Σχεδόν τέσσερις δεκαετίες μετά τη διακοπή λειτουργίας του τελευταίου πυρηνικού αντιδραστήρα στην Ιταλία —και περίπου δεκαπέντε χρόνια μετά την αποτυχημένη προσπάθεια ανατροπής αυτής της πολιτικής— το επιτελείο της πρωθυπουργού εξετάζει εκ νέου την προοπτική επανεκκίνησης της πυρηνικής παραγωγής. Όπως αναφέρουν πηγές με γνώση των συζητήσεων στο πρακτορείο Bloomberg, πραγματοποιούνται επαφές με ειδικούς και τεχνικές διαβουλεύσεις για το πώς θα μπορούσε να γίνει η επιστροφή της ατομικής ενέργειας.

Σύμφωνα με το Bloomberg, Ιταλοί αξιωματούχοι έχουν ταξιδέψει στον Καναδά προκειμένου να εξετάσουν σύγχρονα τεχνολογικά μοντέλα, ενώ έχουν επίσης πραγματοποιήσει επαφές με Γάλλους αξιωματούχους για να ενημερωθούν για την εμπειρία της χώρας τους στον πυρηνικό τομέα. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι στο εσωτερικό της κυβέρνησης έχουν συζητηθεί και λύσεις που προέρχονται από τη Νότια Κορέα και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Για τη Μελόνι, η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί βασικό στοιχείο της πολιτικής της δέσμευσης να στηρίξει τις επιχειρήσεις που πλήττονται από τις ιδιαίτερα υψηλές τιμές ενέργειας στην Ιταλία, οι οποίες συγκαταλέγονται στις υψηλότερες στην Ευρώπη. Η ίδια έχει επανειλημμένα τονίσει ότι η πυρηνική ενέργεια θα μπορούσε να αποτελέσει μέρος μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής λύσης, συνδέοντας σε κάποιο βαθμό και την πολιτική της αξιοπιστία με την επιτυχία αυτής της προσπάθειας.

Ο υπουργός Ενέργειας της χώρας, Τζιλμπέρτο Πικέτο Φρατίν, δήλωσε την Τρίτη ότι η Ιταλία θα πρέπει να επανεκκινήσει το πυρηνικό της πρόγραμμα «το συντομότερο δυνατό», υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι οι εγκαταστάσεις θα πρέπει να πληρούν αυστηρά πρότυπα ασφάλειας και να είναι ταυτόχρονα οικονομικά βιώσιμες.

Παράλληλα, αξιωματούχοι της κυβέρνησης αναγνωρίζουν ότι το εγχείρημα είναι ιδιαίτερα σύνθετο. Για να πειστεί μια κοινωνία που σε δύο δημοψηφίσματα ψήφισε συντριπτικά υπέρ της απαγόρευσης της πυρηνικής ενέργειας απαιτούνται προσεκτικοί πολιτικοί χειρισμοί και κατάλληλος χρονισμός. Η προοπτική των επόμενων εθνικών εκλογών καθιστά το εγχείρημα ακόμη πιο περίπλοκο.

Επιπλέον, μεγάλα πυρηνικά έργα συχνά εξελίσσονται σε ιδιαίτερα δαπανηρές επενδύσεις με σημαντικές καθυστερήσεις, όπως έχουν δείξει παραδείγματα σε χώρες όπως η Γαλλία ή το Ηνωμένο Βασίλειο. Ακόμη κι αν τα σχέδια υλοποιηθούν ομαλά, υπάρχει το ενδεχόμενο η ιταλική πυρηνική ενέργεια να τεθεί σε λειτουργία σε μια περίοδο όπου η αγορά ενέργειας θα στρέφεται ολοένα και περισσότερο προς πιο «πράσινες» τεχνολογίες με χαμηλότερους κινδύνους.

Η Ιταλία εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές φυσικού αερίου, γεγονός που την καθιστά περισσότερο εκτεθειμένη από πολλές άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες στις μεταβολές των διεθνών τιμών.

Αυτό έγινε ιδιαίτερα εμφανές το 2022, όταν η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία προκάλεσε εκρηκτική άνοδο στις τιμές του φυσικού αερίου, επιβαρύνοντας την ήδη εύθραυστη οικονομική ανάπτυξη της χώρας. Έκτοτε η Ιταλία επιδιώκει να διαφοροποιήσει το ενεργειακό της μείγμα.

Η πρόσφατη ένταση στο Ιράν, που έχει περιορίσει τις ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου και έχει προκαλέσει άνοδο των ενεργειακών τιμών, αυξάνει περαιτέρω την πίεση για άμεσες αποφάσεις, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.

Η χώρα έχει ήδη κάνει κάποια αρχικά βήματα προς την επαναφορά της πυρηνικής ενέργειας.

Πέρυσι, το ιταλικό υπουργικό συμβούλιο ενέκρινε νέο θεσμικό πλαίσιο που ανοίγει τον δρόμο για την επιστροφή της πυρηνικής τεχνολογίας, θέτοντας ως στόχο την κατάρτιση ενός ολοκληρωμένου εθνικού στρατηγικού σχεδίου έως το 2027. Η πρωτοβουλία αυτή αποτέλεσε το πρώτο ουσιαστικό βήμα προς την άρση της απαγόρευσης που ισχύει από το 1987, η οποία λίγο έλειψε να καταργηθεί το 2011 πριν το πυρηνικό ατύχημα στη Φουκουσίμα αλλάξει το πολιτικό κλίμα.

Ταυτόχρονα, οι αρμόδιες αρχές αξιολογούν ποια τεχνολογία θα μπορούσε να υιοθετήσει η Ιταλία. Το ενδιαφέρον στρέφεται τόσο σε μεγάλους πυρηνικούς σταθμούς όσο και στους λεγόμενους μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες (SMRs), μια νέα γενιά αντιδραστήρων που θεωρητικά μπορεί να κατασκευαστεί ταχύτερα και με χαμηλότερο κόστος.

Οι υποστηρικτές της τεχνολογίας εκτιμούν ότι οι μικροί αντιδραστήρες θα μπορούσαν να συμβάλουν στη σταδιακή αντικατάσταση των ορυκτών καυσίμων και να υποστηρίξουν ενεργοβόρες δραστηριότητες, όπως εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης ή μεγάλα κέντρα δεδομένων.

Ορισμένοι αναλυτές θεωρούν ότι οι πυρηνικές τεχνολογίες της Γαλλίας θα μπορούσαν να συνεργαστούν αποτελεσματικά με τις ιταλικές εταιρείες που ήδη δραστηριοποιούνται στον ενεργειακό κλάδο. Μια ακόμη πιθανή επιλογή είναι η αμερικανική εταιρεία Westinghouse Electric Company, ιδιαίτερα εάν η Ιταλία επιδιώξει να ενισχύσει τις σχέσεις της με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.

Παράλληλα εξετάζεται και η συνεργασία με τη νοτιοκορεατική Korea Hydro & Nuclear Power, η οποία συμμετέχει ήδη στην κατασκευή νέων πυρηνικών αντιδραστήρων στην Τσεχία, καθώς και με καναδικούς φορείς που πρωτοπορούν στην ανάπτυξη μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων.

Η ιταλική πρωτοβουλία εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση επαναξιολόγησης της πυρηνικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το 2025 η ιταλική κυβέρνηση κατέγραψε έλλειμμα 3,1% του ΑΕΠ, που αφενός είναι χαμηλότερο από το 3,4% που ανακοίνωσε το 2024, αφετέρου ελαφρώς υψηλότερο σε σύγκριση με το όριο του 3% που θέτει η ΕΕ.

Οι στόχοι της Μελόνι για το μέλλον και προετοιμασία για τις εκλογές

Ένα έλλειμμα της τάξης 3%, όπως είχε προβλέψει η Ρώμη, θα μπορούσε να είχε ανοίξει τον δρόμο για έξοδο από τη Διαδικασία Υπερβολικού Ελλείμματος της ΕΕ αργότερα φέτος, ένα χρόνο νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα, αίροντας ορισμένους περιορισμούς στις δαπάνες καθώς η κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι προετοιμάζεται για τις εκλογές του 2027.

Την περασμένη εβδομάδα η πρωθυπουργός της Ιταλίας είχε δηλώσει πως ανέμενε «έλλειμμα υπό του 3%». Για το 2026, η Ιταλία προβλέπει έλλειμμα 2,8% του ΑΕΠ.

Η τρίτη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης αναπτύχθηκε κατά 0,5% το 2025, σύμφωνα με την ISTAT, ποσοστό που αντιστοιχεί στον πιο πρόσφατο, καθοδικά αναθεωρημένο στόχο της κυβέρνησης και είναι επίσης σε γενικές γραμμές σύμφωνο με τους περισσότερους ανεξάρτητους φορείς πρόβλεψης.

Η κυβέρνηση έχει προβλέψει ανάπτυξη 0,7% φέτος, η οποία θα είναι η τέταρτη συνεχόμενη χρονιά με ανάπτυξη κάτω του 1%, παρά τη σταθερή εισροή δισεκατομμυρίων ευρώ από τα κονδύλια της ΕΕ για την ανάκαμψη μετά την πανδημία.

Το δημόσιο χρέος της Ιταλίας, αναλογικά το δεύτερο υψηλότερο στην ευρωζώνη μετά από αυτό της Ελλάδας, δεν έφτασε τον στόχο της κυβέρνησης πέρυσι, σύμφωνα με την ISTAT, διογκούμενο στο 137,1% του ΑΕΠ από 134,7% το προηγούμενο έτος.

Η κυβέρνηση είχε στοχεύσει στο 136,2% για το 2025 και έχει προβλέψει χρέος που αντιστοιχεί στο 137,4% του ΑΕΠ για φέτος.

Αναφερόμενη στο ίδιο θέμα, η Ιταλίδα πρωθυπουργό τόνισε: «Λέμε “ναι” στις συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών, αλλά χωρίς υπερβολικούς κανονισμούς. Συνδέσαμε πάντα την έγκρισή μας, με εγγυήσεις για τους αγρότες μας. Ξεκινήσαμε διάλογο με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και πετύχαμε κάποια σημαντικά αποτελέσματα, σε ό,τι αφορά την Mercosur: έναν μηχανισμό προστασίας για τα ευαίσθητα προϊόντα, ένα ταμείο αποζημιώσεων, για την κάλυψη τυχόν έλλειψης ισορροπίας στις συναλλαγές.

»Παράλληλα, πετύχαμε σημαντική ενίσχυση των φυτο-υγειονομικών ελέγχων των εισαγωγών στην Ευρώπη. Ξεκινήσαμε επίσης διαπραγμάτευση, η οποία αφορούσε τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό για την Κοινή Αγροτική Πολιτική, για την οποία υπήρξαν μεγάλη συζήτηση και αμφισβητήσεις στο παρελθόν. Πετύχαμε δέσμευση της Κομισιόν να χρησιμοποιηθούν το 2028, αντί για το 2031, άλλα 45 δισεκατομμύρια ευρώ για την γεωργία, όπως και την δέσμευση να μην αυξηθούν οι τιμές των λιπασμάτων. Υπό το φως των εγγυήσεων αυτών, που καταφέραμε να εξασφαλίσουμε στους αγρότες μας χάρη στην προσοχή που έδειξε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δώσαμε την συγκατάθεσή μας στην συμφωνία με τις χώρες της Mercosur.

»Καταφέραμε να δημιουργήσουμε μια ισορροπία ανάμεσα στα συμφέροντα των αγροτών και στην ώθηση που δόθηκε από το βιομηχανικό σύστημα και από άλλους τομείς, στους οποίους εξήγησα την συμφωνία μας και βρήκα αλληλέγγυα αντιμετώπιση. Θεωρώ ότι η ισορροπία που δημιουργήθηκε, είναι βιώσιμη. Με την ελπίδα η συμφωνία αυτή να έχει μόνο θετικές συνέπειες, σε πάρα πολλούς τομείς».

H πλειοψηφία των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης έδωσε το πράσινο φως στη συμφωνία Mercosur, μετά τη συνεδρίαση της COREPER (Επιτροπής Μόνιμων Αντιπροσώπων). Χάρη σε αυτό το βήμα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν θα μπορούσε να μεταβεί ήδη από τη Δευτέρα στην Παραγουάη για να υπογράψει τη εμπορική συμφωνία με τη Λατινική Αμερική.

«Με αυτήν τη γενική απεργία, ζητάμε την αύξηση των συντάξεων και των μισθών, να σταματήσει η συνεχής αλλαγή της συντάξιμης ηλικίας, να υιοθετηθεί μια δίκαιη, σταδιακή φορολογική μεταρρύθμιση», υπογραμμίζει, μεταξύ των άλλων, το συνδικάτο.

Κατά τη διάρκεια της ημέρας έχουν προγραμματιστεί πορείες στις μεγαλύτερες πόλεις της χώρας: από την Ρώμη μέχρι την Φλωρεντία, από το Μιλάνο μέχρι και το Μπάρι της Απουλίας. Ο μεγαλύτερος από τους τομείς που δεν συμμετέχουν στην απεργία, είναι εκείνος των αερομεταφορών.

«Η κινητοποίηση αυτή δεν έχει πολιτικό χαρακτήρα, οφείλεται στο ότι οι συνθήκες της καθημερινής ζωής των πολιτών έχουν χειροτερέψει και θεωρώ ότι η συμμετοχή θα είναι μεγάλη», δήλωσε ο γραμματέας του Cgil, Μαουρίτσιο Λαντίνι.

Οι Ιταλοί αξιωματούχοι εξετάζουν το ενδεχόμενο να ανανεώσουν το μέτρο για επιπλέον 12 μήνες, ανεβάζοντας το συνολικό ποσό των εισφορών στον προϋπολογισμό στα 3 δισ. ευρώ τα επόμενα δύο χρόνια, δήλωσαν οι πηγές. Αν και η πολιτική αυτή θα ενίσχυε τις ταμειακές ροές της κυβέρνησης και θα μείωνε τα έσοδα των τραπεζών, οι δανειστές θα μπορούσαν τελικά να διεκδικήσουν το πλήρες ποσό όταν λήξει η αναβολή.

Η Ιταλία έχει ήδη καταφύγει στο πάγωμα των λεγόμενων αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων (Deferred Tax Assets ή DTAs) για το 2025 και το 2026. Πρόκειται για πιστώσεις που προκύπτουν από προηγούμενες ζημίες, τις οποίες οι τράπεζες μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα επόμενα έτη για να μειώσουν τη φορολογική τους επιβάρυνση.

Μια προσωρινή απαγόρευση της χρήσης τους σημαίνει ότι στην αρχή πληρώνουν περισσότερους φόρους αλλά αργότερα θα μπορέσουν να μειώσουν τον φορολογικό τους «λογαριασμό».

«Πρόκειται απλώς για μία από τις πιθανές επιλογές που εξετάζονται και δεν έχουν γίνει ακόμη υπολογισμοί με συγκεκριμένα νούμερα. Πρέπει ακόμα να καθίσουμε στο τραπέζι με τις τράπεζες και να συζητήσουμε το θέμα», ανέφερε το Υπουργείο Οικονομικών στο Bloomberg.

Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε σε «κοινές προκλήσεις και κοινές ευκαιρίες», σημειώνοντας ότι «επαναπροσδιορίζουμε τις σχέσεις μας – το πλήθος των συμφωνιών που υπογράψαμε υποδηλώνουν ότι το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας – Ιταλίας πρέπει να συνεδριάζει πιο τακτικά».

Αφού υπογράμμισε την κοινή βούληση για «διεύρυνση της συνεργασίας μας», αναφέρθηκε στη σημασία που είχαν μία σειρά από συμφωνίες στις οποίες κατέληξαν οι δύο πλευρές, όπως της ηλεκτρικής διασύνδεσης μεταξύ των δύο χωρών -«φιλοδοξία να τριπλασιάσουμε τη διασύνδεση», είπε ο πρωθυπουργός-, καθώς επίσης τη συμφωνία για τους σιδηροδρόμους, που τη χαρακτήρισε «επανεκκίνηση της σχέσης μας σε αυτό τον τομέα».

«Η συμφωνία που υπεγράφη μεταξύ των υπουργείων Μεταφορών είναι πολύ σημαντική διότι η Ελλάδα καλείται να επενδύσει πάνω από 400 εκατομμύρια στο δίκτυο και η Ιταλία αντιστοίχως 360 εκατομμύρια ευρώ για να αποκτήσουμε καινούργια τρένα και αμαξοστάσια», πρόσθεσε.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε «κοινή επιτυχία» τη διαχείριση της παράνομης μετανάστευσης με την προστασία των συνόρων και τη διάλυση των δικτύων διακινητών, ενώ αναφερθείς στο ουκρανικό είπε ότι «είμαστε απολύτως ταυτισμένοι στην απόφαση να πάμε το ταχύτερο σε μία άνευ όρων εκεχειρία 30 ημερών με την υποστήριξη όλων των ευρωπαϊκών χωρών».

Κλείνοντας, είπε ότι η Μελόνι και ο ίδιος συμφωνούν απολύτως στο ότι «η συνεργασία μας με τις ΗΠΑ είναι αναγκαία και απαραίτητη» και «προσβλέπουμε στην επίτευξη μίας εμπορικής συμφωνίας αμοιβαία ωφέλιμης», καθώς επίσης «οι στρατηγικές σχέσεις με τις ΗΠΑ είναι βαθιές».

«Οι σχέσεις Ελλάδας και Ιταλίας είναι άριστες»

«Σημαντική» χαρακτήρισε τη συνάντησή της με τον Ελληνα πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, καθώς και τις εργασίες της Ολομέλειας του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας -Ιταλίας, η Ιταλίδα πρωθυπουργός, Τζόρτζια Μελόνι.

Σε κοινές δηλώσεις των δύο ηγετών μετά την πολύωρη συνάντησή τους στη Ρώμη, η κ. Μελόνι είπε: «Υιοθετήσαμε μία κοινή δήλωση που αντικατοπτρίζει τη δουλειά που κάνουμε μαζί», σημειώνοντας ότι «οι σχέσεις Ελλάδας και Ιταλίας είναι άριστες».

«Στην πλάτη μας πέφτει και το βάρος του μεταναστευτικού», τόνισε, σημειώνοντας ότι οι δύο χώρες είναι θύρες εισόδου της Ευρώπης στην παράνομη μετανάστευση. Υπογράμμισε, ότι μαζί με τον κ. Μητσοτάκη, «μεταφέραμε το κέντρο βάρους του μεταναστευτικού στην άμυνα των συνόρων και την εξωτερική διάσταση του προβλήματος».

Πρόσθεσε ότι Ελλάδα και Ιταλία «είμαστε στο πλευρό της Ουκρανίας μέχρι τέλους» και πως «περιμένουμε μία σαφή απάντηση της Μόσχας για την κατάπαυση του πυρός».

Στο τραπέζι του Συμβουλίου τέθηκαν όλες οι μεγάλες ευρωπαϊκές προκλήσεις της επόμενης περιόδου, όπως η ανταγωνιστικότητα, η άμυνα και η ασφάλεια της Ε.Ε. καθώς και το μεταναστευτικό.

Μετά τη συνάντηση πραγματοποιήθηκαν οι εργασίες της Ολομέλειας του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας – Ιταλίας, ενώ αμέσως μετά αναμένονται οι κοινές δηλώσεις των δύο ηγετών στον Τύπο.

Στο τραπέζι του Συμβουλίου τέθηκαν όλες οι μεγάλες ευρωπαϊκές προκλήσεις της επόμενης περιόδου, όπως η ανταγωνιστικότητα, η άμυνα και η ασφάλεια της Ε.Ε. καθώς και το μεταναστευτικό.

Ο πρωθυπουργός συνοδεύεται από τους υπουργούς Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη, Αμυνας Νίκο Δένδια, Προστασίας του Πολίτη Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο, Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστα Τσιάρα, Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου, Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας Γιάννη Κεφαλογιάννη, καθώς και τον αναπληρωτή υπουργό Μεταφορών Κωνσταντίνο Κυρανάκη και τον υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκο Τσάφο.

Συνάντηση Μερτς – Μητσοτάκη στο Βερολίνο

Οι διμερείς σχέσεις, η συνεργασία στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης, αλλά και θέματα διεθνούς πολιτικής θα βρεθούν στο επίκεντρο των συνομιλιών που θα έχουν αύριο στο Βερολίνο ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.

«Μεγάλη κατανόηση» θα βρει ο πρωθυπουργός στο θέμα της μετανάστευσης, τόνισε ο Γερμανός κυβερνητικός εκπρόσωπος.

Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση του κυβερνητικού εκπροσώπου Στέφαν Κορνέλιους, ο κ. Μητσοτάκης θα γίνει δεκτός με στρατιωτικές τιμές στην καγκελαρία, ενώ η κοινή συνέντευξη Τύπου έχει προγραμματιστεί για τις 14:30 (ώρα Ελλάδος).

Όπως αναφέρουν κυβερνητικές πηγές, Ελλάδα και Ιταλία είναι δύο χώρες-μέλη της Ε.Ε με λόγο και ρόλο στο τραπέζι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για όλες τις μεγάλες ευρωπαϊκές προκλήσεις της επόμενης περιόδου, όπως η ανταγωνιστικότητα, η άμυνα και η ασφάλεια της Ε.Ε, το Μεταναστευτικό, ζητήματα που αναμένεται να συζητηθούν στη συνάντηση του Μητσοτάκη με την Μελόνι.

Επίσης, είναι δύο χώρες πρώτης γραμμής στο Μεταναστευτικό και ως εκ τούτου έχουν επανειλημμένα υπογραμμίσει την ευρωπαϊκή διάσταση του ζητήματος, την ανάγκη φύλαξης των εξωτερικών συνόρων της Ε.Ε, την ανάγκη συνεργασίας με τρίτες χώρες και την ενίσχυση των επιστροφών, καθώς και την ισορροπία ανάμεσα στην ευθύνη και την αλληλεγγύη. Κυβερνητικές πηγές προιδεάοζουν ότι στην ατζέντα των Κυριάκου Μητσοτάκη και Τζόρτζια Μελόνι αναμένεται να βρεθούν και άλλα θέματα αιχμής της ευρωπαϊκής ατζέντας, όπως η ασφάλεια και η άμυνα της Ε.Ε., η διμερής συνεργασία στον τομέα της ‘Αμυνας, αλλά και η συνεργασία της Ε.Ε. με τρίτες χώρες στην ασφάλεια και την άμυνα. Θέση της Αθήνας είναι ότι αυτή πρέπει να βασίζεται σε κοινές αρχές και αξίες και να υπηρετεί την στρατηγική αυτονομία της Ε.Ε, να μη δημιουργεί δηλαδή νέες εξαρτήσεις.

Τα ίδια πρόσωπα επισημαίνουν, εξάλλου, ότι Ελλάδα και Ιταλία αποτελούν πυλώνες σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο και στην ευρύτερη περιοχή και αντιμετωπίζουν λόγω κοινής γεωγραφικής και γεωπολιτικής πραγματικότητας, κοινές προκλήσεις, από την Ανατολική Μεσόγειο, μέχρι τη Λιβύη και τη Συρία, προκλήσεις που αναμένεται να βρεθούν στην ατζέντα της συνάντησης του Πρωθυπουργού με την Ιταλίδα ομόλογό του. Κυβερνητικές πηγές τονίζουν ότι στο πλαίσιο του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας η ατζέντα είναι ευρεία και πολλές οι προοπτικές συνεργασίες εξ ου και αναμένεται να προκύψουν σειρά συμφωνιών σε πολλούς τομείς κοινού ενδιαφέροντος.

Μάλιστα, ο πρωθυπουργός θα συνοδεύεται από τους υπουργούς Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη, ‘Αμυνας Νίκο Δένδια, Προστασίας του Πολίτη Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο, Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστα Τσιάρα, Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου, Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας Γιάννη Κεφαλογιάννη, καθώς και τον αναπληρωτή Υπουργό Μεταφορών Κωνσταντίνο Κυρανάκη και τον υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκο Τσάφο. Ειδικότερα, ιδιαίτερη έμφαση αναμένεται να δοθεί στη συνεργασία στο εμπόριο και στις επενδύσεις, στην ενέργεια και ιδιαίτερα στην προοπτική ενίσχυσης της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Ιταλίας, στη συνδεσιμότητα, καθώς Ελλάδα και Ιταλία μπορούν να αποτελέσουν γέφυρες της Ευρώπης με τη Βόρεια Αφρική, καθώς και στις μεταφορές.

Υπενθυμίζεται, τέλος, ότι το τελευταίο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας των δύο χωρών πραγματοποιήθηκε το 2017 στην Κέρκυρα, ενώ η κ. Meloni είχε επισκεφθεί την Αθήνα και είχε συναντηθεί με τον Κυριάκο Μητσοτάκη τον Αύγουστο του 2023.

Από την ενίσχυση των αμυντικών δαπανών έως την ανησυχία για την ασφαλιστική Assicurazioni Generali SpA και την προσπάθεια να κατευθύνει την τραπεζική ενοποίηση, η προσέγγιση της πρωθυπουργού διαμορφώνεται από το τραύμα που προκάλεσε το γεγονός της πολιτικής πτώσης του μέντορά της λόγω των αγορών πριν από περισσότερο από μια δεκαετία.

Η Μελόνι μπορεί να αντιμετωπίσει με άνεση μια οικονομία που παραπαίει, δύστροπους εταίρους συνασπισμού και ένα ασταθές παγκόσμιο σκηνικό, αλλά η προοπτική διεύρυνσης της διαφοράς μεταξύ των αποδόσεων των ιταλικών και των γερμανικών 10ετών ομολόγων είναι αυτό που πραγματικά την τρομάζει.

Η οργή της αγοράς ομολόγων επηρέασε ακόμη περισσότερο τη Μελόνι όταν ανέλαβε την εξουσία τον Οκτώβριο του 2022 και είδε ταυτόχρονα την ηγέτιδα του Ηνωμένου Βασιλείου Λιζ Τρας να απομακρύνεται από τη θέση της εν μέσω της ανησυχίας των επενδυτών για τις οικονομικές πολιτικές της. Η ιταλίδα πρωθυπουργός έχει ορκιστεί ότι δε θα έχει την ίδια μοίρα.

Η προσέγγιση της Μελόνι για την αύξηση των αμυντικών δαπανών για την αντιμετώπιση της ρωσικής επιθετικότητας είναι η πιο πρόσφατη εκδήλωση της ανησυχίας της για τον υπερβολικό δανεισμό. Ο στρατιωτικός προϋπολογισμός της Ιταλίας, ύψους περίπου 1,5% του ΑΕΠ πέρυσι, ήταν ένας από τους χαμηλότερους του ΝΑΤΟ – μικρότερος από ό,τι στη Γερμανία, τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, αν και μεγαλύτερος από ό,τι στην Ισπανία.

Το πώς θα αυξηθεί αυτό το ποσό αποτελεί μεγάλη πρόκληση. Δεδομένου του φόβου της Μελόνι για το χρέος, η Ιταλία σχεδιάζει να προτείνει ένα χρηματοδοτικό όχημα για την κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων για στρατηγικά αμυντικά και αεροδιαστημικά έργα μέσω εγγυήσεων της ΕΕ και των κρατών-μελών.

Το παράδειγμα της Generali αναδεικνύει επίσης τις ανησυχίες της Μελόνι για την αγορά. Η εταιρεία κατέληξε σε συμφωνία με τη γαλλική BPCE SA τον Ιανουάριο για τη συνένωση των επενδυτικών μονάδων και τη δημιουργία του δεύτερου μεγαλύτερου διαχειριστή περιουσιακών στοιχείων στην Ευρώπη, με την κάθε πλευρά να κατέχει το 50% μιας οντότητας που επιβλέπει περίπου 1,9 τρισεκατομμύρια ευρώ.

Αλλά το περιβάλλον της Μελόνι διερευνά τρόπους για να διασφαλίσει ότι ο έλεγχος του ιταλικού χρέους θα παραμείνει εντός της χώρας. Η πρωθυπουργός είναι ανήσυχη από την προοπτική ότι η συμφωνία θα μπορούσε τελικά να επιτρέψει τον έλεγχο ενός από τα μεγαλύτερα αποθέματα ομολόγων της να μεταφερθεί στο Παρίσι. Το θέμα της Generali είναι αρκετά σημαντικό ώστε να επηρεάσει τη στρατηγική της Μελόνι σε ένα πρόσφατο κύμα ενοποίησης του χρηματοπιστωτικού κλάδου.

Η Μελόνι και ο αναπληρωτής πρωθυπουργός και ηγέτης της Λέγκας Ματέο Σαλβίνι σχεδίαζαν να προωθήσουν μια ένωση της Banca Monte dei Paschi di Siena SpA και της Banco BPM για να δημιουργήσουν τον τρίτο μεγαλύτερο τραπεζικό όμιλο της Ιταλίας μετά την UniCredit και την Intesa Sanpaolo SpA. Αυτό ανατράπηκε όταν ο διευθύνων σύμβουλος της UniCredit SpA Αντρέα Ορσέλ υπέβαλε μη ζητηθείσα προσφορά για την BPM.

Σύμφωνα με το Bloomberg, η κίνηση υποστηρίχθηκε από την Μελόνι μαζί με τον μεγιστάνα των ακινήτων Φραντσέσκο Γκαετάνο Καλτατζιρόνε και την Delfin, την εταιρεία χαρτοφυλακίου της οικογένειας Ντελ Βέκιο που είχε επιστρατευτεί για να βοηθήσει στην ιδιωτικοποίησή της.

Παρ’ όλες τις κινήσεις της Μελόνι, η ίδια και ο συνασπισμός της γνωρίζουν ότι τα δημοσιονομικά της Ιταλίας δε θα αποφύγουν τον έλεγχο των επενδυτών όσο το χρέος παραμένει τόσο υψηλό, δη πάνω από το 130% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος.

Έχοντας κατά νου τέτοιες προτεραιότητες, ο υπουργός Οικονομικών Τζιανκάρλο Τζορτζέτι έχει μέχρι στιγμής καταφέρει να διατηρήσει το έλλειμμα σε τροχιά μείωσης προς το ανώτατο όριο του 3% της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παρά την ανάγκη να εκπληρώσει λαϊκιστικές υποσχέσεις από καθένα από τα τρία κόμματα του διχασμένου συνασπισμού της χώρας.

Δεκάδες Ιταλοί αστυνομικοί και κοινωνικοί λειτουργοί που είχαν αποσταλεί στην Αλβανία επέστρεψαν στην πατρίδα τους, αναφέρει ο Guardian, καθώς οι πολυδιαφημισμένες εγκαταστάσεις-πρότυπο είναι άδειες εδώ και εβδομάδες.

Πάνω από 50 αστυνομικοί επέστρεψαν στην Ιταλία πριν από δύο εβδομάδες, ενώ δεκάδες κοινωνικοί λειτουργοί έφυγαν το Σαββατοκύριακο, καθώς η παρουσία τους στην Αλβανία κρίθηκε περιττή.

Όλοι επέστρεψαν στην Ιταλία, αφού Ιταλοί δικαστές έκριναν παράνομη την κράτησή τους στην Αλβανία πριν από τον επαναπατρισμό τους σε χώρες, όπως το Μπαγκλαντές και η Αίγυπτος, που θεωρούνται «ασφαλείς» από τις ιταλικές αρχές. Οι Ιταλοί δικαστές επικύρωσαν απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ από τις 4 Οκτωβρίου, σύμφωνα με την οποία μια χώρα εκτός της Ένωσης δεν μπορεί να κηρυχθεί ασφαλής αν δεν θεωρηθεί ασφαλές ολόκληρο το έδαφός της.

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης είχαν χαρακτηρίσει τη συμφωνία με την Αλβανία, η οποία θα κόστιζε σε βάθος πενταετίας περίπου 1 δισ. ευρώ, «οικονομική καταστροφή». Χαρακτηριστικό είναι και το ότι η μεταφορά με ιταλικό στρατιωτικό πλοίο οκτώ ανδρών, για τους οποίους είχε βγει απόφαση για την επιστροφή τους στην Ιταλία, κόστισε 250.000 ευρώ.