Ήδη έχει ενεργοποιηθεί η ψηφιακή πλατφόρμα υποβολής αιτήσεων, δίνοντας τη δυνατότητα στους μελισσοκόμους να συμμετάσχουν σε τέσσερις βασικές δράσεις. Οι παρεμβάσεις αυτές αφορούν τόσο τον εκσυγχρονισμό του εξοπλισμού όσο και τη βελτίωση της παραγωγής και της εμπορικής προβολής των προϊόντων της κυψέλης.

• Η κατάθεση των δικαιολογητικών μπορεί να γίνει ηλεκτρονικά στην ειδική ψηφιακή εφαρμογή μέσω gov.gr

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αντικατάσταση κυψελών και στην προμήθεια κινητών βάσεων, διευκολύνοντας τις μετακινήσεις των μελισσοσμηνών, ενώ παράλληλα προβλέπεται οικονομική ενίσχυση για τη νομαδική μελισσοκομία.

Οι μελισσοκομικές δράσεις του ΣΣ ΚΑΠ

Η υποβολή των αιτήσεων (στα πλαίσια του Καν (ΕΕ) 2021/2115/ Έτος Ενίσχυσης 2026) αφορά τις παρακάτω δράσεις στον τομέα της μελισσοκομίας:

1. «Εξοπλισμός για την διευκόλυνση των μετακινήσεων» (αντικατάσταση κυψελών προμήθεια μεμονωμένων κινητών βάσεων κυψελών), για ενεργούς μελισσοκόμους με τουλάχιστον 20 κατεχόμενες κυψέλες και καταληκτική ημερομηνία υποβολής αίτησης την 29/5/2026, με όλα τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και για προμήθεια Κυψελών αντικατάστασης σε ποσοστό 10% επί των κατεχομένων και μέχρι 30 ευρώ για κάθε κυψέλη.

2. «Οικονομική στήριξη της νομαδικής μελισσοκομίας» (για μετακινήσεις κυψελών), οπού η υποβολή των αιτήσεων και των απαραίτητων παραστατικών γίνεται μέχρι 30-052026. Αφορά ενεργούς μελισσοκόμους με τουλάχιστον 110 κατεχόμενες κυψέλες.

3. «Αναλύσεις μελιού και λοιπών προϊόντων κυψέλης», οπού η υποβολή των αιτήσεων και των απαραίτητων παραστατικών γίνεται μέχρι 31-07-2026.

4. «Προώθηση του μελιού και των άλλων προϊόντων της κυψέλης και προβολή του κλάδου της μελισσοκομίας – ενίσχυση της καινοτομίας», οπού η υποβολή των αιτήσεων και των απαραίτητων παραστατικών γίνεται μέχρι 31-07-2026.

Η υποβολή των αιτήσεων

Η κατάθεση των δικαιολογητικών μπορεί να γίνει ηλεκτρονικά στην ειδική ψηφιακή εφαρμογή μέσω gov.gr. Η διαδρομή που ακολουθείται είναι η εξής: Γεωργία και Κτηνοτροφία→ Μελισσοκομία→ Συμμετοχή σε προγράμματα ενισχύσεων μελισσοκομίας.

Επίσης, οι μελισσοκόμοι μπορούν να υποβάλουν την ψηφιακή αίτηση και τα απαραίτητα παραστατικά και δικαιολογητικά μόνοι τους ή μέσω του Κέντρου Μελισσοκομίας.

Για την ψηφιακή υποβολή της αίτησης συμμετοχής στις Δράσεις «Εξορθολογισμού της εποχιακής μετακίνησης μελισσοσμηνών» (Μετακίνηση Κυψελών / Αντικατάσταση Κυψελών) και των απαραίτητων δικαιολογητικών, οι δυνητικοί δικαιούχοι μπορούν να απευθυνθούν στα κατά τόπους Κέντρα Μελισσοκομίας.

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται σταθερά στις κορυφαίες χώρες της Ευρώπης τόσο ως προς την παραγωγή όσο και ως προς τον αριθμό των επαγγελματιών του κλάδου.

Περισσότεροι από 20.000 μελισσοκόμοι, με συνολικό δυναμικό 2,2 εκατομμυρίων κυψελών, εκτιμάται ότι παράγουν ετησίως 15.000 έως 20.000 τόνους μελιού. Η χώρα μας, μάλιστα, διαθέτει τις περισσότερες κυψέλες ανά κάτοικο στην Ευρώπη, επιβεβαιώνοντας τη βαθιά παράδοση και τη δυναμική του ελληνικού μελισσοκομικού τομέα.

«Η μελισσοκομία έχει έντονο κοινωνικό και οικονομικό αποτύπωμα, ειδικά σε ορεινές, νησιωτικές και μειονεκτικές περιοχές», ανέφερε ο γενικός γραμματέας Αγροτικής Πολιτικής, Σπύρος Πρωτοψάλτης, τονίζοντας ότι «το ελληνικό μέλι – από το πευκόμελο και το θυμαρίσιο μέχρι τα μονοανθικά και τα ιδιαίτερα τοπικά προϊόντα – έχει κερδίσει τη θέση του στις αγορές, αλλά κυρίως στην καθημερινή διατροφή των Ελλήνων».

Ο κ. Πρωτοψάλτης σημειώνει ότι τα τελευταία χρόνια η Πολιτεία και το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων προσπαθούν να στηρίξουν τον κλάδο με τρόπο ουσιαστικό, όχι απλώς τυπικό. Στο νέο πλαίσιο της ΚΑΠ, η μελισσοκομία απέκτησε το πρώτο της Τομεακό Πρόγραμμα, προϋπολογισμού 61,6 εκατ. ευρώ για την πενταετία.

Η απορρόφηση αγγίζει το 99%, κάτι που όπως λέει «αποδεικνύει ότι οι πόροι φτάνουν πραγματικά στους δικαιούχους».

Επιπλέον, το πρόγραμμα καλύπτει ένα μεγάλο φάσμα δράσεων όπως εκπαίδευση και συμβουλευτική για επαγγελματισμό και σύγχρονες πρακτικές, επιτήρηση ασθενειών, όπως το μικρό σκαθάρι της κυψέλης, ενίσχυση της νομαδικής μελισσοκομίας και του εξοπλισμού, αναλύσεις ποιότητας σε διαπιστευμένα εργαστήρια, εφαρμοσμένη έρευνα σε συνεργασία με επιστήμονες αλλά και προώθηση και μάρκετινγκ του ελληνικού μελιού στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

«Παράλληλα, ειδικά για τα μικρά νησιά του Αιγαίου υπάρχουν πρόσθετες ενισχύσεις, αναγνωρίζοντας ότι η μελισσοκομία είναι συχνά “στήριγμα” για μικρές νησιωτικές κοινωνίες», λέει ο κ. Πρωτοψάλτης.

Το επόμενο βήμα του μελισσοκομικού κλάδου είναι η μετάβαση στην ψηφιακή εποχή. Το Εθνικό Ηλεκτρονικό Μελισσοκομικό Μητρώο και η Ατομική Ψηφιακή Ταυτότητα δίνουν για πρώτη φορά μια καθαρή εικόνα για το ποιοι είναι οι μελισσοκόμοι και πόσες κυψέλες υπάρχουν.

«Πάνω σε αυτό το υπόβαθρο αναπτύσσεται το “e-honey”, μια πλατφόρμα που θα επιτρέπει ιχνηλασιμότητα σε όλη την αλυσίδα παραγωγής και διακίνησης μελιού, θα ενισχύει τον έλεγχο στις εισαγωγές και θα προστατεύει τον καταναλωτή από φαινόμενα νοθείας. Ήδη, σε συνεργασία με το υπουργείο Ανάπτυξης, γίνονται αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο ώστε τα νέα εργαλεία να λειτουργήσουν στην πράξη», επισημαίνει ο κ. Πρωτοψάλτης.

Πιο αναλυτικά, στη βιολογική κτηνοτροφία και μελισσοκομία του 2024 καταβλήθηκαν 23,63 εκατ. ευρώ σε 15.162 δικαιούχοι, ενώ στις υπόλοιπες κατηγορίες πληρωμών δόθηκαν 5,15 εκατ. ευρώ σε 147 δικαιούχους.

Όπως αναφέρει στην ανακοίνωσή του ο Οργανισμός Πληρωμών, τη Δευτέρα είχαν προηγηθεί οι πληρωμές για το Μέτρο 23 (157,47 εκατ. ευρώ σε 131.444 δικαιούχους) και για τις Αυτόχθονες φυλές 2024 (18 εκατ. ευρώ σε 1.050 δικαιούχους)

Συνολικά αυτήν την εβδομάδα στους λογαριασμούς 147.803 αγροτών κατατέθηκαν 204,25 εκατ. ευρώ.

«Δεν έχουν καν συμπληρωθεί 10 χρόνια από τότε που καθιερώθηκε η Παγκόσμια Ημέρα Μέλισσας, το 2017. Αντίστοιχα, δεν έχουν συμπληρωθεί ούτε 20 χρόνια από τότε που χτύπησε παγκόσμια ο συναγερμός για τις μεγάλες κι αυξανόμενες απώλειες μελισσών (2006). Καθώς δεν έχουν παρθεί επαρκή μέτρα για να προστατέψουμε τους επικονιαστές και τη βιοποικιλότητα  ή να φρενάρουμε έστω την κλιματική αλλαγή, πιο σημαντικό ίσως είναι να αναρωτηθούμε πόσες γιορτές της μέλισσας θα ζήσουμε ακόμα σε έναν πλανήτη σαν αυτό που κληρονομήσαμε από τους γονείς μας κι οφείλουμε να τον αφήσουμε καλύτερο από ότι τον βρήκαμε στα παιδιά μας!», επισημαίνουν οι μελισσοκόμοι.

Πέρσι, στη χώρα μας, καήκαν πάνω από 1.000.000 στρέμματα δάσους και πλημμύρισαν πάνω από 700.000, ενώ η Κρήτη πλήττεται για τρίτη συνεχόμενη χρονιά από ξηρασία. «Η κλιματική αλλαγή είναι εδώ κι ως μελισσοκόμοι το φωνάζουμε εδώ και μια δεκαετία. Ωστόσο, αντί για μέτρα προστασίας του δασικού μας πλούτου και αντιπλημμυρικά έργα, η μελισσοκομία που θρηνεί δεκάδες χιλιάδες μελίσσια καμένα και πνιγμένα, υφίσταται διωγμό. Οι αυθαίρετες απαγορεύσεις εισόδου στα δάση από ορισμένα δασαρχεία και η επίσημη κρατική πολιτική πυροπροστασίας μας αντιμετωπίζουν ως υποψήφιους εμπρηστές ενώ εμείς κι οι μέλισσές μας ζούμε από τα δάση κι έχουμε -όχι απλά συμφέρον- αλλά ζωτική ανάγκη να τα προστατέψουμε!», επισημαίνει η ΟΜΣΕ.

Πλήγμα για τη μελισσοκομία

Η μελισσοκομία πλήττεται σήμερα και στην Ελλάδα και στην Ευρώπη από πολλές πλευρές. Όπως επισημαίνουν οι μελισσοκόμοι, οι απώλειες μελισσιών αυξάνουν και η παραγωγή μελιού μειώνεται. Το κόστος παραγωγής εκτινάσσεται ενώ οι πωλήσεις κάνουν βουτιά. Μέχρι τώρα οι αριθμοί έδειχναν αύξηση των μελισσιών στην Ελλάδα και την Ευρώπη, μιας και οι μελισσοκόμοι αναπλήρωναν τις απώλειες και πολλαπλασίαζαν τα μελίσσια τους (με δικά τους έξοδα!) για να αντιμετωπίσουν τη χαμηλή παραγωγικότητα και να βγάλουν το μέλι που θα τους επέτρεπε να ζήσουν αξιοπρεπώς.

«Πλέον, η κλιματική αλλαγή και το κόστος παραγωγής από τη μια και οι ελληνοποιήσεις εισαγόμενων «μελιών» από την άλλη, που μειώνουν τη ζήτηση και τις τιμές του ελληνικού μελιού, οδηγούν πολλούς συνάδελφους να βρουν άλλο επάγγελμα», σημειώνεται, προσθέτοντας ότι «μαζί με το μελισσοκόμο που αποχωρεί χάνονται και τα εκατομμύρια μέλισσες που φρόντιζε και παρείχαν την ανεκτίμητη υπηρεσία της επικονίασης σε καλλιέργειες και περιβάλλον. Τι θα κληροδοτήσουμε στα παιδιά μας;».

Πώς οι νέοι θα έρθουν κοντά στη μέλισσα

Για τη φετινή Παγκόσμια Ημέρα Μέλισσας 2024, η Διεθνής Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) του OHE, έχει ακριβώς αυτό σαν θέμα, το πως οι νέοι άνθρωποι  θα έρθουν κοντά στη μέλισσα (Bee engaged with Youth), μέσα από τη συμμετοχή των νέων στη μελισσοκομία και τις προσπάθειες διατήρησης των επικονιαστών.

Η φετινή εκστρατεία στοχεύει να ευαισθητοποιήσει τους νέους, αλλά και όλους όσοι   ενδιαφέρονται, σχετικά με τον ουσιαστικό ρόλο των μελισσών και άλλων επικονιαστών στη γεωργία (75%των καλλιεργειών επικονιάζονται από μέλισσες), την οικολογική ισορροπία και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας (90% των άγριων ανθοφόρων φυτών χρειάζονται τις μέλισσες ή άλλους επικονιαστές). «Στηρίζουμε ολόψυχα την εκστρατεία αυτή του FAO, που, προφανώς, δεν θα ολοκληρωθεί σε μια μέρα!», σημειώνεται.

Η γνωριμία των παιδιών με τη μέλισσα, όπως αναφέρουν οι μελισσοκόμοι, περνούσε πάντα μέσα από δύο πράγματα στη χώρα μας: το μέλι και την παράδοση. «Το μέλι υπήρχε πάντα στο σπίτι του Έλληνα κι όχι μόνο τα Χριστούγεννα κι όλα τα παιδιά μάθαιναν ότι εκτός από νόστιμο είναι και ωφέλιμο! Η λαϊκή παράδοση τιμούσε τη μέλισσα όπως και η Ορθόδοξη Χριστιανική Πίστη», σημειώνουν.

Από το σεβασμό και την αγάπη για τη μέλισσα (και το μέλι!) ως παιδιά, δεν ήταν δύσκολο να περάσουν οι νέοι στο ενδιαφέρον και την αγάπη για τη μελισσοκομία. Και σήμερα συμβαίνει αυτό, όμως, όσο απειλείται η βιωσιμότητα του μελισσοκομικού επαγγέλματος, δεν θα μπορεί να αποτελέσει πόλο έλξης για νέους.

Κάθε χρόνο νέες απειλές

Η Ομοσπονδία αγωνίζεται από την ίδρυσή της για την πρόοδο και την ευμάρεια της μελισσοκομίας και των μελισσοκόμων και αυτονόητα για την υγεία και την ευδοκίμηση της μέλισσας. «Πριν λιγότερο από 20 χρόνια δεν διανοούμασταν ότι έπρεπε να αγωνιστούμε για να σώσουμε τη μέλισσα, όλες τις μέλισσες, εκτρεφόμενες και μη! Το κάναμε όμως. Αντιμετωπίσαμε τα νεονικοτινοειδή φυτοφάρμακα και τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ακόμα και τις στρεβλώσεις της ευρωπαϊκής και εθνικής νομοθεσίας, σημειώσαμε νίκες σε πολλά μέτωπα αλλά είχαμε και ήττες. Και κάθε χρόνο εμφανίζονται νέες απειλές», σημειώνεται.

Οι μελισσοκόμοι καλούν και φέτος τους νέους να ενδιαφερθούν να μάθουν περισσότερα και για την κλιματική αλλαγή και για τη σημασία της μέλισσας και των άλλων επικονιαστών και να συμμετάσχουν στις δράσεις που θα οργανώσει η Ομοσπονδία.

Μπορούμε όλοι, όπως επισημαίνει ο FAO στην ανακοίνωσή του, να εμπνεύσουμε τη νέα γενιά να ηγηθεί στον αγώνα για την προστασία του περιβάλλοντος και των επικονιαστών. Μπορούμε όλοι να συμμετάσχουμε: οι νέοι στα χρόνια και οι νέοι στην καρδιά. Μπορούμε να βοηθήσουμε ακόμη και τρώγοντας δυο κουταλιές του γλυκού από το θαυμάσιο ελληνικό μέλι καθημερινά. Είναι γευστικά μοναδικό, εξαιρετικά ωφέλιμο για την υγεία και καταναλώνοντάς το στηρίζετε τον έλληνα μελισσοκόμο και τις μέλισσές του.

Ας είναι κάθε χρόνο η 20η του Μάη γιορτή κι όλον τον άλλον χρόνο να αγωνιζόμαστε για να ζήσουμε καλύτερα, σε έναν καλύτερο κόσμο. Ζωή χωρίς τις μέλισσες δεν υπάρχει, τουλάχιστον ζωή όπως την ξέρουμε σήμερα. Ας μην το θυμόμαστε αυτό μόνο στις 20 του Μάη!».