Σύμφωνα με την ανακοίνωση, αναφορικά με τη διασύνδεση Ελλάδας-Ιταλίας, είπε ότι πρόκειται για ένα έργο που θα τριπλασιάσει την τρέχουσα μεταφορική ικανότητα μεταξύ των δύο χωρών, προσθέτοντας ότι είναι απολύτως απαραίτητο για τις εξαγωγές του πράσινου ενεργειακού πλεονάσματος που παράγεται στην Ελλάδα.

Ως αντίστοιχης αξίας για την ενεργειακή ασφάλεια των νησιών αλλά και για εθνικούς λόγους περιέγραψε και τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις στα Δωδεκάνησα και το Βόρειο Αιγαίο, επισημαίνοντας ότι η υλοποίησή τους αποφασίζεται στη βάση μελετών κόστους-οφέλους, με γνώμονα την περιβαλλοντική και οικονομική ελάφρυνση των νησιωτών αλλά και όλων των καταναλωτών.

«Η ενεργειακή μετάβαση χρειάζεται πολύ περισσότερα στοιχεία δικτύου σε σχέση με σήμερα», τόνισε, εξηγώντας ότι για τον λόγο αυτό ο ΑΔΜΗΕ από το 2017 μέχρι σήμερα έχει υλοποιήσει έργα ύψους 3 δισ. ευρώ με το επενδυτικό πρόγραμμα κατά την προσεχή δεκαετία να ανέρχεται σε 6 δισ. ευρώ.

Ερωτηθείς για τις αυξημένες χρηματοδοτικές απαιτήσεις των έργων που έπονται, επεσήμανε ότι με δεδομένη τη βαρύνουσα σημασία που έχουν για τον ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας, ο ΑΔΜΗΕ έχει λάβει διαβεβαιώσεις από την Πολιτεία για τη διασφάλιση της κεφαλαιακής επάρκειας που απαιτείται για να κατασκευαστούν.

Ο κ. Μανουσάκης αναφέρθηκε στα μεγάλα έργα ηλεκτρικών διασυνδέσεων στην Ανατολική Μεσόγειο που, όπως είπε, μπορούν να μεταφέρουν ενέργεια από μακρινές γεωγραφικές περιοχές με άλλες κλιματικές συνθήκες και από διαφορετικές ζώνες ώρας, προσφέροντας λύσεις σε ό,τι αφορά την ασφάλεια ηλεκτροδότησης των διασυνδεόμενων χωρών και αποτελώντας, ειδικά σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, διόδους εξαγωγών καθαρού ρεύματος σε περιφερειακό επίπεδο.

Στο πλαίσιο αυτό, χαρακτήρισε τη διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ ("Great Sea Interconnector") έργο με μεγάλη γεωπολιτική σημασία, ενώ προσέθεσε ότι ο ΑΔΜΗΕ συνεργάζεται ήδη στενά σε τεχνικό και συμβουλευτικό επίπεδο με τον ELICA, φορέα υλοποίησης της διασύνδεσης Ελλάδας-Αιγύπτου ("GREGY"), ενώ ολοκληρώνει τη μελέτη σκοπιμότητας για τη διασύνδεση Ελλάδας-Σαουδικής Αραβίας, από κοινού με τον Σαουδάραβα Διαχειριστή National Grid.

Σε σχέση με την πρόοδο της ενεργειακής μετάβασης, ο κ. Μανουσάκης σημείωσε ότι αποστολή του Διαχειριστή είναι η ασφαλής μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας, με τρόπο ουδέτερο ως προς την τεχνολογία που χρησιμοποιείται για την παραγωγή της. Επεσήμανε ωστόσο ότι σε συνθήκες καλπάζουσας κλιματικής κρίσης, η μετάβαση σε ένα καθαρότερο ενεργειακό μείγμα είναι απαραίτητη.

Εξήγησε ότι μέχρι να ωριμάσει τεχνολογικά και οικονομικά η αποθήκευση και να αποκτήσει τη δυνατότητα να υποστηρίξει μειωμένη ή μηδενική παραγωγή από ΑΠΕ, ακόμη και σε διάρκεια ημερών, το φυσικό αέριο θα είναι απαραίτητο να υπάρχει στο ενεργειακό μείγμα για λόγους ευστάθειας και ενεργειακής επάρκειας.

Στη βάση αυτή επέστησε την προσοχή για τις προκλήσεις που ενέχει η διείσδυση στοχαστικής παραγωγής στο ηλεκτρικό σύστημα, χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα το μπλακάουτ που σημειώθηκε την περασμένη άνοιξη στην Ιβηρική Χερσόνησο.

Ο Γιάννης Καράμπελας, διευθύνων σύμβουλος της ΑΔΜΗΕ Συμμετοχών, δήλωσε: «Η ανανέωση της θητείας του Μανούσου Μανουσάκη στη θέση του Διευθύνοντος Συμβούλου της ΑΔΜΗΕ Α.Ε., για τα επόμενα τέσσερα χρόνια, είναι το επιστέγασμα της επιτυχούς υλοποίησης του επενδυτικού προγράμματος του Διαχειριστή, αλλά και η διαβεβαίωση πως θα συνεχίσει ακόμη πιο δυναμικά και παραγωγικά, προκειμένου να πραγματοποιηθεί ο εθνικός στόχος, να καταστεί η Ελλάδα ενεργειακός κόμβος στην περιοχή της Νοτιανατολικής Μεσογείου. Η αγαστή και εποικοδομητική συνεργασία των μετόχων του Διαχειριστή διασφαλίζει τη συνέχιση της επιτυχημένης πορείας, προς όφελος κάθε ενδιαφερόμενου μέρους και προπαντώς των καταναλωτών».

Ο Μάνος Μανουσάκης βρίσκεται αδιαλείπτως στη θέση του προέδρου και CEO του ΑΔΜΗΕ από τον Ιούνιο του 2017.

Όταν και η τότε κυβέρνηση αποφάσισε την απόσχιση του κλάδου μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας από τη ΔΕΗ και τη δημιουργία ενός εταιρικού σχήματος με τη συμμετοχή του Δημοσίου, μετόχων από το Χρηματιστήριο Αθηνών αλλά του Κινέζου επενδυτή State Grid.

Στις επόμενες προκλήσεις που έχει μπροστά του ο πρόεδρος και CEO και τα υπόλοιπα μέλη της διοίκησης του ΑΔΜΗΕ είναι οι διεθνείς ηλεκτρικές διασυνδέσεις.

Η πιο ώριμη είναι αυτή της Ελλάδας με Κύπρο και Ισραήλ και εν συνεχεία η ωρίμανση έργων όπως της ηλεκτρικής διασύνδεσης της χώρας μας με την κεντρική Ευρώπη αλλά και με χώρες των βαλκανίων.

Απαραίτητη προϋπόθεση για να εκμεταλλευτεί η Ελλάδα το άφθονο ανανεώσιμο δυναμικό που διαθέτει είναι να αναπτύξει έγκαιρα τις ενεργειακές της υποδομές, είπε ο κ. Μανουσάκης, εξηγώντας ότι με αυτόν τον τρόπο θα είναι σε θέση η χώρα μας μελλοντικά να αξιοποιεί εμπορικά τη διαθεσιμότητα της «πράσινης» ισχύος της.

Υπογράμμισε ότι τα δίκτυα είναι απολύτως απαραίτητα για τη μετάβαση που πρέπει να συμβεί στην ηλεκτροπαραγωγή. Στη βάση αυτή, συμπλήρωσε, ότι ο ΑΔΜΗΕ έχει δεκαπλασιάσει τις ετήσιες επενδυτικές του δαπάνες σε σχέση με το 2017, με την προσθήκη νέων διασυνδέσεων και την ανανέωση κρίσιμου εξοπλισμού του συστήματος. Σημείωσε, επίσης, ότι βασικός άξονας της στρατηγικής του Διαχειριστή είναι η πλήρης αξιοποίηση του συνόλου των υποδομών του για τη δημιουργία προστιθέμενης αξίας, προσθέτοντας ότι το επόμενο στοίχημα για τον ΑΔΜΗΕ είναι η πλήρης ψηφιοποίηση της συντήρησης του συστήματος, ώστε να γίνεται με αποδοτικότερο τρόπο και να συνεπάγεται ακόμη χαμηλότερες χρεώσεις για τους καταναλωτές.

«Οι επενδύσεις που πρέπει να γίνουν είναι πάρα πολλές», ανέφερε χαρακτηριστικά. Εξήγησε, ωστόσο, ότι αν και θα απαιτήσουν μεγάλες δαπάνες θα είναι τελικά προς το συμφέρον των καταναλωτών, καθότι με την ολοκλήρωση του ενεργειακού μετασχηματισμού, η κοστολόγηση του αγαθού της ηλεκτρικής ενέργειας θα αλλάξει ριζικά και δεν θα συνοδεύεται από τα σημερινά λειτουργικά κόστη παρά μόνο από ένα μικρότερο κόστος πρόσβασης στις υποδομές δικτύων και αποθήκευσης.

Ως λύση για τη λείανση των τιμών της ενέργειας σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο, ο κ. Μανουσάκης πρόταξε την απόκριση ζήτησης (demand response), επισημαίνοντας ότι ο ΑΔΜΗΕ έχει ήδη δημιουργήσει σχετικά εργαλεία με τα οποία παρέχει υπηρεσίες υψηλής ποιότητας προς τις βιομηχανίες. Σε αυτό το πλαίσιο, επεσήμανε ότι σημαντικοί παράγοντες είναι η μεταφορά της κατανάλωσης από τις βραδινές στις μεσημεριανές ώρες και η εγκατάσταση «έξυπνων» μετρητών για τους οικιακούς καταναλωτές.

Για την αποκλιμάκωση των τιμών μεσοπρόθεσμα, ο επικεφαλής του Διαχειριστή στάθηκε στις διεθνείς διασυνδέσεις, έργα που, όπως είπε, θα υποστηρίξουν την εθνική στρατηγική για εξαγωγές ηλεκτρισμού από ΑΠΕ, όπως οι νέες διασυνδέσεις με την Ιταλία και την Αλβανία, ο ηλεκτρικός διάδρομος που προωθεί ο ΑΔΜΗΕ προς τη Γερμανία, καθώς και ένας νέος άξονας μεταφοράς ενέργειας που σχεδιάζεται προς την Ανατολική Ευρώπη με αφετηρία την Ελλάδα. Επιπλέον, αναφέρθηκε στην αποθήκευση, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην αντλησιοταμίευση, η οποία, όπως ανέφερε, θα έχει μικρότερο οικολογικό αποτύπωμα και μεγαλύτερη απόδοση σε σχέση με τις χημικές μπαταρίες.

«Έχοντας περισσότερες ΑΠΕ από τις γειτονικές χώρες, μεσοπρόθεσμα είναι συμφέρον για την Ελλάδα να αλλάξει το ισοζύγιο εισαγωγών-εξαγωγών και να εξάγουμε όσο περισσότερη ενέργεια γίνεται. Το σημαντικότερο όμως από όλα είναι να γίνουμε ενεργειακά αυτάρκεις. Αυτή είναι η μεγάλη ευκαιρία της Ελλάδας για πρώτη φορά», τόνισε, συμπληρώνοντας ότι η χώρα, αναπτύσσοντας ένα ισχυρό χαρτοφυλάκιο ΑΠΕ και πυκνό δίκτυο διασυνδέσεων, τα επόμενα χρόνια θα αποκτήσει τη δυνατότητα να προσφέρει ηλεκτρική ισχύ σε περιφερειακό επίπεδο.

Ερωτηθείς για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου, ο κ. Μανουσάκης ανέφερε ότι το έργο προχωρά ομαλά με τις υποθαλάσσιες έρευνες να βρίσκονται σε εξέλιξη στα χωρικά ύδατα των δύο κρατών και πρόσθεσε ότι μέχρι το τέλος του χρόνου θα υπάρξουν εξελίξεις σε επενδυτικό επίπεδο. Αναφορικά με τη διασύνδεση Κύπρου-Ισραήλ, σημείωσε ότι η μελέτη κόστους – οφέλους έχει ανατεθεί και θα είναι έτοιμη εντός του πρώτου τριμήνου του 2025. Σχετικά με τις ρυθμιστικές εκκρεμότητες που υπάρχουν στη διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου, είπε ότι είναι θέμα χρόνου να επιλυθούν δεδομένου ότι υφίσταται διακρατική συμφωνία και η Κυπριακή Δημοκρατία θα έχει λάβει επενδυτική απόφαση για τη συμμετοχή της στο έργο μέχρι το τέλος Νοεμβρίου.

Όπως επεσήμανε, βασική προϋπόθεση για την εισαγωγή περισσότερων μονάδων ΑΠΕ που θα φέρουν φθηνότερη ηλεκτρική ενέργεια, είναι η κατασκευή περισσότερων ηλεκτρικών δικτύων. Ο επικεφαλής του ΑΔΜΗΕ εξέφρασε την αισιοδοξία ότι οι «πράσινες» επενδύσεις θα συνεχιστούν, σημειώνοντας ότι προς αυτή την κατεύθυνση θα χρειαστεί να αναπτυχθεί ένα «οιονεί δεύτερο σύστημα μεταφοράς» που θα υποδεχτεί τη μεγάλη εισροή ΑΠΕ που αναμένεται μέσα στην επόμενη δεκαετία. Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι πρόκειται για μία δύσκολη και χρονοβόρα διαδικασία, δεδομένου ότι υπάρχουν ζητήματα αδειοδότησης τα οποία δεν έχουν επιλυθεί ακόμη. «Όσος χρόνος χρειάζεται για να κατασκευάσουμε ένα έργο, άλλος τόσος χρόνος χρειάζεται για να το αδειοδοτήσουμε», σχολίασε.

Με στόχο οι επενδύσεις σε νέα δίκτυα, τα οποία απαιτούνται για τη σύνδεση των ΑΠΕ, να υλοποιούνται έγκαιρα, με εύλογο κόστος και με την εξασφάλιση της μεγαλύτερης δυνατής κοινωνικής συναίνεσης, ο κ. Μανουσάκης ανέδειξε ως κρίσιμη παράμετρο την χωροθέτηση των μονάδων παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας, με γνώμονα τις δυνατότητες του ηλεκτρικού συστήματος. Με τον τρόπο αυτό, όπως είπε, οι εθνικοί ενεργειακοί στόχοι θα επιτευχθούν πιο γρήγορα και με λιγότερες δυσκολίες.

Αναφορικά με το ζήτημα των περικοπών, σημείωσε ότι η αποθήκευση θα λειάνει το ζήτημα των περιορισμών «πράσινης» ηλεκτροπαραγωγής που προκαλούνται λόγω χαμηλής ζήτησης, δεδομένου όμως ότι θα λειτουργούν στο πλαίσιο της αγοράς, δεν θα συνεισφέρουν στις απορρίψεις που συμβαίνουν λόγω συμφορήσεων.

Ειδικότερα για τις συμφορήσεις, επεσήμανε ότι ένα ζήτημα που παρατηρείται και σε άλλες χώρες, φέρνοντας ως παράδειγμα το Ηνωμένο Βασίλειο στο οποίο οι νέες μονάδες ΑΠΕ, ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο, αναμένουν πολλά χρόνια τη σύνδεσή τους στο δίκτυο.

Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι ακόμη και αν υπήρχε άπειρο δίκτυο, οι περιορισμοί στη ζήτηση θα εξακολουθούν να δημιουργούν την ανάγκη περικοπών, κάτι που οι επενδυτές θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψιν στα επιχειρηματικά τους σχέδια.

«Όλοι παίρνουμε ρίσκο στην ενεργειακή μετάβαση, είναι μία διαδικασία που είναι υποχρεωτικό να γίνει λόγω κλιματικής κρίσης και πρέπει όλοι να προσπαθήσουμε να τη διαχειριστούμε ώστε αυτό να γίνει με τις λιγότερες δυνατές απώλειες και ρίσκα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

«Η κατάσταση έχει αλλάξει και έχουμε πάει σε μία ανταγωνιστική αγορά», συνέχισε, λέγοντας ότι δεν υπάρχει «μαύρο κουτί» στην Ελλάδα όσον αφορά την πληροφόρηση των επενδυτών καθώς το Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης δίνει σαφή εικόνα για το πώς θα διαμορφωθεί το σύστημα σε βάθος δεκαετίας καθώς και προβλέψεις για την εξέλιξη της ζήτησης, σύμφωνα και με τις παραδοχές του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα.

Σχετικά με τη νομική θωράκιση του ΑΔΜΗΕ, σε αιτήματα αποζημιώσεων από παραγωγούς που υφίστανται περικοπές, δεδομένου του κορεσμού του ηλεκτρικού χώρου και της ύπαρξης σχετικής ευρωπαϊκής οδηγίας, ο κ. Μανουσάκης σχολίασε ότι πρακτικά πρόκειται για τη θωράκιση της κυβερνητικής πολιτικής για το θέμα. Στη βάση αυτή, κατέστησε σαφές ότι ο Διαχειριστής δεν μπορεί να είναι υπόχρεος καταβολής αποζημιώσεων, που πραγματοποιούνται για τη διατήρηση της ευσταθούς λειτουργίας τους συστήματος.

Όπως είπε, ο ΑΔΜΗΕ έχει συνδράμει σε ένα «success story» για τη χώρα, δεδομένου ότι πλέον η συμμετοχή των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή βρίσκεται σταθερά κοντά στο 60%. Εξήγησε ότι ο Διαχειριστής έχει βοηθήσει προς αυτή την κατεύθυνση έχοντας ηλεκτρίσει 7 νησιωτικές διασυνδέσεις με το ηπειρωτικό σύστημα κατά την τελευταία εξαετία ενώ τώρα ολοκληρώνει την όγδοη, μεταξύ Κρήτης και Αττικής, η οποία θα είναι τεχνολογίας συνεχούς ρεύματος. «Τα έργα αυτά μετατρέπουν την  Ελλάδα σε έναν ενιαίο ηλεκτρικό χώρο», τόνισε.

Ο κ. Μανουσάκης αναφέρθηκε επίσης στη σημασία της αποθήκευσης και των διεθνών διασυνδέσεων για να ολοκληρωθεί  η «πράσινη» μετάβαση σε εγχώριο και ευρωπαϊκό επίπεδο. Σημείωσε ωστόσο ότι στο σημείο που βρισκόμαστε σήμερα, είναι ακόμη απαραίτητο το φυσικό αέριο για την επάρκεια και την ευστάθεια των ηλεκτρικών συστημάτων.

«Ο ΑΔΜΗΕ συνδράμει στο να καταστεί η Ελλάδα ενεργειακά αυτόνομη και ταυτόχρονα να αποτελέσει ένα σταυροδρόμι υποδομών ενέργειας. Χρειαζόμαστε γρήγορα βήματα προς την αποθήκευση για να έχουμε ένα ευσταθές σύστημα με διασυνδέσεις μεταξύ Ανατολής – Δύσης και Βορρά – Νότου καθώς και διασυνδέσεις κορμού σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο», επισήμανε.

Σχετικά με τις διεθνείς διασυνδέσεις που ωριμάζει ή υλοποιεί ο ΑΔΜΗΕ, ειδική αναφορά έκανε στον Green Aegean Interconnector, που προβλέπει τη σύνδεση της Ελλάδας με την Κεντρική Ευρώπη, καθώς και στην ηλεκτρική διασύνδεση Great Sea Interconnector (Ελλάδα-Κύπρος- Ισραήλ), ένα έργο το οποίο χαρακτήρισε ως «τεράστιας εθνικής σημασίας» τόσο για την Ελλάδα όσο και την Κύπρο. Τόνισε ότι ο GSI είναι ένα έργο με ειδική βαρύτητα για την Ελλάδα και τους συμμάχους της που εγγυάται την σταθερότητα, ευρύτερα στην περιοχή της ανατολικής Μεσογείου.

Αναφερόμενος στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Αιγύπτου, σχολίασε πως ο ΑΔΜΗΕ εξετάζει την είσοδό του στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας του project promoter που αναπτύσσει το έργο. Έκανε επίσης λόγο και για την ηλεκτρική διασύνδεση ανάμεσα σε Ελλάδα και Σαουδική Αραβία, για την οποία ο ΑΔΜΗΕ και ο Διαχειριστής της Σαουδικής Αραβίας έχουν ήδη συστήσει κοινή εταιρεία, η οποία το αμέσως επόμενο διάστημα ξεκινά την εκπόνηση των μελετών του έργου.
Υπογράμμισε ότι τα έργα αυτά στη σημερινή εποχή μπορεί να ακούγονται φιλόδοξα, ωστόσο εκτίμησε ότι μέσα στην επόμενη δεκαετία, με την ολοκλήρωση των τελευταίων βημάτων της «πράσινης» μετάβασης, θα είναι απολύτως απαραίτητα για την ευστάθεια των συστημάτων.

Καταλήγοντας, τόνισε ότι είναι και γεωπολιτικά κρίσιμη για ένα κράτος η ανάπτυξη σύγχρονων και ισχυρών υποδομών ενέργειας που υποστηρίζουν την ενεργειακή μετάβαση και ψηφιακών υποδομών στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, ειδικά σε μια περίοδο αναταραχής, όπως αυτή που διανύουμε σήμερα. «Είναι χρήσιμο να σχεδιάσουμε έγκαιρα και να τοποθετηθούμε νωρίς στη νέα σκακιέρα που δημιουργεί η ενεργειακή και ψηφιακή μετάβαση».

Ο κ, Μανουσάκης σημείωσε ότι οι υποδομές που υλοποιεί ο Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας είναι κομβικής σημασίας για την ενεργειακή μετάβαση στην Ελλάδα που επιταχύνεται, αναφέροντας ως παράδειγμα ότι τον περασμένο Νοέμβριο πάνω από το 60% της ενέργειας που καταναλώθηκε στη χώρα προήλθε από ενέργεια μηδενικού ανθρακικού αποτυπώματος (ΑΠΕ και υδροηλεκτρικά). Αναφέρθηκε στις εγχώριες ηλεκτρικές διασυνδέσεις -ιδίως τις νησιωτικές- που έχουν υλοποιηθεί τα τελευταία χρόνια και έχουν ήδη ξεκλειδώσει σημαντικά περιβαλλοντικά οφέλη που θα μεγιστοποιηθούν – φτάνοντας την μείωση των εκπομπών ρύπων κατά 1,8 ετησίως στο τέλος της δεκαετίας – με την ολοκλήρωση των έργων που προβλέπονται στο Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Διαχειριστή.

Όπως σημείωσε, οι εγχώριες διασυνδέσεις είναι ο ένας εκ των δυο πυλώνων, του επενδυτικού προγράμματος του Διαχειριστή που προωθούν την ενεργειακή μετάβαση. Ο άλλος  είναι οι διασυνοριακές διασυνδέσεις που δρομολογούνται, με τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και πιο πέρα, προς ανατολάς. «Πρέπει όχι μόνο να αξιοποιήσουμε στο μέγιστο βαθμό το δυναμικό ΑΠΕ που διαθέτουμε, ηλιακό και αιολικό (χερσαίο και υπεράκτιο)  αλλά και να μεταφέρουμε την περίσσεια της καθαρής ενέργεια που παράγουμε από τα κέντρα παραγωγής προς τα κέντρα κατανάλωσης», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Μανουσάκης.

Στο πλαίσιο αυτό, ειδική αναφορά έκανε στην δεύτερη ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας -Βουλγαρίας – έργο Κοινού Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος που περιλαμβάνεται και στα Έργα Προτεραιότητας του CESEC- που ξεκίνησε να λειτουργεί το περασμένο καλοκαίρι αυξάνοντας ουσιωδώς την μεταφορική ικανότητα ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ των δυο χωρών και την ευστάθεια του δικτύου στην περιοχή των Βαλκανίων. Ανέδειξε επίσης και τη σημασία της δεύτερης διασύνδεσης Ελλάδας – Ιταλίας που έχει ενσωματωθεί στο αναθεωρημένο Σχέδιο Δράσης του CESEC για τον Ηλεκτρισμό και τις ΑΠΕ καθώς και στα Σχέδια Ανάπτυξης τόσο του ΑΔΜΗΕ όσο και του Διαχειριστή Μεταφοράς Συστήματος της Ιταλίας TERNA, η οποία όταν ολοκληρωθεί θα τριπλασιάσει τη δυνατότητα ανταλλαγής ενέργειας μεταξύ των δυο χωρών δημιουργώντας ακόμα έναν απαραίτητο ηλεκτρικό διάδρομο στο Νότο της Ευρώπης, όπου το δίκτυο είναι πιο ασθενές σε σχέση με τον Βορρά. Την ίδια στιγμή, ο ΑΔΜΗΕ ωριμάζει την δεύτερη διασύνδεση Υπερυψηλής Τάσης με την Αλβανία και σχεδιάζει την αύξηση της μεταφορικής ικανότητας στη υφιστάμενη διασύνδεση με τη Βόρεια Μακεδονία.

Ο κ. Μανουσάκης μίλησε επίσης για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας (Κρήτης) – Κύπρου-Ισραήλ Great Sea Interconnector που θα συμβάλλει στην εξαγωγή πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας από τις χώρες του CESEC προς τη Μέση Ανατολή, τονίζοντας ότι έχει ήδη ξεκινήσει η κατασκευή του καλωδιακού τμήματος του σκέλους  Κρήτης-Κύπρου με το Notice to Proceed στον ανάδοχο Nexans  καθώς και για τον ισχυρό ηλεκτρικό διάδρομο Ελλάδας -Γερμανίας  Green Aegean Interconnectοr για τον οποίο ο ΑΔΜΗΕ βρίσκεται σε συζητήσεις με όλες τις χώρες που θα μπορούσαν δυνητικά να εμπλακούν στο project με στόχο την ταχεία ωρίμανσή του. Όπως είπε, το σχέδιο αυτό συνδέεται με δυο ακόμα μεγάλα project στα οποία εμπλέκεται ο ΑΔΜΗΕ και κατατείνουν στη δημιουργία ενός μεγάλου διαδρόμου που εκτείνεται από τη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή προς την βιομηχανική καρδιά της Ευρώπης, μέσω Ελλάδας, την διασύνδεση Ελλάδας-Αιγύπτου GREGY με φορέα υλοποίησης την Elica του Ομίλου Κοπελούζου και τη διασύνδεση Ελλάδας-Σαουδικής Αραβίας Saudi Greek Interconnection.

Ο επικεφαλής του ΑΔΜΗΕ ανέδειξε τέλος  την επισήμανση του αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μάρος Σέφτσοβιτς από το βήμα του Νταβός για την  αναγκαιότητα δημιουργίας μιας Συμμαχίας των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας της ΕΕ  προκειμένου να επιτευχθούν οι μακροπρόθεσμοι κλιματικοί στόχοι της ΕΕ.

«Χρειαζόμαστε περισσότερες διασυνδέσεις στην Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη αλλά και διηπειρωτικές διασυνδέσεις μεταξύ Βορρά και Νότου και μεταξύ Ανατολής και Δύσης για να βελτιστοποιήσουμε την χρήση της ανανεώσιμης ενέργειας που δεν είναι πάντα διαθέσιμη όταν τη χρειαζόμαστε. Επομένως, πρέπει να συνεργαστούμε για να υπερβούμε όλα τα εμπόδια, διοικητικά, ρυθμιστικά, χρηματοοικονομικά ώστε να δρέψουμε τα οφέλη ενός πιο  διευρυμένου και ισχυρότερου περιφερειακού δικτύου ηλεκτρισμού» , κατέληξε ο κ. Μανουσάκης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, οι νέες μονάδες ΑΠΕ που προστέθηκαν πέρυσι ήταν κοντά στο 1,9 γιγαβάτ (583 μεγαβάτ στο σύστημα μεταφοράς και 1,3 γιγαβάτ στο δίκτυο διανομής). Πλέον αυτών οι δυο διαχειριστές μεταφοράς και διανομής (ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ) έχουν εκδώσει προσφορές σύνδεσης για μονάδες συνολικής ισχύος 23,5 γιγαβάτ (από τα οποία τα 5,7 γιγαβάτ εκδόθηκαν πέρυσι).

Ο κ. Μανουσάκης ανέφερε ότι το 2022 η συμμετοχή των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα αυξήθηκε κατά 6 ποσοστιαίες μονάδες (39 % από 33 το 2021), ενώ πέρυσι σημειώθηκε και το ρεκόρ κάλυψης του συνόλου της ζήτησης ρεύματος από ΑΠΕ επί 5 συνεχόμενες ώρες. Ο κ. Μανουσάκης υπογράμμισε ακόμη ότι με τις επενδύσεις που υλοποιεί ο ΑΔΜΗΕ, ο ηλεκτρικός χώρος, που θα είναι διαθέσιμος και για τις νέες μονάδες ΑΠΕ, αυξάνεται από 17 γιγαβάτ σήμερα σε 28 γιγαβάτ το 2030. Επεσήμανε ακόμη την ανάγκη επιτάχυνσης των διαδικασιών αδειοδότησης των έργων μεταφοράς όπως και της διαδικασίας έγκρισης του θεσμικού πλαισίου για την αποθήκευση ενέργειας.

Εν μέσω του ιδιαίτερα ρευστού οικονομικού περιβάλλοντος που συνθέτουν οι ισχυρές πληθωριστικές πιέσεις, η άνοδος των επιτοκίων και οι συνεχείς ανατιμήσεις στην ενέργεια, ο κ. Μανουσάκης τόνισε ότι ο ΑΔΜΗΕ καταβάλλει κάθε προσπάθεια ώστε με την απαιτούμενη  στήριξη από την αρμόδια Ρυθμιστική Αρχή, να συνεχιστεί με τον ταχύτερο δυνατό ρυθμό το ύψους 5 δισ. ευρώ επενδυτικό πρόγραμμα του Διαχειριστή, που θα διπλασιάσει το εθνικό Σύστημα Μεταφοράς έως το 2030.

Ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ ανέδειξε τη σημαντική συμβολή  των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων, και ιδιαίτερα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, στην υλοποίηση των κρίσιμων ενεργειακών επενδύσεων που θα αυξήσουν την επάρκεια εφοδιασμού και θα επιταχύνουν την πράσινη μετάβαση. Ο κ. Μανουσάκης υπογράμμισε ότι με τα έργα που προβλέπονται στο Δεκαετές Πλάνο Ανάπτυξης του Διαχειριστή θα δημιουργηθούν 10 GW επιπλέον για την ανάπτυξη ΑΠΕ έως το τέλος της δεκαετίας, ενώ το αμείωτο επενδυτικό ενδιαφέρον για πράσινα ενεργειακά έργα καθιστά αναγκαία την επιτάχυνση των διαδικασιών ώστε να αποδεσμευθεί πολύτιμος ηλεκτρικός χώρος για νέες, βιώσιμες επενδύσεις.

Αναφερόμενος στον ενεργειακά δύσκολο επερχόμενο χειμώνα τόνισε ότι οι αρμόδιοι φορείς, σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, είναι συντονισμένοι και προετοιμασμένοι να αντιμετωπίσουν όλα τα πιθανά σενάρια κινδύνου, ενώ επανέλαβε ότι στην παρούσα γεωπολιτική συγκυρία η Ελλάδα έχει την ευκαιρία να αναδειχθεί σε ένα στρατηγικό σταυροδρόμι πράσινης ενέργειας στην Ανατολική Μεσόγειο, μέσω των κρίσιμων διεθνών διασυνδέσεων που δρομολογούνται στην ευρύτερη περιοχή με τη συνδρομή του Διαχειριστή.

Ακολουθούν τα κύρια σημεία της ομιλίας του κ. Μανουσάκη:

Προσήλωση στην ταχεία υλοποίηση του επενδυτικού προγράμματος

Ο ΑΔΜΗΕ παραμένει προσηλωμένος στην ταχύτερη δυνατή υλοποίηση του επενδυτικού του προγράμματος μέχρι το 2030, παρά το γεγονός ότι λειτουργεί σε ένα ιδιαίτερα ρευστό οικονομικό περιβάλλον, με την ενεργειακή κρίση και τις πληθωριστικές πιέσεις να γίνονται ολοένα και πιο έντονες. Με την κατάλληλη υποστήριξη από τη Ρυθμιστική Αρχή, είμαστε αισιόδοξοι ότι θα υπερβούμε τις προκλήσεις, με γνώμονα την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης και τη διασφάλιση του συμφέροντος των καταναλωτών. Σε κάθε περίπτωση, καταβάλλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε, όπου είναι εφικτό, όχι μόνο να διατηρούμε αλλά και να επιταχύνουμε τον βηματισμό των έργων μας, τα οποία θα διπλασιάσουν το ηλεκτρικό σύστημα της χώρας έως το 2030, με πολλαπλά οφέλη για την οικονομία, το περιβάλλον και την κοινωνία.

Ιδιαίτερα σημαντική για τον εκσυγχρονισμό και την ανάπτυξη του ηλεκτρικού Συστήματος της χώρας είναι  η πλήρης αξιοποίηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων. Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας είναι ένα πολύτιμο εργαλείο, από το οποίο θα αντλήσουμε σχεδόν 200 εκατ. ευρώ για τη διασύνδεση των νοτιοδυτικών Κυκλάδων, τη νέα Γραμμή Μεταφοράς 400 kV Κόρινθος-Αττική και την ανακατασκευή του ΚΥΤ Κουμουνδούρου με υπερσύγχρονη τεχνολογία GIS. Για τη διασύνδεση των νοτιοδυτικών Κυκλάδων, το πρώτο μέρος της οποίας βρίσκεται ήδη σε κατασκευή, έχουμε απορροφήσει 110 εκατ. ευρώ από τα 165 εκατ. που προβλέπονται για το έργο. Παράλληλα κάνουμε σημαντικά βήματα σχετικά με την κατασκευή της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης-Αττικής, ένα μεγάλο έργο προϋπολογισμού άνω του 1 δισ. ευρώ που συγχρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ. Εντός της χρονιάς θα συμβασιοποιήσουμε τις διασυνδέσεις για τη Φολέγανδρο, τη Μήλο και τη Σέριφο, οι οποίες θα ολοκληρώσουν την ενσωμάτωση των Κυκλάδων στην Υψηλή Τάση.

Σε ετοιμότητα για έναν ενεργειακά δύσκολο χειμώνα

Η Ευρώπη είναι αντιμέτωπη με παράλληλες και σύνθετες κρίσεις (κλιματική, κρίση τιμών στην ενέργεια) που τείνουν να μετεξελιχθούν, για πρώτη φορά, σε μία πιθανή κρίση επάρκειας φυσικού αερίου, του καυσίμου που αποτελεί τη βασική πηγή ενέργειας για την Ευρώπη μέχρι σήμερα. Σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες, ο ρόλος όλων των Ευρωπαίων Διαχειριστών είναι να προστατέψουμε την ενεργειακή ασφάλεια και να παραμείνουμε στις «ράγες», σε ό,τι αφορά τους εθνικούς και ευρωπαϊκούς στόχους για την ενεργειακή μετάβαση.

Σε αυτή την κατεύθυνση, προετοιμαζόμαστε για όλα τα πιθανά σενάρια κρίσεων. Με στόχο να ελαχιστοποιήσουμε πιθανές δυσμενείς συνέπειες στο ενεργειακό μας σύστημα, ο ΑΔΜΗΕ βρίσκεται σε συντονισμό με το ΥΠΕΝ και με τους άλλους Διαχειριστές κρίσιμων ενεργειακών υποδομών της Ελλάδας, ενώ συνεργαζόμαστε στενά και με τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας.

Η μεγάλη εικόνα είναι και θα είναι η κλιματική κρίση. Η συνετή χρήση της ενέργειας δεν συνδέεται μόνο με την τρέχουσα ενεργειακή κρίση αλλά και την μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του πλανήτη.

Οι διεθνείς διασυνδέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο μπορούν να αναβαθμίσουν τον διεθνή ενεργειακό ρόλο της Ελλάδας

Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας επιτρέπει την εξέλιξή της σε έναν κρίσιμο διάδρομο ανταλλαγών πράσινης ενέργειας μεταξύ της Μέσης Ανατολής, της βόρειας Αφρικής και της Ευρώπης. Η διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ είναι ένα ώριμο έργο που έχει εξασφαλίσει χρηματοδότηση ύψους 657 εκατ. ευρώ από το Connecting Europe Facility και αναμένεται να ξεκινήσει το 2023. Από την πρώτη στιγμή, ο ΑΔΜΗΕ συνδράμει το έργο με την τεχνογνωσία του ενώ πρόκειται να συμμετάσχει και ως επενδυτής με τουλάχιστον 25% στη μετοχική σύνθεση του φορέα υλοποίησης, Euroasia Interconnector. Συνεργαζόμαστε στενά και με τον Διαχειριστή της Αιγύπτου, EETC, για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Αιγύπτου. Οι αρχικές μελέτες κόστους-οφέλους θα χρηματοδοτηθούν από τα Διαρθρωτικά Ταμεία της ΕΕ.

Μέσα από αυτά τα έργα, η χώρα μας έχει τη μοναδική ευκαιρία να καταστεί ένας στρατηγικός ενεργειακός κόμβος. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στην τρέχουσα γεωπολιτική συγκυρία και θα μας βοηθήσει να κινηθούμε ακόμη πιο γρήγορα προς την ενεργειακή μετάβαση. Ο ΑΔΜΗΕ καταβάλλει συνεπείς προσπάθειες για ακόμη πιο ισχυρή περιφερειακή ενεργειακή συνεργασία αλλά και για την αναβάθμιση της θέσης της χώρας μας στον διεθνή ενεργειακό χάρτη.