται σε τροχιά αξιοποίησης μέσω κοινωνικής αντιπαροχής τα πρώτα οκτώ ακίνητα της ΔΥΠΑ σε Παιανία, Λάρισα, Πύργο και Καλαμάτα.

Νέα παράταση της επιδότησης για το πετρέλαιο κίνησης

Στο κομμάτι των μεταφορών, το οικονομικό επιτελείο προσανατολίζεται σε νέα παράταση της επιδότησης για το πετρέλαιο κίνησης και μετά τον Μάιο. Όχι για να βοηθήσει όσους ιδιώτες οδηγούν πετρελαιοκίνητα αλλά να περιορίσει τις αυξήσεις στο μεταφορικό κόστος. Όσο για το ενδεχόμενο ενός νέου fuel pass αυτό δεν φαίνεται να υπάρχει στον χάρτη αυτή τη στιγμή.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης μιλώντας στο 2ο Οικονομικό Συνέδριο της «Ημερησίας» ανακοίνωσε την ενίσχυση 300 ευρώ προς τους συνταξιούχους, καθώς αυξάνεται τόσο το ποσό όσο και ο αριθμός των δικαιούχων. Αξίζει να σημειωθεί όιτι για πρώτη φορά εντάσσονται και οι χήρες άνω των 60 ετών, που λαμβάνουν αποκλειστικά σύνταξη χηρείας, αντί του ορίου των 65 ετών που ίσχυε μέχρι σήμερα, σε μια κίνηση που το υπουργείο χαρακτηρίζει ως αποκατάσταση κοινωνικής αδικίας.

Το πακέτο μέτρων περιλαμβάνει και ενίσχυση των 150 ευρώ για κάθε παιδί με διευρυμένα εισοδηματικά κριτήρια, την επέκταση της επιστροφής ενοικίου, αλλά και την επιστροφή δύο ενοικίων για δημόσιους λειτουργούς, που υπηρετούν εκτός τόπου κατοικίας, όπως γιατροί, εκπαιδευτικοί και νοσηλευτές.

Επιπροσθέτως, προωθούνται και νέες παρεμβάσεις για το ιδιωτικό χρέος και την προστασία της πρώτης κατοικίας, ενώ μεταξύ άλλων προβλέπεται δυνατότητα αποδέσμευσης τραπεζικού λογαριασμού με εξόφληση του 25% της οφειλής, επέκταση του εξωδικαστικού μηχανισμού για χρέη από 5.000 έως 10.000 ευρώ που αφορά περίπου 300.000 οφειλέτες, αλλά και νέο πλαίσιο ρύθμισης πρώτης κατοικίας μέσω εξωδικαστικού με διαχωρισμό της από την υπόλοιπη περιουσία.

Ακόμα, όσον αφορά το στεγαστικό, επιβεβαιώθηκε ότι μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου θα απαγορευθούν νέες άδειες βραχυχρόνιας μίσθωσης τύπου Airbnb στο κέντρο της Θεσσαλονίκης.

Επιπλέον, στο ίδιο σχέδιο νόμου εντάσσεται και η ένταξη των νέων αγροτών στο τιμολόγιο «ΓΑΙΑ» για μείωση του ενεργειακού κόστους, ενώ προβλέπεται και νέα φορολόγηση των ηλεκτρονικών εταιρειών στοιχημάτων, από την οποία το οικονομικό επιτελείο εκτιμά σταθερά ετήσια έσοδα 100 εκατ. ευρώ για το Δημόσιο.

Αναλυτικά η ομιλία του Κυριάκου Πιερρακάκη:

«Κυρίες και κύριοι,   

Είναι ιδιαίτερη η χαρά μου που βρίσκομαι σήμερα μαζί σας στο συνέδριο της Ημερησίας και χαίρομαι πραγματικά γιατί μου δίνετε την ευκαιρία να συμμετάσχω σε μια ανοιχτή συζήτηση με ανθρώπους που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της οικονομίας. Όλοι μαζί είμαστε μάρτυρες των γεγονότων, των μεταβολών, των ονείρων, των υπερβάσεων, αλλά και των προβλημάτων, των αιφνιδιασμών και των διαψεύσεων.  

Η ιστορική συγκυρία είναι δύσκολη, μας δοκιμάζει, αλλά  ταυτόχρονα μας προκαλεί και μας ζωντανεύει.  Φαίνεται ότι υπάρχουν ανοιχτοί δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης και βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις, ωστόσο είμαστε στο πλαίσιο μιας εύθραυστης κατάστασης η οποία εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από σημαντικές αβεβαιότητες. Επιπλέον, οι αγορές δεν λειτουργούν μόνο με βάση τις προσδοκίες, αλλά κυρίως με βάση την εμπιστοσύνη. Πάνω στην εμπιστοσύνη είναι που χτίζονται οι προσδοκίες και η εμπιστοσύνη είναι που χρειάζεται και χρόνο για να αποκατασταθεί.  

Σε κάθε περίπτωση, οι κραδασμοί μιας τέτοιας κρίσης και οι φόβοι που η κρίση αυτή προκάλεσε δεν εξαφανίζονται από τη μια μέρα στην άλλη. Αντικειμενικά θέλουν χρόνο. Η ευαλωτότητα ολόκληρου του πλέγματος ενέργειας στην ευρύτερη περιοχή του Κόλπου και της Μέσης Ανατολής καταδείχτηκε για πρώτη φορά τόσο εκτεταμένα. Τα ασφάλιστρα κινδύνου δεν θα υποχωρήσουν εύκολα. Οι εφοδιαστικές αλυσίδες θα χρειαστούν μήνες για να επιστρέψουν στις «εργοστασιακές ρυθμίσεις» τους.  

Οι επενδυτές δεν είναι «λωτοφάγοι» για να ξεχάσουν σε ένα βράδυ τις άγρυπνες νύχτες των τελευταίων μηνών. Κι αν κάτι θα μείνει για να θυμόμαστε είναι η επιστροφή της γεωγραφίας. Στην εποχή που τα δεδομένα και η πληροφορία τρέχουν με την ταχύτητα του φωτός, η γεωγραφία παραμένει μια πείσμονα δύναμη η οποία δεσπόζει πάνω από τα ανθρώπινα.  

Οι στρατηγικά κρίσιμες περιοχές και τα κάθε λογής «Στενά» εξακολουθούν να ορίζουν την οικονομία και την γεωπολιτική στον κόσμο. Επομένως, για όλους αυτούς τους λόγους, οι τιμές της ενέργειας δεν αναμένεται να επιστρέψουν άμεσα στα ακριβώς προ κρίσης επίπεδα και η οικονομική ανάπτυξη δεν θα ξεκινήσει να καλπάζει μέσα σε ένα 24ωρο.  Θα χρειαστούμε, δηλαδή, ακόμη και εάν όλα τα ζητήματα επουλωθούν γρήγορα κάποιον χρόνο προσαρμογής με σαφήνεια. Θα έλεγα ακόμη ότι η εξέλιξη της κρίσης αναδεικνύει με ακόμη μεγαλύτερη ένταση την οριστική μετάβαση σε ένα διαφορετικό κόσμο.  

Είναι πλέον σαφές ότι τα διαφορετικά κέντρα ισχύος διαθέτουν ουσιαστικό , και όχι θεωρητικό,  ρόλο στη διαμόρφωση των διεθνών εξελίξεων. Καμία παγκόσμια δύναμη δεν μπορεί πλέον, από μόνη της, να επιβάλει πλήρως τη βούλησή της σε μια εστία γεωπολιτικής έντασης. Η Ευρώπη, επομένως, ως μία από τις σημαντικές παγκόσμιες δυνάμεις, οφείλει να χαρτογραφήσει με ρεαλισμό αυτή τη νέα πραγματικότητα και, ναι, να σταθεί με ευθύνη στο ύψος των προσδοκιών που υπάρχουν σε σχέση με το τι μπορεί και η ίδια να κάνει, τόσο απέναντι στην ιστορία όσο και απέναντι στις ίδιες τις ευρωπαϊκές κοινωνίες. 

Κυρίες και κύριοι,  

Οι διεθνείς οργανισμοί δεν έχουν μείνει με σταυρωμένα τα χέρια τον τελευταίο καιρό. Παρακολουθούν τις εξελίξεις και κατέληξαν ήδη σε ορισμένα συμπεράσματα. Σύμφωνα με το ΔΝΤ, μια αύξηση της τιμής του πετρελαίου κατά 10 δολάρια το βαρέλι μπορεί να μειώσει την παγκόσμια ανάπτυξη κατά περίπου 0,2 ποσοστιαίες μονάδες. Για τις επιχειρήσεις αυτό μεταφράζεται σε χαμηλότερη ζήτηση, σε αυξημένα κόστη και σε πιο περιορισμένη ρευστότητα. Ο αντίκτυπος αναγκαστικά μεταφέρεται στην αγορά απασχόλησης, στην «οικονομία των νοικοκυριών», αλλά και στα δημόσια οικονομικά. Ακόμα και στο «καλό σενάριο» της ταχείας αποκλιμάκωσης της κρίσης , η οικονομία θα συνεχίσει να κινείται για ένα διάστημα σε συνθήκες επιφυλακής. Οι χώρες θα χρειαστούν ολόκληρο το δεύτερο μισό του 2026 για να αποκαταστήσουν τις υστερήσεις και τις αρρυθμίες που εμφανίστηκαν στο πρώτο μισό.  

Τώρα είναι λοιπόν η ώρα να δούμε τις ευκαιρίες οι οποίες ενθυλακώνονται μέσα στην κρίση. Υπάρχει άλλωστε και η γνωστή φράση που λέει ότι: δεν πρέπει να αφήνεις ποτέ μια σοβαρή κρίση να πάει χαμένη. Υπό αυτή την έννοια είναι και μια ευκαιρία για την Ευρώπη για να χτίσει αυτήν την πιο ισχυρή οικονομική αρχιτεκτονική για την οποία συζητάμε εδώ και πολλά χρόνια. Κι όταν λέμε «νέα οικονομική αρχιτεκτονική» είναι στην ουσία τρία πράγματα:  

• Πιο λειτουργικές κεφαλαιαγορές,  
• Πιο αποτελεσματική τραπεζική ένωση και  
• Καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων.  

Θα αναφέρω κάτι που είπα πολύ πρόσφατα και στις Βρυξέλλες: «Το μέρισμα του προφανούς». Αν η Ευρώπη υλοποιήσει την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, το ψηφιακό ευρώ και όλες εκείνες τις αυτονόητες μεταρρυθμίσεις, όπως η άρση των εμποδίων που εξακολουθούν να υφίστανται μεταξύ των κρατών-μελών, τότε δημιουργείται ένα «προφανές» μέρισμα ανάπτυξης για κάθε κράτος-μέλος και για το 2027.  

Όπως η εισαγωγή του ευρώ ή όπως η ενιαία αγορά της δεκαετίας του ’90 εισήγαγαν νέες ευκαιρίες και νέα πεδία ανάπτυξης, έτσι και τώρα οι νέες μεταρρυθμίσεις θα είναι προωθητικές για την οικονομία, αλλά και για το ευρωπαϊκό όραμα μιας πιο ισχυρής κοινωνίας στην ήπειρό μας. Σήμερα, περίπου 10 τρισεκατομμύρια ευρώ ευρωπαϊκών καταθέσεων δεν διοχετεύονται με επαρκή ταχύτητα και αποτελεσματικότητα στην πραγματική οικονομία, δεν μεταφράζονται σε επενδύσεις. Αυτή η αδράνεια κεφαλαίων περιορίζει τις αναπτυξιακές δυνατότητες της Ευρώπης και ενισχύει ένα αίσθημα στασιμότητας που διαπερνά τις κοινωνίες. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον καλλιεργείται μια διάχυτη κοινωνική κόπωση που σε ορισμένες περιπτώσεις συνοδεύεται και από εντεινόμενο πολιτικό διχασμό. 

Όταν λέμε ότι η Ευρώπη χρειάζεται μια ολοκληρωμένη Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, ότι χρειάζεται το ψηφιακό ευρώ για να προχωρήσει σταθερά και γρήγορα στο μεταβαλλόμενο νομισματικό και τεχνολογικό περιβάλλον, εκείνο που εννοούμε είναι την μετάβαση σε μια πιο ισχυρή κοινωνία, όπου οι ευρωπαϊκές αξίες και ο ευρωπαϊκός τρόπος ζωής υλοποιούνται στην πράξη. Δεν μιλάμε για τη ζωή μέσα στους ουρανοξύστες των τραπεζικών κέντρων, αλλά για τη ζωή σε κάθε σπίτι από το Καστελόριζο έως το Ρότερνταμ.   

Κυρίες και κύριοι,  

«Το μέρισμα του προφανούς» που ανέφερα παραπάνω ισχύει και σε εθνικό επίπεδο. Κάθε χώρα έχει συγκεκριμένες προφανείς παρεμβάσεις που, αν υλοποιηθούν, αποδίδουν άμεσα αναπτυξιακό όφελος. Από τη μια, καλούμαστε να επιλύουμε τις εκκρεμότητες του παρελθόντος, μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας για τα κράτη όπως εμείς, στο εκπαιδευτικό σύστημα και από την άλλη να ανταποκρινόμαστε σε νέες προκλήσεις που αναδύονται και συχνά δεν μπορούμε να προβλέψουμε.  

Είναι σαφές ότι η διεθνής αβεβαιότητα επηρεάζει και την Ελλάδα, δεν είμαστε μια χώρα απομονωμένη και αυτάρκης. Το ενεργειακό κόστος είναι παράγοντας που επηρεάζει τις αγορές και παρακινεί τις επιχειρήσεις να είναι πιο συγκρατημένες στις επενδύσεις και στα σχέδιά τους. Όπως επίσης οι πολίτες έχουν εύλογες ανησυχίες και προβληματισμούς για το μέλλον. Στο πλαίσιο αυτό αποφασίσαμε η πολιτική παρέμβαση που θα κάναμε να είναι στοχευμένη και κοστολογημένη. Το πρόσφατο σύνολο μέτρων (πρώτο και δεύτερο πακέτο) συνολικού ύψους 800 εκατομμυρίων ευρώ στοχεύει στην υποστήριξη εκείνων των πολιτών που την χρειάζονται περισσότερο.  

Και επειδή βρίσκομαι σήμερα σε ένα συνέδριο οικονομικής εφημερίδας, οικονομικού Μέσου Ενημέρωσης, παρουσία πολλών δημοσιογράφων, θέλω να σας ενημερώσω ότι την επόμενη εβδομάδα θα αναρτηθεί προς δημόσια διαβούλευση το νομοσχέδιο για την αντιμετώπιση του παράνομου τζόγου. Σε αυτό θα περιληφθεί και συμπληρωματικός προϋπολογισμός ύψους 800 εκατομμυρίων ευρώ, καθώς και το μεγαλύτερο μέρος των έκτακτων και μόνιμων μέτρων στήριξης που έχουμε ανακοινώσει. 

Πρόκειται για παρεμβάσεις με σαφές κοινωνικό αποτύπωμα. 

• Πρώτον, μέτρα για τα παιδιά και την οικογένεια. Θεσπίζεται η ενίσχυση των 150 ευρώ για κάθε τέκνο, με διευρυμένα εισοδηματικά κριτήρια.
• Δεύτερον, μέτρα για τη στέγη. Διευρύνονται οι δικαιούχοι της ετήσιας επιστροφής ενοικίου, ενώ θεσπίζεται επιστροφή δύο ενοικίων για δημόσιους λειτουργούς πουυπηρετούν μακριά από τον τόπο κατοικίας τους — γιατρούς, εκπαιδευτικούς και νοσηλευτές. Είναι άνθρωποι που κρατούν, εγώ θα πω, όρθιο το κοινωνικό κράτος.

Παράλληλα, νομοθετείται η απαγόρευση νέων αδειών βραχυχρόνιας μίσθωσης τύπου Airbnb στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, μέτρο που θα εφαρμοστεί αμέσως μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου. Η κατοικία πρέπει να παραμένει προσιτή, ιδιαίτερα για τους νέους ανθρώπους. 

Τρίτον, μέτρα για τους συνταξιούχους. Αυξάνεται τόσο ο αριθμός των δικαιούχων όσο και το ύψος της ενίσχυσης, η οποία από 250 ευρώ φτάνει στα 300 ευρώ. Και εδώ θέλω να σταθώ ιδιαίτερα σε μια σημαντική κοινωνική παρέμβαση: αποκαθιστούμε μια αδικία που αφορά τις χήρες. Από τη στιγμή που η μοναδική σύνταξη που έχουν είναι η σύνταξη χηρείας, θα λαμβάνουν την ενίσχυση των 300 ευρώ από τα 60 έτη και όχι από τα 65. Πρόκειται κυρίως για γυναίκες που βρίσκονται σε δύσκολη θέση , με περιορισμένη πρόσβαση στην αγορά εργασίας και η Πολιτεία οφείλει να σταθεί δίπλα τους με ευαισθησία και δικαιοσύνη. 

Στο ίδιο σχέδιο νόμου περιλαμβάνεται επίσης η ένταξη των νέων αγροτών στο τιμολόγιο ΓΕΑ, μειώνοντας το ενεργειακό τους κόστος, καθώς και η φορολόγηση των ηλεκτρονικών εταιρειών στοιχημάτων, από την οποία το Δημόσιο θα έχει σταθερά ετήσια έσοδα ύψους, όπως το υπολογίζουμε, 100 εκατομμυρίων ευρώ. 

Κυρίες και κύριοι, 

Στα μέτρα που ανακοινώσαμε πρόσφατα έγινε σαφές, μέσα από αυτά, ότι δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στη διαχείριση και αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους. Γιατί πίσω από τους αριθμούς υπάρχουν άνθρωποι, οικογένειες και επιχειρήσεις που βρέθηκαν αντιμέτωποι όχι μόνο με μία, αλλά με αλλεπάλληλες κρίσεις. 

Δημιουργήθηκε λοιπόν η δυνατότητα άρσης κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού με την εξόφληση του 25% της οφειλής. Διευρύνεται ο εξωδικαστικός μηχανισμός για οφειλές από 5.000 έως 10.000 ευρώ , που αφορά περίπου 300.000 συμπολίτες μας. Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα ρύθμισης έως 72 δόσεων για οφειλές που δημιουργήθηκαν έως τον Δεκέμβριο του 2023. 

Οι παρεμβάσεις αυτές δεν είναι απλώς κοινωνικά μέτρα. Είναι μέτρα οικονομικής επανένταξης. Μέτρα που δίνουν στους πολίτες τη δυνατότητα να σταθούν ξανά στα πόδια τους. Για να παραφράσω τον Ουίνστον Τσώρτσιλ: οι επιτυχίες δεν είναι οριστικές, αλλά ούτε και οι αποτυχίες πρέπει να είναι μοιραίες. Εκείνο που έχει σημασία είναι να έχεις το κουράγιο να συνεχίσεις. Και αυτό ακριβώς θέλουμε να δώσουμε σήμερα στους πολίτες: τη δύναμη να συνεχίσουν. 

Γι’ αυτό και στο σχέδιο νόμου που τίθεται άμεσα σε διαβούλευση εντάσσεται και μία ακόμη σημαντική παρέμβαση που ανακοινώσαμε πριν από λίγες εβδομάδες. Μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, οι οφειλέτες θα μπορούν πλέον να διεκδικήσουν ρύθμιση για την κύρια κατοικία τους, διαχωρίζοντάς την από την υπόλοιπη περιουσία τους. Το ύψος του «κουρέματος» και της μηνιαίας δόσης θα καθορίζεται με βάση την αξία της πρώτης κατοικίας, εφόσον ο οφειλέτης επιλέξει τη ρευστοποίηση της υπόλοιπης περιουσίας του. Αυτό αποτελεί μια ουσιαστική προστασία της πρώτης κατοικίας. Μια δίκαιη και ρεαλιστική λύση που δίνει ξανά προοπτική σε ανθρώπους που βρέθηκαν σε αδιέξοδο. 

Κυρίες και κύριοι,  

Μέσα σε αυτή τη σύνθετη διεθνή εικόνα, η Ελλάδα παρουσιάζει διαφορετική δυναμική σε σχέση με το παρελθόν. Η οικονομία αναπτύσσεται με ρυθμό περίπου στο 2%, υψηλότερος σε κάθε περίπτωση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Οι επενδύσεις αυξήθηκαν από 11% του ΑΕΠ, όταν παραλάβαμε το 2019 στο 17% το 2025 και η ανεργία έχει μειωθεί κοντά στο 8% από 27% στην κορύφωση της οικονομικής κρίσης.  

Το δημόσιο χρέος ακολουθεί σταθερή καθοδική πορεία με στόχο να πέσει κάτω από το 120% του ΑΕΠ, πριν το τέλος της δεκαετίας,  το 2029. Να φτάσει με βάση την πρόβλεψη στο 119%. Η παραγωγική βάση της οικονομίας ενισχύεται. Οι εξαγωγές έχουν αυξηθεί από 20% του ΑΕΠ το 2010 σε 42% σήμερα. Έχουμε ακόμη μία διαδρομή, μέχρι να φτάσουμε το 51% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, αλλά είμαστε στη σωστή διαδρομή. 

Όλα αυτά αθροίζουν μία εικόνα μιας οικονομίας πιο εξωστρεφούς και πιο ανταγωνιστικής. Το επόμενο βήμα είναι να μετατρέψουμε αυτά τα πλεονεκτήματα σε μόνιμη ισχύ, σε εθνική ισχύ. Με σχέδιο, με πειθαρχία, με αποφασιστικότητα, με εμπιστοσύνη στις παραγωγικές δυνάμεις της χώρας. Η μείωση του χρέους έχει άμεση επίδραση στη λειτουργία της οικονομίας. Μειώνει το κόστος δανεισμού. Απελευθερώνει πόρους για νέες επενδύσεις. Μόνο από τις πρόωρες αποπληρωμές δανείων εξοικονομούμε περίπου 200 εκατομμύρια ευρώ ετησίως σε τόκους, που μπορούν να κατευθυνθούν σε αναπτυξιακές δράσεις.  

Επομένως, η αποκλιμάκωση του χρέους, στην οποία εμμένουμε είναι μια πολιτική που λύνει τα χέρια της οικονομίας δεν τα δένει. Τα κεφάλαια που διοχετεύουμε στην ελάφρυνση του χρέους μετασχηματίζονται σε «καύσιμο» για ταχύτερη ανάπτυξη που φτάνει παντού στην οικονομία και την κοινωνία. Ποιος αρνείται ότι το 2026 έχουμε μια εντελώς διαφορετική και προνομιακή αφετηρία από εκείνη που είχαμε το 2019; Κι αν εργαστούμε με την ίδια αποφασιστικότητα που είχαμε το 2019 και που είχαμε και το 2023, πόσο καλύτερα αποτελέσματα μπορούμε να έχουμε πετύχει ως το 2030; Έως το 2030  θα έχουμε ολοκληρώσει  μια «κερδισμένη δεκαετία». Θα έχουμε ξανακερδίσει το χαμένο χρόνο από την ασυνεννοησία, τις εσωτερικές ήττες, τις συγκρούσεις μηδενικού αθροίσματος και τον διχασμό της προηγούμενης δεκαετίας. 

Η στρατηγική για την επόμενη περίοδο είναι σαφής. Ενίσχυση των επενδύσεων στην ενέργεια, στις υποδομές, στα logistics και στην τεχνολογία.  Αξιοποίηση της γεωγραφικής θέσης της χώρας. Βελτίωση της παραγωγικότητας και στήριξη της καινοτομίας. Αναπόσπαστο κομμάτι του «παζλ» της οικονομίας του κοντινού μέλλοντος είναι το ενεργειακό πεδίο, αφού η Ελλάδα ενισχύεται διαρκώς ως ενεργειακός και εμπορικός κόμβος στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Νοτιοανατολικής Μεσογείου. 

Για το 2026 έχουμε αναθεωρήσει την ανάπτυξη από το 2,4% στο 2% και πράγματι ο πληθωρισμός αυξάνεται προσωρινά. Ωστόσο, με βάση τα νέα δεδομένα για το 2027 αναθεωρούμε ανοδικά την ανάπτυξη, ανοδικά τις επενδύσεις και καθοδικά τον πληθωρισμό. Κι αν επιμένει το ερώτημα «Τι γίνεται μετά το Ταμείο Ανάκαμψης;» ένα μέρος της απάντησης βρίσκεται στην νέα κουλτούρα που προέκυψε μέσα από αυτά τα χρόνια και υποστηρίχτηκε στην πράξη από το Ταμείο Ανάκαμψης. Στην κουλτούρα σταθερότητας και μεταρρυθμίσεων που ενέπνευσε σε μεγάλο βαθμό στη χώρα μια νέα αυτοπεποίθηση. 

Μετά την ψηφιοποίηση του κράτους και της δημόσιας διοίκησης που έλυσε τα χέρια των πολιτών, μείωσε τη γραφειοκρατία και ενίσχυσε τη διαφάνεια, η ψηφιακή αλλαγή απλώνεται στο Κτηματολόγιο, στις πολεοδομίες, στη δικαιοσύνη, αλλά και στη φορολογική διοίκηση. Προχωράει παράλληλα η εισαγωγή της Τεχνητής Νοημοσύνης που σηματοδοτεί ένα νέο στάδιο επανάστασης για την οικονομία και τη λειτουργία του κράτους.  

Ένα άλλο μέρος της απάντησης στο ερώτημα «μετά το Ταμείο Ανάκαμψης, τι;» βρίσκεται στους νέους πόρους από το συγχρηματοδοτούμενο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων που αυξάνεται στα 7 δισ. ευρώ το 2027 καθώς και στην εισροή νέων ευρωπαϊκών πόρων, από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο και το Ταμείο Εκσυγχρονισμού. Και ένα τρίτο μέρος της απάντησης είναι η αυξανόμενη δυνατότητα της Ελλάδας να προσελκύει άμεσες ξένες επενδύσεις, κάτι το οποίο έως πριν από μερικά χρόνια κινούνταν στη σφαίρα της φαντασίας.

Κυρίες και κύριοι,  

Προφανώς, δεν περιμένετε από τον Υπουργό Οικονομικών και από εμένα προσωπικά παρά ένα μήνυμα αισιοδοξίας για την πορεία της οικονομίας και της χώρας. Και βεβαίως, είμαι γνήσια αισιόδοξος. Θα ήθελα όμως να κλείσω με μια κάπως διαφορετική σκέψη.  

Μια επιχείρηση ή μια κυβέρνηση πέρα από δομή στόχων και διαδικασιών, είναι μια ζωντανή έκφραση αξιών. Αν θέλουμε χώρες και δομές, επιχειρήσεις, περιφέρειες και οργανισμούς, πόλεις και κοινότητες ανθεκτικές και δυναμικές, πρέπει πάνω απ’ όλα να χτίζουμε κουλτούρες και αφηγήματα, να διαμορφώνουμε σχέδια και στόχους που εμπνέουν, κινητοποιούν και αντέχουν στις δοκιμασίες και στα απρόβλεπτα γεγονότα.  

Η πραγματικότητα και το παρόν περιέχουν πολλά στοιχεία που μπορούν να μας κάνουν σκεπτικούς. Έχουμε όμως την ευκαιρία να κοιτάξουμε πέρα από το παρόν και να πιστέψουμε στο σωρευτικό αποτέλεσμα που μπορούμε να πετύχουμε με επιμονή, υπομονή και σκληρή δουλειά. Μόνο έτσι θα διαλύσουμε τις αμφιβολίες και των πιο απαισιόδοξων και θα τους κερδίσουμε μαζί μας σε μια πορεία δημιουργίας που μπορεί να επισφραγίσει και να χαρακτηρίσει την εποχή μας.  

Σας ευχαριστώ»

Η εκρηκτική αύξηση σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο μεταφέρεται πλέον άμεσα στο κόστος ζωής, διαμορφώνοντας ένα περιβάλλον αυξημένης οικονομικής ασφυξίας για τα νοικοκυριά. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η κυβέρνηση σχεδιάζει την επέκταση της οριζόντιας επιδότησης στο ντίζελ και για τον Ιούνιο, ενώ στο τραπέζι παραμένει και η συνέχιση του fuel pass, ως βασικά εργαλεία στήριξης απέναντι στις ανατιμήσεις στα καύσιμα.

Την ίδια στιγμή, σε εκκρεμότητα παραμένει η ενεργοποίηση της επιδότησης στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας (power pass), παρά τις έντονες πιέσεις της αγοράς. Οι επιφυλάξεις που εκφράζονται από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους δημιουργούν καθυστερήσεις, αν και υπάρχει η δυνατότητα χρηματοδότησης μέσω του Ταμείου Ρύπων. Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η περαιτέρω άνοδος των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας απειλεί με νέα επιβάρυνση τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Στο διεθνές πεδίο, η εικόνα παραμένει επιβαρυμένη, με το πετρέλαιο τύπου Brent να διατηρείται σταθερά πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική των πιέσεων στην αγορά ενέργειας. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης έφτασαν πρόσφατα έως τα 114 δολάρια, ενώ την προηγούμενη εβδομάδα προσέγγισαν ακόμη και τα 126 δολάρια, επίπεδα που απέχουν σημαντικά από τις αρχικές προβλέψεις.

Οι εξελίξεις αυτές θέτουν υπό αμφισβήτηση βασικές παραδοχές του οικονομικού σχεδιασμού, καθώς οι εκτιμήσεις για μέση τιμή Brent στα 89 δολάρια το βαρέλι για το 2024 εμφανίζονται πλέον μη ρεαλιστικές. Η απόκλιση αυτή ενδέχεται να επηρεάσει τόσο τον πληθωρισμό όσο και την αναπτυξιακή δυναμική της οικονομίας.

Παράλληλα, η κυβέρνηση εμφανίζεται έτοιμη να εξαντλήσει τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο, αξιοποιώντας τόσο το «μαξιλάρι» των 200 εκατ. ευρώ όσο και πρόσθετες δυνατότητες παρέμβασης, εφόσον οι διεθνείς τιμές ενέργειας παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα. Σύμφωνα με τις έως τώρα εκτιμήσεις, η επέκταση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης για τον Ιούνιο κοστίζει περίπου 40 εκατ. ευρώ, ενώ μια δίμηνη παράταση του fuel pass εκτιμάται στα 130 εκατ. ευρώ, περιορίζοντας σημαντικά τα διαθέσιμα περιθώρια για άλλες παρεμβάσεις.

Την ίδια ώρα, εντείνονται οι ανησυχίες για την ευρύτερη πορεία της οικονομίας. Οι γεωπολιτικές εξελίξεις και ειδικότερα ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή βρέθηκαν στο επίκεντρο των συζητήσεων στο Eurogroup, με τους Ευρωπαίους αξιωματούχους να προειδοποιούν για παρατεταμένες επιπτώσεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.

Ήδη διαφαίνεται ένα περιβάλλον αυξημένου πληθωρισμού, επιβράδυνσης της ανάπτυξης και ενισχυμένης αβεβαιότητας στην ευρωζώνη, ενώ ενισχύονται τα σενάρια ακόμη και για ύφεση. Μια τέτοια εξέλιξη θα είχε ευρύτερες συνέπειες για τις ευρωπαϊκές οικονομίες, συμπεριλαμβανομένης της ελληνικής, καθιστώντας ακόμη πιο κρίσιμη την έγκαιρη και στοχευμένη λήψη μέτρων στήριξης.

Πρόκειται για μια πρωτοβουλία στο πλαίσιο διεύρυνσης των παρεμβάσεων στήριξης του πρωτογενούς τομέα, μετά τα κρούσματα στη Λέσβο. Στο ίδιο πλαίσιο στήριξης εντάσσονται και οι τυροκόμοι, οι οποίοι επηρεάζονται άμεσα από τα μέτρα περιορισμού που επιβάλλονται στο νησί. Στο μεταξύ, βρίσκεται σε εφαρμογή ένα ευρύ πλέγμα παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση των συνεπειών της κρίσης στη Λέσβο, με αιχμή την οικονομική στήριξη τόσο των κτηνοτρόφων όσο και της μεταποίησης.

«Προέκυψε νέος δημοσιονομικός χώρος, έχουμε ήδη διαθέσει 300 εκατ. για την αντιμετώπιση της κρίσης. Επιστρέφουμε το μεγαλύτερο μέρος του δηλαδή περίπου 500 εκατ. ευρώ πίσω στην κοινωνία», συμπλήρωσε. «Το πλεόνασμα δεν είναι συγκυριακό, είναι αποτέλεσμα βαθιάς διαρθρωτικής αλλαγής στον τρόπο λειτουργίας της οικονομίας. Είχαμε δύο επιλογές: Να το διαθέσουμε σε εφάπαξ παρεμβάσεις ή σε σταθερή μετρήσιμη ενίσχυση του εισοδήματος των πολιτών. Επιλέξαμε ένα ισορροπημένο μείγμα των δύο.

Σήμερα ανακοινώνουμε μια δέσμη οκτώ μέτρων που κινούνται σε τρεις άξονες: στήριξη του εισοδήματος, ελάφρυνση του κόστους ζωής και αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους», είπε.

«Θέλω να είμαι ειλικρινής για την εικόνα της ελληνικής οικονομίας», είπε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, που προχώρησε σε αναθεώρηση της ανάπτυξης μειώνοντας την εκτίμηση για την ανάπτυξη του 2026 στο 2% από 2,4% και επισημαίνοντας προσωρινή άνοδο του πληθωρισμού λόγω διεθνών πιέσεων, ενώ για το 2027 αναθεωρεί ανοδικά την ανάπτυξη στο 2% από 1,7% με παράλληλη αποκλιμάκωση των τιμών. Την ίδια ώρα, ενισχύεται το συγχρηματοδοτούμενο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, που αυξάνεται στα 7 δισ. ευρώ το 2027 από 6,35 δισ. ευρώ, με τη συμβολή ευρωπαϊκών πόρων.

«Η ελληνική οικονομία διατηρεί αυτούσια τη δυναμική της», συμπλήρωσε ο Κυριάκος Πιερρακάκης.

Όσον αφορά τα τρία μέτρα αντιμετώπισης του ιδιωτικού χρέους:

Πρώτον, η κατάσχεση του τραπεζικού λογαριασμού ενός οφειλέτη θα μπορεί πλέον να αίρεται εάν έχει εξοφληθεί το 25% της οφειλής του και έχουν ρυθμιστεί οι λοιπές υποχρεώσεις του προς τη φορολογική διοίκηση.

Δεύτερον, στο εξής δίνεται επίσης η δυνατότητα να ενταχθούν στον εξωδικαστικό μηχανισμό και χρέη από 5.000 μέχρι 10.000 ευρώ, κάτι το οποίο εξυπηρετεί περίπου 300.000 ενδιαφερόμενους.

Και τρίτον και σημαντικότερο, οφειλές που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες μέχρι και τον Δεκέμβριο του 2023 θα μπορούν τώρα να ενταχθούν σε καθεστώς 72 δόσεων, με μόνη προϋπόθεση την αποπληρωμή ή τον διακανονισμό τυχόν νέων ληξιπρόθεσμων μετά το 2023.

Εξειδικεύοντας το πακέτο των οκτώ μέτρων, μεταξύ άλλων ο υφυπουργός Θάνος Πετραλιάς, διευκρίνισε για την έκτακτη ενίσχυση σε οικογένειες με παιδιά, ύψους 150 ευρώ για κάθε παιδί, ότι θα δοθεί χωρίς καμία αίτηση στα τέλη Ιουνίου και θα απευθύνεται σε σχεδόν 1 εκατομμύριο νοικοκυριά, με παραπάνω από 3 εκατομμύρια μέλη, σχεδόν το 80%, δηλαδή, των οικογενειών με τέκνα. «Είναι μια σημαντική ενίσχυση εν μέσω των πληθωριστικών πιέσεων», σχολίασε ο κ. Πετραλιάς.

Eπεκτείνεται η επιδότηση στο Diesel στο δίκτυο για τον μήνα Μάιο με συνολικό ύψος 20 λεπτά (16 λεπτά συν ΦΠΑ) και δημοσιονομικό κόστος 55 εκατ. ευρώ.

Επεκτείνεται η επιδότηση των λιπασμάτων 15% επί της αξίας των τιμολογίων που αγοράζονται την περίοδο από Ιούνιο έως και Αύγουστο. Το δημοσιονομικό κόστος ανέρχεται στα 23 εκατ. ευρώ και στα 41 εκατ. ευρώ σύνολο από τον Μάρτιο.

– Αυξάνεται σε 300 ευρώ καθαρά η ενίσχυση των χαμηλοσυνταξιούχων, ανασφάλιστων υπερηλίκων και ατόμων με αναπηρία που καταβάλλεται κάθε Νοέμβριο σε βάση μόνιμη και ετήσια. Ενώ διευρύνεται η περίμετρός της, καλύπτοντας πλέον 1,9 εκατομμύρια δικαιούχους, δηλαδή το 85% των συνταξιούχων άνω των 65 ετών.

Αυξάνονται τα εισοδηματικά όρια προκειμένου το ένα ενοίκιο ετησίως να επιστρέφεται σε περισσότερους. Έτσι, ανακουφίζονται επιπλέον 70.000 νοικοκυριά και στηρίζονται συνολικά πάνω από 1 εκατομμύριο ενοικιαστές, το 86% του συνόλου.

Όσον αφορά τα βασικά μακροοικονομικά μεγέθη:

-Αναθεωρείται η ανάπτυξη στο 2% από 2,4% για το 2026, αλλά αυξάνεται από το 1,7% στο 2% το 2027

-Ο πληθωρισμός υπολογίζεται στο 3,2% το 2026 και στο 2,4% για το 2027

-To πρωτογενές αποτέλεσμα εκτιμάται στο 3,2% το 2026 και στο 3,2% (υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξουν νέα μέτρα) για το 2027

-Το δημόσιο χρέος αναμένεται να υποχωρήσει στο 136,8% του ΑΕΠ το 2026 και ακόμα χαμηλότερα στο 130,3% του ΑΕΠ για το 2027.

Μιλώντας στους δημοσιογράφους Στέλλα Γκαντώνα και Θανάση Φουσκίδη και την εκπομπή «Εκείνη και εγώ», για τις δηλώσεις του Γιάννη Οικονόμου στα Παραπολιτικά 90,1 και τα «καρφιά» κατά του Άκη Σκέρτσου και την ανάρτηση του δεύτερου, ο κ. Μαρινάκης είπε χαρακτηριστικά: «Απεχθάνομαι το "τσουβάλιασμα", όπως και το να κρύβουμε τα λόγια μας. Υπάρχουν καλοί και κακοί παντού». «Ο κ. Σκέρτσος εργάζεται σκληρά, είναι αξιοπρεπής. Στην ανάρτησή του δεν στοχοποίησε, δεν "τσουβάλιασε" τους βουλευτές», είπε. «Το να χωριζόμαστε σε κατηγορίες δεν προσφέρει κάτι». «Δεν θεωρώ ότι ο κ. Σκέρτσος είχε σκοπό να στοχοποιήσει την ΚΟ». «Εγώ είμαι υπέρ του σταυρού προτίμησης», κατέληξε χαρακτηριστικά.

«Η πολιτική δεν είναι για πάντα», συμπλήρωσε ο Παύλος Μαρινάκης, τονίζοντας ότι οι πολίτες έχουν την ανάγκη να βλέπουν «διάφορα πρόσωπα».

Αναφορικά με τα ρουσφέτια, ο Παύλος Μαρινάκης είπε ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη, «σε αντίθεση με άλλες», έχει προχωρήσει σε πολλές πολιτικές που τα καταργούν.«Ακόμη δεν υπάρχει κάτι τελικό», είπε για το γερμανικό μοντέλο που αναφέρθηκε σε δημοσίευμα του Τύπου. «Είναι από τα σενάρια που εξετάζει η κυβέρνηση».

Παύλος Μαρινάκης: "Ο πρωθυπουργός άνοιξε τη συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση τώρα, γιατί τώρα είναι η ώρα"

Για τη συνταγματική αναθεώρηση, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος είπε ότι «ο πρωθυπουργός άνοιξε αυτή τη συζήτηση τώρα, γιατί τώρα είναι η ώρα».

Στη συνέχεια, μίλησε για τις άρσεις ασυλίας, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «οι βουλευτές οι ίδιοι έχουν ζητήσει την άρση για να αποδείξουν την αθωότητά τους». «Από εκεί και πέρα οι βουλευτές θα ψηφίσουν και θα αποφασίσουν», συμπλήρωσε. «Οι τυχόν διαφοροποιήσεις στην αυριανή ψηφοφορία δεν θα παράξουν πολιτικό αποτέλεσμα», τόνισε.

«Κάποιες φορές παραιτούνται κάποιοι για να μην "πυροβολεί" κάποιος μια κυβέρνηση για περίπτωση που ερευνάται», συμπλήρωσε.

Για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και τις αιχμές άλλων υπουργών της ΝΔ προς αυτήν ανέφερε: «Ουδέποτε αυτή η κυβέρνηση θα μπει στη διαδικασία επιθέσεων. Σεβόμαστε τη Δικαιοσύνη». «Απόλυτος σεβασμός στη Δικαιοσύνη, αλλά θεωρώ ότι δεν προσφέρει τίποτα η σταδιακή "σαλαμοποίηση". Είναι θέμα προβληματισμού, όχι επίθεσης».
«Καλό είναι αυτά να ξεκαθαρίζουν γρήγορα από τη Δικαιοσύνη», συμπλήρωσε.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος μίλησε και για τις υποκλοπές. «Όλα τα κρίσιμα έγγραφα βρίσκονται στη Δικαιοσύνη. Κανείς δεν υποτιμά αυτή την υπόθεση». «Είναι η απόδειξη ότι η Δικαιοσύνη στη χώρα λειτουργεί». «Η αντιπολίτευση πολιτικοποιεί υποθέσεις της Δικαιοσύνης», συμπλήρωσε χαρακτηριστικά.

«Ο πρωθυπουργός μίλησε με στοιχεία και η αντιπολίτευση αναπαρήγαγε δημοσιεύματα».

Μάλιστα, για το πλεόνασμα ο κ. Μαρινάκης αποκάλυψε πως υπάρχει αισιοδοξία. «Αύριο θα γίνουν οι επίσημες ανακοινώσεις. Υπάρχει μια συγκροτημένη αισιοδοξία ότι θα έχουμε καλά νέα και αν επιβεβαιωθούν, ο πρωθυπουργός θα κάνει ανακοινώσεις για νέα μέτρα στήριξης, άμεσα». «Κάνουμε όσα παραπάνω μας επιτρέπεται».

"Μέχρι τώρα έχουμε δει έναν αμετανόητο Αλέξη Τσίπρα"

Για τη συνάντηση Ανδρουλάκη και Σάντσεθ: «Διαπιστώσαμε ότι ο Ανδρουλάκης πήγε ως την Ισπανία για να βγάλει μια σέλφι κι ένα βίντεο. Δεν έκανε μια παρέμβαση για τη χώρα. Δεν είδαμε ούτε ομιλία ούτε διμερή συνάντηση. Είναι σημαντικό πωώ θα εκπροσωπηθεί αυτή η χώρα».

Τέλος, για τον Αλέξη Τσίπρα είπε ότι «αν δούμε κάτι καινούργιο, θα το αξιολογήσουμε. Μέχρι τώρα έχουμε δει έναν αμετανόητο Αλέξη Τσίπρα».

Αυτό ενδεχομένως να περιέχει Market Pass, το οποίο πιθανώς θα είναι ενισχυμένο, επέκταση του Fuel Pass, έκτακτες ενισχύσεις σε ευάλωτα νοικοκυριά και παρεμβάσεις στο ενεργειακό κόστος, για επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Οπωσδήποτε θα μπουν νέες δικλίδες σε ό,τι αφορά τις τιμές των εισιτηρίων, ενώ εξετάζονται εισηγήσεις για τις επιχειρήσεις όπως είναι η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, νέες φορολογικές ελαφρύνσεις, αλλαγές στο τέλος επιτηδεύματος. Σε αυτό το πλαίσιο, συζητείται ένα ευρύτερο «πακέτο ανάσας» για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Εκτιμήσεις φέρουν το συγκεκριμένο ποσό ακόμα και στο 1 δισ. ευρώ.

Ασφαλώς, αυτό θα συμβεί εφόσον παραστεί ανάγκη. Την προσεχή Τετάρτη, 15 Απριλίου, η ΕΛΣΤΑΤ θα ανακοινώσει τα επίσημα στοιχεία για τον πληθωρισμό του Μαρτίου. Τότε θα δείξει αν έχουν όντως επηρεαστεί τιμές, καύσιμα, μεταφορές και βασικά αγαθά από την κρίση στη Μέση Ανατολή και αν η ήδη υπάρχουσα ακρίβεια εντείνεται όλο και περισσότερο. Σχεδόν δύο εβδομάδες αργότερα, στις 30 Απριλίου, το οικονομικό επιτελείο αναμένεται να προχωρήσει σε επαναξιολόγηση και αναθεώρηση των προβλέψεων για την ανάπτυξη, τα φορολογικά έσοδα και τον δημοσιονομικό χώρο. Παράλληλα, θα υπάρχει μια πιο πλήρης εικόνα για την πορεία των τιμών ενέργειας, την επίδραση της κρίσης στην αγορά και τις αντοχές της οικονομίας Είναι η ημέρα, που σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, θα ληφθούν οι τελικές αποφάσεις για το αν θα υπάρξει νέο πακέτο μέτρων και ποιο θα είναι το εύρος του.

Ασφυκτικές πιέσεις από ενέργεια και πληθωρισμό

Η ανάγκη για πρόσθετα μέτρα ενισχύεται από τα πρώτα σημάδια επιβράδυνσης της οικονομίας και ενίσχυσης των πληθωριστικών πιέσεων. Οι εκτιμήσεις συγκλίνουν σε ρυθμό ανάπτυξης κοντά στο 2% για το 2026, χαμηλότερο από τις αρχικές προβλέψεις, ενώ ο πληθωρισμός αναμένεται να κινηθεί περί το 3%, αντί για σταδιακή αποκλιμάκωση. Την ίδια ώρα, οι τιμές των καυσίμων παραμένουν αυξημένες, επηρεαζόμενες όχι μόνο από τη συγκυρία αλλά και από διαρθρωτικούς παράγοντες, όπως το αυξημένο κόστος μεταφοράς και ασφάλισης, που ενδέχεται να διατηρηθούν σε υψηλά επίπεδα για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Δημοσιονομικά περιθώρια και «εφεδρείες»

Παρά τις αυξημένες δαπάνες, η κυβέρνηση εμφανίζεται να διαθέτει ακόμη δημοσιονομικά περιθώρια. Οι εκτιμήσεις για το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025 κινούνται άνω του 4% του ΑΕΠ, δημιουργώντας ένα «μαξιλάρι» για την κάλυψη πρόσθετων παρεμβάσεων.

Υπό την προϋπόθεση ότι η κρίση δεν θα αποκλιμακωθεί άμεσα, το συνολικό ύψος των μέτρων ενδέχεται να προσεγγίσει ακόμη και το 1 δισ. ευρώ έως το τέλος του έτους, σηματοδοτώντας μια παρατεταμένη περίοδο κρατικής στήριξης απέναντι στις διεθνείς αναταράξεις.

Κεντρικός άξονας των παρεμβάσεων που εξειδίκευσαν ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, και ο υφυπουργός Θάνος Πετραλιάς, είναι το νέο Fuel Pass, το οποίο αυτή τη φορά έρχεται με αυξημένα εισοδηματικά όρια και ευρύτερη κάλυψη δικαιούχων, καθώς απευθύνεται περίπου στα 3/4 των ιδιοκτητών οχημάτων.

Ποιοι είναι δικαιούχοι

Δικαιούχοι είναι φυσικά πρόσωπα, συμπεριλαμβανομένων των ελεύθερων επαγγελματιών, που είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας και διαθέτουν όχημα σε κυκλοφορία. Τα εισοδηματικά όρια έχουν διαμορφωθεί ως εξής: έως 25.000 ευρώ για άγαμους, έως 35.000 ευρώ για έγγαμους, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο τέκνο, ενώ για μονογονεϊκές οικογένειες το όριο φτάνει τα 39.000 ευρώ, επίσης με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε επιπλέον παιδί.

Πόσα χρήματα θα λάβουν

Η ενίσχυση ανέρχεται σε 50 ευρώ για το δίμηνο στην ηπειρωτική χώρα και 60 ευρώ για τη νησιωτική Ελλάδα, όταν επιλεγεί η ψηφιακή κάρτα. Σε περίπτωση κατάθεσης σε τραπεζικό λογαριασμό, τα ποσά είναι χαμηλότερα. Για τις μοτοσυκλέτες προβλέπονται μικρότερα ποσά, από 30 έως 35 ευρώ.

Με βάση τη μέση κατανάλωση καυσίμου (70 λίτρα τον μήνα), η ενίσχυση αντιστοιχεί σε περίπου 36 λεπτά το λίτρο, κάτι που καθιστά το μέτρο πιο αποδοτικό για τον τελικό χρήστη σε σχέση με μια οριζόντια μείωση φόρων.

Οι βασικές προϋποθέσεις

Κάθε φυσικό πρόσωπο μπορεί να δηλώσει ένα μόνο όχημα, το οποίο πρέπει να είναι σε κυκλοφορία, ασφαλισμένο και χωρίς οφειλές τελών κυκλοφορίας. Η αίτηση θα γίνεται μέσω ειδικής πλατφόρμας στο gov.gr, όπου ο δικαιούχος θα δηλώνει το όχημα για το οποίο λαμβάνει την ενίσχυση.

Τα υπόλοιπα μέτρα του πακέτου

Δεύτερο μέτρο είναι η επιδότηση στο diesel κίνησης, που στοχεύει άμεσα στη συγκράτηση του κόστους στην εφοδιαστική αλυσίδα και στις μεταφορές. Το κράτος επιδοτεί το πετρέλαιο κίνησης με 16 λεπτά το λίτρο στο δίκτυο διανομής, έτσι ώστε η τελική μείωση στην τιμή, μαζί με τον ΦΠΑ, να φτάνει περίπου τα 20 λεπτά το λίτρο. Το μέτρο έχει κόστος από 51 έως 106 εκατ. ευρώ, ανάλογα με τη διάρκεια και τις τιμές της αγοράς.

 Με στόχο τον περιορισμό της επίδρασης της τιμής του πετρελαίου στην εφοδιαστική αλυσίδα, δηλαδή στη διακίνηση αγαθών και στην αγροτική παραγωγή, επιδοτείται το diesel κίνησης στην αντλία με 16 λεπτά το λίτρο, έτσι ώστε το όφελος στην τελική τιμή με ΦΠΑ να ανέλθει σε 20 λεπτά το λίτρο. Πρόκειται για ένα μέτρο με κόστος 51 εκατ. ευρώ στην αρχική διάρκεια του μέτρου (από 1η έως 30 Απριλίου) και 106 εκατ. ευρώ εάν παραταθεί έως τις 31 Μαΐου.

 Ενίσχυση των αγροτών για την αντιμετώπιση της αύξησης των τιμών των λιπασμάτων: Επιχορήγηση 15% της αξίας των παραστατικών αγοράς λιπασμάτων των επόμενων δύο μηνών. Το μέτρο έχει κόστος 15 εκατ. ευρώ.

Δικαιούχοι είναι φυσικά πρόσωπα επαγγελματίες αγρότες και νομικά πρόσωπα που δραστηριοποιούνται στον πρωτογενή τομέα.

Η επιδότηση θα δοθεί κατόπιν αίτησης σε σχετική ηλεκτρονική πλατφόρμα της ΑΑΔΕ.

Περιορισμός των αυξήσεων στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια του γενικού πληθυσμού: Θεσπίζεται αποζημίωση για τις ακτοπλοϊκές εταιρείες, στη βάση των υποχρεωτικών εκπτώσεων που παρέχουν. Το μέτρο έχει κόστος 56 εκατ. ευρώ.

Οι ακτοπλοϊκές εταιρείες παρέχουν, βάσει του παρόντος νομοθετικού πλαισίου, υποχρεωτικές εκπτώσεις σε διάφορες κατηγορίες επιβατών (φοιτητές, ανήλικα τέκνα, άτομα με αναπηρία κ.τ.λ.), το κόστος των οποίων σήμερα δεν αποζημιώνεται. Λαμβάνοντας υπόψη τη σημαντική αύξηση των καυσίμων και προκειμένου να συγκρατηθούν οι τιμές των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων του γενικού πληθυσμού, οι εκπτώσεις αυτές θα αποζημιώνονται από τον κρατικό προϋπολογισμό.

Όπως ανακοίνωσε νωρίτερα και ο πρωθυπουργός, τροποποιείται η φορολόγηση των κερδών στους παίκτες διαδικτυακών τυχερών παιχνιδιών «τύπου καζίνο», ώστε να εξασφαλιστούν 100 εκατομμύρια ετησίως.

Συγκεκριμένα, προβλέπεται αύξηση του συντελεστή φορολόγησης τυχερών παιχνιδιών τύπου καζίνο («φρουτάκια»):

– 20% για κέρδη από 100 έως 500 €  (από 15% που είναι σήμερα).

– 30% για κέρδη άνω των 500 €  (από 20% που είναι σήμερα).

Σημειώνεται ότι τα κέρδη έως 100 ευρώ παραμένουν αφορολόγητα.

Αναλυτικά τα μέτρα:

Συγκαταβατικά για τις τιμές ενέργειας λειτουργούν αυτή την περίοδο ορισμένοι παράγοντες, καθώς –όπως εξήγησε– η μειωμένη ζήτηση λόγω του ήπιου καιρού, η αυξημένη συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και η συμβολή των υδροηλεκτρικών μονάδων βοηθούν στη σταθεροποίηση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Όπως σημείωσε, το 2025 η παραγωγή από υδροηλεκτρικά κάλυψε περίπου το 2% της ετήσιας ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, γεγονός που –όπως ανέφερε– καταδεικνύει ότι το διαφοροποιημένο ενεργειακό μείγμα της χώρας λειτουργεί εξισορροπητικά για τις τιμές.

Ωστόσο, υπογράμμισε ότι πολλά θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια και την ένταση της γεωπολιτικής κρίσης, επισημαίνοντας ότι αν η κατάσταση παραταθεί, δεν μπορεί να υπάρξει ασφαλής πρόβλεψη για την πορεία των τιμών. Όπως είπε ο υπουργός, σήμερα η παγκόσμια αγορά επηρεάζεται από τις εξελίξεις. Για παράδειγμα, τον μήνα Μάρτιο θα λείψουν περίπου 90 φορτία από τη διεθνή αγορά. Ωστόσο, η Ελλάδα έχει φροντίσει εγκαίρως για τον εφοδιασμό της.

Αναφερόμενος στο ενδεχόμενο λήψης μέτρων στήριξης, υπενθύμισε ότι τα τελευταία χρόνια η κυβέρνηση έχει διαχειριστεί σημαντικές κρίσεις, όπως η πανδημία και η ενεργειακή κρίση που ακολούθησε τον πόλεμο στην Ουκρανία, και έχει αποδείξει –όπως είπε– ότι διαθέτει τα εργαλεία για να στηρίξει την κοινωνία όταν αυτό απαιτείται.

Παράλληλα τόνισε ότι η δημοσιονομική σταθερότητα της χώρας δίνει τη δυνατότητα για παρεμβάσεις υπέρ νοικοκυριών και επιχειρήσεων, εφόσον κριθεί αναγκαίο, με στόχο να μη μείνει κανείς χωρίς στήριξη.

«Αυτή τη στιγμή δεν βρισκόμαστε σε εκείνο το σημείο», σημείωσε, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στην αγορά ενέργειας.

Παράλληλα, ανέφερε ότι οι εταιρείες ενέργειας και τα διυλιστήρια έχουν δεσμευθεί να κάνουν ό,τι είναι δυνατό για τη συγκράτηση των τιμών και την αποφυγή φαινομένων αισχροκέρδειας.

Ο υπουργός αναφέρθηκε επίσης στις συμβάσεις για έρευνες υδρογονανθράκων που αναμένεται να συζητηθούν στη Βουλή τις επόμενες ημέρες, επισημαίνοντας ότι η συμμετοχή μεγάλων διεθνών εταιρειών σε έρευνες νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου αποτελεί σημαντικό βήμα για την ενεργειακή προοπτική της χώρας.

Παράλληλα, τόνισε ότι οι εταιρείες ενέργειας και τα διυλιστήρια έχουν δεσμευθεί να κάνουν ό,τι είναι δυνατό για τη συγκράτηση των τιμών και την αποφυγή φαινομένων αισχροκέρδειας.

Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι στη σημερινή γεωπολιτική πραγματικότητα η ενεργειακή ανθεκτικότητα αποτελεί βασικό πυλώνα εθνικής ασφάλειας και οικονομικής σταθερότητας, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα επενδύει σε ένα διαφοροποιημένο ενεργειακό μείγμα ώστε να μπορεί να αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τις διεθνείς κρίσεις.