Από τον λεγόμενο «ελληνικό διάδρομο» περνούν (ή προσπαθούν να περάσουν) κυρίως Αφγανοί και σε μικρότερο βαθμό Σύροι, Ιρανοί, Τούρκοι, πληθυσμοί της Βορείου Αφρικής κλπ.

Tου Τζωρτζ Μενεσιάν*

Δεδομένου του στοιχείου αυτού και αναπηδώντας στον κλάδο της εθνογραφίας, παρατηρώ ότι ένα μεγάλο μέρος των Ελλήνων πιστεύει ότι οι Αφγανοί αποτελούν ένα ενιαίο έθνος όπως οι Έλληνες, οι Γάλλοι, οι Ρώσοι και οι Άραβες.

Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι διαφορετική. Στο Αφγανιστάν υπάρχει ένα μωσαϊκό εθνοτήτων και γλωσσών οι οποίες απαρτίζουν την πολυσύνθετη αφγανική πραγματικότητα.

Η ιδέα για την συγγραφή του άρθρουαυτού, παρά το γεγονός ότι το γράφω τώρα,ήρθε πριν από λίγα χρόνια όταν διάβασα ένα σχόλιο στο Facebookπου αφορούσεσε έναν Αφγανό παίκτη που είχε πάρει μέρος στο τηλεοπτικό παιχνίδι μαγειρικής «MasterChef».

Σε σχετικό δημοσίευμα ένας αναγνώστης σχολίασε: «Αυτός είναι σχιστομάτης, γιατί λέει ότι είναι Αφγανός, μας κοροϊδεύει;». Η απάντηση στο ερώτημα αυτό βρίσκεται στην μελέτη της εθνολογικής σύστασης του Αφγανιστάν.

Στο Αφγανιστάν, καμία εθνοτική ομάδα δεν ξεπερνά το 50% του συνολικού πληθυσμού της χώρας ο οποίος ανέρχεται περίπου στα 32 εκατομμύρια. Το μεγαλύτερο μέρος του αφγανικού πληθυσμού (περίπου το 40%) αποτελείται από τους Παστούν (Pashtuns).

Οι Pashtun ανήκουν στις ινδο-ευρωπαϊκές φυλές (σαν εμάς τους Ευρωπαίους – με εξαίρεση τους Ούγγρους, τους Φινλανδούς και τους Εσθονούς) και πιο συγκεκριμένα στην υποομάδα των ιρανικών φυλών και είναι στην συντριπτική πλειοψηφία τους Σουνίτες.

Το μεγαλύτερο μέρος των Παστούν ωστόσο ζει στο Πακιστάν. Η συγκεκριμένη φυλή έχει εξωτερικά χαρακτηριστικά παρόμοια με τους Ιρανούς, όμως ομιλούν την δική τους γλώσσα η οποία ονομάζεται Pashto.

Η δεύτερη μεγαλύτερη εθνοτική ομάδα είναι οι Τατζίκοι οι οποίοι αποτελούν πάνω από το 25% του συνολικού πληθυσμού.

Μάλιστα, περισσότεροι Τατζίκοι κατοικούν στο Αφγανιστάν παρά στο Τατζικιστάν.

Οι Τατζίκοι ομιλούν την περσική γλώσσα (Φαρσί) και είναι Σουνίτες με κάποιους θύλακες Σιιτών στα δυτικά της χώρας.
Ακολουθούν οι Hazara οι οποίοι αποτελούν το 10% του πληθυσμού και κατοικούν στο κεντρικό Αφγανιστάν. Μητρική τους γλώσσα είναι η Hazaragi, μία διάλεκτος της περσικής γλώσσας.

Σε αντίθεση με τις περισσότερες εθνοτικές ομάδες του Αφγανιστάν, η πλειοψηφία των Hazara είναι Σιίτες Μουσουλμάνοι με αποτέλεσμα να αποτελούν πολλές φορές θύματα του φανατισμού των Ταλιμπάν.

Μία άλλη διάλεκτο της περσικής ομιλούν και οι Aimaq οι οποίοι αποτελούν το 4% του πληθυσμού και σε αντίθεση με τους Hazaraείναι Σουνίτες.

Ένα άλλο 10% του συνολικού πληθυσμού του Αφγανιστάν είναι Ουζμπέκοι οι οποίοι κατοικούν στο βόρειο τμήμα της χώρας. Οι Τουρκμένοι από την άλλη αποτελούν το 3%.

Ένα μεγάλο μέρος των Ουζμπέκων και των Τουρκμένων οι οποίοι ανήκουν στα τουρκικά φύλα είναι σχιστομάτηδες. Επομένως, ένα τμήμα των περισσότερο από 4.000.000 Αφγανών που είναι Ουζμπέκοι ή Τουρκμένοι έχουν το χαρακτηριστικό αυτό.

Τέλος, στο Αφγανιστάν μπορεί κανείς να βρει Μπαλούχους, Pashayi, Nuristani, Άραβες, Brahui, Pamiri, Gurjar και Farsiwan, οι οποίοι (με εξαίρεση τους Άραβες) αποτελούν υποομάδες των ιρανικών, ινδοάριων και δραβιδικών φυλών.

Όλοι οι πληθυσμοί που κατοικούν στο Αφγανιστάν ακολουθούν την μουσουλμανική θρησκεία (80-85% Σουνίτες και 15-20% Σιίτες). Σε αυτή την πολύπαθη χώρα η οποία βρίσκεται ουσιαστικά σε πόλεμο από το 1979, μπορεί κανείς να βρει έναν μεγάλο αριθμό διαφορετικών εθνοτικών και γλωσσικών ομάδων.

Ωστόσο αυτοί που επικρατούν γλωσσικά είναι οι Παστούν και οι ιρανόφωνοι πληθυσμοί (Τατζίκοι, Hazara κλπ) και γι’ αυτό οι δύο επίσημες γλώσσες του Αφγανιστάν είναι τα Pashto και τα Φαρσί.

Πολλές κοινωνίες της Ασίας – και της Αφρικής – δεν πέρασαν το στάδιο του τυπικού «ευρωπαϊκού» εθνικισμού ο οποίος οδήγησε στην κατάρρευση των πολυεθνικών αυτοκρατοριών και στην κατάτμησή τους ανάλογα με τις εθνότες ή στην μη ανοχή των μειονοτήτων. Για τον λόγο αυτό πολλές χώρες της Κεντρικής Ασίας, της Ινδικής Υποηπείρου αλλά και της Νοτιοανατολικής Ασίας είναι πολυεθνικές και φιλοξενούν έναν μεγάλο αριθμό εθνοτικών, γλωσσικών και θρησκευτικών μειονοτήτων.

Σημαντικό ρόλο στην κατάσταση αυτή διαδραμάτισε και η αποικιοκρατία των Ευρωπαίων στις περιοχές αυτές. Μεταπολεμικά ωστόσο ο εθνικισμός επικράτησε στις νέες χώρες που αναδείχθηκαν με την κατάρρευση των ευρωπαϊκών αυτοκρατοριών. Αυτός είναι και ένας από τους κύριους λόγους των ένοπλων συγκρούσεων στις περιοχές αυτές. Ο άλλος κύριος λόγος είναι ο θρησκευτικός φονταμενταλισμός.

Συμπερασματικά, πρέπει όλοι εμείς που ζούμε στην Δύση,σταέθνη – κράτη να κατανοήσουμε ότι υπάρχουν χώρες στις οποίες υφίσταται μια πανσπερμία εθνοτήτων, γεγονός που οδηγεί σε μία ενδιαφέρουσα συμβίωση μεταξύ διαφορετικών πολιτισμών, αλλά δυστυχώς και σε συγκρούσεις. Μία από αυτές τις χώρες είναι και το Αφγανιστάν.

Εθνογραφικός Χάρτης του Αφγανιστάν:

* Ο κ. Τζωρτζ Μενεσιάν είναι διεθνολόγος

Όμως πόσο αληθές είναι αυτό; Και πόσο διαδεδομένες είναι οι αρχές αυτής της πολιτικής ιδεολογίας, που θα έπρεπε να είναι προφανείς;

Του Τζόρτζ Μενεσιάν*

Ο Φιλελευθερισμός έχει διάφορες παραλλαγές, όπως και οι υπόλοιπες ιδεολογίες. Ωστόσο, οι αρχές του μπορούν να διακριθούν σε δύο κατηγορίες:

Από τη μία, ο Φιλελευθερισμός αφορά την οργάνωση και τα χαρακτηριστικά της οικονομίας. Βασική του αρχή η ελεύθερη οικονομία, με την ελάχιστη δυνατή κρατική παρέμβαση, τους χαμηλούς φορολογικούς συντελεστές και ένα πρωτοπόρο ρυθμιστικό πλαίσιο που θα εδραιώνει τον υγιή ανταγωνισμό.

Σαφέστατα, ένα μεγάλο μέρος των πολιτών (ιδίως στην Ελλάδα) είναι υπέρ της κρατικής παρέμβασης και της κρατικοκεντρικής οργάνωσης της οικονομίας. Όμως, η καθιέρωση της ελεύθερης αγοράς επιτρέπει στους ικανούς να ανέλθουν οικονομικά, αποτρέπει τις πελατειακές σχέσεις μεταξύ των κομμάτων εξουσίας και των πολιτών και δίνει κίνητρο στην καινοτομία και την εργατικότητα των ατόμων.

Σημαντικές είναι και οι ιδιωτικοποιήσεις, τουλάχιστον σε ορισμένους τομείς. Σε κράτη όπως η Ελλάδα, οι παθογένειές στους τομείς της οικονομίας και της διοίκησης, σε συνδυασμό με την διαφθορά και την ασύστολη σπατάλη οικονομικών πόρων, δυσκολεύουν την διατήρηση μιας υγιούς, οικονομικά, δημόσιας επιχείρησης.

Με τις ιδιωτικοποιήσεις και την διευκόλυνση της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, όχι μόνο θα αυξηθούν οι επενδύσεις και η εισροή κεφαλαίου στην χώρα, αλλά ταυτόχρονα πολλοί τομείς της οικονομίας θα βελτιωθούν, ενώ τα αγαθά που παράγονται θα καταστούν πιο ανταγωνιστικά, ποιοτικά και τιμιολογικά.

Οι παραπάνω πολιτικές μπορούν να εφαρμοστούν μόνο με μεταρρυθμίσεις. Ένα μεγάλο μέρος των πολιτών, θα θεωρήσει το παραπάνω απόσπασμα ως την εξύμνηση των μνημονιακών πολιτικών που εφαρμόστηκαν στην Ελλάδα κατά την τελευταία δεκαετία.

Εντούτοις, εάν είχαμε εφαρμόσει τις αρχές αυτές προ δεκαετιών θα είχαμε πετύχει την οικονομική μεγέθυνση αντί της δραματικής αύξησης των δημοσιονομικών ελλειμμάτων και του εξωτερικού μας χρέους. Σημειώνεται, ότι οι ιδέες αυτές δεν οδηγούν απαραίτητα στην νεοφιλελεύθερη πολιτική που εφάρμοσαν η Μ. Θάτσερ και ο Ρ. Ρέιγκαν, παρά το γεγονός ότι αυτή βασίστηκε στις αρχές του φιλελευθερισμού.

Από την άλλη, καίρια είναι και η πολιτική χροιά του Φιλελευθερισμού, χωρίς την οποία τίποτα από όσα προαναφέρθηκαν δεν μπορεί να εφαρμοστεί. Ο Φιλελευθερισμός είναι συνώνυμος με την Δημοκρατία και προϋποθέτει την ύπαρξη ενός αστικού πολιτεύματος. Υπερασπίζεται την ελευθερία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις αρχές του Διαφωτισμού. Είναι, επίσης, υπέρ της διαφάνειας και της αξιοκρατίας, του κράτους δικαίου και στηρίζει τον πλουραλισμό.

Το σημαντικότερο κατ’ εμέ, είναι η αντίθεση του Φιλελευθερισμού σε κάθε μορφή διάκρισης. Μάχεται κατά της καταπίεσης μειονοτήτων και του ρατσισμού και πιστεύει στην ισότητα των ανθρώπων ανεξάρτητα από την εθνική ή φυλετική τους καταγωγή, το θρήσκευμα, το φύλο, την γλώσσα ή τον σεξουαλικό τους προσανατολισμό. Γι’αυτό, άλλωστε, οι μεγαλύτεροι πολέμιοι του φιλελευθερισμού είναι τα εθνικιστικά, νεοφασιστικά και νεοναζιστικά μορφώματα. Αυτή η ελευθερία είναι που θα οδηγήσει και στην οικονομική και κοινωνική ευμάρεια των πολιτών.

Αν είναι έτσι, τότε γιατί ο φιλελευθερισμός δεν έχει πολλούς ακόλουθους; Στην Ευρώπη τα φιλελεύθερα κόμματα έχουν κάποια παρουσία στο εθνικό και ενωσιακό πολιτικό γίγνεσθαι. Ωστόσο, στις περισσότερες περιπτώσεις οι δυνάμεις αυτές δεν ξεπερνούν το 10% στην εκπροσώπηση των πολιτών στα νομοθετικά σώματα. Ένας πολιτικός που κέρδισε τις εκλογές έχοντας φιλελεύθερη ατζέντα ήταν ο Ε. Μακρόν.

Όμως η νίκη του οφείλεται, κυρίως, στην απογοήτευση των Γάλλων εκλογέων από το σαθρό πολιτικό σύστημα του δίπολου κεντροδεξιάς και σοσιαλιστών, βλέποντας, επίσης, ότι η ακροδεξιά πολιτική της Λεπέν δεν αποτελούσε την λύση των προβλημάτων τους.

Στην Γηραιά Ήπειρο, οι ιδεοληψίες και η συνωμοσιολογία του σοσιαλδημοκρατικού και του αριστερού κινήματος αντίστοιχα, σε συνδυασμό με την φαινομενική σταθερότητα που προσφέρουν οι συντηρητικοί –η λεγόμενη λαϊκή (κέντρο)δεξιά-, καθώς και ο λαϊκισμός που χρησιμοποιούν αμφότεροι σε διάφορες περιπτώσεις, οδήγησαν στα χαμηλά ποσοστά αποδοτικότητας του Φιλελευθερισμού.

Στην μείωση της αξίας του Φιλελευθερισμού, συμβάλλει και η παραπληροφόρηση στα ΜΜΕ, τα οποία χρησιμοποιούνται ως μέσω σπίλωσης των πολιτικών αξιών, καθώς και ως μέσο παρουσίασης θεωριών συνωμοσίας που στοχεύουν τον Φιλελευθερισμό . Σε αντίθεση με τις υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις, ο Φιλελευθερισμός αποφεύγει την δημαγωγία και τον λαϊκισμό και πολιτεύεται λέγοντας τις δικές του αλήθειες, οι οποίες συνήθως δεν είναι αρεστές στο κοινό, το οποίο έχει συνηθίσει σε άλλη ρητορική.

Στην αμερικανική ήπειρο και στην Ωκεανία, με εξαίρεση την περίπτωση του Καναδά, το φιλελεύθερο κίνημα είναι αδύναμο. Στον υπόλοιπο κόσμο δε, είναι ουσιαστικά ανύπαρκτο λόγω την επικράτησης αυταρχικών καθεστώτων, καθώς και της έλλειψης της κατάλληλης πολιτικής κουλτούρας και των κατάλληλων κοινωνικών δομών.

Συμπερασματικά, ο Φιλελευθερισμός δεν πρέπει να θεωρείται ως η αιτία των δεινών των πολιτών, αλλά ως μια αξιόλογη πολιτική δύναμη με την οποία μπορεί κανείς να διαφωνεί, χωρίς ωστόσο να της προσάπτει ανυπόστατες κατηγορίες με απώτερο σκοπό να σώσει την εικόνα της δικής του πολιτικής πρότασης.

*Ερευνητής σε Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων

Η αύξηση του κατώτατου μισθού έρχεται να συμπληρώσει το αισιόδοξο σχέδιο για την πορεία της οικονομίας μετά την λεγόμενη ‘’καθαρή’’ έξοδο από το πρόγραμμα τον ερχόμενο Αύγουστο.

Του Τζωρτζ Μενεσιάν*

Επίσης η συγκεκριμένη ρητορική χρησιμοποιείται, για ακόμη μία φορά, σε μία περίοδο που η κυβέρνηση είναι αντιμέτωπη με σοβαρά ζητήματα στο εσωτερικό της χώρας όπως είναι λόγου χάρη οι πλειστηριασμοί, οι επερχόμενες μειώσεις συντάξεων και το αφορολόγητο. Η ελληνική κοινωνία ασφαλώς και ζητά την αύξηση του κατώτατου μισθού.

Η κυβέρνηση όμως είναι έτοιμη να την πραγματοποιήσει ή απλώς χρησιμοποιεί για ακόμη μία φορά την δημαγωγία ώστε να καταφέρει να επιβιώσει πολιτικά;

Από την σκοπιά της πολιτικής οικονομίας, μια ενδεχόμενη αύξηση του κατώτατου μισθού θα ήταν μία λανθασμένη πολιτική απόφαση και αυτό διότι η ελληνική οικονομία δεν είναι έτοιμη για κάτι τέτοιο. Η αύξηση του κατώτατου μισθού θα μειώσει την ζήτηση εργασίας με αποτέλεσμα να υπάρχει υπερβάλλουσα προσφορά εργασίας γεγονός που θα οδηγήσει στην αύξηση της ανεργίας.

Σύμφωνα με την Eurostat, τον Ιανουάριο το 2018 η ανεργία στην Ελλάδα κυμαινόταν στο 20,6%. Το ποσοστό αυτό έχει μειωθεί σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, ωστόσο δεν είναι αρκετά χαμηλό και φυσικά δεν φτάνει το ποσοστό ανεργίας του 2009 (9,5%).

Επομένως, πιστεύω ότι δεν πρέπει να γίνει αύξηση του κατώτατου μισθού μέσα στο επόμενο διάστημα. Αρχικά πρέπει να σταθεροποιηθεί η ελληνική οικονομία, να μειωθεί το δημοσιονομικό έλλειμμα και να αυξηθεί ο ΑΕΠ. Να μειωθούν οι φορολογικοί συντελεστές, ώστε να γίνουν επενδύσεις και να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας. Έτσι, ενώ θα έχει μειωθεί η ανεργία και θα υπάρχει κάποια οικονομική μεγέθυνση, η (οποιαδήποτε) κυβέρνηση μπορεί να προχωρήσει στην αύξηση του κατώτατου μισθού.

Συμπερασματικά, η ελληνική κοινωνία δικαιολογημένα επιζητεί την αύξηση του κατώτατου μισθού και έχει ανάγκη για μεγαλύτερα εισοδήματα. Ωστόσο, η υλοποίηση του μέτρου αυτού, ενδέχεται να οδηγήσει στην αύξηση της ανεργίας, επομένως η κατάσταση της ελληνικής οικονομίας δεν είναι κατάλληλη για την δημιουργία τέτοιων προσδοκιών στους πολίτες.

*Oικονομολογος