Η Αυστροουγγαρία κατηγόρησε τη Σερβία και οι αλληλένδετες συμμαχίες ενέπλεξαν τις δυνάμεις σε μια σειρά από διπλωματικές ανταλλαγές, γνωστές και ως "Κρίση του Ιουλίου”. Η Ρωσία υπερασπίστηκε τη Σερβία και στις 4 Αυγούστου, η σύγκρουση είχε επεκταθεί για να συμπεριλάβει τη Γερμανία, τη Γαλλία και τη Βρετανία, μαζί με τις αντίστοιχες αποικίες  τους. Τον Νοέμβριο, η Οθωμανική Αυτοκρατορία,  η Γερμανία και η Αυστρία σχημάτισαν τις Κεντρικές δυνάμεις, ενώ τον Απρίλιο του 1915 η Ιταλία προσχώρησε στις Συμμαχικές Δυνάμεις της Βρετανίας, της Γαλλίας, της Ρωσίας και της Σερβίας.

Ήταν ένας πόλεμος μεταξύ κυρίως ευρωπαϊκών δυνάμεων που στην πορεία πήρε παγκόσμια διάσταση με θύματα δέκα εκατομμύρια νεκρούς στρατιώτες και  άλλα τόσα πολίτες. Άφησε πίσω του τρείς διαλυμένες αυτοκρατορίες (Ρωσική, Αυστροουγγρική, Οθωμανική), την Οκτωβριανή Επανάσταση και την ισπανική γρίπη που πρόσθεσαν εκατομμύρια ακόμη θυμάτων σε όλη την Ευρώπη. Ένας νέος κόσμος γεννήθηκε και μια νέα διεθνής τάξη που προσπάθησε ανεπιτυχώς να ισορροπήσει στα χρόνια του Μεσοπολέμου που ακολούθησε.

Η Ελλάδα βίωσε εκείνη την περίοδο λόγω γεωγραφίας και πολιτικών σχεδιασμών διχασμό, επέκταση συνόρων  αλλά έκλεισε με την Μικρασιατική τραγωδία. Η μοίρα των μικρών χωρών σε παγκόσμιες αναμετρήσεις.

Εκατόν δέκα χρόνια, μετά βρισκόμαστε σήμερα σε μια αντίστοιχη διεθνή ρευστή κατάσταση συμμαχιών, τοπικών συγκρούσεων που μπορεί να πάρουν παγκόσμιες διαστάσεις και ένα γεωπολιτικό περιβάλλον που προμηνύει μια νέα παγκόσμια τάξη να αναδύεται. Το 1914 είχαμε την «κρίση του Ιουλίου» και ο μήνας που πέρασε μπορεί να είναι ο αντίστοιχος του 2024. Και την είδαμε σε ένα μήνα. Από την δολοφονική απόπειρα στον υποψήφιο αμερικανό πρόεδρο Τραμπ, την απόσυρση του αμερικανού προέδρου Μπάιντεν από την κούρσα των προεδρικών εκλογών, τον εορτασμό ή μνημόσυνο των 75 χρόνων του ΝΑΤΟ, την αγωνία της Ουκρανίας στην επέλαση των Ρώσων και την αδυναμία της Δύσης (ΕΕ και ΗΠΑ) στην πλήρη ανατροπή επί του πεδίου αλλά κυρίως  την δολοφονία του ηγέτη της Χαμάς στην καρδιά της πρωτεύουσας του Ιράν που είναι πιθανόν να φέρει κατακλυσμιαίες συνέπειες στη Μ. Ανατολή.

Ενας πλανήτης λοιπόν σε αναβρασμό με νέες συμμαχίες που διαμορφώνονται και κλείνουν λές και είναι έτοιμοι για την μεγάλη αναμέτρηση, που δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα αποφευχθεί στο τέλος.

Από τη μια το αγγλοσαξονικό στρατόπεδο (ΗΠΑ, ΕΕ, Ισραήλ, Αγγλία Καναδάς, Αυστραλία, Ιαπωνία και σύμμαχοί του) και από την άλλη οι δυνάμεις της Ανατολής (Κίνα, Ρωσία, Ιράν με τους δικούς τους συμμάχους) και εκείνοι που είναι έτοιμοι να «ανέβουν» στο άρμα της μιας ή της άλλης συμμαχίας όπως πχ η Τουρκία, Βραζιλία, Ινδία, κ. α,  αν τελικά οδηγηθούμε σε παγκόσμια αναμέτρηση που θα σημάνει ίσως και το τέλος της ανθρωπότητας. Το 1914 δεν υπήρχαν πυρηνικά.

Όπως και τότε έτσι και σήμερα ο γεωπολιτικός και οικονομικός ανταγωνισμός των Μεγάλων Δυνάμεων,  η τεχνολογία και η βιομηχανική ανάπτυξη οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια σε σύγκρουση. Η ηγεμονία των ΗΠΑ και του δυτικού κόσμου  είναι πλέον σε αποδρομή-παρακμή μια και βρίσκονται αντιμέτωποι με εσωτερικές προκλήσεις, οικονομικό ανταγωνισμό, γεωγραφική υπερεξάπλωση  και πίεση από τις ανερχόμενες δυνάμεις της Ανατολής και του παγκόσμιου νότου.  Η ανάδυση μιας νεας παγκόσμιας τάξης δύσκολα θα είναι ειρηνική όσο θα το θέλαμε ή το φανταζόμαστε. Στην παγκόσμια ιστορία δυστυχώς η βία είναι η μαμή της ιστορίας.

Όσο για μας εδώ στην Ελλάδα θα κληθούμε από την ιστορική συγκυρία να πάρουμε θέση (ήδη έχουμε πάρει) και μακάρι να μην πληρώσουμε βαρύ τίμημα σε όποια μελλοντική αναμέτρηση προκύψει.

Τελικά ποιος είπε ότι τον Αύγουστο δεν υπάρχουν ειδήσεις…

Η πρόσφατη ξαφνική ανακοίνωση (που τους έπιασε όλους στον ύπνο) της δημιουργίας τριπλής στρατιωτικής συμμαχίας (AUKUS) στον Ειρηνικό, των ΗΠΑ, της Αυστραλίας και τους Ηνωμένου Βασιλείου, έφερε τις πρώτες αντιδράσεις και θα φέρει ακόμα περισσότερες στο μέλλον.

Ο αγγλοσαξωνικός κόσμος δημιουργεί τον πόλο αντίστασης στην αυξανόμενη οικονομική στρατιωτική και πολιτική επιρροή της Κίνας διεθνώς.

Ο πλανήτης κινείται πάλι στην σκιά παγκοσμίων ανακατατάξεων, συμμαχιών και στρατοπέδων όπως στις παραμονές του Α΄και Β΄ΠΠ. Η νίκη της Αμερικής μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης και το τέλος του Ψυχρού Πολέμου δεν κατάφερε να εδραιώσει την παγκόσμια ηγεμονία της. Νέες δυνάμεις αναδύθηκαν, μπήκαμε σε ένα πολυκεντρικό κόσμο και η Κίνα είναι η νέα defactoανερχόμενη υπερδύναμη.

Η Τριπλή Συμμαχία στον Α΄ΠΠ (1914-1918), της Γερμανίας, Αυστροουγγαρίας και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και των υπολοίπων συμμάχων τους, στόχευε στην ανάσχεση της Βρετανικής Αυτοκρατορίας και της Γαλλίας πρωτίστως στις διεθνείς αγορές και στις σφαίρες επιρροής. Παραμονές του Α΄ΠΠ ο πλανήτης ζούσε σε μια ανάλογη μορφή της τότε παγκοσμιοποίησης, της ανόδου της βιομηχανίας, της προόδου της τεχνολογίας αλλά και της Μπέλ Επόκ που ένας πόλεμος θεωρούνταν αδιανόητος. Και μετά ήρθε το Σεράγεβο…Αποτέλεσμα διαλύθηκαν τέσσερις αυτοκρατορίες (Αυστροουγγαρία, Οθωμανική, Γερμανική και Ρωσική), είκοσι εκατομμύρια νεκροί, μια γενιά χαμένη στην ευρωπαϊκή ήπειρο και έπεσαν οι σπόροι για τον Β’ ΠΠ.

Η επόμενη τριπλή συμμαχία, ή οι δυνάμεις του Άξονα που έφεραν τον Β΄ΠΠ, Γερμανία, Ιταλία και Ιαπωνία, ηττήθηκαν κι αυτές. Η ανθρωπότητα εισήλθε στην πυρηνική εποχή και η Συμφωνία της Γιάλτας χώρισε τον μεταπολεμικό πλανήτη σε σφαίρες επιρροής της Δύσης με ηγέτιδα τις ΗΠΑ και της Ανατολής με τη Σοβιετική Ένωση. Έπεσε το 1989 η Σοβιετική Ένωση και μετά ήρθε η Κίνα…

Και το ερώτημα είναι και τώρα τι γίνεται; Μέχρι που θα φτάσει ο ανταγωνισμός ΗΠΑ-Κίνας; Είναι πολύ δύσκολο να προβλέψει κανείς με ακρίβεια. Τα πράγματα είναι πολύ πιο σύνθετα και οι πρώτες αντιδράσεις και ενδεικτικές του τι θα ακολουθήσει. Πρώτο θύμα πάντως ήταν η Γαλλία αλλά και η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση που αγνοήθηκε, έχοντας συμφέροντα στην ευρύτερη περιοχή της ζώνης του ΙνδοΕιρηνικού. Μια κίνηση που μετά το Αφγανιστάν έδειξε πόσο «πολύ» υπολογίζουν οι Αμερικανοί τους Ευρωπαίους Συμμάχους τους.

Αλλά επειδή στις διεθνείς σχέσεις επικρατεί το δόγμα του ωμού ρεαλισμού και των συμφερόντων (ξεχάστε τις φιλίες), της δύναμης και της επιρροής πρέπει να δούμε πως θα

ξεδιπλωθεί αυτή η νέα Συμμαχία. Τι θα κάνει η Ιαπωνία με την Ινδία και αν θα ενταχθούν κι αυτές; Πως θα αντιδράσει η Κίνα και τι θα γίνει αν σε περίπτωση η Κίνα επιδιώξει να ενσωματώσει την Ταϊβάν με στρατιωτικά μέσα πριν προλάβει η αγγλοσαξονική συμμαχία να εδραιωθεί; Πόσο αποφασιστική θα είναι μια Ρωσοκινεζική συμμαχία; Τι θα γίνει στο ΝΑΤΟ αν πχ βάλει βέτο η Γαλλία ή η Γερμανία σε μελλοντικές κρίσεις πχ Ουκρανία; Πόσο θα ενισχυθούν οι εμπορικοί, Ευρωκινεζικοί δεσμοί; Οι Αμερικανοί πιέζουν τους δυτικούς συμμάχους να μειώσουν τις εμπορικές επαφές με την Κίνα χωρίς όμως οι ίδιες να επενδύουν σοβαρά στην Ευρώπη και σε άλλες χώρες κάτι που κάνει η Κίνα και επωφελούνται (όχι με το αζημίωτο πάντως) πολλά κράτη.

Και όλα αυτά έρχονται σε μια στιγμή που η πανδημία δεν έχει ξεπεραστεί πλήρως αφήνοντας μεγάλες πληγές στις κοινωνίες και στις οικονομίες. Η κλιματική κρίση δημιουργεί επιπλέον απίστευτα κόστη στη διαχείρισή της λόγω καταστροφών ενώ οι τιμές της ενέργειας, των τροφίμων και αγαθών διεθνώς ανεβαίνουν ανεξέλεγκτα. Το παγκόσμιο χρέος είναι σε δυσθεώρητα ύψη και το φάντασμα μια νέας χρηματοπιστωτικής κρίσης πλανιέται στον αέρα.

Προκλήσεις για την Ελλάδα

Οι νέες διεθνείς εξελίξεις και προοπτικές δεν μπορεί να μην επηρεάσουν την Ελλάδα αφού θα βρεθούμε πάλι ενώπιων ιστορικών διλημμάτων, όπως πάντα, λόγω γεωγραφικής θέσης και θα πρέπει να πάρουμε θέση αργά η γρήγορα. Να ταχεις καλά με όλους δε γίνεται. Το πολιτικό σύστημα θα βρεθεί μεταξύ σφύρας και άκμονος και θα πρέπει να ισορροπήσει μεταξύ αλληλοσυγκρουόμενων συμφερόντων εχθρών και συμμάχων. Όντας μέλος της ΕΕ και της ζώνης του ευρώ και λόγω χρέους προέχουν οι σχέσεις στην Ευρώπη και κυρίως με Γαλλία και Γερμανία. Παράλληλα οι Αμερικανοί θέλουν νέα 5ετή στρατιωτική συμφωνία με παρουσία και σε Αλεξανδρούπολη, Λάρισα, Στεφανοβίκειο και Σκύρο (;) με στόχο την ανάσχεση της Ρωσίας στην Ουκρανία, τα Βαλκάνια και την Αν. Μεσόγειο. Οι Κινέζοι έχουν το λιμάνι του Πειραιά που φιλοδοξούν να γίνει το μεγαλύτερο της Ευρώπης. Οι Ρώσοι παρέχουν φθηνό φυσικό αέριο στην Ευρώπη σε εποχές δύσκολες και κανείς δεν ξέρει τι θα γίνει και με την Τουρκία που επιμένει στην αναθεωρητική και επικίνδυνη πολιτική της.

Οπότε αναμένονται πολλές και ενδιαφέρουσες εξελίξεις.

*Ο Γιάννης Μήτσιος είναι πολιτικός επιστήμων-διεθνολόγος

Του Γιάννη Μήτσιου*

Η αλήθεια είναι ότι η Τουρκία χωρίς μεγάλες αντιστάσεις έκανε μια μεγάλη παρουσία σε πολλές χώρες και μέτωπα, στην ευρύτερη περιοχή, χωρίς όμως τη σιγουριά της νίκης και της ασφαλούς διαχείρισης όλων αυτών, έως τώρα.

Με την έξοδο του ερευνητικού «Orus Reis», και του συνόλου του στόλου της, η Τουρκία επιδιώκει με την επίδειξη δύναμης να εκβιάσει την Ελλάδα και να την καθίσει στο τραπέζι του διαλόγου, δημιουργώντας τετελεσμένα χωρίς να ρίξει ούτε μια σφαίρα.

Έτσι σχεδίαζε και ο Μουσολίνι το΄40 που στο τέλος «έφαγε τα μούτρα του» στα βουνά της Πίνδου. Μια πολεμική αναμέτρηση με την Ελλάδα δεν θα είναι περίπατος για την Τουρκία και θα είναι η αρχή του τέλους του Ερντογάν.

Αλλιώς να χρησιμοποιείς ξένους μισθοφόρους, να μάχεσαι με αντάρτες και αλλιώς να αντιμετωπίσεις έναν οργανωμένο στρατό με πλοία, αεροπλάνα και χερσαίες δυνάμεις.

Ο «τσαμπουκάς» των θρασύδειλων γυρνάει μπούμεραγκ. Από μια πολεμική αναμέτρηση με την Ελλάδα, μια χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σύμμαχο του ΝΑΤΟ, θα εκτεθεί πολλαπλώς ενώ θα δυσκολευτεί να αντέξει την παρουσία της στη Λιβυή και στη Μέση Ανατολή.

Ποιος θα στηρίξει την Τουρκία εν μέσω πολεμικής σύγκρουσης με την Ελλάδα; το Κατάρ; η Ιταλία; η Μάλτα ή οι ΗΠΑ, η Αγγλία, η Γερμανία και η Ρωσία; Ακόμη και ουδέτεροι να μείνουν στην αρχική φάση στο τέλος θα διαπιστώσουν ότι η πολιτική του μεγαλοϊδεατισμού και της τουρκικής αλαζονείας δεν θα συμφέρει κανέναν στην περιοχή αφού το γεωπολιτικό τοπίο θα γίνει περισσότερο απρόβλεπτο και επικίνδυνο για όλους.

Τα γεωπολιτικά ρήγματα που θα προκαλέσει θα είναι πολύ δύσκολα να καλυφθούν. Ποια θα είναι π.χ. η επόμενη μέρα για την ατλαντική συμμαχία (ΝΑΤΟ); Ποιες θα είναι οι ευρωτουρκικές σχέσεις μετά από μια πολεμική σύγκρουση με χώρα μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Πως θα διακινηθούν τα αγαθά της προς τον έξω κόσμο κλείνοντας την Εγνατία π.χ.; Στην Αμερική τι θα ζυγίσει περισσότερο τα δολάρια του Ερντογάν ή οι ψήφοι των Eλληνομερικανών;

Με ανεργία στο 14% και τη λίρα πάνω από 8,7 με το ευρώ, με μειωμένα συναλλαγματικά αποθέματα (μόλις 46 δισεκατομμύρια δολάρια), πως θα «ταΐσει» τους πολίτες ο Ερντογάν; Με την μετατροπή της Αγιάς Σοφιάς σε τζαμί δε γεμίζουν τα στομάχια των πολιτών.

Η αμφισβήτηση και η εσωτερικές πιέσεις θα ενταθούν καθιστώντας το όραμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» ανέφικτο και την Τουρκία εκτεθειμένη σε νέες περιπέτειες.

Όσο για εμάς, απαιτείται πίστη, εθνική ομοψυχία, ενότητα και αποφασιστικότητα, διότι όποτε το κάναμε πράξη νικήσαμε.

* πολιτικός- επιστήμων, διεθνολόγος, ΜΑ Πανεπιστημίου Northeasten Βοστώνης, Μέλος της ΔΕ της «Ελεύθερης Πατρίδας»

Γράφει ο Γιάννης Μήτσιος*

Ταυτόχρονα δοκιμάζεται ότι ξέραμε έως τώρα στο διεθνές σύστημα, μιας και αποδείχθηκε ότι η διεθνής συνεργασία, «πήγε περίπατο», μπροστά στο δόγμα «ο σώζων εαυτόν σωθήτω», και η κάθε χώρα προσπαθούσε και προσπαθεί να καλύψει τις εγχώριες ανάγκες εξοπλισμού (μασκών, αναπνευστήρων, ΜΕΘ κ.λπ.) και να επαναπατρίσει τους πολίτες της από κάθε γωνιά του κόσμου.

Ξαφνικά οι όροι της παγκοσμιοποίησης αλλάζουν, ο ρόλος του κράτους επιστρέφει δυναμικά και οι κήρυκες της ελεύθερης οικονομίας και του νεοφιλελευθερισμού οπισθοχωρούν μπροστά στις στρατιές των ανέργων, τα αιτήματα για κρατικοποίηση και κρατικές ενισχύσεις μεγάλων εταιρειών, ενώ οι κεντρικές τράπεζες κόβουν χρήμα «αβέρτα».

Μόνον στις ΗΠΑ, τη ναυαρχίδα του καπιταλισμού, έχουμε μέχρι τώρα 30 εκατομμύρια ανέργους ενώ αν συνεχιστεί η πανδημία χιλιάδες θα είναι εκείνοι που θα έχουν μείνει άστεγοι και θα αναγκάζονται να καταφεύγουν στα συσσίτια, την ώρα που η χώρα θα οδεύει σε προεδρικές εκλογές τον Νοέμβριο.

Με πάνω από 60.000 νεκρούς οι ΗΠΑ έχουν ξεπεράσει τα θύματα του Βιετνάμ, του Περλ Χάρμπορ και της 11ης Σεπτεμβρίου μαζί. Στην Ευρώπη, τη δική μας γειτονιά, μεγάλες οικονομίες όπως της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Ιταλίας βλέπουν το ΑΕΠ τους να πέφτει από 5 έως 15%, και είναι δύσκολο να γίνουν προβλέψεις για το μέλλον και το συνολικό κόστος της πανδημίας.

Παράλληλα δοκιμάστηκε η (ανύπαρκτη) αλληλεγγύη και η ετοιμότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με αργά αντανακλαστικά χωρίς σχέδιο αρχικά, διευρύνοντας το χάσμα Βορρά-Νότου.

Το παγκόσμιο χρέος αυξήθηκε, ήταν ήδη μεγάλο στο τέλος του 2019, τα δάνεια υπερχρεωμένων χωρών και αναπτυσσόμενων δεν εξυπηρετούνται ενώ το ΔΝΤ δανείζει χώρες για να μην καταρρεύσουν.

Οι ανισότητες, η αύξηση της ανεργίας, η φτωχοποίηση μεγάλων στρωμάτων των κοινωνιών (συρρίκνωση της μεσαίας τάξης) και η τεχνοφοβία αλλά και η εξάρτηση από την τεχνολογία θα είναι μερικές από τις τάσεις της επόμενης μέρας.

Στο επίπεδο της πολιτικής αναθεωρούνται όλα όσα ξέραμε για τις ιδεολογίες, την παγκοσμιοποίηση, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις προσωπικές ελευθερίες, το ρόλο της δημοκρατίας και τη σχέση της με την αυξανόμενη ισχύ της ψηφιακής τεχνολογίας στον έλεγχο της ζωής και της κυκλοφορίας των πολιτών σε ένα, ψηφιακό αστυνομικό κράτος (ο κορωνοιός ανέπτυξε εφαρμογές που χρησιμοποιούνται ήδη) τόσο σε δημοκρατικά αλλά και σε ανελεύθερα καθεστώτα.

Είμαστε ήδη στο τέλος των βεβαιοτήτων και ότι ο κόσμος δεν θα είναι ο ίδιος.

Η περίοδος που διανύουμε σε γεωπολιτικό επίπεδο σημαίνει και το τέλος της πλανητικής κυριαρχίας των ΗΠΑ, την αδυναμία της να ηγηθεί παγκοσμίως όπως επίσης και την έναρξη ενός νέου ψυχρού πολέμου που στη θέση της πάλαι ποτέ Σοβιετικής Ένωσης είναι η Κίνα και οι σύμμαχοί της.

Η αλληλεξάρτηση των οικονομικών σχέσεων Κίνας και Αμερικής (η Κίνα κατέχει κρατικά ομόλογα των ΗΠΑ αξίας 3 τρις δολ.) και ο ρόλος της τεχνολογίας μπορεί από μια ψυχρή ειρήνη, που διαμορφώνεται σήμερα, έστω μέσω δασμών και μεταφοράς γραμμών παραγωγής δυτικών χωρών εκτός Κίνας σε άλλες χώρες, (η εξάρτηση φάνηκε πάντως στην προμήθεια υλικών κατά τη διάρκεια της πανδημίας), να οδηγήσει σε θερμή αναμέτρηση στο μέλλον.

Από τα σημερινά δεδομένα και την διαχείριση της πανδημίας φαίνεται πάντως ότι η Κίνα και οι ασιατικές χώρες ευρύτερα αντιμετώπισαν πιο αποτελεσματικά την πανδημία και φαίνεται να είναι πιο μπροστά στην χρήση της τεχνολογίας, στον κρατικό έλεγχο, στην συνεργασία των πολιτών αλλά και τις υποδομές υγείας και εξοπλισμού πράγμα που σημαίνει ότι τα επόμενα χρόνια μπορούν να ασκήσουν μεγαλύτερη επιρροή και εξουσία στα διεθνή δρώμενα από τη Δύση.

Η Κίνα για παράδειγμα έχει ΑΕΠ 29 τρισεκατομμύρια δολάρια και κάθε 4 μέρες παράγει ΑΕΠ όσο το ετήσιο ΑΕΠ της Ελλάδας.

Για να αποφευχθούν επικίνδυνες αναταράξεις στο μέλλον, θα απαιτηθεί μια νέα μορφή διεθνούς συνεργασίας, μια αναγέννηση του ΟΗΕ που φέτος κλείνει 75 χρόνια (γερασμένος) και διεθνής οικονομική συνεργασία με ένα νέο Bretton Woods (σύστημα συναλλαγματικών ισοτιμιών και μια διεθνή οικονομική αρχιτεκτονική) του 21ου αι, για τα οποία τρέφουμε πάντως ελάχιστες ελπίδες για την ώρα.

Και το μέλλον της Ελλάδας;

Για τη χώρα μας η συγκυρία ήταν η χειρότερη που θα μπορούσε να προκύψει. Μετά από 10 χρόνια μνημονίων, περικοπών και μιας αχτίδας φωτός για το αύριο βρεθήκαμε να παλεύουμε με τις συνέπειες του κορωνοιού σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο χωρίς μεγάλο μαξιλάρι ασφαλείας.

Ο μεγάλος βαθμός εξάρτησης της χώρας από τον τουρισμό και τις υπηρεσίες, η εκτίναξη της ανεργίας, τα λουκέτα χιλιάδων επιχειρήσεων προ των πυλών, η μείωση των εσόδων του κράτους, η αύξηση των δαπανών στον προϋπολογισμό, θα φέρουν την πτώση του ΑΕΠ με αποτέλεσμα την αύξησή του ποσοστού του σε σχέση με το χρέος της χώρας που για να μπορεί να εξυπηρετείται (τοκοχρεολύσια και πλεονάσματα 3,5%) θα πρέπει να εφαρμοστούν πολιτικές λιτότητας στο μέλλον (αύξηση φόρων, μείωση μισθών, συντάξεων, νέα μνημόνια κλπ).

Μόνη παρηγοριά (και έλεος) η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και οι
αποφάσεις των ηγετών για ενίσχυση των κρατών και των οικονομιών λόγω των εκτάκτων αναγκών που προκάλεσε η πανδημία. Ας κρατούμε μικρό καλάθι και να σχεδιάσουμε επιτέλους ένα εθνικό σχέδιο ανασυγκρότησης, η κρίση δεν θα τελειώσει τόσο γρήγορα.

*Πολιτικός επιστήμων-διεθνολόγος, ΜΑ Πανεπιστημίου Northeastern Βοστώνης.

Γράφει ο Γιάννης Μήτσιος*

Ποιος θα το φανταζόταν λίγους μήνες πριν, που ευχόμασταν για την πρωτοχρονιά και το νέο έτος ότι μέσα σε λίγες εβδομάδες, ο πλανήτης θα ζούσε δραματικές στιγμές. Αυτός ο «αόρατος πόλεμος» που διεξάγεται έφερε βαρύτατο πλήγμα στον πλανήτη όπως είχε διαμορφωθεί τις τελευταίες δεκαετίες και είμαστε ακόμα στην αρχή.

Η παγκοσμιοποίηση, που βασίστηκε στην αθρόα μετακίνηση αγαθών, ανθρώπων, στην αλληλεξάρτηση, στους μηχανισμούς της τεχνολογίας και της οικονομίας, σε μια νέα μορφή οργάνωσης των κοινωνιών και την τάση της ομογενοποίησης λαών και επιβολή μιας παγκοσμιοποιημένης κουλτούρας, δέχθηκε και δέχεται σοβαρό πλήγμα.

Για πρώτη φορά ίσως στη σύγχρονη ιστορία, έχει σταματήσει κυριολεκτικά ο χρόνος. Εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο είναι κλεισμένοι, στα σπίτια τους. Ταξίδια με αεροπλάνα, τρένα, πλοία, αυτοκίνητα έχουν περιοριστεί στο ελάχιστο.

Αγαθά και προϊόντα δεν διακινούνται όπως πριν λίγο καιρό, ενώ εργοστάσια και παραγωγικές μονάδες στον πλανήτη μένουν κλειστά ή υπολειτουργούν. Χώρες κλείνουν τα σύνορά τους η μία μετά την άλλη και επικρατεί το δόγμα «ο σώζων εαυτόν σωθήτω».

Τα χρηματιστήρια και οι αγορές σε αυτές τις συνθήκες κατρακυλούν μέσα στον πανικό, την αβεβαιότητα και τα αδιέξοδα που είχαν δημιουργήσει και σκάνε τώρα με το άλλοθι του κορονοϊού. Ένα νέο κραχ μεγαλύτερο και από κείνο του 1929 δεν μπορεί να αποκλειστεί όπως επίσης και η παρακμή/κατάρρευση της Δύσης.

Σε πολιτικό επίπεδο δοκιμάζονται οι αντοχές των συστημάτων υγείας, των πολιτικών δράσεων και της προστασίας των κοινωνιών ενώ φάνηκε περίτρανα η ανάγκη της ύπαρξης και λειτουργίας κρατικών υποδομών πχ στην υγεία, στη δημόσια ασφάλεια, στα σχολεία κλπ.

Αναμφίβολα είναι μια νίκη της επιστροφής του κράτους έναντι της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης με την θεοποίηση του περιορισμού του κράτους μέσα από το βωμό του ξεπουλήματος των πάντων και της επιβολής των νόμων και των εργαλείων της αγοράς.

Η Ιταλία, για παράδειγμα τα τελευταία 10 χρόνια μείωσε τις δαπάνες στα νοσοκομεία κατά 37 δις ευρώ και έκλεισε 70.000 κλίνες. Στην Αμερική 28 εκατομμύρια πολίτες δεν έχουν ασφάλεια υγείας, 44 εκ. δεν έχουν επαρκή ασφάλιση ενώ το 30% των εργαζομένων δεν μπορούν να καλύψουν ιατρικές αμοιβές.

Ενώ στην Ελλάδα από το 2010 και μετά, τα μνημόνια και η σύνδεση της τύχης της χώρας με την πληρωμή των δανείων, έφεραν την τραγική μείωση των δαπανών του δημοσίου, στην υγεία, ( η Ελλάδα έχει 600 κλίνες ΜΕΘ που θα έπρεπε να έχει 7.000 βάσει του πληθυσμού της), την παιδεία, στις ένοπλες δυνάμεις και αλλού, χωρίς να υπολογίσουμε τις χιλιάδες των νέων γιατρών και νοσηλευτικού προσωπικού που ξενιτεύτηκαν.

Ταυτόχρονα η παγκόσμια αυτή κρίση που βιώνουμε ξεγύμνωσε και το ρόλο των ηγεσιών κάθε χώρας και των υπερεθνικών σχηματισμών-συμμαχιών κλπ. Δοκιμάζονται μέρα με τη μέρα και όσο περνάει ο καιρός οι ηγετικές ικανότητες και οι αποφάσεις πολιτικών ηγετών από την προσέγγισή τους στην κρίση.

Παράλληλα υπερεθνικοί οργανισμοί όπως o OHE, η Ε.Ε., το ΝΑΤΟ, δοκιμάζονται από την έλλειψη αλληλεγγύης, στρατηγικής κατεύθυνσης και συνοχής σε μια τέτοια κρίση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση π.χ. άργησε πολύ να χαράξει μια πανευρωπαϊκή πολιτική απέναντι στον κορωνοϊό αλλά και να στηρίξει χώρες που υποφέρουν όπως η Ιταλία. Λέγεται ότι η Κίνα μόνο έστειλε μάσκες και ιατρικό εξοπλισμό στην Ιταλία την ώρα που Γερμανία και Γαλλία στάθηκαν αμέτοχοι.

Το ίδιο έγινε και σε επίπεδο οικονομικό την περασμένη εβδομάδα όταν η Λαγκάρντ, ως πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, αρνήθηκε να στηρίξει τις αγορές κρατικών ομολόγων με ενέσεις ρευστότητας, με αποτέλεσμα να γίνουν «ομηρικές μάχες» μεταξύ των μεγάλων κρατών.

Εξάλλου σε λίγο καιρό όπως δείχνουν τα πράγματα, δεν θα έχει κανένα νόημα πλέον το περιβόητο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, η Συνθήκη Σένγκεν, οι δανειακές υποχρεώσεις των κρατών μελών, το 3,5% των ελληνικών πλεονασμάτων για βιώσιμο χρέος κλπ, αφού τα μέτρα εκτάκτων αναγκών, κρίσης και λήψης εθνικών πολιτικών προστασίας σε κάθε χώρα θα υπερισχύσουν.

Τι να πουν οι Βρυξέλλες, οι γραφειοκράτες και οι τραπεζίτες όταν πεθαίνουν και θα πεθαίνουν χιλιάδες σε όλη την Ευρώπη από τον κορονοϊό;

Όταν τα συστήματα υγείας θα φτάσουν στα όριά τους ή θα καταρρεύσουν; και οι πολίτες θα είναι κλειδαμπαρωμένοι σε καθεστώς στρατιωτικού νόμου και απαγόρευσης της κυκλοφορίας.

Οι στιγμές είναι ιστορικές και ζούμε μαζί με τον «αόρατο πόλεμο» την κυοφορία μιας νέας εποχής που θα έρθει, όταν θα έχει περάσει αυτός ο εφιάλτης.

Κυβερνήσεις, συστήματα, οικονομίες, ιδεολογικές προσεγγίσεις θα αναθεωρηθούν, θα αλλάξουν και η ανθρωπότητα θα συνεχίσει να πορεύεται.

Η ελπίδα και το φως πάντα κερδίζουν το σκοτάδι.

*πολιτικός επιστήμων, διεθνολόγος. Μ.Α Παν/μιου Northeastern Βοστώνης

Γράφει ο Γιάννης Μήτσιος

Η Τουρκία απέδειξε για άλλη μια φορά, κυρίως στους εφησυχάζοντες και στην ¨ελίτ¨ του αθηνοκεντρικού κράτους, ότι δεν καταλαβαίνει από ευγένειες, διεθνές δίκαιο, Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, καλοπιάσματα, συνεκμεταλλεύσεις κλπ.

Θέλει όλο «το μπακλαβά» και όχι ένα κομμάτι. Ο τυχοδιωκτισμός της και η αλαζονεία της φαίνεται σε όλα τα επίπεδα. Η Τουρκία ονειρεύεται μια αναγέννηση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας,  από την Λιβυή, στα Βαλκάνια, στο Αιγαίο, στην Κύπρο, τη Συρία και μέχρι την ανατολική Αφρική, προσπαθεί να εκμεταλλευτεί τις γεωπολιτικές συγκυρίες και να καταστεί defacto περιφερειακή δύναμη και συνομιλητής με τις μεγάλες δυνάμεις.

Ο Ερντογάν όμως δεν είναι ούτε μετενσάρκωση του Κεμάλ, ούτε του Μωάμεθ του πορθητή. Για την Τουρκία αργά η γρήγορα θα έρθει η ώρα του τελικού λογαριασμού.

Δεν μπορεί να είσαι ταυτόχρονα και με τα συμφέροντα της Δύσης (ΕΕ και ΝΑΤΟ) ενάντια στη Συρία και τη Ρωσία και να είσαι σύμμαχος και με τη Ρωσία. Δεν μπορεί να υπονομεύεις την ενότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με το να επιδιώκεις την αποσταθεροποίηση μια χώρας μέλους, όπως η Ελλάδα, χρησιμοποιώντας το μεταναστευτικό και να την απειλείς με τη βία και πόλεμο, ούτε και τις ευρωπαϊκές κοινωνίες με την «εξαγωγή» εκατομμυρίων κατατρεγμένων, κυρίως μουσουλμανικών πληθυσμών, που θα επηρεάσουν τις κοινωνικές, δημογραφικές και θρησκευτικές ισορροπίες στην Ευρώπη.

Δεν μπορεί τέλος να εξαπλώνεσαι πέραν των δυνάμεών σου, η δράση θα φέρει αντίδραση.

Και εδώ γεννάται το εύλογο ερώτημα γιατί η Τουρκία τα κάνει όλα αυτά και τι κάνουν οι σύμμαχοι της Ελλάδας; Η απάντηση στο ερώτημα είναι μία και ακούει στη λέξη συμφέροντα. Η κάθε μία χώρα αλλά και οι ενώσεις χωρών (ΝΑΤΟ, Ε.Ε.) έχουν τη στρατηγική τους και τα συμφέροντά τους.

Σε στρατηγικό επίπεδο ανέχεται η Δύση «τα καμώματα» της Τουρκίας προσπαθώντας την να την κρατήσει πάση θυσία στο δυτικό στρατόπεδο μιας και αποτελεί μέλος του ΝΑΤΟ και να τη χρησιμοποιήσει ενάντια στους δύο στρατηγικούς ανταγωνιστές της, την Κίνα και τη Ρωσία.

Δεν είναι τυχαία η πρόσφατη στήριξη του ΝΑΤΟ στην Τουρκία για την απώλεια δεκάδων Τούρκων στρατιωτικών στην βόρεια Συρία από τις δυνάμεις του Άσαντ και των Ρώσων, την ώρα που γνωρίζουν πολύ καλά σε Ευρώπη και Αμερική ότι σε εκείνη την περιοχή της Ιντλιμπ, έχουν συσσωρευτεί τα υπολείμματα των τρομοκρατών της Αλ Κάιντα και  του ισλαμικού κράτους ISIS.

Κανείς βέβαια δεν γνωρίζει με ακρίβεια πόσοι από τους τρομοκράτες Σύρους αλλά και φανατικούς μουσουλμάνους μισθοφόρους από τη Μέση Ανατολή και Κεντρική Ασία βρίσκονται στον Έβρο ή στα τουρκικά παράλια έχοντας φυγαδευτεί στην κυριολεξία με τις οικογένειές τους από τα μέτωπα της Συρίας.

Σε οικονομικό επίπεδο η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί τον νούμερο ένα εμπορικό εταίρο για την οικονομία της Τουρκίας με διμερές εμπόριο εισαγωγές – εξαγωγές γύρω στα 160 δις ευρώ. 

To 50% των εξαγωγών της Τουρκίας κατευθύνεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση και εισάγει από την Ε.Ε. το 36% των αναγκών της ενώ για την Ένωση η Τουρκία αποτελεί τον 5ο στη σειρά εμπορικό της εταίρο και σημαντική αποδέκτης Άμεσων Ξένων Επενδύσεων.

Ιδιαίτερα για τη Γερμανία, οι σχέσεις της με την Τουρκία είναι αδιατάρακτες από τον 19ο αιώνα. Ζουν πάνω από 3,5 εκατομμύρια πολίτες τουρκικής καταγωγής, εκ των οποίων το 1,5 εκ, Γερμανοί πολίτες, ενώ η Τουρκία αποτελεί, όπως αναφέρεται στην ιστοσελίδα του γερμανικού υπουργείου εξωτερικών, το μεγαλύτερο εμπορικό της εταίρο και αποδέκτη  των μεγαλύτερων γερμανικών επενδύσεων «Germany is Turkey’s most important trade partner and its largest foreign investor.» (https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/turkey/228290).

Στην Τουρκία λειτουργούν 7.300 επιχειρήσεις γερμανοτουρκικές, ενώ στη Γερμανία 80.000 γερμανοτουρκικές επιχειρήσεις, σε 50 διαφορετικούς τομείς, με ετήσιο τζίρο 52 δις ευρώ (Το ΑΕΠ της Ελλάδας είναι γύρω στα 190 δις ευρω) που απασχολούν 500 χιλιάδες εργαζομένους. Το 2017 οι γερμανοί τουρίστες στην Τουρκία άγγιξαν τον αριθμό των 3.5 εκ  ενώ σε πολιτικό επίπεδο η Γερμανία  έχει 3 ευρωβουλευτές, 15 ομοσπονδιακούς βουλευτές και 53 βουλευτές κρατιδίων, τουρκικής καταγωγής, όπως μας πληροφορεί η επίσημη ιστοσελίδα του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών (http://www.mfa.gov.tr/commercial-and-economic-relations-between-turkey-and-the-federal-republic-of-germany.en.mfa)

Για δε τη γείτονα χώρα Βουλγαρία και μέλος της Ε.Ε., στης οποίας τα σύνορα δεν υπάρχει ούτε ένας λαθρο-μετανάστης/πρόσφυγας, αξίζει να σημειώσουμε ότι το 10% των κατοίκων της γύρω στους 600.000 είναι τουρκικής καταγωγής.

Και για να «δέσει το γλυκό» και για τους λάτρεις της συνωμοσιολογίας σε άρθρο του Τζώρτζ Σόρος την ημέρα που επισκέπτεται ο Ερντογάν τη Μόσχα, ζητά από τις στήλες του Φαϊνάνσιαλ Τάιμς, της ναυαρχίδας του καπιταλισμού, πλήρη στήριξη στην Τουρκία από την Ευρώπη, ενάντια στον αιμοσταγή Πούτιν που ευθύνεται, όπως γράφει, ο Σόρος για τα δεινά της Συρίας και τα εκατομμύρια των προσφύγων από τον πόλεμο!!!. ( George Soros, Europe Must stand with Turkey against Putin’s War Crimes, Financial Times,5/3/2020)

Ευτυχώς για την Ελλάδα στην Ευρωπαϊκή Ένωση η γαλλική στάση ήταν από την πρώτη στιγμή καθαρή και δυνατή ενώ συνεχίζεται η αλληλεγγύη από άλλες χώρες όπως Αυστρία,  Πολωνία, Ουγγαρία, Τσεχία κλπ.

Για την ώρα έχει αποφευχθεί μια σύνοδος κορυφής αρχηγών-κρατών, με συναντήσεις μόνο σε υπουργικό επίπεδο, για να μην εκτεθούν οι ευρωπαίοι ηγέτες κάτι όμως που δεν θα αποφύγουν στο επόμενο διάστημα, όσο θα κλιμακώνει η Τουρκία και η Ελλάδα θα βρίσκεται στα πρόθυρα σύγκρουσης μαζί της, με ότι αυτό θα συνεπάγεται για το δυτικό στρατόπεδο (Ε.Ε., ΗΠΑ και ΝΑΤΟ).

* πολιτικός επιστήμων – διεθνολόγος, μέλος της ΔΕ της «Ελεύθερης Πατρίδας» και συγγραφέας του βιβλίου: «Το στοίχημα της Αναγέννησης και το μέλλον της Ελλάδας σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο»

Τα γενικά χαρακτηριστικά της εποχής μας είναι οι νέες συνθήκες ισορροπίας-ανισορροπίας τόσο των παγκόσμιων πρωταγωνιστών, αλλά κυρίως η σταδιακή υποχώρηση σε φάση παρακμής της Δύσης.

Του Γιάννη Μήτσιου*

Για πρώτη φορά μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και της πλανητικής κυριαρχίας των ΗΠΑ παρατηρείται μια έντονη οπισθοχώρηση της ηγεμονίας των δυτικών δυνάμεων.

Πρόσφατα στη Γαλλία συναντήθηκαν οι εφτά μεγάλες οικονομικές δυνάμεις του πλανήτη οι G7 (ΗΠΑ, Καναδάς, Ιαπωνία, Γερμανία, Βρετανία, Γαλλία και Ιταλία).

Η εποχή υπεροχής της Δύσης φθάνει στο τέλος της, λόγω των τεραστίων γεωπολιτικών ανακατατάξεων, είπε ο Μακρόν, στην ετήσια συνάντηση  των Γάλλων πρέσβεων πριν λίγο καιρό.

Αυτό που λέμε δυτικοποίηση του κόσμου (westernization) ξεκίνησε στα τέλη του 18ου αιώνα και διατηρήθηκε μέχρι τα τέλη του 20ου (1880 περίπου με 2000). Ο 21ος αιώνας ανήκει αναμφίβολα στην Ανατολή, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η Δύση θα υποχωρήσει αμαχητί. Οι χώρες του G7 πριν λίγα χρόνια αποτελούσαν το 70% του παγκόσμιου ΑΕΠ, ενώ σήμερα δεν ξεπερνούν το 30%. (βλ. γράφημα).

Η Ινδία ξεπέρασε την οικονομία της Γαλλίας εφέτος, ενώ έχει περισσότερο πληθυσμό από όλες τις χώρες του G7 μαζί, με 1,3 δισεκατομμύρια ανθρώπους εκ των οποίων το 65% είναι κάτω των 35 ετών.

Η Κίνα με το νέο δρόμο του μεταξιού "one belt-one road" θα συνδέσει χερσαία την Ασία, μέσω  Ρωσίας με την Ευρώπη, ενώ με τις επενδύσεις-αγορές της σε όλο τον πλανήτη αποτελεί την μεγαλύτερη απειλή για τις ΗΠΑ και το δυτικό σύστημα.

Εκτός του G7, το club του G20 καλύπτει περισσότερο την παγκόσμια οικονομική και γεωπολιτική πραγματικότητα μιας και σ’ αυτό συμμετέχουν η Ρωσία, η Κίνα, η Ινδία, η Βραζιλία, η Κορέα, η Ινδονησία, το Μεξικό, η Σαουδική Αραβία, η Αυστραλία, ακόμα και η Αργεντινή και η Τουρκία που έχουν οικονομικά θέματα. Η δε ομάδα των χωρών BRICS (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα και Νότιος Αφρική) χαράσσει το δικό της δρόμο.

Αναβρασμός στο Δυτικό στρατόπεδο

Πέραν, όμως, της οικονομικής διάστασης και της ανόδου των δυνάμεων της Ανατολής, η Ευρώπη, αλλά και ο Δυτικός Κόσμος γενικότερα, έχει πολιτικά εσωτερικά ζητήματα να επιλύσει, νέες απειλές όπως το δημογραφικό και το μεταναστευτικό αλλά και ζητήματα συνεργασίας, συμμαχιών, ταυτότητας και συνοχής.

Οι ΗΠΑ με την πολιτική Τραμπ στους δασμούς (εμπορικός πόλεμος με την Κίνα και επιβολή δασμών σε ευρωπαϊκά προϊόντα) τραυματίζουν την Ευρώπη οικονομικά και πολιτικά. Την αδυνατίζουν κι αυτό έχει και θα έχει συνέπειες και στο ΝΑΤΟ.

Στο ευρωπαϊκό στρατόπεδο επικρατεί αναβρασμός και αγωνία για το αύριο της ΕΕ. Το Brexit είναι προ των πυλών και οι συνέπειες μιας πιθανούς αποχώρησης θα είναι εξίσου σκληρές και για την ίδια την ΕΕ, κυρίως για τη γερμανική οικονομία. Ο ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης της ΕΕ κινείται αναιμικά στο 1,2% που σε συνδυασμό με την παγκόσμια οικονομική επιβράδυνση μπορεί να πέσει κάτω από 1% το 2020.

Η γερμανική οικονομία βρίσκεται σε προϋφεσιακή φάση και οι φωνές αγωνίας όλο και πιο πολύ αυξάνονται μαζί με τα ποσοστά των αντισυστημικών πολιτικών δυνάμεων. Οι χριστιανοδημοκράτες και οι σοσιαλδημοκράτες υποχωρούν παντού, δημιουργώντας προϋποθέσεις για μια μελλοντική πολιτική αστάθεια. Οι τελευταίες κινήσεις Ντράγκι για τη μείωση των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας δεν άρεσαν στην Γερμανία.

Όσον αφορά στις υπόλοιπες χώρες, η Ισπανία από το Μάιο δεν έχει σχηματίσει κυβέρνηση ακόμα. Στην Ιταλία, ο φόβος για τον Σαλβίνι ένωσε ιδεολογικούς εχθρούς σε μια νέα κυβέρνηση, η αντοχή της οποίας θα φανεί το επόμενο διάστημα. Τέλος, στη Γαλλία, ο Μακρόν προσπαθεί έξυπνα να ισορροπήσει στο ευρωπαϊκό και διεθνές αυτό σκηνικό, αλλά με προβλήματα.

Δυσμενές διεθνές περιβάλλον για τον Ελληνισμό

Όσον αφορά τα δικά μας, είμαστε αντιμέτωποι με τις απειλές της Τουρκίας και τις  ασύστολες παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου στην Κύπρο.

Οι κυρώσεις αγνοούνται, οι Βρετανοί στηρίζουν την Τουρκία, οι Αμερικανοί δεν τολμούν για την ώρα να έρθουν σε ευθεία σύγκρουση μαζί της και οι υπόλοιπες χώρες σφυρίζουν αδιάφορα. Μια λύση συνεκμετάλλευσης των κοιτασμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο θα εξυπηρετούσε πρωτίστως τα συμφέροντα των μεγάλων εταιρειών.

Σ’ αυτό το ασφυκτικό πλαίσιο των επόμενων μηνών ο Ελληνισμός καλείται να οργανώσει την άμυνά του και τις συμμαχίες του. Να ενισχύσει τις δυνάμεις του, υλικές και πνευματικές, και να αποτρέψει την όποια άμεση απειλή θα εκδηλωθεί στον άξονα Θράκη-Αιγαίο-Κύπρος.

Έχουμε έναν συνδυασμό του προσφυγικού-μεταναστευτικού, της τουρκικής εκβιαστικής επιδίωξης για συνδιαχείριση-μοιρασιά του ενεργειακού πλούτου και της στρατηγικής επιλογής των Τούρκων να εξουδετερώσουν την ελληνική παρουσία στο θαλάσσιο ανατολικό Αιγαίο και στο Καστελλόριζο. Αυτός ο συνδυασμός συνιστά απειλή επιβίωσης για τον Ελληνισμό.

Ταυτόχρονα είναι και μια ηχηρή υπενθύμιση προς την ελίτ της χώρας και το πολιτικό σύστημα για μια αλλαγή των αντιλήψεών τους: κατευνασμός, πολιτική ορθότητα, περισπούδαστες αναλύσεις για την εφαρμογή του διεθνούς δικαίου, τήρηση των συμφωνιών, κούφια ρητορική για πολυπολιτισμικότητα, πρακτικές ανοιχτών συνόρων.

Ας μην ξεχνάμε ότι η υποταγή στις σειρήνες των ξένων συμφερόντων είναι καταστροφική.

Τους βολεύει μια Ελλάδα μικρή, υπάκουη, πειθήνιο όργανο και μαζεμένη στο καβούκι της. Έχουμε υποχρέωση να γίνουμε πιο διεκδικητικοί και να υπερασπίσουμε τα νόμιμα εθνικά δικαιώματα.

Αυτό σημαίνει ισχυρή οικονομία, δυνατό εθνικό φρόνημα και ένοπλες δυνάμεις με πειστική αποτρεπτική δυνατότητα.

* Ο Γιάννης Μήτσιος είναι πολιτικός επιστήμων-διεθνολόγος, Μ.Α. Πανεπιστημίου Northeastern Βοστώνης, το παρόν αναδημοσιεύεται από το slpress.gr

Η συμφωνία των Πρεσπών πνίγει το πολιτικό σύστημα που μετέτρεψε τα κόμματα και τους βουλευτές σε «μπάλες πολιτικού μπιλιάρδου» ενώ παράλληλα ανέδειξε την πλήρη αδιαφορία, σε βαθμό κυνισμού της δημοκρατικής βούλησης του κατ΄επίφασην πλέον «κυρίαρχου λαού», η γνώμη του οποίου αγνοείται συστηματικά και καταπνίγεται στα χημικά των συλλαλητηρίων.

Του Γιάννη Μήτσιου*

Ζούμε το τέλος μιας εποχής, τη ζύμωση για κάτι άλλο και το μεσοδιάστημα όπως θα έλεγε και ο ιταλός μαρξιστής φιλόσοφος Γκράμσι είναι η περίοδος των «τεράτων». Και πώς να μην είναι. Κάποτε τη Δημοκρατία απειλούσαν τα τάνκς, τα κινήματα, οι ξένες ωμές επεμβάσεις, η βία και η νοθεία.

Σήμερα η Δημοκρατία απειλείται από την αλλοίωση των κομμάτων και οι βουλευτές μετατρέπονται σε «μπάλες κομματικού μπιλιάρδου». Με άλλο κόμμα πολιτεύεται κάποιος, με άλλο κόμμα καταλήγει και οι αξίες και οι ιδεολογικές γραμμές έχουν γίνει κουρελόχαρτο.

Και τι δε ζήσαμε τις τελευταίες μέρες με αφορμή τις Πρέσπες αλλά και την έως τώρα αναδιάταξη της κομματικής παρουσίας στη Βουλή, σε σχέση με τη σύνθεση των κομμάτων και των βουλευτών που προέκυψαν από τις εκλογές του Σεπτεμβρίου 2015.

Η κυβέρνηση συνεργασίας ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ έπαψε να υφίσταται με την αποχώρηση των ΑΝΕΛ, την ώρα που τέσσερις βουλευτές του, έδωσαν το «φιλί της ζώης» στην κυβέρνηση (Παπαχριστόπουλος, Κουντουρά, Κόκκαλης και Ζουράρις), μαζί με την Παπακώστα από τη ΝΔ, την βουλευτή της ΄Ενωσης των Κεντρώων, Μεγαλοκονόμου και το Δανέλλη του Ποταμιού. Και το θέατρο του πολιτικού παραλόγου συνεχίζεται….

Ενώ η κυβέρνηση υποτίθεται ότι πήρε ψήφο εμπιστοσύνης για να περάσει την συμφωνία της λίμνης, αλλιώς θα έπεφτε με την αποχώρηση Καμμένου και η χώρα θα πήγαινε σε πρόωρες εκλογές, βουλευτές που την καταψήφισαν τάσσονται υπέρ της Συμφωνίας με τα Σκόπια!!!, στηρίζοντας ουσιαστικά την κυβέρνηση (Θεοδωράκης, Μαυρωτάς και Λυκούδης του Ποταμού και ο Θεοχαρόπουλος πρόεδρος της ΔΗΜΑΡ, συνεργαζόμενου με το ΚΙΝΑΛ).

Στην ουσία επτά μήνες πριν λήξει η παρούσα κοινοβουλευτική περίοδος που ξεκίνησε με τις εκλογές του Σεπτεμβρίου του 2015, τέσσερα κόμματα διαλύθηκαν στην κυριολεξία (ΑΝΕΛ, Ένωση Κεντρώων, Ποτάμι, ΚΙΝΑΛ-ΔΗΜΑΡ) για να περάσει η προδοτική συμφωνία των Πρεσπών που τόσο πολύ πιέζει και θέλει ο ξένος παράγοντας και οι «σύμμαχοί μας».

Κάτι που ουσιαστικά έγινε και στα Σκόπια αφού ένα δημοψήφισμα εκεί αγνοήθηκε εγείροντας συνταγματικά ζητήματα και διχάστηκε η χώρα με την άρνηση του Προέδρου των Σκοπίων να υπογράψει και να στηρίξει την συμφωνία και την υπερψήφιση της συμφωνίας ουσιαστικά από τους δύο αλβανούς βουλευτές του κόμματος BESA.

Από τις εκλογές του Σεπτεμβρίου 2015, οι καραμπόλες οι μεταγραφές και οι μετακινήσεις δίνουν και παίρνουν. Τα μικρά κόμματα λεηλατήθηκαν από τα μεγάλα σε μια προσπάθεια επαναφοράς του διπολισμού. Η ΝΔ ξεκίνησε με 75 βουλευτές, έχασε την Παπακώστα στην πορεία ενώ πήρε τρεις από το Ποτάμι (Φωτήλας, Μάρκου, Θεοχάρης) και έναν από την Ένωση Κεντρώων ( Κατσιαντώνης).

Το Ποτάμι ξεκίνησε με 11 βουλευτές, 3 πήγαν στη ΝΔ, άλλοι 2 οδεύουν προς τα κει (Αμυράς και Ψαριανός), 2 πήγαν στο ΚΙΝΑΛ (Ιλχάν, Μπαργιώτας), 1 πάει ΣΥΡΙΖΑ (Δανέλλης) τώρα έμειναν 3 (Θοδωράκης, Μαυρωτάς, Λυκούδης), και συνεδριάζουν σε τηλεφωνικό θάλαμο.

Η ΧΑ από 18 βουλευτές έχασε 2 που ανεξαρτητοποιήθηκαν (Μίχας, Κουκούτσης), οι ΑΝΕΛ ξεκίνησαν με 10 έμειναν με 4 και πήραν έναν (Φωκά) από το Λεβέντη μπας και κρατήσουν τα δικαιώματα ως κοινοβουλευτική ομάδα. Ενώ το κόμμα του Λεβέντη ξεκίνησε με 9 έχει πέντε τώρα και ποιος ξέρει μέχρι τις εκλογές τι θα μείνει.

Αυτή λοιπόν η παρακμή και η άρρωστη δημοκρατία δηλώνει την πλήρη δυσαρμονία με τη λαϊκή βούληση και σφραγίζει την απαξίωση του πολιτικού μας συστήματος που θα πρέπει να αναγεννηθεί με μια νέα γενιά πολιτικών στελεχών και σχηματισμών που θα οδηγήσουν τη χώρα στην ανασύνταξη, ανασυγκρότηση και αναγέννησή της.

*Πολιτικός επιστήμων-διεθνολόγος, Μέλος Διοικούσας Επιτροπής «Ελεύθερης Πατρίδας».

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά.

Γράφει ο Γιάννης Μήτσιος*

Η Ευρώπη σε πολιτικό επίπεδο βιώνει μια φάση υπαρξιακή κρίσης και εσωτερικής αναζήτησης. Αν ρωτήσει κάποιος που πάει η ΕΕ και πως θα είναι την επόμενη πενταετία δύσκολα θα απαντηθεί.

Την τελευταία επταετία 2011-2018, βιώσαμε μια φάση αυστηρού ελέγχου της ΕΕ από το διευθυντήριο των Βρυξελλών, τη Γερμανία και την ΕΚΤ με κυβερνήσεις ελεγχόμενες και εκβιαζόμενες για την τήρηση μιας άτεγκτης και σκληρής πολιτικής που έβαζε τις τράπεζες, το ευρώ, τα συμφέροντα μεγάλων χωρών σε πρώτη μοίρα σε βάρος των πολιτών και των ευρωπαϊκών λαών.

Κάνοντας μια μικρή ιστορική αναδρομή στον τρόπο που εξελίχθηκαν τα γεγονότα στην ΕΕ θα δούμε πως ξετυλίχθηκαν οι ευρωπαϊκές πολιτικές εξελίξεις ξεκινώντας από την ελληνική χρεωκοπία του 2010, την κατηγοριοποίηση των χωρών του Νότου, Ισπανίας, Πορτογαλίας, Ελλάδας και Ιταλίας ως (PIGS) με ελλείμματα και ανάγκες μνημονίων κλπ.

Τέλος του 2011 στην Ελλάδα εξαναγκάζεται σε παραίτηση ο Γιώργος Παπανδρέου μετά την επεισοδιακή συνάντηση στις Κάννες στο περιθώριο της διάσκεψης του G20, όταν ο Σαρκοζί και Μέρκελ έξαλλοι τον άκουγαν να ζητάει δημοψήφισμα και ότι εξαπατήθηκαν.

Η συνέχεια γνωστή ανέλαβε ο Παπαδήμος, η συγκυβέρνηση ΠΑΣΟΚ-ΝΔ με Σαμαρά-Βενιζέλο, 2ο-3ο μνημόνιο, πρώτη κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, δημοψήφισμα και πραξικοπηματικό κλείσιμο τραπεζών, 2η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ από Σεπτέμβριο 2015 έως σήμερα με απόλυτη υποταγή και τα γνωστά αποτελέσματα για την εξαθλίωση του ελληνικού λαού.

Στην Ιταλία μετά τον Παπανδρεου τον ίδιο μήνα Νοέμβριο του 2011, παραιτείται ο Ιταλός Πρωθυπουργός Σίλβιο Μπερλουσκόνι, για να ακολουθήσει μια περίοδος μη αιρετών πρωθυπουργών, διορισμένων στην ουσία, για να διαχειριστούν την κρίση (Μάριο Μόντι, Ενρίκο Λέτα, Ρέντσι) που οδήγησε στην ουσία στην άνοδο των ευρωσκεπτικιστών και πατριωτικών δυνάμεων της Ιταλίας με την κυβέρνηση που ορκίστηκε πριν λίγες μέρες.

Στην Ιταλία η πρόσφατη πολιτική κρίση, με την αρχική άρνηση του προέδρου να δεχθεί ως υπουργό οικονομικών τον ευρωσκεπτικιστή και πολέμιο της Γερμανίας καθηγητή Σαβόνα άνοιξε τον « ασκό του Αιόλου» επιδιώχθηκε να εκβιαστεί η χώρα και ο λαός της για την επιλογή που έκαναν, εκτέθηκαν ευρωπαίοι αξιωματούχοι για τον άκομψο αλλά και εχθρικό χειρισμό στην αντιμετώπιση της ετυμηγορίας του ιταλικού λαού. Αμέσως ξεκίνησε η αρνητική καμπάνια ενάντια της Ιταλίας, τα χρηματιστήρια, τας spreads, τα ομόλογα, οι ύβρεις και οι ειρωνείες για τον ιταλικό λαό κλπ. Τι μας θυμίζουν;

Βέβαια η Ιταλία δεν είναι Ελλάδα και αν η Ιταλία καταρρεύσει πάει το ευρώ, το ευρωοικοδόμημα κλπ οπότε μένει να δούμε τι ξημερώνει για την ΕΕ αλλά και την Ιταλία η νέα κυβέρνηση. Στην Ισπανία, πάλι το Νοέμβριο του 2011, χάνει τις εκλογές ο σοσιαλιστής Θαπατέρο, εκλέγεται ο εκλεκτός της Γερμανίας Ραχόι, εφαρμόζοντας ένα πρόγραμμα λιτότητας εσωτερικό, χωρίς δανεισμό μνημονιακού τύπου, για να παραιτηθεί ταπεινωμένος πριν λίγες μέρες όταν έχασε την ψήφο εμπιστοσύνης στην ισπανική βουλή για τα σκάνδαλα του κόμματος του και τη διαφθορά. Μια τραυματισμένη Ισπανία λόγω της Καταλωνίας, της λιτότητας και αγωνίας του λαού και νέων πολιτικών δυνάμεων στο προσκήνιο δεν θα είναι αυτή που ήταν.

Στη Γαλλία, μετά την άχρωμη και αόρατη θητεία του Ολάντ, η εκλογή του εκλεκτού του συστήματος Μακρόν, εξαφανίζοντας στην ουσία το δεξιό και το σοσιαλιστικό κόμμα απέναντι στη Λεπέν αποτέλεσε ένα νέο κεφάλαιο για την πολιτική ιστορία της Ευρώπης. Δύσκολα όμως ο Μακρόν να σηκώσει στις πλάτες του μαζί με τη Μέρκελ το ευρωοικοδόμημα υπό τις παρούσες συνθήκες. Εσωτερικά δε η Γαλλία μπαίνει σε κύκλο αμφισβήτησης και αντίδρασης στις μεταρρυθμιστικές πολιτικές Μακρόν.

Στη Γερμανία, και στις εκλογές του 2017, εξαερώθηκε στην κυριολεξία το κόμμα των σοσιαλδημοκρατών με ηγέτη τον Σούλτς (τον θυμάστε που έδινες νουθεσίες, απειλούσε και ήθελε να ψηφίσουμε τον εκλεκτό τους στα ελληνικά πολιτικά πράγματα), η Μέρκελ τραυματισμένη πολιτικά στην τελευταία της θητεία, με την άνοδο των εθνικιστών του AFD, το μεταναστευτικό και μετά από επτά μήνες σχημάτισε κυβέρνηση.

Ο δε εμπορικός πόλεμος που άνοιξε ο Τράμπ με τους δασμούς 25% σε προϊόντα χάλυβα από την Ευρώπη και 10% σε αλουμίνιο, η σειρά των δασμών σε ευρωπαϊκά και κυρίως γερμανικά αυτοκίνητα και οι εμπορικές κυρώσεις που επιβλήθηκαν σε Ρωσία και Ιράν επηρεάζουν πρωτίστως την γερμανική εξαγωγική μηχανή αλλά και όλη την Ευρώπη στην ουσία. Παράλληλα το μέλλον και η κατάσταση των ευρωπαϊκών τραπεζών και ιδιαίτερα της Ντόιτσε Μπανκ μπορεί να προκαλέσουν μεγαλύτερη κρίση στο ευρωοικοδόμημα.

Και την ώρα που συμβαίνουν όλα αυτά η έχουμε την Μεγάλη Βρετανία που αποχωρεί σιγά-σιγά, με πολλά προβλήματα με το Brexit, πολλές χώρες έχουν συγκυβέρνηση με πατριωτικές και εθνικιστικές δυνάμεις (Ουγγαρία, Ολλανδία, Αυστρία, Πολωνία κλπ). Η δε σύνοδος κορυφής των ευρωπαίων ηγετών στα τέλη του Ιουνίου θα είναι κομβική για το μέλλον της γηραιάς ηπείρου.

Ιδιαίτερα για τη χώρα μας που παλεύει στην κυριολεξία με «συμπληγάδες» η χρονική συγκυρία είναι πολύ δύσκολη και σύνθετη. Η χώρα έχει μπει άτυπα σε προεκλογική περίοδο, τα μέτρα που έχουν ψηφιστεί για τα επόμενα χρόνια θα εξαθλιώσουν ακόμα περισσότερο τους πολίτες, δεν υπάρχει προοπτική για διαγραφή χρέους και ούτε η έξοδος από τα μνημόνια θα είναι ξεκάθαρη. Στα εθνικά θέματα κατασπαταλήθηκε πολύτιμος χρόνος για το Σκοπιανό, έφερε σε αντίθεση την κυβέρνηση με την πλειοψηφία του ελληνικού λαού και αποδείχθηκε περίτρανα ότι, ό,τι γίνεται, γίνεται για τα γερμανικά και αμερικανικά συμφέροντα στην περιοχή όπως αποδείχθηκε μετά τις τελευταίες «πιέσεις».

Στα ελληνοτουρκικά η γεωπολιτική και στρατιωτική ταύτιση με τον άξονα ΗΠΑ-Ισραήλ στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και Κύπρου εγκυμονεί κινδύνους εμπλοκής μετά τις τουρκικές εκλογές, αλλά ίσως και ενωρίτερα αν αισθανθεί η Τουρκία ότι απειλείται, στην προσπάθειά της να πάρει μέρος στους φυσικούς πόρους της περιοχής. Διόλου απίθανο στο τέλος μετά από κάποια τεχνητή κρίση να οδηγηθεί η Ελλάδα στην αναγνώριση δικαιωμάτων της Τουρκίας που μπορεί να έχει και τις «ευλογίες» των Μ. Δυνάμεων για να παραμείνει η Τουρκία στο δυτικό στρατόπεδο.

Το χειρότερο όμως είναι ότι η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ ΑΝΕΛ με τις εθνομηδενιστικές πολιτικές της, το ιδεολογικό της μίσος για κάθε τι που έχει να κάνει με το έθνος, την ιστορία, την ταυτότητα, την ορθοδοξία, την στήριξη της οικογένειας και των αξιών του ελληνικού λαού, την «μπαχαλοποίηση» και την ατιμωρησία, έχει υπονομεύσει και τραυματίσει την ενότητα του λαού στις δύσκολες συγκυρίες που ζούμε αλλά και σε αυτές που έρχονται.

*Πολιτικός επιστήμων-διεθνολόγος
*Μέλος της ΔΕ της» Ελεύθερης Πατρίδας» & συγγραφέας του βιβλίου, «Το Στοίχημα της Αναγέννησης-το μέλλον της Ελλάδας σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο»