Αυτό καταγράφει νέο policy brief του ΚΕΦΙΜ, με τίτλο «Πού βρίσκεται το εισόδημα του ελληνικού νοικοκυριού σήμερα σε σχέση με την αρχή της κρίσης το 2009».

Η μελέτη εξετάζει την πορεία του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών την περίοδο 2004–2024 στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες της κρίσης (Ισπανία, Ιταλία, Ιρλανδία, Κύπρος, Πορτογαλία). Η Ελλάδα και οριακά η Ιταλία είναι οι μόνες χώρες που δεν έχουν επανέλθει στα προ κρίσης επίπεδα.

Βασικά συμπεράσματα της μελέτης:

• 2004–2024: Ελλάδα και Ιταλία είναι οι μοναδικές από τις έξι χώρες που δεν επέστρεψαν στα προ κρίσης επίπεδα. Στο ίδιο διάστημα, η ΕΕ-27 καταγράφει αύξηση 22%, ενώ η Ελλάδα μείωση 5%.
• Το 2024, το πραγματικό εισόδημα στην Ελλάδα παραμένει 15% χαμηλότερο από το 2009.
• Σε σχέση με το 2012, το εισόδημα έχει αυξηθεί 22,7%, υπερβαίνοντας τον μέσο όρο της ΕΕ-27.
• Σε σχέση με το 2015, η άνοδος φτάνει το 23,5%, από τις υψηλότερες μεταξύ των χωρών της κρίσης.
• Από το 2019, η Ελλάδα εμφανίζει τη μεγαλύτερη άνοδο +14,3% μεταξύ όλων των χωρών της κρίσης.
• Η ισχυρή ανάκαμψη μετά το 2015 οφείλεται εν μέρει στη μεγάλη συρρίκνωση του 2010–2013, όταν τα πραγματικά εισοδήματα μειώθηκαν κατά 34%.

Σύγκριση χωρών από το 2009 έως σήμερα:

• Ιρλανδία: +21%
• Πορτογαλία: +16%
• Κύπρος: +14%
• Ισπανία: +6,5%
• Ιταλία: –0,7%
• Ελλάδα: –15%

Ο ρόλος της παραγωγικότητας

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του Εθνικού Συμβουλίου Παραγωγικότητας (ΕΣΥΠ) και του ΚΕΠΕ, η αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη διατηρήσιμη άνοδο των εισοδημάτων. Το δεύτερο μέρος της μελέτης του ΚΕΦΙΜ θα επικεντρωθεί στην εξέλιξη της παραγωγικότητας σε σχέση με τα προ κρίσης επίπεδα.

Ο Πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ σχολίασε:

«Παρά τη σημαντική ανάκαμψη των τελευταίων ετών, η Ελλάδα παραμένει ουσιαστικά η μοναδική χώρα της κρίσης που δεν έχει ανακτήσει τη μεγάλη απώλεια εισοδήματος της δεκαετίας 2010–2013. Η σύγκλιση θα απαιτήσει διατηρήσιμη αύξηση παραγωγικότητας, δυναμική ανάπτυξη και σταθερές μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν τη δημιουργία πλούτου για όλους τους πολίτες – και σε αυτά η κυβερνητική πολιτική πρέπει να παραμείνει σταθερά προσηλωμένη».

Δραματική υποτίμηση κινδύνου

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι κίνδυνοι θνησιμότητας από τα μικροσωματίδια PM2,5 που προέρχονται από πυρκαγιές είχαν υποτιμηθεί κατά 93%. Με άλλα λόγια, η πραγματική θνησιμότητα είναι σχεδόν 14 φορές υψηλότερη από τις προηγούμενες εκτιμήσεις, καθώς αυτά τα σωματίδια αποδείχθηκαν πιο βλαβερά ακόμη και από τα αντίστοιχα που προέρχονται από τις εκπομπές της κυκλοφορίας.

Τα δεδομένα της μελέτης

Η έρευνα βασίστηκε στο έργο EARLY-ADAPT, που κάλυψε 654 περιοχές σε 32 ευρωπαϊκές χώρες, με πληθυσμό 541 εκατομμυρίων ανθρώπων, και εξέτασε δεδομένα της περιόδου 2004–2022. Οι επιστήμονες συνδύασαν ημερήσιες εκτιμήσεις θνησιμότητας με τα επίπεδα PM2,5 από πυρκαγιές και άλλες πηγές.

Σύμφωνα με τα ευρήματα, επτά ημέρες μετά την έκθεση σε καπνό πυρκαγιάς, ο κίνδυνος θανάτου αυξάνεται ανησυχητικά:

• 0,7% για τη θνησιμότητα από όλες τις αιτίες,
• 1% για αναπνευστικά νοσήματα,
• 0,9% για καρδιαγγειακά νοσήματα.

Η βραχυπρόθεσμη έκθεση σε αυτά τα σωματίδια ευθυνόταν κατά μέσο όρο για 535 θανάτους τον χρόνο, εκ των οποίων 31 λόγω αναπνευστικών και 184 λόγω καρδιαγγειακών παθήσεων.

Μέχρι τώρα, οι εκτιμήσεις γίνονταν με βάση γενικά δεδομένα για τα PM2,5, ανεξαρτήτως προέλευσης, με αποτέλεσμα να υπολογίζονται μόλις 38 θάνατοι ετησίως από καπνό πυρκαγιών. «Η χρήση ειδικών δεδομένων για τις επιπτώσεις του καπνού μάς επιτρέπει να κατανοήσουμε το πραγματικό βάρος αυτής της απειλής», τόνισε η ερευνήτρια του ISGlobal Άννα Αλάρι.

Η κλιματική κρίση επιδεινώνει τον κίνδυνο

Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι η αύξηση της συχνότητας και της έντασης των δασικών πυρκαγιών λόγω της κλιματικής αλλαγής καθιστά αναγκαία την καλύτερη παρακολούθηση των σχετικών κινδύνων. Η ακριβέστερη εκτίμηση της θνησιμότητας από τα PM2,5 των πυρκαγιών θεωρείται καθοριστική για τον σχεδιασμό πολιτικών δημόσιας υγείας και την προστασία των πληθυσμών που πλήττονται όλο και πιο συχνά από αυτό το φαινόμενο.

Η προέλευση της πατάτας, ενός από τα σημαντικότερα αγροτικά προϊόντα στον κόσμο, είχε κινήσει εδώ και πολύ καιρό το ενδιαφέρον των επιστημόνων. Μια διεθνής ομάδα ερευνητών φαίνεται ότι έλυσε το μυστήριο, αναλύοντας 450 γονιδιώματα καλλιεργημένης πατάτας και 56 είδη αγριοπατάτας.

«Είναι πολύ δύσκολο να συλλέξουμε δείγματα αγριοπατάτας και για αυτόν τον λόγο, αυτή η συλλογή γονιδιωμάτων θεωρείται η πληρέστερη που έχει αναλυθεί ποτέ», εξήγησε ο βασικός συγγραφέας της μελέτης, ο Ζιγιάνγκ Ζανγκ, του Γεωργικού Ινστιτούτου Γονιδιωματικής του Σεντζέν, στην Κίνα.

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι γονιδιακά, οι σύγχρονες πατάτες (τόσο οι καλλιεργημένες όσο και οι άγριες) προέρχονται από δύο πανάρχαια είδη που σήμερα δεν έχουν καμία ομοιότητα μεταξύ τους: κατά 60% από την οικογένεια Etuberosum της Χιλής, που περιλάμβανε τρία είδη τα οποία μοιάζουν με τα φυτά της σύγχρονης πατάτας, αλλά χωρίς τον κόνδυλο, το βρώσιμο μέρος της. Και, κατά 40%, από την ντομάτα.

«Αυτό μας δείχνει με σαφήνεια ότι πρόκειται μάλλον για ένα αρχαίο υβρίδιο και (η πατάτα) δεν προέκυψε από μεταγενέστερες γενετικές μεταλλάξεις» είπε η Σάντρα Ναπ, βοτανολόγος στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Μεγάλης Βρετανίας.

Ο Λόρεν Ράιζεμπεργκ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολομβίας και εκ των συγγραφέων της μελέτης, είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι η έρευνα αυτή σηματοδοτεί μια «βαθιά αλλαγή» στη βιολογία της εξέλιξης. Μολονότι οι επιστήμονες πίστευαν ότι οι αλλεπάλληλες μεταλλάξεις ήταν η βασική αιτία εμφάνισης νέων ειδών «σήμερα συμφωνούμε ότι υποτιμήσαμε τον ρόλο της υβριδοποίησης», είπε.

Στην περίπτωση της σύγχρονης πατάτας, το γονίδιο που συνδέεται με τον κόνδυλο προέρχεται από την ντομάτα αλλά δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει παρά μόνο σε συνδυασμό με ένα γονίδιο του φυτού Etuberosum που επιτρέπει την υπόγεια ανάπτυξη του φυτού.

Ένα άλλο στοιχείο-κλειδί της σύγχρονης πατάτας είναι η δυνατότητά της για αγενή αναπαραγωγή, δηλαδή χωρίς να χρειάζεται σπόρους ή επικονίαση. Το χαρακτηριστικό αυτό επέτρεψε στην πατάτα να αναπτυχθεί πολύ γρήγορα στη Νότια Αμερική και μετά να «καταλάβει» όλον τον κόσμο, όπου την μετέφερε ο άνθρωπος.

Ο Σανουέν Χουάνγκ, καθηγητής στο Γεωργικό Ινστιτούτο Γονιδιωματικής του Σεντζέν, που μετείχε στην έρευνα, είπε ότι το εργαστήριό του εργάζεται τώρα σε ένα υβρίδιο πατάτας που θα αναπαράγεται με σπόρους, κάτι που θα μπορούσε να επιταχύνει την καλλιέργειά της.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης οι Έλληνες το 2023 πραγματοποίησαν περισσότερα ταξίδια στο εξωτερικό, χωρίς ωστόσο ακόμη να φτάσουν τα επίπεδα προ πανδημίας, καταγράφοντας συνολικά 6,2 εκατομμύρια αναχωρήσεις, 34,9 εκατομμύρια διανυκτερεύσεις και 2,4 δισ. ευρώ δαπάνες.

Πάντως τα πρώτα στοιχεία για το 2014 δείχνουν διατήρηση του ενδιαφέροντος των Ελλήνων για ταξίδια στο εξωτερικό.

Αναλυτικά, σε ότι αφορά τους επιμέρους προορισμούς η ταξιδιωτική κίνηση στη σύγκριση ανάμεσα στο 2023 και το 2022 έχει ως εξής:

Ην. Βασίλειο (+29%, από 255 χιλ. το 2022 σε 328 χιλ. το 2023), Γαλλία (+5%, από 186 χιλ. το 2022 σε 196 χιλ. το 2023), Ισπανία (+50%, από 127 χιλ. το 2022 σε 191 χιλ. το 2023), Αυστρία (+28%, από 126 χιλ. το 2022 σε 161 χιλ. το 2023), Ολλανδία (+23%, από 118 χιλ. το 2022 σε 145 χιλ. το 2023), ΗΠΑ (+7%, από 80 χιλ. το 2022 σε 86 χιλ. το 2023), Πολωνία (+62%, από 52 χιλ. το 2022 σε 84 χιλ. το 2023), Αίγυπτο (+18%, από 53 χιλ. το 2022 σε 63 χιλ. το 2023), Τσεχία (+8%, από 34 χιλ. το 2022 σε 37 χιλ. το 2023) και Λοιπές (+16%, από 1,8 εκατ. το 2022 σε 2,1 εκατ. το 2023).

«Η γεννητικότητα μειώνεται σε όλο τον κόσμο», τονίζει η έκθεση που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet η οποία σημειώνει ότι περισσότερες από τις μισές χώρες έχουν ήδη πολύ χαμηλό ποσοστό γεννητικότητας για να διατηρήσουν σταθερό το επίπεδο του πληθυσμού τους.

Και «στο μέλλον τα ποσοστά γεννητικότητας θα εξακολουθήσουν να μειώνονται σε όλο τον κόσμο».

Η έκθεση βασίζεται στα στοιχεία του Global Burden of Disease, ένα πρόγραμμα που χρηματοδοτείται από το ίδρυμα Bill & Melinda Gates, και έχει στόχο να συγκεντρώσει τα στοιχεία για την υγεία των περισσότερων χωρών.

Οι ερευνητές εκτίμησαν όχι μόνο τα τρέχοντα ποσοστά γεννητικότητας στις χώρες, αλλά προσπάθησαν επίσης να υπολογίσουν τη μελλοντική τους εξέλιξη με βάση πολλούς παράγοντες, όπως το επίπεδο μόρφωσης και παιδικής θνησιμότητας.

Κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι σε 155 χώρες και εδάφη από τις 204 το ποσοστό γεννητικότητας ως το 2050 δεν θα επαρκεί για να διατηρηθεί ο πληθυσμός τους σταθερός. Ως το 2100 ο αριθμός των χωρών αυτών αναμένεται να φτάσει τις 198, δηλαδή το 97% του συνόλου.

Οι ερευνητές προβλέπουν ότι ο πληθυσμός στις φτωχές χώρες θα συνεχίσει να αυξάνεται για καιρό, ενώ θα μειώνεται στις ανεπτυγμένες χώρες. Συγκεκριμένα ως το τέλος του αιώνα οι περισσότερες γέννες θα καταγράφονται στις χώρες με χαμηλό ή χαμηλό προς μεσαίο εισόδημα, με τις περισσότερες από τις μισές να αφορούν χώρες της υποσαχάριας Αφρικής.

Η ανισορροπία αυτή κινδυνεύει να έχει «σημαντικές επιπτώσεις» τόσο στις κοινωνίες όσο και στις οικονομίες.

Ως το 2021, 110 χώρες κατέγραφαν ποσοστά γεννητικότητας κάτω από το επίπεδο των 2,1 παιδιών ανά γυναίκα που είναι απαραίτητο για να παραμείνει σταθερός ο πληθυσμός τους.

Η έκθεση υπογραμμίζει τις ιδιαίτερα ανησυχητικές τάσεις σε χώρες όπως η Νότια Κορέα και η Σερβία, όπου το ποσοστό γεννητικότητας είναι κάτω από 1,1 παιδί ανά γυναίκα.

Την ώρα που τα μειούμενα ποσοστά γεννητικότητας στις πιο πλούσιες χώρες συνδέονται με τις περισσότερες ευκαιρίες που έχουν οι γυναίκες στην εκπαίδευση και την εργασία, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι υπάρχει άμεση ανάγκη να βελτιωθεί η πρόσβαση σε σύγχρονες μεθόδους αντισύλληψης και εκπαίδευσης σε άλλες πιο φτωχές περιοχές.

Πολλές από τις πιο φτωχές χώρες «θα δυσκολευτούν να υποστηρίξουν τον πιο νέο και γρήγορα αυξανόμενο πληθυσμό του πλανήτη σε κάποια από τα πιο ασταθή οικονομικά και πολιτικά» μέρη, τα συστήματα υγείας των οποίων βρίσκονται υπό πίεση, ενώ επηρεάζονται και από επεισόδια ακραίας ζέστης, επεσήμανε ο Στάιν Εμίλ Φόλστετ του Institute for Health Metrics and Evaluation (IHME) του πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον στο Σιάτλ.

Ωστόσο οι ερευνητές του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας εξέφρασαν τις επιφυλάξεις τους για τις προβλέψεις αυτές.

Επέκριναν πολλές επιλογές μεθοδολογίας των ερευνητών, υπογραμμίζοντας κυρίως ότι πολλές φτωχές χώρες δεν διαθέτουν αυτή τη στιγμή επαρκή στοιχεία, ενώ υπογράμμισαν ότι η μείωση της γεννητικότητας μπορεί να έχει και πλεονεκτήματα (στο περιβάλλον, τη διατροφή...) πέρα από τα μειονεκτήματα (στα συστήματα συνταξιοδότησης ή την εργασία).

Η έκθεση στον καπνό στην ενήλικη ζωή είναι ένας καθιερωμένος παράγοντας κινδύνου για διαβήτη τύπου 2 και προηγούμενες έρευνες έχουν διαπιστώσει ότι τα άτομα που καπνίζουν έχουν 30-40% περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν διαβήτη τύπου 2 σε σχέση με τα άτομα που δεν καπνίζουν.

Στην παρούσα προκαταρκτική μελέτη, οι ερευνητές εξέτασαν δεδομένα για σχεδόν 476.000 ενήλικες από τη βρετανική βάση δεδομένων Biobank, οι οποίοι δεν είχαν διαβήτη τύπου 2 όταν εγγράφηκαν, για να εκτιμήσουν τη συσχέτιση της έκθεσης στον καπνό πριν από τη γέννηση και της έναρξης του καπνίσματος κατά την παιδική ή εφηβική ηλικία με την ανάπτυξη διαβήτη τύπου 2. Επίσης, διερεύνησαν κατά πόσο η τήρηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής ως ενήλικες, όπως η υγιεινή διατροφή, η άσκηση, ο επαρκής ύπνος, η διατήρηση φυσιολογικού βάρους και η αποφυγή του καπνίσματος, μπορεί να επηρέασαν την ανάπτυξη διαβήτη τύπου 2 στα άτομα υψηλού κινδύνου.

Όπως διαπιστώθηκε, η έκθεση στον καπνό πριν από τη γέννηση συσχετίστηκε με 22% αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης διαβήτη τύπου 2 σε σύγκριση με άτομα που δεν εκτέθηκαν ποτέ. Τα άτομα που ξεκίνησαν το κάπνισμα στην παιδική ηλικία είχαν διπλάσιο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, σε σύγκριση με άτομα που δεν κάπνισαν ποτέ, όσοι ξεκίνησαν το κάπνισμα ως έφηβοι είχαν 57% υψηλότερο κίνδυνο, ενώ όσοι ξεκίνησαν το κάπνισμα ως ενήλικες 33% υψηλότερο κίνδυνο.

Τον υψηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης διαβήτη τύπου 2 είχαν οι συμμετέχοντες που είχαν γενετική προδιάθεση να αναπτύξουν διαβήτη τύπου 2 και άρχισαν το κάπνισμα κατά την παιδική ή εφηβική ηλικία. Ο κίνδυνος μειώθηκε στα άτομα που ακολουθούσαν έναν υγιεινό τρόπο ζωής στη μετέπειτα ζωή τους.

Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι πρόκειται για μελέτη παρατήρησης, οπότε τα ευρήματα υποδεικνύουν μια συσχέτιση και δεν επιβεβαιώνουν άμεση αιτία και αποτέλεσμα. Επίσης, οι πληροφορίες σχετικά με την έκθεση στον καπνό δηλώθηκαν από τους συμμετέχοντες, επομένως τα δεδομένα ενδέχεται να περιλαμβάνουν πιθανά σφάλματα μνήμης.

Η Nina Cheng ανέβασε στο TikTok ένα βίντεο λέγοντας: «Γνωρίζατε ότι το ανεπαρκές σεξ θεωρείται αιτία ασθενειών στην παραδοσιακή κινεζική ιατρική; Ενώ η παραδοσιακή κινεζική ιατρική συχνά τονίζει τις πιθανές μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της υπερβολικής σεξουαλικής δραστηριότητας, πολλοί δεν συνειδητοποιούν ότι το ανεπαρκές σεξ θεωρείται επίσης αιτία ασθενειών».

Πόσο συχνά πρέπει λοιπόν να κάνετε σεξ για να κρατάτε τις ασθένειες μακριά;

Η Cheng επικαλέστηκε το σεξουαλικό εγχειρίδιο Su Nu Jing ηλικίας 2.000 ετών για να δώσει απαντήσεις. Σύμφωνα με το εγχειρίδιο, οι άνθρωποι στη δεκαετία των 20 πρέπει να κάνουν το περισσότερο σεξ δηλαδή κάθε τέσσερις ημέρες. Οι 30άρηδες πρέπει να κάνουν σεξ κάθε οκτώ ημέρες, ενώ οι 40άρηδες κάθε 16 ημέρες. Τα πράγματα επιβραδύνονται όσο προχωράει η μέση ηλικία, με το κείμενο να υποστηρίζει ότι οι 50άρηδες πρέπει να κάνουν σεξ μία φορά κάθε τρεις εβδομάδες. Οι 60άρηδες καλό είναι να κάνουν σεξ μόλις μία φορά τον μήνα για να έχουν καλή υγεία. Η γκουρού του σεξ έχει λύση και για όσους δεν έχουν σύντροφο λέγοντας ότι και με την αυτοϊκανοποίηση μπορεί κάποιος να αποφεύγει τις ασθένειες αρκεί να φτάνει σε οργασμό.

Άλλη άποψη έχουν οι επιστήμονες

Ωστόσο, επιστήμονες υποστηρίζουν ότι τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες πρέπει να έχουν οργασμό πιο συχνά από ό,τι συμβουλεύει το Su Nu Jing. Για τους άνδρες, έρευνα από το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ διαπίστωσε ότι οι συχνές εκσπερματώσεις θα μπορούσαν να είναι το κλειδί για την αποφυγή του καρκίνου του προστάτη.

Μια μελέτη σε σχεδόν 32.000 άνδρες διαπίστωσε ότι τα υψηλά επίπεδα σεξουαλικής δραστηριότητας μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο για καρκίνο του προστάτη κατά 33%.

Ο ιδανικός αριθμός εκσπερματώσεων είναι 21 το μήνα - ή περισσότερες από πέντε φορές την εβδομάδα, επιμένουν οι ερευνητές. Στο μεταξύ οι γυναίκες θα πρέπει να έρχονται σε κορύφωση σχεδόν κάθε δεύτερη μέρα. Η γιατρός από το Ντιτρόιτ Andrea Pennington υποστηρίζει ότι οι γυναίκες θα πρέπει να έχουν τουλάχιστον τρεις οργασμούς την εβδομάδα. «Τα οφέλη είναι πολλά. Η ανακούφιση από το στρες, η αντιμετώπιση της κατάθλιψης και του άγχους είναι μερικά από αυτά».

Μελέτη δείχνει γιατί θα πρέπει να περιορίσουμε ή να αποφύγουμε τα ροφήματα με τεχνητά γλυκαντικά». Η κατανάλωσή τους και η σχέση με την κολπική μαρμαρυγή

Η συχνή κατανάλωση ροφημάτων με ζάχαρη ή τεχνητά γλυκαντικά αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης κολπικής μαρμαρυγής κατά 20%, σύμφωνα με νέα μελέτη. Η κατανάλωση ίσης ποσότητας αναψυκτικών με ζάχαρη αύξησε τον κίνδυνο εμφάνισης της εν λόγω πάθησης κατά 10%, ενώ η κατανάλωση φρέσκων χυμών σχετίστηκε με χαμηλότερο κίνδυνο κατά 8%, σύμφωνα με τη μελέτη. Η κολπική μαρμαρυγή χαρακτηρίζεται από έναν ακανόνιστο καρδιακό παλμό (αρρυθμία). Κύριο κλινικό εύρημα αποτελεί το αίσθημα παλμών (φτερούγισμα στο στήθος).

Ενώ η μελέτη μπόρεσε να δείξει μόνο μια συσχέτιση μεταξύ των ζαχαρούχων ποτών και της κολπικής μαρμαρυγής, η σχέση παρέμεινε και μετά τον συνυπολογισμό τυχόν γενετικής ευαισθησίας στην πάθηση. Μια μελέτη του 2017 διαπίστωσε ότι τα άτομα με ευρωπαϊκή καταγωγή είχαν περίπου 22% κίνδυνο να κληρονομήσουν την πάθηση.

«Χρειαζόμαστε ακόμη περισσότερες έρευνες σχετικά με αυτά τα ποτά για να επιβεβαιώσουμε τα ευρήματά μας και να κατανοήσουμε πλήρως όλες τις επιπτώσεις στην υγεία όσον αφορά τις καρδιακές παθήσεις και άλλες συνθήκες υγείας», δήλωσε η Πένι Κρις-Έθερτον, ομότιμη καθηγήτρια διατροφικών επιστημών στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια, η οποία δεν συμμετείχε στη νέα μελέτη.

Τεχνητά γλυκαντικά και κίνδυνος

«Εν τω μεταξύ, το νερό είναι η καλύτερη επιλογή και, με βάση αυτή τη μελέτη, θα πρέπει να περιορίσουμε ή να αποφύγουμε τα ροφήματα με τεχνητά γλυκαντικά», πρόσθεσε.

«Η κολπική μαρμαρυγή μπορεί να οδηγήσει σε θρόμβους αίματος και καρδιακή ανεπάρκεια και να αυξήσει τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής, εμφάνισης άνοιας και νεφρικής νόσου. Όλα αυτά είναι πιθανότατα μακροπρόθεσμοι κίνδυνοι», δήλωσε στο CNN ο Δρ. Γκρέγκορι Μάρκους, καθηγητής ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Σαν Φρανσίσκο και αναπληρωτής επικεφαλής της έρευνας στο UCSF Health.

40 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με κολπική μαρμαρυγή

Σχεδόν 40 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως ζουν με κολπική μαρμαρυγή. Πολλοί από αυτούς υποφέρουν από πόνο στο στήθος, ταχυπαλμίες, δύσπνοια και κόπωση. Η πάθηση αντιμετωπίζεται με φάρμακα, αλλαγές στον τρόπο ζωής και, αν χρειαστεί, με χειρουργικές επεμβάσεις για την επιβράδυνση ή την αποκατάσταση του φυσιολογικού ρυθμού της καρδιάς.

«Η ηλικία είναι ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου, οπότε με τη γήρανση του πληθυσμού γίνεται όλο και πιο συχνή», δήλωσε ο Μάρκους.

Η παράγοντας «παχυσαρκία»

Η επιδημία της παχυσαρκίας συμβάλλει επίσης στην αύξηση των ποσοστών, μαζί με άλλους παράγοντες κινδύνου, όπως η υψηλή αρτηριακή πίεση, ο διαβήτης, η χρόνια νεφρική νόσος, το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ.

Επιπλέον κίνδυνοι για την υγεία

Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 202.000 ενήλικες ηλικίας 37 έως 73 ετών από τη βρετανική βιοϊατρική τράπεζα δεδομένων Biobank, μεταξύ 2006 και 2010. Οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν κατά μέσο όρο για 10 χρόνια. Οι συμμετέχοντες που κατανάλωναν περισσότερα ροφήματα με τεχνητά γλυκαντικά έτειναν να είναι νέες γυναίκες, να έχουν υψηλότερο δείκτη μάζας σώματος και υψηλότερο επιπολασμό διαβήτη τύπου 2.

Οι συμμετέχοντες που κατανάλωναν περισσότερα σακχαχαρούχα ροφήματα ήταν πιθανότερο να είναι νέοι άνδρες, να έχουν υψηλότερο δείκτη μάζας σώματος, υψηλότερο επιπολασμό καρδιακών παθήσεων και χαμηλότερο κοινωνικοοικονομικό επίπεδο.

Το κάπνισμα επίσης επηρέασε τον κίνδυνο, καθώς οι καπνιστές που έπιναν περισσότερα από δύο λίτρα σακχαρούχων ροφημάτων την εβδομάδα είχαν 31% υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης μαρμαρυγής, ενώ δεν παρατηρήθηκε σημαντική αύξηση του κινδύνου για τους πρώην καπνιστές ή τα άτομα που δεν είχαν καπνίσει ποτέ.

Χωρίς οριστικά συμπεράσματα

«Τα ευρήματα της μελέτης μας δεν μπορούν να καταλήξουν οριστικά στο συμπέρασμα ότι το ένα ρόφημα ενέχει μεγαλύτερο κίνδυνο για την υγεία από ένα άλλο, λόγω της πολυπλοκότητας της διατροφής μας και επειδή ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να πίνουν περισσότερα από ένα είδη ροφημάτων», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης Δρ.Νίντζιαν Γουανγκ, καθηγητής στο Ένατο Λαϊκό Νοσοκομείο της Σαγκάης και στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Shanghai Jiao Tong στη Σαγκάη της Κίνας.

«Ωστόσο, με βάση αυτά τα ευρήματα, συνιστούμε στους ανθρώπους να μειώσουν ή ακόμη και να αποφύγουν τα ροφήματα με τεχνητά γλυκαντικά όποτε είναι δυνατόν», δήλωσε ο Γουανγκ. «Μην θεωρείτε δεδομένο ότι τα ροφήματα με χαμηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη και λίγες θερμίδες είναι πιο υγιεινά, μπορεί να ενέχουν πιθανούς κινδύνους για την υγεία», πρόσθεσε.

«Είναι ένα ερώτημα που θέτουν όλοι. Οι ασθενείς μου, οι φίλοι και οι συγγενείς μου. Και εμείς οι ειδικοί τους παραπέμπουμε στις εθνικές συστάσεις εμβολιασμού, παρότι το συγκεκριμένο ερώτημα γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο να απαντηθεί όσο περνά ο καιρός» ανέφερε σε δελτίο Τύπου ο δρ Λο.

Το νέο μοντέλο προσομοίωσης

Προσπαθώντας να βρουν ο ίδιος και οι συνεργάτες του μια επιστημονικώς τεκμηριωμένη απάντηση κατέφυγαν στα υπολογιστικά μοντέλα. Ανέπτυξαν ένα μοντέλο προσομοίωσης με βάση τα δεδομένα επιτήρησης της COVID-19 καθώς και της αποτελεσματικότητας του εμβολιασμού τα οποία συλλέγουν τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) των ΗΠΑ. Το μοντέλο αλλά και τα ευρήματα που προέκυψαν από τη χρήση του δημοσιεύονται στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications.

Τουλάχιστον μια φορά ετησίως για τους άνω των 65

Με βάση λοιπόν τα αποτελέσματα, τα άτομα άνω των 65 ετών ή όσα έχουν για διαφορετικούς λόγους αποδυναμωμένο ανοσοποιητικό σύστημα χρειάζονται πιο συχνά ενισχυτικές δόσεις – τουλάχιστον μια φορά τον χρόνο – ώστε να προστατεύονται από νοσηλεία ή θάνατο. Για τα νεότερα άτομα, το όφελος του συχνού ενισχυτικού εμβολιασμού ενάντια στη σοβαρή νόσηση είναι μικρότερο.

«Γνωρίζουμε ότι η προστασία από τον εμβολιασμό μειώνεται με την πάροδο του χρόνου»

Οι ερευνητές ελπίζουν ότι το μοντέλο που ανέπτυξαν θα βοηθήσει τόσο το κάθε άτομο να γνωρίζει πότε θα πρέπει να κάνει ενισχυτική δόση του εμβολίου για την COVID-19 αλλά και τους αρμοδίους που χαράσσουν την πολιτική δημόσιας υγείας. «Βρισκόμαστε πλέον στο τέταρτο έτος της πανδημίας και στρεφόμαστε σε πιο μακροπρόθεσμες στρατηγικές περιορισμού της» σημείωσε η ειδικός στην επεξεργασία δεδομένων του Πανεπιστημίου Στάνφορντ Χέιλι Παρκ, που ήταν κύρια συγγραφέας της νέας μελέτης και προσέθεσε: «Γνωρίζουμε ότι η προστασία από τον εμβολιασμό μειώνεται με την πάροδο του χρόνου και επίσης γνωρίζουμε πως ο κίνδυνος σοβαρής νόσησης είναι πολύ ετερογενής στον πληθυσμό. Ετσι είναι επόμενο να διερωτόμαστε πότε είναι η κατάλληλη στιγμή για επαναληπτικό εμβολιασμό».

Κάνοντας μικρο-προσομοίωση

Το νέο μοντέλο κάνει την αποκαλούμενη μικρο-προσομοίωση στην οποία προσομοιώνεται ένας μεγάλος πληθυσμός αλλά τα αποτελέσματα έχουν ισχύ σε ατομικό επίπεδο, εξήγησε η δρ Παρκ. Η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε τα εβδομαδιαία δεδομένα επιτήρησης των CDC από τον Σεπτέμβριο του 2022 οπότε κατέστη διαθέσιμο για πρώτη φορά στις ΗΠΑ το δισθενές ενισχυτικό εμβόλιο και το μοντέλο της προέβλεψε πόσες σοβαρές λοιμώξεις που καταλήγουν σε νοσηλεία ή θάνατο θα παρουσιάζονταν σε διαφορετικές ηλικιακές ομάδες σε διάστημα δύο ετών. Οι υπολογισμοί βασίστηκαν σε διαφορετικά σενάρια: λήψη μόνο μιας ενισχυτικής δόσης, λήψη ενισχυτικής δόσης μια φορά ετησίως ή ενισχυτικής δόσης κάθε εξάμηνο.

Εμβόλιο δύο φορές τον χρόνο για τους άνω των 75

Οπως προέκυψε, για τα άτομα άνω των 75 ετών η λήψη ενισχυτικού εμβολίου μια φορά τον χρόνο μείωνε τις σοβαρές λοιμώξεις από περίπου 1.400 ανά 100.000 άτομα σε περίπου 1.200 ανά 100.000 άτομα κατ’έτος. Αν όμως τα άτομα αυτής της ηλικιακής ομάδας έκαναν ενισχυτικό εμβόλιο δύο φορές τον χρόνο, οι σοβαρές λοιμώξεις μειώνονταν σε περίπου 1.000 ανά 100.000 άτομα. Τα αποτελέσματα ήταν παρόμοια για τα άτομα με μέτρια ως σοβαρή εξασθένηση του ανοσοποιητικού συστήματος ενώ στα άτομα ηλικίας 65 ως 74 ετών η μείωση των σοβαρών λοιμώξεων ήταν περίπου η μισή.

Μικρό το όφελος του ετήσιου εμβολιασμού για τους νεότερους

Πάντως για τα νεότερα υγιή άτομα, η μείωση των σοβαρών λοιμώξεων ήταν πολύ μικρότερη: ο ετήσιος ενισχυτικός εμβολιασμός ή ο ενισχυτικός εμβολιασμός δύο φορές τον χρόνο φάνηκε να μειώνει τις σοβαρές λοιμώξεις στα άτομα ηλικίας 18 ως 49 ετών κατά μόλις 14 ως 26 περιπτώσεις ανά 100.000 άτομα.

Πλήθος παραμέτρων

«Στη συγκεκριμένη μελέτη επικεντρωθήκαμε στη μείωση των σοβαρών λοιμώξεων που οδηγούν στο νοσοκομείο. Ωστόσο υπάρχουν πολλές άλλες παράμετροι που επηρεάζουν την απόφαση για εμβολιασμό» σημείωσε ο καθηγητής Λο.

Οφελος για όλους από τα «πραγματικά» επικαιροποιημένα εμβόλια

Οι ερευνητές έλαβαν υπόψη πώς οι νέες παραλλαγές του ιού SARS-CoV-2 καθώς και η μετάδοσή του επιδρούν στην απόφαση για τη λήψη ενισχυτικής δόσης. Εξέτασαν συγκεκριμένα την επίδραση των νέων παραλλαγών σε ό,τι αφορά τη διαφυγή τους από το ανοσοποιητικό σύστημα και ανακάλυψαν ότι το όφελος από την πιο συχνή λήψη ενισχυτικών δόσεων ήταν μεγαλύτερο για όλες τις ηλικιακές ομάδες αν τα επικαιροποιημένα εμβόλια περιείχαν παραλλαγές του ιού που ήταν κατά το δυνατόν «συγγενείς» με τις πιο πρόσφατες που κυκλοφορούσαν στον πληθυσμό.

Μείωση των ήπιων λοιμώξεων σε όλες τις ηλικιακές ομάδες

Επιπροσθέτως η ερευνητική ομάδα εξέτασε την επίδραση του ενισχυτικού εμβολιασμού στη μετάδοση του ιού και είδε ότι ο πιο συχνός εμβολιασμός για όλες τις ηλικιακές ομάδες οδηγούσε σε μικρότερη συνολική μετάδοση, γεγονός που είχε επιπρόσθετο όφελος για τις ομάδες «υψηλού κινδύνου».

Οι ερευνητές σημείωσαν επίσης ότι ο συχνός ενισχυτικός εμβολιασμός φάνηκε να μειώνει και τις ήπιες λοιμώξεις σε όλες τις ηλικιακές ομάδες.

«Ασπίδα» η προηγούμενη νόσηση

Οι επιστήμονες περιέλαβαν επίσης στο μοντέλο τους την προηγούμενη νόσηση με COVID-19 και είδαν ότι υπήρχε μικρότερο όφελος από τον συχνό εμβολιασμό ενάντια στη σοβαρή νόσηση στα άτομα που είχαν στο παρελθόν νοσήσει σε σύγκριση με όσα δεν είχαν νοσήσει ποτέ με SARS-CoV-2.

Οι μεταβλητές που δεν ελήφθησαν υπόψη

Πάντως υπήρχαν και μεταβλητές που δεν περιελήφθησαν στη μελέτη: για παράδειγμα η πιθανότητα λοίμωξης για την κάθε ομάδα θεωρήθηκε ότι ήταν η ίδια σε μάκρος χρόνου, παρότι ο κίνδυνος λοίμωξης διαφέρει στην πραγματική ζωή. Επίσης τα άτομα με προβλήματα στο ανοσοποιητικό σύστημα χωρίστηκαν μόνο σε δύο ομάδες αν και ο συγκεκριμένος πληθυσμός είναι πολύ πιο ετερογενής ενώ επίσης το μοντέλο δεν έλαβε υπόψη του τον δισταγμό για εμβολιασμό ή τους κινδύνους για εμφάνιση long COVID.

Επικαιροποίηση (και) του μοντέλου

O δρ Λο και οι συνεργάτες του (συμμετείχαν επίσης ερευνητές από τη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Γέιλ, από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Φρανσίσκο και από το υπουργείο Δημόσιας Υγείας της Καλιφόρνιας) σκοπεύουν να επικαιροποιούν το μοντέλο τους με νέα δεδομένα όταν αυτά καθίστανται διαθέσιμα με την ελπίδα να ρίξουν περισσότερο φως στο δύσκολο ερώτημα σχετικά με τον ενισχυτικό εμβολιασμό. «Στην επιστήμη υπάρχουν κάποια ερωτήματα τα οποία όσο περνά ο καιρός είναι πιο εύκολο να απαντηθούν και κάποια άλλα που όσο περνά ο καιρός γίνεται πιο δύσκολο να λάβουν απάντηση. Το συγκεκριμένο ερώτημα ανήκει στη δεύτερη κατηγορία» κατέληξε ο καθηγητής.

Το CEBR αναμένει ότι το παγκόσμιο Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν θα αυξηθεί από τη συνεχιζόμενη ανάκαμψη από την πανδημία, ενώ υποστηρίζει ότι ακόμα και εάν οι πληθωριστικές πιέσεις επιμείνουν, δημιουργώντας δυσκολίες, οι κυβερνήσεις δεν θα αφήσουν τις οικονομίες να οδηγηθούν ξανά σε ύφεση.

«Το κυρίαρχο ζήτημα για τη δεκαετία του 2020 είναι το πώς οι παγκόσμιες οικονομίες αντιμετωπίζουν τον πληθωρισμό», δήλωσε ο Ντάγκλας ΜακΓουίλιαμς, αντιπρόεδρος του CEBR. «Ελπίζουμε ότι με σχετικά μέτρια προσαρμοστικά μέτρα θα τεθεί υπό έλεγχο ο μεταβατικός πληθωρισμός. Εάν όχι, τότε ο κόσμος θα χρειαστεί να προετοιμαστεί για ύφεση το 2023 ή το 2024».

Επιπλέον το Βρετανικό Κέντρο Οικονομικών και Επιχειρηματικών ερευνών προέβλεψε ότι:

• Η Κίνα θα ξεπεράσει τις ΗΠΑ το 2030, δύο χρόνια αργότερα από ό,τι προβλεπόταν πριν από ένα χρόνο
• Η Ινδία θα ανακτήσει την έκτη θέση από τη Γαλλία το επόμενο έτος και θα γίνει η τρίτη μεγαλύτερη οικονομία το 2031
• Το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκεται σε καλό δρόμο ώστε παρά το Brexit να ξεπεράσει κατά 16% την οικονομία της Γαλλίας το 2036
• Η Γερμανία θα ξεπεράσει την ιαπωνική οικονομία το 2033
• Η κλιματική αλλαγή θα μειώσει τις καταναλωτικές δαπάνες κατά 2 τρισεκατομμύρια δολάρια το χρόνο κατά μέσο όρο έως το 2036