Ο πρωθυπουργός έδωσε το έναυσμα αμέσως μετά το Πάσχα, από το βήμα της Βουλής, ανακοινώνοντας πως η ΝΔ θα καταθέσει πρόταση με πυρήνα τουλάχιστον 25 άρθρων που στόχο θα έχουν βαθιές αλλαγές στο Σύνταγμα. Υπενθυμίζεται ότι για να κατατεθεί μια πρόταση απαιτούνται οι υπογραφές 50 βουλευτών.

Γνώμονας των συγκεκριμένων τροποποιήσεων – όπως υποστηρίζεται και από το Μέγαρο Μαξίμου – θα είναι η επανεκκίνηση της Ελληνικής Δημοκρατίας.

Ειδικότερα, η ΝΔ προσανατολίζεται να εισηγηθεί παρεμβάσεις στα παρακάτω άρθρα:

• Άρθρο 86 για την ποινική ευθύνη των υπουργών. Στόχος της κυβερνώσας παράταξης είναι να μειωθεί ο ρόλος της Βουλής στη διαδικασία που ακολουθείται μέχρι σήμερα αλλά και πιθανή κατάργηση των προανακριτικών επιτροπών.
• Αναθεώρηση του άρθρου 90, ώστε η ηγεσία της Δικαιοσύνης να επιλέγεται χωρίς κυβερνητική εμπλοκή.
• Άρθρο 103 για την μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων. Στόχος είναι η σύνδεση της μονιμότητας με την στοχοθεσία και την αξιολόγησή τους.
• Συνταγματική πρόβλεψη για την προσιτή στέγη, με στόχο να ενταχθεί η στεγαστική πολιτική στον πυρήνα των κρατικών υποχρεώσεων.
• Τροποποίηση του άρθρου 5, με στόχο να προστεθεί ρητή αναφορά στην τεχνητή νοημοσύνη, ώστε να διασφαλίζονται η προστασία, η ελευθερία και η ασφάλεια του ατόμου απέναντι στις επιπτώσεις της.
• Αλλαγή στο άρθρο 16, προκειμένου να επιτραπεί η δημιουργία όχι μόνο παραρτημάτων αλλά και νέων μη κρατικών πανεπιστημίων.

Ο οδικός άξονας

Κοινή παραδοχή, πάντως, τόσο μεταξύ των βουλευτών της συμπολίτευσης όσο και της αντιπολίτευσης είναι πως η Συνταγματική Αναθεώρηση αποτελεί μία κατεξοχήν άσκηση συναίνεσης. Από την στιγμή που θα κατατεθεί μία πρόταση, ο Πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης θα προσκαλέσει τις κοινοβουλευτικές ομάδες να ορίσουν τα μέλη που θα συμμετάσχουν στην Επιτροπή Αναθεώρησης, με πρώτο βήμα εκείνο της συγκρότησης διακομματικού προεδρείου.

Η κοινοβουλευτική επιτροπή θα πρέπει μέσα στην προθεσμία που θα της δοθεί να υποβάλλει την εισήγησή της στην Ολομέλεια της Βουλής, με τα προτεινόμενα προς αναθεώρηση άρθρα, προκειμένου να διεξαχθούν οι δύο ονομαστικές ψηφοφορίες - που προβλέπονται από το άρθρο 110 – μεταξύ των οποίων παρεμβάλλεται τουλάχιστον ένας μήνας. Υπενθυμίζεται ότι η τωρινή Βουλή (προτείνουσα) είναι εκείνη που εγκρίνει τα άρθρα που τίθενται προς αναθεώρηση, με το επόμενο κεφάλαιο να ανοίγει στην Βουλή που θα προκύψει μετά τις εκλογές (αναθεωρητική), όπου η Επιτροπή Αναθεώρησης – υπό νέα σύνθεση – θα αναλάβει πλέον την επεξεργασία των αναθεωρητέων άρθρων.

Το γερμανικό σύστημα «κεντρική φιλοσοφία» του νέου εκλογικού νόμου

Την ίδια ώρα, στην ατζέντα εντάχθηκε από την περασμένη εβδομάδα και το νέο εκλογικό σύστημα, με τον πρωθυπουργό να ανοίγει το θέμα ενός εκλογικού νόμου που θα εφαρμοστεί μετά το 2030. Μεταξύ άλλων η ΝΔ προτείνει μια συνολική αναδιάρθρωση, με επαναξιολόγηση του σταυρού προτίμησης, μικτό μοντέλο σταυρού και λίστας, νέα όρια εκλογικών περιφερειών και πιθανή μείωση του αριθμού των βουλευτών. Με το δεδομένο ότι ο εκλογικός νόμος δεν απαιτεί συνταγματική αλλαγή, η κυβέρνηση έχει τη δυνατότητα να τον ψηφίσει ώστε να ισχύσει από τις μεθεπόμενες εκλογές. Ειδικότερα, το υπό εξέταση μοντέλο – που βασίζεται στο γερμανικό σύστημα – έχει σύμφωνα με πληροφορίες, τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

• Η χώρα χωρίζεται σε 7 μεγάλες εκλογικές περιφέρειες, αντίστοιχες με τις αποκεντρωμένες διοικήσεις.
• Κάθε περιφέρεια έχει συγκεκριμένο αριθμό εδρών, ανάλογο με τον νόμιμο πληθυσμό (ΕΛΣΤΑΤ).
• Από αυτές τις έδρες, τα 3/5 ή εναλλακτικά στο 50% θα εκλέγονται σε μονοεδρικές περιφέρειες, και τα υπόλοιπα 2/5 από λίστα.
• Τα όρια των μονοεδρικών θα καθορίζονται από ανεξάρτητη επιτροπή (που θα εκλέγεται από την Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής) με συμμετοχή του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου σε περίπτωση διαφωνίας.
• Ο συνολικός αριθμός βουλευτών θα κυμαίνεται μεταξύ 200 και 250. Οι Βουλευτές θα εκλέγονται κατά τα 3/5 σε εκλογικές ενότητες (120 ή 150 αντίστοιχα) και οι υπόλοιποι σε λίστα (80 ή 100) (ή εναλλακτικά 50% - 50%).
• Για τον καθορισμό των εδρών των κομμάτων υπό εξέταση βρίσκονται ποικίλα σενάρια, ενώ παραμένει η δυνατότητα μπόνους για το πρώτο κόμμα (20 – 35 εδρών)
• Σε ειδικές περιπτώσεις «πλεονασματικών εδρών», η Βουλή θα διευρύνεται προσωρινά, όπως συμβαίνει και στη Γερμανία.

Η εφαρμογή πάντως ενός εκλογικού συστήματος με 250 βουλευτές, θα συμπαρέσυρε και τον αριθμό των εδρών ανά την Επικράτεια. Σύμφωνα με τα δεδομένα της τελευταίας απογραφής, η Αττική θα εξέλεγε συνολικά 78 βουλευτές - τους περισσότερους από κάθε άλλη εκλογική περιφέρεια - 39 προερχόμενους από τον σταυρό προτίμησης και 39 από την λίστα. Ακολουθεί η Μακεδονία - Θράκη με 57 έδρες, ενώ τον μικρότερο αριθμό θα είχε η περιφέρεια Αιγαίο (13 στο σύνολο).

Σύμφωνα με τις εν λόγω πηγές, η σημασία του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού έγκειται στο γεγονός ότι «είναι η πρώτη φορά που αποτυπώνονται σε επίσημο ρυθμιστικό κείμενο της Ε.Ε. τα απώτατα δυνητικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας».

Τονίζεται επίσης το εξής: «Οι θαλάσσιες περιοχές που αποτυπώνονται στον χάρτη, συμπεριλαμβάνουν τις ελληνοϊταλικές συμφωνίες οριοθέτησης ΑΟΖ του 1977 και του 2020 και την ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία του 2020, ενώ συμπίπτουν με τα όρια που απορρέουν από τον νόμο 4001/2011.

Σε ό,τι αφορά μη οριοθετημένες περιοχές, αποτυπώνεται η μέση γραμμή που καθορίζει το εξωτερικό όριο της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, μέχρι τη σύναψη συμφωνιών οριοθέτησης με γειτονικά κράτη, των οποίων οι ακτές είναι παρακείμενες ή αντικείμενες με τις ελληνικές ακτές».

«Ο χάρτης που αποτυπώνει τον ελληνικό Θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό δεν συνιστά οριοθέτηση ΑΟΖ», σημειώνουν κυβερνητικές πηγές, ενώ αναφέρται ότι «η επέκταση των χωρικών υδάτων έως τα 12 ναυτικά μίλια είναι αναφαίρετο δικαίωμα της χώρας μας που απορρέει από τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Είναι ένα δικαίωμα για την άσκηση του οποίου η Ελλάδα επιφυλάσσεται όταν και όπως το κρίνει εθνικά συμφέρον με βάση τους κανόνες που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο».

Επιπλέον, μεταξύ άλλων, αναφέρεται ότι «η κυβέρνηση κλείνει εκκρεμότητες του παρελθόντος. Υπερασπίζεται τα εθνικά συμφέροντα στην πράξη και με ουσιαστικό τρόπο, όχι με επικοινωνιακές φωτοβολίδες».

Οι 7 ερωταπαντήσεις

1. Γιατί είναι σημαντική κίνηση η κατάρτιση και η εξειδίκευση και αποτύπωση σε χάρτη του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού; (ΘΧΣ)

Είναι η πρώτη φορά που αποτυπώνονται σε επίσημο ρυθμιστικό κείμενο της Ε.Ε. τα απώτατα δυνητικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, (δηλαδή πλήρης επήρεια της ηπειρωτικής χώρας και των νησιών σε θαλάσσιες ζώνες).

2. Δηλαδή τι αποτυπώνει ο χάρτης;

Οι θαλάσσιες περιοχές που αποτυπώνονται στον χάρτη, συμπεριλαμβάνουν τις ελληνοϊταλικές συμφωνίες οριοθέτησης ΑΟΖ του 1977 και του 2020 και την ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία του 2020, ενώ συμπίπτουν με τα όρια που απορρέουν από τον νόμο 4001/2011.

Σε ό,τι αφορά μη οριοθετημένες περιοχές, αποτυπώνεται η μέση γραμμή που καθορίζει το εξωτερικό όριο της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, μέχρι τη σύναψη συμφωνιών οριοθέτησης με γειτονικά κράτη, των οποίων οι ακτές είναι παρακείμενες ή αντικείμενες με τις ελληνικές ακτές.

3. Αρα ο χάρτης αποτυπώνει την ΑΟΖ της Ελλάδας στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας (στο Ιόνιο, στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο);

Η διαδικασία οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών έχει διαφορετικό αντικείμενο από τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό , ο οποίος αφορά τη διαδικασία με την οποία οι αρμόδιες αρχές των κρατών-μελών αναλύουν και οργανώνουν τις ανθρώπινες δραστηριότητες στις ανωτέρω θαλάσσιες περιοχές για την επίτευξη των οικολογικών, οικονομικών και κοινωνικών στόχων.

Συνεπώς, ο χάρτης που αποτυπώνει τον ελληνικό Θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό δεν συνιστά οριοθέτηση ΑΟΖ.

4. Αποτυπώνει την επέκταση της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης στα 12 ναυτικά μίλια (στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο);

Η επέκταση των χωρικών υδάτων έως τα 12 ναυτικά μίλια είναι αναφαίρετο δικαίωμα της χώρας μας που απορρέει από τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Είναι ένα δικαίωμα για την άσκηση του οποίου η Ελλάδα επιφυλάσσεται όταν και όπως το κρίνει εθνικά συμφέρον με βάση τους κανόνες που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο.

5. Πώς συνδέεται η κατάρτιση του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού με την κυριαρχία και την άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων;

Ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός και η εξειδίκευση του με χάρτη αποτελεί αποτύπωση των δραστηριοτήτων σε όλες τις θαλάσσιες ζώνες της χώρας – όχι άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων.

H κυριαρχία δεν είναι αντικείμενο σχεδιασμού. Προϋπάρχει και δεν επηρεάζεται από αυτόν.

6. Γιατί η κυβέρνηση καταθέτει τώρα τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό;

Η κυβέρνηση κλείνει εκκρεμότητες του παρελθόντος. Υπερασπίζεται τα εθνικά συμφέροντα στην πράξη και με ουσιαστικό τρόπο, όχι με επικοινωνιακές φωτοβολίδες.

7. Η κατάρτιση του ΘΧΣ πιθανόν να προκαλέσει την αντίδραση της Τουρκίας. Άρα εγκαταλείπετε τον ελληνοτουρκικό διάλογο;

Το ότι λύνουμε εκκρεμότητες του παρελθόντος δεν σημαίνει ότι δεν επιδιώκουμε τον ελληνοτουρκικό διάλογο. Το ότι διαφωνούμε δεν σημαίνει ότι δεν συζητάμε. Το ότι συζητάμε δεν σημαίνει ότι κάνουμε εκπτώσεις από τις θέσεις μας και αυτό αποδεικνύεται στην πράξη. Η Ελλάδα επιθυμεί θετικό κλίμα στις σχέσεις με την Τουρκία και έχει ταχθεί από την αρχή υπέρ της ελληνοτουρκικής συνεννόησης με βάση το Διεθνές Δίκαιο και την καλή γειτονία.

Εξάλλου, ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός αφορά μια ουσιαστική υποχρέωση της χώρας μας έναντι της Ε.Ε. που απορρέει από συγκεκριμένες ευρωπαϊκές οδηγίες και εντάσσεται στο πλαίσιο επίτευξης σειράς  Ευρωπαϊκών Στρατηγικών, όπως η Πράσινη Συμφωνία και η Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τη Θαλάσσια Ασφάλεια (EUMSS-EU Maritime Security Strategy).

Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης ο Πρωθυπουργός ανέφερε: «Έχουμε σήμερα σύσκεψη με την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού για να συζητήσουμε τις σημαντικές αλλαγές στα σχολεία μας ενόψει της επόμενης εκπαιδευτικής χρονιάς. Αν έπρεπε να κάνω μία προσπάθεια να κατηγοριοποιήσω τις πολύ σημαντικές 11 αλλαγές, για τις οποίες ο Υπουργός και η Υφυπουργός θα έχουν την ευκαιρία να μιλήσουν πιο αναλυτικά τις επόμενες μέρες, θα τις χώριζα σε τρεις διακριτές κατηγορίες.

Η πρώτη αφορά το ανθρώπινο δυναμικό: 10.000 νέες προσλήψεις μόνιμων εκπαιδευτικών για την επόμενη ακαδημαϊκή χρονιά, οι οποίες προστίθενται στις 27.500 προσλήψεις οι οποίες έχουν ήδη γίνει από το 2019.

Η πολιτική της κυβέρνησης υλοποιείται με απόλυτη συνέπεια και αφορά τη σταδιακή αντικατάσταση των αναπληρωτών εκπαιδευτικών με τακτικό προσωπικό, με μόνιμους εκπαιδευτικούς, με προφανή οφέλη και για τους ίδιους αλλά και συνολικά για την εκπαιδευτική διαδικασία.

Ο δεύτερος τομέας στον οποίο το Υπουργείο επενδύει πολύ είναι συνολικά ο τομέας της τεχνολογίας. Έχουν ήδη εγκατασταθεί 28.500 διαδραστικοί πίνακες στα σχολεία της χώρας μας, από την Ε’ Δημοτικού μέχρι και την Γ’ Λυκείου, και αναμένουμε την εγκατάσταση των υπολοίπων έως ότου να φτάσουμε στον αριθμό των 36.000 μέχρι το τέλος του χρόνου.

Θέλω να θυμίσω ότι και αυτή η παρέμβαση είναι μία παρέμβαση η οποία χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και ταυτόχρονα εμπλουτίζουμε σημαντικά το εκπαιδευτικό περιεχόμενο με εξαιρετικό υλικό, το οποίο τίθεται πια στην διάθεση των εκπαιδευτικών έτσι ώστε το μάθημα από την Ε’ Δημοτικού να γίνεται πολύ πιο ουσιαστικό, πολύ πιο διαδραστικό και πολύ πιο ενδιαφέρον και για τους εκπαιδευτικούς και για τα παιδιά.

Θέλω, επίσης, να σταθώ ξεχωριστά στην εφαρμογή του ψηφιακού φροντιστηρίου, το οποίο θα αρχίσει να λειτουργεί από τις 16 Σεπτεμβρίου για τα παιδιά της Γ’ Λυκείου. Δίνουμε τη δυνατότητα ενός δωρεάν ψηφιακού φροντιστηρίου με εξαιρετικούς εκπαιδευτικούς, καλύπτοντας όλα τα εξεταζόμενα μαθήματα των πανελλαδικών εξετάσεων. Ένα, πιστεύω, πολύ χρήσιμο εργαλείο και για τους συμπολίτες μας οι οποίοι δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να στείλουν τα παιδιά τους στα φροντιστήρια, αλλά και για τις απομονωμένες περιοχές της χώρας όπου απαιτείται σημαντικός χρόνος και σημαντική προσπάθεια μετακίνησης των παιδιών, εάν αυτά επιθυμούν να έχουν πρόσθετη υποστήριξη από κάποιο φροντιστήριο.

Η τρίτη κατηγορία στην οποία θέλω να σταθώ αφορά γενικότερα τα ζητήματα εκπαιδευτικής διαδικασίας και συμπεριφορών. Η πλατφόρμα του stop-bullying έχει ήδη αποδώσει καρπούς και πιστεύω ότι είναι ένα πολύ σημαντικό εργαλείο στη διάθεση των μαθητών αλλά και των εκπαιδευτικών για να μπορούμε να αναδεικνύουμε τέτοια περιστατικά και να μπορούμε αυτά να τα διαχειριζόμαστε με διακριτικότητα αλλά και αποτελεσματικότητα, κατά προτίμηση εντός της σχολικής μονάδας.

Αλλά θέλω να σταθώ, επίσης, και στις γενικότερες αλλαγές τις οποίες κάνουμε σε ζητήματα συμπεριφοράς. Κάποιος θα το έλεγε αυστηροποίηση, εγώ θα το έλεγα εξορθολογισμό του τρόπου με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τις παραβατικές συμπεριφορές στο σχολείο. Είναι κάτι το οποίο μας το ζητούσαν μετ’ επιτάσεως και καθηγητές αλλά και γονείς. Η επαναφορά, ας πούμε, της πενθήμερης αποβολής ή και, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, της αλλαγής σχολικού περιβάλλοντος, θεωρούμε ότι είναι παρεμβάσεις οι οποίες στην παρούσα συγκυρία είναι απολύτως επιβεβλημένες.

Θέλω να σταθώ επίσης και να συγχαρώ το Υπουργείο για το γεγονός ότι εμπλουτίζουμε συνέχεια το εκπαιδευτικό έργο με δράσεις που φροντίζουν να κάνουν τους μαθητές μας πιο ενεργούς πολίτες. Και χαίρομαι γιατί αυτές οι δράσεις βρίσκουν πια τη θέση τους στον πυρήνα της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Όπως χαίρομαι ιδιαίτερα και για το γεγονός ότι εντός του έτους θα προσθέσουμε πια και υπηρεσίες επαγγελματικού προσανατολισμού για τα παιδιά της Α΄ Λυκείου, με ειδικά τεστ δεξιοτήτων, έτσι ώστε να διευκολύνουμε τα παιδιά σε αυτή την κρίσιμη ηλικία να αντιληφθούν ποιες είναι πραγματικά οι δεξιότητές τους και να αρχίσουμε να τους κατευθύνουμε προς επαγγελματικούς δρόμους που να ταιριάζουν πιο πολύ με τις κλίσεις τους, τα ενδιαφέροντά τους και τα ταλέντα τους.

Τέλος, θέλω να κάνω μία ξεχωριστή μνεία σε μία μεγάλη προσπάθεια, την οποία θα ξεκινήσουμε από φέτος ουσιαστικά και στην οποία θέλουμε τη στήριξη όλων των μαθητών, των γονέων, αλλά και των εκπαιδευτικών. Και η προσπάθεια αυτή έχει να κάνει με το γεγονός ότι τα κινητά δεν πρέπει να έχουν θέση στα σχολεία. Το κινητό μπορεί ο μαθητής να το φέρνει στο σχολείο, αλλά πρέπει να είναι στην τσάντα κατά τη διάρκεια όλης της σχολικής ημέρας.

Και ο λόγος για τον οποίο θέλουμε να επιμείνουμε πολύ σε αυτή την προσπάθεια είναι πολύ απλός. Τα επιστημονικά δεδομένα πια για το πώς η χρήση του κινητού κατά τη διάρκεια της ημέρας στο σχολείο επηρεάζει την ίδια τη μαθησιακή διαδικασία είναι καταλυτικά. Από την διάσπαση προσοχής μέχρι άλλα σημαντικά ζητήματα είναι σαφές ότι το κινητό δεν έχει θέση στο σχολείο την ώρα της ημέρας.

“Το κινητό στην τσάντα”, λοιπόν, είναι το σύνθημα με το οποίο θέλουμε να ανοίξουν τα σχολεία αυτή την ακαδημαϊκή χρονιά. Είναι μια νέα προσπάθεια. Θέλω να το τονίσω ότι πολλές ευρωπαϊκές χώρες κινούνται σε αυτή την κατεύθυνση. Δεν έχουμε κατά ανάγκη την απαίτηση να έχουμε 100% συμμόρφωση από την πρώτη στιγμή, αλλά θέλουμε να εξηγήσουμε και στα παιδιά και στους γονείς και στους εκπαιδευτικούς γιατί είναι σημαντικό ο μαθητής, η μαθήτρια στο σχολείο να είναι απολύτως προσηλωμένοι στην εκπαιδευτική διαδικασία.

Με τη χρήση tablets, όποτε αυτό χρειάζεται, αλλά χωρίς τη διάσπαση προσοχής που δυστυχώς προκαλείται αναπόφευκτα όταν οι μαθητές περνούν πολλές ώρες σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Και νομίζω ότι όλοι οι γονείς αντιλαμβάνονται απόλυτα αυτό το οποίο λέω.

Οπότε ξεκινάμε αυτή τη μεγάλη προσπάθεια με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς και πιστεύω ότι είναι κάτι το οποίο μόνο θετικά οφέλη μπορεί να έχει συνολικά για την εκπαιδευτική διαδικασία στα σχολεία μας.

Οπότε ο Υπουργός, η Υφυπουργός θα έχουν την ευκαιρία τις επόμενες μέρες, πολύ πιο αναλυτικά, να παρουσιάσουν τις καινοτομίες των σχολείων μας για την επόμενη σχολική χρονιά. Και πάλι να συγχαρώ όλη την ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας για την πολύ σημαντική δουλειά η οποία γίνεται στον τομέα αυτόν».

Από την πλευρά του ο Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Κυριάκος Πιερρακάκης δήλωσε: «Κύριε Πρόεδρε, 11 αλλαγές που είχαμε την ευκαιρία να σας παρουσιάσουμε σήμερα και στις οποίες μόλις αναφερθήκατε, είναι αλλαγές που οι γονείς, οι εκπαιδευτικοί και πρωτίστως οι μαθητές θα δουν από την εκκίνηση αυτής της σχολικής χρονιάς και είναι η αρχή μιας σειράς πολύ μεγάλων αλλαγών.

Φέτος, όπως είναι και η κατεύθυνση που μας έχετε δώσει, θα είναι “η χρονιά του σχολείου”, θα υπάρξουν μια σειρά από μεταρρυθμίσεις που θα αφορούν συνολικά το σχολείο. Αυτά είναι όλα εκείνα τα οποία είναι ήδη έτοιμα να ξεκινήσουν από την αρχή αυτής της χρονιάς. Στην πορεία θα προστεθούν και άλλα, σύμφωνα με τις κατευθύνσεις που μας έχετε δώσει.

Και απλώς μια πάρα πολύ σύντομη αναφορά στο τελευταίο κομμάτι στο οποίο αναφερθήκατε, το οποίο είναι η απαγόρευση της εμφανούς κατοχής και χρήσης κινητών τηλεφώνων σε σχολεία, που είναι ουσιαστικά η προσθήκη σε σχέση με όλα τα προηγούμενα τα οποία είχαμε την ευκαιρία να παρουσιάσουμε κατά το παρελθόν μαζί.

Είναι κάτι το οποίο και όλη η διεθνής βιβλιογραφία τονίζει ότι πρέπει να γίνει στα σχολεία. Είναι κάτι το οποίο βλέπουμε πολλές άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και διεθνώς να εφαρμόζουν η μία μετά την άλλη. Έχει να κάνει και με κατευθυντήριες οδηγίες που έχει δώσει η UNESCO.

Και ας μου επιτρέψετε, κ. Πρόεδρε, να κλείσω με μια προσωπική αναφορά, με το δεδομένο ότι προβαίνουμε σε αυτή την απαγόρευση της εμφανούς κατοχής. Θέλω να πιστεύω ότι είμαι ο τελευταίος Υπουργός στον οποίο θα βάζατε τον όρο “τεχνοφοβικός”. Υπό την έννοια αυτή, λοιπόν, νομίζω ότι είναι κάτι το οποίο είναι πλέον κοινά αποδεκτό στους ανθρώπους οι οποίοι χειρίζονται αυτό το ζήτημα ότι πρέπει να συμβεί και θα φροντίσουμε να γίνει με την καλύτερη δυνατή συνθήκη και μέριμνα».

Τι αναμένεται για τη νέα χρονιά

Όπως επισημάνθηκε στο πλαίσιο της σύσκεψης, για το σχολικό έτος 2024-25 έχουν γίνει ακόμα 10.000 διορισμοί μόνιμων εκπαιδευτικών όλων των ειδικοτήτων, με αποτέλεσμα από το 2019 έως σήμερα το διδακτικό προσωπικό των δημόσιων σχολείων να έχει ενισχυθεί με περισσότερους από 37.500 δασκάλους και καθηγητές.

Έγινε παράλληλα επισκόπηση των νέων μέσων διδασκαλίας που εγκαινιάζονται φέτος. Οι πιλοτικές ζωντανές παραδόσεις του δωρεάν ψηφιακού φροντιστηρίου θα αρχίσουν στις 16 Σεπτεμβρίου για τα πανελλαδικά εξεταζόμενα μαθήματα, ενώ έχει ήδη τεθεί σε λειτουργία το σκέλος των ασύγχρονων ενισχυτικών παραδόσεων για όλους τους μαθητές, σε πρώτη φάση για τα μαθήματα της νεοελληνικής γλώσσας και των μαθηματικών στις τρεις τάξεις του Γυμνασίου. Μέχρι το τέλος του 2025 θα έχουν αναρτηθεί 2.500 εύληπτα, συνοπτικά βίντεο για 47 μαθήματα που διδάσκονται από την Ε’ Δημοτικού έως και την Β’ Λυκείου, συν υλικό για την ιστορία και τα μαθηματικά της Γ’ Λυκείου.

Επιπλέον, το νέο σχολικό έτος θα ενεργοποιηθούν για πρώτη φορά οι αυτόνομες τάξεις για απομακρυσμένες περιοχές, αρχής γενομένης από τη Γαύδο, όπου τρεις εκπαιδευτικοί θα διδάσκουν δια ζώσης τα κύρια μαθήματα, ενώ οι υπόλοιπες παραδόσεις θα γίνονται live μέσω τηλεδιάσκεψης.

Σε ό,τι αφορά την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών στο μάθημα, τονίστηκε πως η εγκατάσταση των διαδραστικών ψηφιακών πινάκων για τις ανάγκες όλων των τάξεων από την Ε’ Δημοτικού έως τη Γ’ Λυκείου έχει πλέον ολοκληρωθεί σε ποσοστό 78,6%, με 28.504 συσκευές να βρίσκονται ήδη σε σχολικές αίθουσες.

Στο επίπεδο της επαφής με τους γονείς και της καταπολέμησης του σχολικού εκφοβισμού, κατά τη διάρκεια της σύσκεψης σημειώθηκε ότι στην πλατφόρμα stop-bullying.gov.gr έχουν δημιουργηθεί πλέον 1.433 προφίλ και έχουν υποβληθεί περισσότερες από 300 αναφορές.

Παράλληλα, μέσω της εφαρμογής e-Parents γονείς και κηδεμόνες ενημερώνονται για τη βαθμολογία των παιδιών και για ανακοινώσεις που εκδίδει η σχολική μονάδα, ενώ πολύ σύντομα θα ενεργοποιηθεί η πρόσθετη δυνατότητα ενημέρωσής τους για τις απουσίες, την ύλη και τον προγραμματισμό συναντήσεων με τους εκπαιδευτικούς.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον νέο κανονισμό λειτουργίας των σχολείων, που περιλαμβάνει το νέο πλαίσιο συνεπειών. Μεταξύ άλλων, η Ελλάδα προστίθεται στον κατάλογο των ευρωπαϊκών χωρών που παίρνουν μέτρα κατά της χρήσης κινητών τηλεφώνων στο σχολείο, απαγορεύοντας την εμφανή κατοχή και χρήση κινητών, προβλέποντας αυξημένες ποινές σε περιπτώσεις που μαθητής καταγράφει συμμαθητές ή καθηγητές του χωρίς συναίνεση.

Η όγδοη αλλαγή αφορά στον εμπλουτισμό του προγράμματος σπουδών με Δράσεις Ενεργού Πολίτη, οι οποίες συνδέονται με τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης που έχει θέσει ο ΟΗΕ. Σκοπός είναι οι μαθητές και οι μαθήτριες να εκπαιδευτούν στο ευ ζην, στη φροντίδα του περιβάλλοντος, στην κοινωνική ευθύνη και τη δημιουργική σκέψη.

Επίσης, από τη νέα σχολική χρονιά αναμορφώνεται το μάθημα της πληροφορικής στο Γυμνάσιο με επικαιροποίηση του περιεχομένου των βιβλίων και τον σχεδιασμό νέου πιστοποιητικού πληροφορικής, το οποίο διαρθρώνεται σε τέσσερις άξονες: βασικές αρχές computing, χειρισμός και ανάλυση δεδομένων, διαδίκτυο και δίκτυα, ηθικές/κοινωνικές πτυχές.

Ταυτόχρονα, στην Α’ Λυκείου εισάγεται διαδικτυακά ο σχολικός επαγγελματικός προσανατολισμός, προκειμένου να υποστηριχθούν οι μαθητές να ανακαλύψουν τα ταλέντα τους και τις κλίσεις τους.

Βαρύτητα δίνεται επίσης στην ενίσχυση της φιλαναγνωσίας. Σε όλες τις τάξεις, από το νηπιαγωγείο έως την Γ’ Λυκείου, εισάγεται η ανάγνωση, με εργασίες και δραστηριότητες, ολόκληρων λογοτεχνικών έργων από κορυφαίους Έλληνες και ξένους συγγραφείς, αντί των αποσπασματικών κειμένων που γινόταν έως πέρυσι. Στόχος είναι να ενθαρρυνθούν και να υποστηριχθούν οι μαθητές να αγαπήσουν το βιβλίο και να ανλαπτύξουν την κριτική σκέψη. Προς τον σκοπό αυτόν προωθείται και το πολλαπλό βιβλίο, το οποίο οι μαθητές θα έχουν στη διάθεσή τους από τον Απρίλιο του 2025, αρχικά σε ψηφιακή μορφή.

Οι πρωτοβουλίες της κυβέρνησης προς την κατεύθυνση αυτή θα ανακοινωθούν την επόμενη εβδομάδα από το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.

Στη σύσκεψη συμμετείχαν ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Χρήστος Στυλιανίδης, ο υπουργός Επικρατείας Γιώργος Γεραπετρίτης, ο υπουργός Επικρατείας 'Ακης Σκέρτσος, ο υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ Γιάννης Μπρατάκος, ο υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και κυβερνητικός Εκπρόσωπος Γιάννης Οικονόμου, ο πρόεδρος του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ) Ευθύμιος Λέκκας και ο πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ) Γιώργος Στασινός.

Σύμφωνα με την άτυπη ενημέρωση, κατά το Αθηναϊκό Πρακτορείο, το σχέδιο «Save Gas for a Safe Winter» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής παρέχει μια σημαντική βάση για τη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας τον προσεχή χειμώνα. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να μειώσει την κατανάλωση φυσικού αερίου κατά 45 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm), σε σχέση με ένα κανονικό σενάριο ζήτησης, μεταξύ της 1ης Αυγούστου 2022 και της 31ης Μαρτίου 2023, προκειμένου να αντέξει μια πλήρη διακοπή του εφοδιασμού με φυσικό αέριο από τη Ρωσία. Το πραγματικό ερώτημα είναι πώς θα επιτευχθεί αυτή η μείωση.

Όπως τονίζουν κυβερνητικά στελέχη, η προσέγγιση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής χωρίζει το σχέδιο αυτό σε δύο στάδια:

• ένα εθελοντικό στάδιο μείωσης της ζήτησης, που ξεκινά αμέσως, με τα κράτη-μέλη να υποβάλλουν τα σχέδιά τους έως τα τέλη Σεπτεμβρίου,
• και ένα υποχρεωτικό στάδιο, σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, που θα προκαλούσε κοινή μείωση της ζήτησης κατά 15% σε όλα τα κράτη-μέλη.

Το σκεπτικό της πρότασης είναι ότι εάν οι εθελοντικές μειώσεις είναι σημαντικές από μόνες τους, οι υποχρεωτικές μειώσεις καθίστανται περιττές. Όσο περισσότερα κάνουμε τώρα, τόσο λιγότερα θα πρέπει να κάνουμε αργότερα.

Σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, αυτό παρουσιάζει μια ευκαιρία: εάν τα κράτη μέλη μπορούσαν, έως τα τέλη Σεπτεμβρίου, να δείξουν απτή μελλοντική εξοικονόμηση κατά 45 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm), η Ευρωπαϊκή Ένωση θα ήταν σε μεγάλο βαθμό θωρακισμένη απέναντι στην πλήρη διακοπή του εφοδιασμού με φυσικό αέριο από τη Ρωσία. Το ενεργειακό όπλο της Ρωσίας θα είχε εξουδετερωθεί, το επιπλέον κόστος, που προκύπτει λόγω των μελλοντικών κινδύνων θα είχε συρρικνωθεί και η πίεση στα νοικοκυριά, τις εταιρείες και τους κρατικούς προϋπολογισμούς θα είχε μειωθεί. Τα οφέλη μιας τέτοιας κίνησης -εφόσον ήταν αξιόπιστη- θα ήταν τεράστια.

Σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, η πρόταση της Επιτροπής, ωστόσο, παρουσιάζει δύο ενδεχόμενες αδυναμίες. Πρώτον, το σχέδιο στηρίζεται σε διοικητικές διατάξεις και ηθικά κίνητρα και όχι σε κίνητρα εξοικονόμησης ενέργειας (πέραν, φυσικά, από το κίνητρο που προκαλούν από τις υψηλές τιμές). Δεύτερον, οι εξοικονομήσεις είναι διάχυτες και δύσκολο να ποσοτικοποιηθούν. Για παράδειγμα, εάν μια κυβέρνηση καλεί τους πολίτες να χαμηλώσουν τους θερμοστάτες τους κατά τη διάρκεια του χειμώνα, μπορούμε πραγματικά να βασιστούμε σε αυτές τις εξοικονομήσεις; Συνεπώς, ακόμη και αν τα κράτη μπορούσαν να εξασφαλίσουν θεωρητικά συλλογικές εξοικονομήσεις ύψους 45 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων (bcm), ο αντίκτυπος στην αγορά ενδεχομένως θα ήταν περιορισμένος, εάν ουδείς φαινόταν να πιστεύει σε αυτές τις εξοικονομήσεις. Ούτε η Ρωσία θα πίστευε πραγματικά ότι το ενεργειακό «της όπλο» έχει όντως εξουδετερωθεί. Είναι επιτακτική ανάγκη να «θωρακιστούν» αυτοί οι αριθμοί μείωσης της ζήτησης.

Όπως εξηγούν αρμόδια κυβερνητικά στελέχη κατά το Αθηναϊκό Πρακτορείο, ο ευκολότερος τρόπος για να επιτευχθεί αυτό θα ήταν η διεξαγωγή δημοπρασιών για τους μεγάλους καταναλωτές, ώστε να υποβάλλουν προσφορές για μείωση της ζήτησης με αντάλλαγμα την επιθυμητή αποζημίωση. Ένα εργοστάσιο, για παράδειγμα, μπορεί να προσφερθεί να περιορίσει τη λειτουργία του, και συνεπώς τη χρήση φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας, με αντάλλαγμα την οικονομική αποζημίωση. Εξ ανάγκης, αυτός θα ήταν ένας νέος μηχανισμός. Τα υφιστάμενα πλαίσια για την προσαρμογή της ζήτησης στους περιορισμούς της προσφοράς (demand response) έχουν σχεδιαστεί για την αντιμετώπιση βραχυπρόθεσμων ανισορροπιών στις αγορές και όχι για τη σταθερή μείωση. Κατά βάση, η πρόταση αυτή είναι ένα εργαλείο demand response με χορήγηση «κρατικής ενίσχυσης»: πληρώνεις κάποιον να περιορίσει την παραγωγή για μήνες, με αντάλλαγμα οικονομική αποζημίωση.

Το εργαλείο αυτό θα προσφέρει μια ομαλή επιλογή έναντι των μη μεθοδικών εναλλακτικών λύσεων. Χωρίς αυτό το μέσο, και την ισορροπία που μπορεί να φέρει στις αγορές ενέργειας, οι μεγάλοι βιομηχανικοί καταναλωτές πιθανότατα θα αντιμετώπιζαν ούτως ή άλλως μια διακοπή σε περίπτωση περαιτέρω προβλημάτων στον εφοδιασμό με ρωσικό φυσικό αέριο. Ή, εάν οι τιμές αυξηθούν περαιτέρω, οι βιομηχανικοί καταναλωτές θα αναγκαστούν να περιορίσουν την παραγωγή ούτως ή άλλως, επειδή η τιμή της ενέργειας θα καταστεί απρόσιτη. Αυτός ο δρόμος προσφέρει μια λιγότερο δαπανηρή και πιο ομαλή διέξοδο από τη δύσκολη θέση στην οποία βρίσκονται οι βιομηχανικοί χρήστες.

Το ιδανικό θα ήταν η αποζημίωση να καλυφθεί από ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους, επιτρέποντας τη ροή κεφαλαίων στις περιοχές της ηπείρου που έχουν τις μεγαλύτερες δυνατότητες εξοικονόμησης αερίου, αλλά και επιτρέποντας σε χώρες που έχουν περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια να στηρίξουν τις βιομηχανίες τους. Θα ήταν μια μορφή αλληλεγγύης που θα απέτρεπε την αναταραχή, σε κατάσταση ολοκληρωτικής έκτακτης ανάγκης. Εάν αυτές οι εξοικονομήσεις εξασφαλιστούν και επικοινωνηθούν στην αγορά, ο αντίκτυπος στις τιμές θα ήταν άμεσος και σημαντικός, αμβλύνοντας την ανάγκη για παρεμβάσεις είτε στις αγορές φυσικού αερίου είτε στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας. Το μέτρο θα απέδιδε γρήγορα και χάρη στην εξοικονόμηση πόρων θα «έβγαζε τα λεφτά του».

Κυβερνητικά στελέχη προειδοποιούν ότι η άνοδος των τιμών του φυσικού αερίου απειλεί να βυθίσει την οικονομία της Ε.Ε. σε ύφεση. Ένας πρόχειρος υπολογισμός του κονδυλίου υπογραμμίζει ότι τα οφέλη, που θα προκύψουν για την οικονομία από τις χαμηλότερες τιμές του φυσικού αερίου ως αποτέλεσμα μιας πιο αξιόπιστης μείωσης της κατανάλωσης ενόψει του χειμώνα, μειώνοντας το καθαρό κόστος οποιουδήποτε τέτοιου σχεδίου.

Πριν από τη μείωση των ροών από τον αγωγό Nord Stream, οι τιμές TTF ήταν περίπου Euro 80/MWh. Μετά τη μείωση, αυξήθηκαν στα Euro 160/MWh. Αυτή η αύξηση προσφέρει μια κατά προσέγγιση εκτίμηση του πώς τιμολογούν το αυξημένο ρίσκο οι αγορές. Η αγορά 300 bcm, από τον Αύγουστο έως τον Μάρτιο, στα Euro 80/MWh κοστίζει 267 δισεκατομμύρια ευρώ. Η αγορά 300 bcm έναντι Euro 160/MWh κοστίζει 533 δισεκατομμύρια ευρώ. Συνεπώς, το επιπρόσθετο κόστος λόγω του ρίσκου που βλέπουν οι αγορές ανέρχεται σε 267 δισεκατομμύρια ευρώ, μόνο για αγορά φυσικού αερίου -προτού ληφθεί υπόψη το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας ή οι επακόλουθες επιπτώσεις στην προστιθέμενη αξία, την κατανάλωση κ.λπ.

Πάντα σύμφωνα με τα ίδια κυβερνητικά στελέχη: Ο μηχανισμός αυτός θα μπορούσε να λειτουργήσει σε εθνικό επίπεδο, αλλά η διαδικασία επιλογής θα μπορούσε να γίνει σε ευρωπαϊκό επίπεδο, έως ότου εξασφαλιστεί ο επιθυμητός όγκος συλλογικής εξοικονόμηση (π.χ. 45 bcm). Αυτό θα απλοποιούσε τη διαδικασία δημοπρασίας, διότι δεν θα χρειαζόταν να περιμένουμε να διεξάγουμε μια πανευρωπαϊκή διαδικασία δημοπρασιών, αλλά η άθροιση δημοπρασιών θα επέτρεπε τη συμμετοχή ακόμη και μικρότερων αγορών.

Θα ήταν χρήσιμο να διερευνηθεί κατά πόσον οι μεγάλοι μη βιομηχανικοί χρήστες θα μπορούσαν να συμμετάσχουν (κτίρια που χρησιμοποιούνται για εμπορικούς σκοπούς, ξενοδοχεία κ.λπ.).

Η άμεση ανάγκη είναι η μείωση της κατανάλωσης φυσικού αερίου. Η βιομηχανία, όμως, αντιπροσωπεύει επίσης πάνω από το ένα τρίτο της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας. Κατά το σχεδιασμό αυτού του μηχανισμού, θα ήταν σημαντικό να αποτυπωθεί η εξοικονόμηση στη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας από τις μειώσεις της παραγωγής. Μια εταιρεία που προσφέρεται να μειώσει την κατανάλωσή της κατά 1 bcm, για παράδειγμα, μπορεί επίσης να επικοινωνήσει και τις μειώσεις στη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας που θα προκύψουν από αυτή τη μείωση της παραγωγής. Ενδεχομένως αξίζει να διερευνήσει κανείς μια επιλογή που αφορά μόνο την ηλεκτρική ενέργεια, που επιτρέπει στους μεγάλους βιομηχανικούς χρήστες οι οποίοι ενδέχεται να μην καταναλώνουν φυσικό αέριο να μειώσουν την παραγωγή μέσω εξοικονόμησης στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Ενώ αυτός ο μηχανισμός έχει σκοπό να αποζημιώσει τους χρήστες για μειωμένη παραγωγή, θα είναι σημαντικό να προσφέρει χαρακτηριστικά που επιτρέπουν στους καταναλωτές να προσφέρουν συγκεκριμένα προφίλ φορτίου (load profiles). Για παράδειγμα, ένα εργοστάσιο μπορεί να προτείνει να μειώσει τη ζήτηση αερίου κατά τη διάρκεια συγκεκριμένων ωρών, παρέχοντας έτσι πρόσθετη ευελιξία στο σύστημα. Θα είναι σημαντικό να βρεθεί μια ισορροπία μεταξύ της απλότητας και συγκεκριμένων ρυθμίσεων που αποβλέπουν στο να εξυπηρετηθούν οι ιδιομορφίες μεμονωμένων αγορών και καταναλωτών.

Και τέλος, η ανάπτυξη ενός βασικού προφίλ κατανάλωσης θα είναι σημαντική, κυρίως επειδή έχουν ήδη γίνει κάποιες μειώσεις στη ζήτηση. Πιθανώς είναι δυνατό να ζητηθεί από τους καταναλωτές να παρουσιάσουν ένα βασικό επίπεδο (baseline) χρήσης, με βάση τα τρέχοντα επίπεδα κατανάλωσης καθώς και ορισμένα ιστορικά δεδομένα (κατανάλωση τα τελευταία χρόνια, για παράδειγμα). Το αν θα αποζημιωθούν οι χρήστες που έχουν ήδη μειώσει την κατανάλωση -πιθανώς επειδή έκλεισαν- θα είναι μια δύσκολη ερώτηση. Ίσως θα μπορούσε να διατεθεί μια συγκεκριμένη ποσόστωση για αυτές τις ποσότητες, επιτρέποντας να δοθούν ορισμένες αποζημιώσεις, αλλά μη επιτρέποντας στις προηγούμενες μειώσεις να αντιπροσωπεύουν μεγάλο μερίδιο των μελλοντικών μειώσεων.

Σε ένα μήνα από σήμερα το Μέγαρο Μαξίμου μπαίνει στον τέταρτο και τελευταίο χρόνο της κυβερνητικής θητείας- σε μια στιγμή ραγδαίων εξελίξεων και πολλαπλών παγκόσμιων αβεβαιοτήτων λόγω της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία και των μεγάλων ανακατατάξεων που προκαλεί στην Ευρώπη και διεθνώς.

Το φετινό καλοκαίρι είναι αναμφίβολα μια δύσκολη «στιγμή» και για τη χώρα μας, την οποία η κυβέρνηση καλείται να χειριστεί με «ασφαλείς» και στοχευμένες πρωτοβουλίες, αποφεύγοντας λάθη ή αστοχίες, ακόμη και στις μικρότερες «πίστες».

Τα ίδια στελέχη υπενθυμίζουν ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη διατηρεί ισχυρό προβάδισμα σε όλες τις δημοσκοπήσεις και παρά τις πρωτόγνωρες καταστάσεις (πανδημία, πόλεμος στην Ουκρανία, ενεργειακή ακρίβεια, διαρκείς προκλητικές κινήσεις από την Τουρκία) καταφέρνει να κρατήσει όρθια τη χώρα και τους πολίτες της.

Σε κάθε περίπτωση, όπως τονίζουν, οι επόμενες 100 μέρες είναι εξαιρετικά κρίσιμες, καθώς βρίσκονται σε εξέλιξη σειρά δράσεων για την προώθηση πολιτικών, που ο κ. Μητσοτάκης έχει δρομολογήσει ζητώντας από τους υπουργούς του να παραμείνουν στη «μεγάλη εικόνα» αποφεύγοντας την «ανάγνωση» σεναρίων για πρόωρες εκλογές. Από την άλλη πλευρά άπαντες στην κυβέρνηση συμφωνούν ότι οι προεκλογικοί ρυθμοί είναι αναπόφευκτοι, αν όχι επιβεβλημένοι, στον τελευταίο χρόνο προς τις εκλογές.

Δείγμα γραφής θεωρείται η επίσκεψη του πρωθυπουργού σε Κω, Ψέριμο και Αστυπάλαια, τρία νησιά του Νοτιοανατολικού Αιγαίου, απ’ όπου έστειλε ευθύβολα μηνύματα με αποδέκτες εντός και εκτός των τειχών. Οι επισκέψεις αυτές αντιμετωπίζονται και ως «όχημα» άμεσης επικοινωνίας με τους πολίτες που ζουν την ενεργειακή κρίση και αναμένουν το «αποτύπωμα» των μέτρων που συνεχίζει να λαμβάνει η κυβέρνηση, εξετάζοντας τα δημοσιονομικά περιθώρια.

Στόχος της κυβέρνησης είναι να δοθεί έμφαση σε περιφέρειες της χώρας, που θα κρίνουν το πανελλαδικό αποτέλεσμα. Η Αττική είναι εκ των πραγμάτων στις προτεραιότητες- όπως η Βόρεια Ελλάδα, όπου η ΝΔ επιδιώκει την συσπείρωση όλων των δυνάμεων και η Κρήτη, όπου η είσοδος του Κρητικού Νίκου Ανδρουλάκη στο πολιτικό σκηνικό έχει αλλάξει τα δεδομένα, ροκανίζοντας πάντως σημαντικές δυνάμεις από τον ΣΥΡΙΖΑ. Η Θεσσαλία μπαίνει επίσης στο «μικροσκόπιο» λόγω των δυσκολιών που αντιμετωπίζει ο αγροτικός κόσμος και εν όψει της εφαρμογής των μέτρων στήριξής τους.

Η ενεργειακή ακρίβεια είναι βέβαια το νούμερο 1 ζήτημα- «εκεί θα κριθεί το στοίχημα», ομολογούν στελέχη της κυβέρνησης, σημειώνοντας ότι οι πολίτες έχουν αντιληφθεί ότι η κυβέρνηση κινείται δυναμικά, λαμβάνει αποφάσεις και σπεύδει να τις υλοποιήσει, παρότι η Ευρώπη καθυστερεί συνήθως να πριμοδοτήσει κοινές πολιτικές. Αρμόδιοι υπουργοί (κυρίως του οικονομικού επιτελείου) έχουν εντολή να παρακολουθούν αδιάκοπα τα νέα δεδομένα και να συγκροτούν προτάσεις στο πλαίσιο των δημοσιονομικών δυνατοτήτων.

«Ο δικός μας επόμενος στόχος είναι η οριστική κατάργηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης για όλους. Παρά τα προβλήματα, παρά την πίεση, η πολιτική του Κυριάκου Μητσοτάκη θα καταφέρει να την επεκτείνει το επόμενο διάστημα για όλους. Μέσα σε αυτήν την τέλεια καταιγίδα, με την πολιτική μας, έχουμε δυναμώσει το εισόδημα του κόσμου, δεν του έχουμε προσθέσει φόρους. Έχουμε εμπεδώσει ένα αίσθημα ασφάλειας για την ελληνική οικονομία που επιτρέπει σε δουλειές να ανοίγουν και σε κόσμο να βρίσκει δουλειά», λέει χαρακτηριστικά ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Γιάννης Οικονόμου δηλώνοντας ότι ένας ακόμη στόχος για το καλοκαίρι είναι το αναμενόμενο ρεκόρ προσέλευσης τουριστών σε όλα τα νησιά. Και προσθέτει αναφερόμενος και στις προκλήσεις της Τουρκίας: «Η χώρα μας έχει εμπεδώσει και αναδεικνύει με την παρουσία της παντού, ψύχραιμα, αποφασιστικά, πάντοτε με βάση το Διεθνές Δίκαιο και πάντοτε παίρνοντας τα μέτρα της, ότι είμαστε πλέον παράγοντας σταθερότητας στο Αιγαίο και ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Μεσόγειο».

Βασική αφετηρία εκκίνησης θεωρείται το γεγονός ότι η κυβέρνηση και προσωπικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης φροντίζουν -σύμφωνα με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο- ώστε οι σύμμαχοι και εταίροι μας να είναι άμεσα ενημερωμένοι για το τι απειλή ενδεχομένως και τι περιστατικό μπορεί να γίνει. «Κυρίως, όμως, η χώρα έχει αποδείξει τα δύο τελευταία χρόνια, ότι πάντοτε βρίσκεται σε εγρήγορση, τα αντανακλαστικά της είναι ενεργοποιημένα, ότι δεν έχουμε λόγους να ανησυχούμε παραπάνω. Δείξαμε πάντοτε, όταν προκληθήκαμε, ότι αντιδράσαμε με αποφασιστικό τρόπο. Το ξέρει ο καθένας και το ξέρουν και απέναντι πάρα πολύ καλά», υποστήριξε μιλώντας στον Σκάι ο κ. Οικονόμου.

Τονίστηκε επίσης ότι οι επόμενες πληρωμές προς την Gazprom πρόκειται να γίνουν το τρίτο 10ημερο του Μαΐου, ενώ σημειώθηκε ότι η Ελλάδα είναι και θα παραμείνει ενεργειακά ασφαλής. Τονίστηκε επίσης ότι από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει ήδη ανακοινωθεί αναλυτικό σχέδιο για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών σε οποιαδήποτε εξέλιξη.

Στη σύσκεψη μετείχαν ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κώστας Σκρέκας, οι Υπουργοί Επικρατείας Γιώργος Γεραπετρίτης και Άκης Σκέρτσος, ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Γιάννης Οικονόμου, ο Γενικός Γραμματέας του Πρωθυπουργού Γρηγόρης Δημητριάδης, ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, πρέσβης Ιωάννης Βράιλας, ο Πρόεδρος της ΡΑΕ Θάνος Δαγούμας, ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΠΑ Κωνσταντίνος Ξιφαράς, ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΗ Γιώργος Στάσσης, η αναπληρώτρια Κυβερνητική Εκπρόσωπος Αριστοτελία Πελώνη, ο Επικεφαλής του Οικονομικού Γραφείου του Πρωθυπουργού Αλέξης Πατέλης και ο Διευθυντής του Γραφείου Τύπου του Πρωθυπουργού Δημήτρης Τσιόδρας.

Για τον λόγο αυτό, σήμερα στις 15.30 θα γίνει σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, με τη συμμετοχή της ηγεσίας του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, για την ενεργειακή επάρκεια της χώρας και τις ευρύτερες επιπτώσεις που προκαλούν οι χθεσινές αποφάσεις της Ρωσίας.

Σήμερα το πρωί ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον πρωθυπουργό της Βουλγαρίας Κίριλ Πετκόφ.

Στη διάρκεια της σχετικής επικοινωνίας ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι η Ελλάδα θα συνδράμει τη Βουλγαρία για να αντιμετωπίσει τη νέα κατάσταση που προκάλεσαν για τη χώρα οι ρωσικές αποφάσεις στον ενεργειακό τομέα.

Τέλος το ρωσικό φυσικό αέριο από σήμερα σε Πολωνία και Βουλγαρία

Μπαίνουμε επισήμως σε... πολεμική περίοδο μέσα στις Αποκριές και μένει να δούμε πόσο θα μας στοιχίσει ο... Καρνάβαλος. Τα προεόρτια του πολέμου στα σύνορα Ρωσίας-Ουκρανίας, ακόμη και αν αποφευχθεί μια μεγάλη αιματοχυσία, έχει ήδη ρίξει βαριά τη σκιά στις αγορές.

Του Λουκά Γεωργιάδη

Ο Πούτιν εκδικείται τη Δύση για τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, όπως ανέφερε ορθά κοφτά στο διάγγελμα του το βράδυ της Δευτέρας και πιστεύει ότι μέσα από την κρίση αυτή θα κάνει τους Ευρωπαίους να γονατίσουν οικονομικά. Οι τιμές φυσικού αερίου, πετρελαίου και ρεύματος τροφοδοτούν την αύξηση των τιμών των τροφίμων, ενώ πρέπει να περιμένουμε και νέο σπιράλ ακρίβειας από τη στιγμή που η Ουκρανία και η Ρωσία θεωρούνται από τους μεγάλους παραγωγούς τροφίμων. Υψηλός πληθωρισμός οδηγεί σε υψηλότερα επιτόκια και τα υψηλότερα επιτόκια οδηγούν σε κρίση χρέους, τις χώρες που αντιμετωπίζουν τέτοιο πρόβλημα. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται και η Ελλάδα. Αν κάποιοι πίστευαν το 2015 ότι θα παίξουν την Ελλάδα κορώνα-γράμματα για να διαλύσουν την Ευρώπη, τώρα, σε συνθήκες υψηλού πληθωρισμού, μπορεί αυτή η σκέψη να... βασανίζει και πάλι τον Πούτιν. Σίγουρα (;) δεν θέλει να διαλύσει την Ευρωζώνη οικονομικά, πολιτικά και κοινωνικά, αλλά θέλει να την ταρακουνήσει και να επιβάλλει τους όρους του.  Σκληρή παρτίδα πόκερ ή παιχνίδια κυριαρχίας στη ρωσική ρουλέτα. Θα δείξει...

Ψυχρός Πόλεμος

Τα αντίμετρα της Δύσης και ειδικά οι κυρώσεις που ανακοίνωσε ο Αμερικανός Πρόεδρος Τζο Μπάιντεν ρίχνουν την Ευρώπη σε μια ιδιότυπη ψυχροπολεμική περιπέτεια με τη Ρωσία. Η Γηραιά Ήπειρος γίνεται έρμαιο, καθώς επί πολλά χρόνια είχε ρίξει το βάρος στην οικονομική ένωση, αφήνοντας σε δεύτερη μοίρα την πραγματική πολιτική ολοκλήρωση. Από τη μία εξαρτάται ενεργειακά από τη Ρωσία και από την άλλη στρατιωτικά από τις ΗΠΑ. Επί της ουσίας, η Ευρώπη βρίσκεται εκτεθειμένη ανάμεσα σε δύο ισχυρούς πόλους και πληρώνει δυσανάλογα μεγάλο οικονομικό τίμημα, χωρίς να έχει τον μεγαλύτερο βαθμό εμπλοκής στη ρωσοουκρανική κρίση. Το παιχνίδι είναι καθαρά στα χέρια των Μπάιντεν και Πούτιν. Αυτό που πρέπει να κάνει η Ευρώπη τώρα είναι να βρει εναλλακτικούς τρόπους, ώστε να προχωρήσει η απεξάρτηση της από τη Ρωσία. Το αέριο δεν βγαίνει με το άνοιγμα μιας... βάνας, αλλά αν η Ευρώπη ξυπνήσει και προχωρήσει με διαδικασίες εξπρές στην αξιοποίηση των πλουτοπαραγωγικών πηγών που έχει κυρίως στη Μεσόγειο, τότε αυτό θα είναι ένα ηχηρό μήνυμα προς τις αγορές και σε όσους έχουν το πλεονέκτημα της κατοχής των πηγών ενέργειας. Και ένα τέτοιο μήνυμα, δεν μπορεί παρά να είναι ανακουφιστικό για τις μελλοντικές οικονομικές εξελίξεις. Μέχρι τότε, υπομονή και αλληλούια...

Στα... κάγκελα οι αγορές

Με πετρέλαιο στα 100 δολάρια το βαρέλι και στην περίπτωση σύρραξης ακόμη και στα 120-140 δολάρια, δεν μπορεί να γίνει κανένας προγραμματισμός σε καμία οικονομία. Ο φόβος πλέον κυριαρχεί σε κράτη και πολίτες, ενώ το φυσικό αέριο μπορεί να μην τιμολογείται στα 180 ευρώ ανά μεγαβατώρα, όπως συνέβαινε προ διμήνου, ωστόσο, με τιμές στα 80 και 100 ευρώ, η οικονομική εξίσωση γίνεται ακόμη πιο δυσεπίλυτη. Η εικόνα των αγορών προοιωνίζεται... άσχημες εξελίξεις για την παγκόσμια οικονομία. Με πληθωρισμό 6% και 7% στις μεγαλύτερες οικονομικές δυνάμεις του πλανήτη και με την απειλή αλματώδους ανόδου των επιτοκίων, που μπορεί να μετατραπεί σε κρίση χρέους, δεν θα έρθει η ώρα που οι αγορές θα διορθώσουν και μάλιστα πολύ άγαρμπα. Μετά από 9 χρόνια συνεχούς ανόδου, με κάποια σκαμπανεβάσματα, μπορεί να ήρθε η ώρα της απότομης προσγείωσης. Οι χθεσινές εκθέσεις των Goldman Sachs, Deutsche Bank και Capital, μας υποβάλλουν σε πολλές κακές σκέψεις...

Με... εντολή Ρέγκλινγκ

Μέσα σε αόλο αυτό το σκηνικό ήρθε χθες και ο επικεφαλής του Μόνιμου Μηχανισμού Στήριξης (ΕSM) Κλάους Ρέγκλινγκ, να μας πει ότι πρέπει να εξαφανίσουμε τα ελλείμματα και να επιστρέψουμε σε πρωτογενές έλλειμμα. Προφανώς βλέπει ότι η Ελλάδα κινδυνεύει να γίνει και πάλι ένας "αποδιοπομπαίος τράγος", πάνω που είχε αφήσει πίσω τα χειρότερα λόγω μνημονίων. Το χρέος μας κινείται στο 200% του ΑΕΠ, οπότε αν γυρίσει ο κόσμος ανάποδα, τότε αυτό θα φανεί στα επιτόκια των πλέον υπερχρεωμένων χωρών της Ευρωζώνης, όπως η Ελλάδα, η Ιταλία και στη συνέχεια οι υπόλοιποι. Βέβαια, δεν βρισκόμαστε στο 2010, είμαστε καλύτερα προστατευμένοι από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, αλλά έχουν συμβεί τόσα και τόσα τα τελευταία δύο χρόνια, που ποτέ μη λες ποτέ! Αυτά βλέπει ο Ρέγκλινγκ και ζητεί από τον Σταϊκούρα να συμμαζέψει την κατάσταση. Και γι αυτό ο Σταϊκούρας "ψαλιδίζει" τις προσδοκίες για φουλ παροχές σε όλους, κάτι που ζητεί ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, αν και ξέρουμε ότι τα Οικονομικά είναι το πλέον αδύναμο σημείο του...

Μαξίμου, όβερ...

Όμως, η επιστροφή σε πρωτογενή πλεονάσματα, μέσα σε συνθήκες αβεβαιότητας και υψηλού πληθωρισμού, δυσκολεύει τις κινήσεις της κυβέρνησης. Από τη μία πρέπει να βρει λεφτά για να στηρίξει τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, από την άλλη να συμμαζέψει τα δημόσια οικονομικά και εν τέλει να κάνει και τον σταυρό της να μην γονατίσει η ανάπτυξη φέτος. Για να μαζέψουμε τις απώλειες λόγω Πούτιν, πρέπει να πάει πάρα πολύ καλά ο τουρισμός τη φετινή χρονιά. Το 2021 υπερβήκαμε τους στόχους μας, αλλά φέτος, έχουμε έναν λόγο παραπάνω να τα δώσουμε όλα για να μας έρθει κόσμος. Το πρόβλημα είναι ότι η ακρίβεια χτυπάει και τους πελάτες μας, ενώ, η κυβέρνηση προσπαθεί να βρει τρόπους να σταματήσει τη φθορά της και να βρεθεί σε θέση ισχύος το 2023, που είναι εκλογικός χρόνος. Με την ακρίβεια να αποτελεί πρώτο θέμα στην πολιτική ατζέντα και το 2023, είναι προφανές ότι βρισκόμαστε μπροστά σε ένα περιβάλλον που θυμίζει κινούμενη άμμο. Για όλους μας...

Μειοδότες σε οδικά έργα Μυτιληναίος και ΑΚΤΩΡ

Η κυβέρνηση θα τρέξει με ακόμη ταχύτερους ρυθμούς τα έργα που δίνουν πόντους στην ανάπτυξη. Χθες, είχαμε δύο ακόμη πολύ σημαντικές εξελίξεις στην κατασκευή των οδικών αξόνων.

Ο Όμιλος Mytilineos αναδείχθηκε μειοδότης για το μεγάλο έργο της παράκαμψης της Χαλκίδας και των Ψαχνών, προϋπολογισμού 210 εκατ. ευρώ. Το έργο θα φέρει πιο κοντά την Αθήνα στη Βόρεια Εύβοια, για την οποία υπάρχει σε εξέλιξη σχέδιο αναβάθμισης της σε όλα τα επίπεδα, μετά την καταστροφική πυρκαγιά του περασμένου καλοκαιριού. Η διάρκεια του έργου έχει οριστεί σε 48 μήνες από την υπογραφή της σύμβασης και θεωρείται ως ένα από μεγάλα μικρά έργα που θα δώσουν ώθηση στο Νομό Ευβοίας.

Χθες όμως είχαμε και την ανάδειξη του ΑΚΤΩΡΑ ως μειοδότη στον διαγωνισμό για την κατασκευή του τρίτου τμήματος του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης "Νεάπολη-Άγιος Νικόλαος". Πρόκειται για έργο μήκους 14 χιλιομέτρων και προϋπολογισμού 186 εκατ. ευρώ, ενώ η χρηματοδότηση του θα καλυφθεί από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Στο επίκεντρο της συνάντησης βρέθηκαν οι επενδυτικές ευκαιρίες που ανοίγονται στην Ελλάδα στον τομέα των τηλεπικοινωνιών στο πλαίσιο του ευρύτερου σχεδίου της κυβέρνησης για τη διαρκή επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού της χώρας. 

Από την πλευρά της κυβέρνησης, στη συνάντηση συμμετείχαν o Υπουργός Επικρατείας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Κυριάκος Πιερρακάκης, ο Υφυπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Θοδωρής Λιβάνιος και ο Επικεφαλής του Οικονομικού Γραφείου του Πρωθυπουργού, Αλέξης Πατέλης.

Από την πλευρά της εταιρείας έλαβαν επίσης μέρος η επικεφαλής της Deutsche Telekom για την Ευρώπη, Dominique Leroy και ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου ΟΤΕ, Μιχάλης Τσαμάζ. 

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε δύο περίπου μήνες μετά από την προηγούμενη επικοινωνία του Πρωθυπουργού με στελέχη της Deutsche Telekom και του ΟΤΕ στο Μέγαρο Μαξίμου (15 Δεκεμβρίου 2021), κατά την οποία ανακοινώθηκαν οι επενδύσεις άνω των 3 δισ. ευρώ σε βάθος πενταετίας, οι μεγαλύτερες που γίνει από ιδιωτική εταιρεία στο χώρο των τηλεπικοινωνιών, οι οποίες θα συμβάλλουν στον ψηφιακό μετασχηματισμό της χώρας.