Υπογράμμισε, ότι αυτή η διαπραγμάτευση είναι εξαιρετικά σύνθετη γιατί είναι η μόνη που γίνεται σε ένα ιδιαίτερα ασταθές περιβάλλον. Για ό,τι φιλοδοξίες εντάξουμε στον προϋπολογισμό, το τι εργαλεία θα σχεδιάσουμε, πρέπει να λάβουμε υπόψιν και το ευρύτερο πλαίσιο.

Ξεχώρισε ως ένα ιδιαίτερα κρίσιμο ζήτημα την ολοκλήρωση της μετάβασης του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ. Όπως είπε, καλούμαστε να μετασχηματιστούμε εν κινήσει, για να μπορούμε να συνεχίσουμε να πληρώνουμε τους παραγωγούς.

Βασική προτεραιότητα, κατά τον υπουργό, είναι η αντιμετώπιση των ζωονόσων, που δεν είναι τεχνικό θέμα, αλλά έχει αναχθεί σε ύψιστο ζήτημα πολιτικής προτεραιότητας. ”Δίνουμε μεγάλη μάχη στη Λέσβο και τη δίνουμε συντεταγμένα.

Ξεχωρίζοντας βασικούς στόχους, υπογράμμισε την ανάγκη για τη στήριξη των νέων και νεοεισερχόμενων αγροτων, εστιάζοντας ιδιαίτερα στο δημογραφικό θέμα πολλών επαρχιακών περιοχών.

Δεύτερον, τη δίκαιη στήριξη του εισοδήματος με έμφαση στις μικρομεσαίες εκμεταλλεύσεις.

Επιπλέον, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας μέσα από τη διεύρυνση των συνεργειών, των επενδύσεων, αναδεικνύοντας την ποιότητα των αγροτικών μας προϊόντων που αποτελούν αντικείμενο θαυμασμού σε όλο τον κόσμο.

”Αυτοί θα είναι οι άξονες που θα πρέπει να αναδειχθούν μέσα από τη διαπραγμάτευση. Ψάχνουμε ένα νέο εθνικό συμβόλαιο για τον πρωτογενή τομέα”, κατέληξε ο Μαργαρίτης Σχοινάς.

Υπενθυμίζεται, ότι για την 7ετία 2028-2034 είναι δεσμευμένα για την ελληνική ΚΑΠ 14,63 δισ. ευρώ, που μεταφράζονται σε 2,09 δις. ευρώ ετησίως, ενώ διεκδικεί να εξασφαλίσει ποσά που θα ξεπεράσουν τα 19 δισ. όταν συνυπολογιστούν οι πόροι από το νέο Εθνικό Σχέδιο Εταιρικής Σχέσης (NRP).

Kρίσιμο σημείο, θεωρείται το αν θα μπει τελικά τέλος στο σύστημα δικαιωμάτων Βασικής Ενίσχυσης. Όπως έχει υποστηρίξει η Κομισιόν στην πρότασή της, «Μια σηµαντική αλλαγή απλούστευσης που εισάγεται στην ΚΑΠ 2028–2034 είναι η στήριξη του εισοδήµατος των αγροτών να βασίζεται σε πληρωµές ανά επιλέξιµο εκτάριο και σε κατ’ αποκοπή ποσά, αντί για το σύστηµα των «δικαιωµάτων» που συνδέονται µε τη γη. Αυτό θα επιτρέψει τη στόχευση των πόρων σε αγρότες µε πραγµατικές εισοδηµατικές ανάγκες και θα µειώσει το διοικητικό βάρος τόσο για τους αγρότες όσο και για τις εθνικές διοικήσεις.
Ένα ακόμα κρίσιμο σημείο στη συζήτηση για τη νέα ΚΑΠ, είναι το αν θα καταργηθεί τελικά το τσεκ για τους συνταξιούχους παραγωγούς.

Στο Άρθρο 6 µε τίτλο «Φθίνουσα εκταρική ενίσχυση εισοδήµατος» της ΚΑΠ αναφέρονται τα εξής: «Τα κράτη µέλη διασφαλίζουν ότι το αργότερο έως το 2032 οι αιτούντες που συµπληρώνουν την ηλικία συνταξιοδότησης, η οποία καθορίζεται από την εθνική νοµοθεσία, και οι οποίοι λαµβάνουν σύνταξη γήρατος, δεν λαµβάνουν πλέον στήριξη βάσει του παρόντος άρθρου».

 Χατζηδάκης: Οι θέσεις της Ελλάδας για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική

«Η συζήτηση για τη νέα ΚΑΠ της περιόδου 2028 – 2034 δεν αφορά μόνο τις άμεσες ενισχύσεις. Αφορά και το μέλλον της αγροτικής παραγωγής και της παραγωγικής βάσης της χώρας μας, την επισιτιστική ασφάλεια, την περιφερειακή ανάπτυξη και τη συνοχή της υπαίθρου, την περιβαλλοντική ισορροπία. Και βέβαια, αφορά τη στήριξη παραγωγών που λειτουργούν σε δύσκολες συνθήκες κόστους και ανταγωνιστικότητας».

Τις επισημάνσεις αυτές έκανε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, μιλώντας σήμερα στην εκδήλωση για την έναρξη της διαβούλευσης σε σχέση με τη νέα ΚΑΠ, που διοργάνωσε το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. «Ο διάλογος, πρόσθεσε, γίνεται σε μια περίοδο όπου «παλαιά διαρθρωτικά προβλήματα του τομέα ήλθαν να συναντηθούν με νέες προκλήσεις. Ζητώντας λύσεις, όχι μόνο για τα προβλήματα του παρελθόντος, αλλά και για δημιουργία μιας ουσιαστικής προοπτικής για το μέλλον».

Ο Κωστής Χατζηδάκης προσδιόρισε πέντε βασικές προτεραιότητες για τη νέα ΚΑΠ αλλά και συνολικά για την αγροτική πολιτική. Οι προτεραιότητες αυτές είναι:

Πρώτον, η πολιτική για την ανάπτυξη του αγροτικού τομέα να εξυπηρετεί παράλληλους στόχους:

·      Να διασφαλίζει δίκαιο και επαρκές εισόδημα για τους παραγωγούς.

· Να συνδέει την ανταγωνιστικότητα της αγροτικής παραγωγής με τη βιωσιμότητα και την επισιτιστική ασφάλεια.

· Να προωθεί επενδύσεις σε υποδομές, τεχνολογική αναβάθμιση, καινοτομία και ανθεκτικότητα, και

·  Να ενθαρρύνει την ανανέωση στο παραγωγικό δυναμικό – ώστε νέοι άνθρωποι να μπορούν να ζουν και να δημιουργούν στην ύπαιθρο με προοπτική.

Δεύτερον, το νέο πλαίσιο της ΚΑΠ πανευρωπαϊκά θα πρέπει να είναι απλούστερο, σταθερό και κατανοητό από όλους τους εμπλεκόμενους – τους παραγωγούς, τους φορείς, τις δημόσιες αρχές και τις τοπικές κοινωνίες. Χωρίς πρόσθετη γραφειοκρατία και ασάφειες. «Θέλουμε να βοηθήσουμε στην πράξη τον κόσμο της παραγωγής να κάνει βήματα εκσυγχρονισμού και προόδου, όχι να τον επιβαρύνουμε με πολύπλοκες – και συχνά άνευ νοήματος – ρυθμίσεις, ακόμα και για αυτονόητα πράγματα», ανέφερε.

Τρίτον, χρειάζεται να αποκτήσουμε μια λογική που δεν επικεντρώνεται μόνο στην απορρόφηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων, αλλά και στο πού πάνε αυτά τα κονδύλια και ποια αποτελέσματα φέρνουν. «Είναι μια δύσκολη συζήτηση, αλλά δεν μπορούμε πλέον να μην την κάνουμε. Και σίγουρα όχι όταν θέλουμε να στηρίξουμε ουσιαστικά πλέον την αγροτική παραγωγή στη χώρα μας», σημείωσε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης.

Τέταρτον, τους προηγούμενους μήνες έγινε μια πολύ μεγάλη συζήτηση για την εφαρμογή ενός νέου συστήματος για την καταβολή των αγροτικών ενισχύσεων με την μετάβαση από τον ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ. «Η εφαρμογή του ήδη το επόμενο διάστημα αποτελεί ένα μεγάλο στοίχημα, και θα θέσει τις βάσεις για περισσότερη διαφάνεια και αξιοπιστία στις πληρωμές και τους ελέγχους και κατά την επόμενη Προγραμματική Περίοδο. Δεν μιλάμε για λιγότερα χρήματα. Τα ίδια χρήματα θα μοιράζονται με δικαιότερο τρόπο υπέρ των πραγματικών παραγωγών».

Πέμπτον, η όλη συζήτηση για το μετασχηματισμό του πρωτογενούς τομέα στην Ελλάδα δεν θα πρέπει να περιορίζεται στην ΚΑΠ. «Ο πρωτογενής τομέας είτε εκμεταλλευόμενος ευρωπαϊκές πολιτικές, είτε στο πλαίσιο εθνικών κατευθύνσεων χρειάζεται να ξεφύγει από μία λογική διαχείρισης επιδοτήσεων, και να κάνει βήματα μπροστά», υπογράμμισε ο Κωστής Χατζηδάκης. Στα βήματα αυτά περιλαμβάνονται: Μεγαλύτερες και βιώσιμες εκμεταλλεύσεις. Κατάρτιση και δια βίου μάθηση των αγροτών. Συνεργασία των αγροτών, μέσα από ομάδες παραγωγών, cluster, αγροτικά επιμελητήρια. Αξιοποίηση των γεωπόνων και των κτηνιάτρων ως πραγματικών συμβούλων των αγροτών στο χωράφι, και όχι ως μετρητών των επιδοτήσεων και των αποζημιώσεων, όπως σε κάποιο βαθμό είναι σήμερα. Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, με οργανωμένες παρεμβάσεις για πιο ανθεκτικές καλλιέργειες και μεθόδους παραγωγής και βιώσιμη διαχείριση των υδάτινων πόρων.

Αναφερόμενος συνολικά στις διαπραγματεύσεις για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της περιόδου 2028 – 2034 (τμήμα του οποίου αποτελεί η νέα ΚΑΠ), ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και πρόεδρος της Διυπουργικής Επιτροπής για τον συντονισμό της διαπραγμάτευσης, σημείωσε ότι είναι πολύ πιθανό να ολοκληρωθούν όταν η χώρα θα έχει την Προεδρία της Ε.Ε. στο τέλος του 2027.  Οι θέσεις της χώρας μας μας στις διαπραγματεύσεις αυτές, όπως ανέφερε, μεταξύ άλλων είναι:

·      Πρώτον, να εξασφαλίσουμε το μέγιστο δυνατό σύνολο πόρων από όλα τα Χρηματοδοτικά Ταμεία του νέου Προϋπολογισμού της Ε.Ε. «Μια διαπραγμάτευση δύσκολη, γιατί πολλές χώρες του Βορρά θεωρούν ότι είναι ήδη αρκετά γενναιόδωρη η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής».

·      Δεύτερον, να προστατευτεί η χρηματοδότηση για τους παραδοσιακούς πυλώνες της Πολιτικής Συνοχής και της ΚΑΠ. «Για εμάς, αυτές οι δύο πολιτικές παραμένουν πάντοτε κομβικής σημασίας», σημείωσε.

·      Τρίτον, η θέσπιση νέων Ιδίων Πόρων να γίνει με τρόπο που να διασφαλίζει σταθερότητα εσόδων, χωρίς δημοσιονομική επιβάρυνση για τα κράτη μεσαίου εισοδήματος όπως είναι η Ελλάδα. «Διότι δεν έχει σημασία μόνο τι παίρνεις αλλά και τι δίνεις».

«Η κρίσιμη αυτή διαπραγμάτευση θα καθορίσει τις αναπτυξιακές προοπτικές της Ελλάδας για τα επόμενα χρόνια», κατέληξε ο Κωστής Χατζηδάκης. «Τόσο για τη νέα ΚΑΠ, όσο και για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028–2034, η Ελλάδα προετοιμάζεται με σοβαρότητα και μεθοδικότητα και συμμετέχει ενεργά στις διαπραγματεύσεις. Θέλουμε η διαβούλευση να είναι ουσιαστική, όχι μικροκομματική και να διαμορφώσουμε μια εθνική γραμμή που να υπηρετεί το μακροπρόθεσμο συμφέρον της ελληνικής γεωργίας και της ελληνικής περιφέρειας».

Του Μαργαρίτη Σχοινά

Ενώ εμείς παραμένουμε απορροφημένοι με τους κανόνες, ο υπόλοιπος κόσμος είναι απορροφημένος με την ισχύ. Το μήνυμα των καιρών είναι απλό: αν θέλουμε να διατηρήσουμε τη θέση μας στη διεθνή σκηνή, πρέπει να αποδεχθούμε αυτή την πραγματικότητα και να μάθουμε να παίζουμε με τους ίδιους όρους. Πρέπει να μάθουμε και να παίξουμε χωρίς ενδοιασμούς το παιχνίδι της ισχύος.

Πως μπορεί να γίνει αυτό; Κατ' αρχάς διορθώνοντας τις αδυναμίες μας στην εξωτερική πολιτική και την άμυνα, τομείς όπου είναι σαφές ότι αποτύχαμε.
Η Ευρώπη πρέπει επιτέλους να μιλήσει με μια φωνή. Μέχρι σήμερα η εξωτερική μας πολιτική υπήρξε αποσπασματική, αναποτελεσματική - και σε πολλές περιπτώσεις αντικείμενο ειρωνείας.

Όταν συνεδριάζουν για ώρες και ημέρες οι υπουργοί Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης μόνο για να συμπεράνουν ότι διαφωνούν, ο κόσμος δεν μας λαμβάνει σοβαρά υπόψη. Το ίδιο ισχύει και για την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ), η οποία έχει εξελιχθεί σε μια περίπλοκη γραφειοκρατία χωρίς πραγματική επιρροή. Τα 27 κράτη - μέλη πρόσφατα ψήφισαν τρία (!) διαφορετικά ψηφίσματα για τη Μέση Ανατολή στον ΟΗΕ.

Στην άμυνα, οι αδυναμίες μας είναι ακόμη πιο εμφανείς. Εδώ όμως ίσως τα καταφέρουμε γιατί τώρα μόλις ξεκινάμε την προσπάθεια. Ο σύνθετος κόσμος που μας περιβάλλει μας υπενθυμίζει γιατί επείγει να αρχίσουμε να οικοδομούμε μια ουσιαστική ευρωπαϊκή αμυντική ικανότητα.

Να φτιάξουμε τη δική μας ασπίδα και ομπρέλα, γιατί τώρα ξέρουμε ότι δεν θα υπάρχει ασπίδα και ομπρέλα που θα κρατάνε άλλοι για τη δική μας προστασία. Οι πρώτες ιστορικές αποφάσεις έχουν ήδη δρομολογηθεί για μια Ένωση που οργανώνει, παράγει και χρηματοδοτεί κοινά αμυντικά και εξοπλιστικά συστήματα.

Μαθαίνοντας το παιχνίδι της ισχύος, η Ευρώπη πρέπει επίσης να εκμεταλλευθεί ακόμη καλύτερα πολιτικές και εργαλεία που εδράζονται στο κοινοτικό οπλοστάσιο, διαθέτουν κοινοτικούς πόρους και κανονιστική ισχύ.

• Την ενιαία αγορά: είναι η μεγαλύτερη και πιο καλά ρυθμισμένη αγορά στον κόσμο. Όλοι θέλουν να έχουν πρόσβαση σε αυτήν – κανείς δεν θέλει να αποκλειστεί.

• Το ευρώ: είναι το δεύτερο παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα και κερδίζει συνεχώς έδαφος, με την Κίνα και άλλες τρίτες χώρες να το χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο ως νόμισμα αναφοράς.

• Την αναπτυξιακή μας βοήθεια: Η Ευρώπη επενδύει τεράστια ποσά σε κρίσιμες γεωπολιτικές περιοχές, αλλά συχνά χωρίς να απαιτεί τίποτα ως αντάλλαγμα. Αυτό πρέπει να αλλάξει. Η βοήθειά μας πρέπει να συνδέεται με τον τρόπο που μας αντιμετωπίζουν οι χώρες που τη λαμβάνουν.

• Τη ρυθριστική μας ισχύ: οι νόμοι και τα πρότυπά μας διαμορφώνουν παγκόσμιες αγορές. Αυτό είναι ένα στρατηγικό όπλο. Όσοι δρουν ενάντια στα συμφέροντά μας πρέπει να είναι προετοιμασμένοι να πληρώσουν τίμημα, είτε μέσω κυρώσεων είτε μέσω περιορισμών και κυρώσεων σε πρόσωπα και εταιρείες.

Η γεωπολιτική δεν ανταμείβει τις καλές προθέσεις, αλλά τις στρατηγικές επιλογές ισχύος. Η Ευρώπη πρέπει να αποδεχθεί ότι ζούμε σε έναν κόσμο ανταγωνισμού ισχύος.  Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να εγκαταλείψουμε τις αξίες μας - σημαίνει ότι πρέπει να μάθουμε να τις υπερασπιζόμαστε με τρόπο αποτελεσματικό.

Σε αυτή τη νέα εποχή η Ευρώπη δεν έχει την πολυτέλεια να είναι απλός θεατής. Ήρθε η ώρα να υιοθετήσουμε μια πιο στρατηγική προσέγγιση, που θα συνδυάζει τις αρχές μας με την ικανότητα να επιβάλλουμε τους όρους μας.

Το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, εδώ και δέκα χρόνια, έχει αποδείξει ότι αποτελεί τον ιδανικό χώρο για να συζητήσουμε αυτά τα κρίσιμα ζητήματα. Η φετινή επέτειος έρχεται σε μια στιγμή που η Ευρώπη καλείται να λάβει καθοριστικές αποφάσεις για το μέλλον της. Ο διάλογος που θα γίνει εδώ δεν είναι απλώς ακαδημαϊκός - είναι απαραίτητος για τη διαμόρφωση της στρατηγικής μας πορείας στον κόσμο.

* Πρώην αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.