Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της έκθεσης, η ελληνική οικονομία αναμένεται να διατηρήσει θετική αναπτυξιακή δυναμική, με τον ρυθμό ανάπτυξης να διαμορφώνεται στο 2% το 2026, παρά τις προκλήσεις που προκύπτουν από το διεθνές περιβάλλον και τις γεωπολιτικές εξελίξεις που επηρεάζουν κυρίως τις τιμές της ενέργειας. Ο πληθωρισμός εκτιμάται στο 3,2%, παραμένοντας σε σχετικά διαχειρίσιμα επίπεδα, αν και υψηλότερα από τους στόχους σταθερότητας τιμών.

Σε δημοσιονομικό επίπεδο, το πρωτογενές αποτέλεσμα του κρατικού προϋπολογισμού προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 3,2% του ΑΕΠ το 2026, έναντι 4,9% το 2025, αντανακλώντας την επίδραση των νέων μέτρων στήριξης και των φορολογικών ελαφρύνσεων. Αντίστοιχα, το συνολικό αποτέλεσμα της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να υποχωρήσει στο 0,2% του ΑΕΠ, από 1,7% το 2025.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η συνεχιζόμενη αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, με τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ να μειώνεται από 154,2% το 2024 σε 146,1% το 2025, ενώ εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει περαιτέρω στο 136,8% το 2026. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τη δημοσιονομική αξιοπιστία της χώρας και δημιουργεί περιθώρια για στοχευμένες παρεμβάσεις.

Την ίδια στιγμή, καταγράφεται σημαντική επιτάχυνση στις δημόσιες δαπάνες, με τον ρυθμό αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών να εκτιμάται στο 7,5% το 2026, από 2,9% το 2025 και -0,1% το 2024. Η αύξηση αυτή συνδέεται αφενός με την ενίσχυση των εισοδημάτων των πολιτών και αφετέρου με το κόστος των φορολογικών μειώσεων που τέθηκαν σε εφαρμογή από τις αρχές του 2026.

Το συνολικό κόστος των δημοσιονομικών παρεμβάσεων ανέρχεται σε 2,96 δισ. ευρώ για το 2025 και σε επιπλέον 3,7 δισ. ευρώ για το 2026, επιβεβαιώνοντας τη στροφή σε πιο επεκτατική δημοσιονομική πολιτική. Ωστόσο, σύμφωνα με την έκθεση, η σωρευτική αύξηση των καθαρών δαπανών παραμένει εντός των ορίων που θέτει το ευρωπαϊκό πλαίσιο, υπολειπόμενη κατά 0,1% του ΑΕΠ σε σχέση με το επιτρεπόμενο όριο, ακόμη και λαμβάνοντας υπόψη την ευελιξία που παρέχεται για τις αμυντικές δαπάνες.

Στην ετήσια έκθεση προόδου περιλαμβάνονται οι δημοσιονομικές παρεμβάσεις για τα έτη 2025 και 2026 που παρουσιάστηκαν στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026. Επιπλέον ενσωματώνονται μέτρα με δημοσιονομικό κόστος περί τα 800 εκατ. ευρώ που ανακοινώθηκαν μετά την κατάρτιση του προϋπολογισμού, συμπεριλαμβανομένων των πρόσφατων μέτρων για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης.

Αυτά προβλέπουν:

• Έκτακτη οικονομική ενίσχυση οικογενειών με παιδιά, ύψους 150 ευρώ για κάθε τέκνο, με κόστος 240 εκατ. ευρώ,

• κάρτα καυσίμων (fuel pass) για τον Απρίλιο και τον Μάϊο με κόστος 130 εκατ. ευρώ,

• επιδότηση του Diesel στο δίκτυο για τους μήνες Μάϊο και Ιούνιο με κόστος 106 εκατ. ευρώ,

• επιδότηση των λιπασμάτων 15% επί της αξίας των τιμολογίων για την περίοδο 15 Μαρτίου-31 Αυγούστου με κόστος 41 εκατ. ευρώ,

• μόνιμη αύξηση της οικονομικής ενίσχυσης των συνταξιούχων στα 300 ευρώ καθαρά και διεύρυνση των εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων , ώστε να συμπεριληφθούν 420.000 επιπλέον δικαιούχοι, με ετήσιο κόστος 198 εκατ. ευρώ,

• μόνιμη διεύρυνση των κριτηρίων για την επιστροφή ενοικίου ώστε να συμπεριληφθούν επιπλέον 70.000 δικαιούχοι με ετήσιο κόστος 25 εκατ. ευρώ,

• μόνιμη επιστροφή δύο ενοικίων σε δασκάλους, νοσηλευτές και ιατρούς, αναδρομικά από το 2025, με κόστος για το 2026, 36 εκατ. ευρώ.

Τέλος, στην ετήσια έκθεση προόδου αναφέρεται η πορεία εξέλιξης όλων των μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που έχουν συμπεριληφθεί στο Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό-Διαρθρωτικό Σχέδιο (ΜΔΣ) 2025-2028.

Πρόκειται για την αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος και κατ’ επέκταση την ενίσχυση της ιδιωτικής κατανάλωσης (σε αντίθεση με τη δημόσια κατανάλωση εξαιτίας των δημοσιονομικών περιορισμών), την αύξηση των επενδύσεων (λόγω και του Ταμείου Ανάκαμψης και τη χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής) και την ενίσχυση της εγχώριας και εξωτερικής ζήτησης (από τις τουριστικές εισπράξεις και την αύξηση των εξαγωγών).

Και όπως, εν προκειμένω, δήλωσε χαρακτηριστικά, στη συνέντευξή του στο ΑΠΕ- ΜΠΕ την περασμένη Κυριακή, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κωστής Χατζηδάκης, «το νέο Μεσοπρόθεσμο αποτυπώνει την εφαρμογή μίας οικονομικής πολιτικής η οποία, συνδυάζοντας τη δημοσιονομική σταθερότητα με μία φιλοεπενδυτική προσέγγιση, θα συνεχίσει να ανεβάζει την Ελλάδα ψηλότερα. Στηρίζουμε την ανάπτυξη δηλαδή, ώστε να μειωθεί περαιτέρω το δημόσιο χρέος και να αυξηθούν παραπάνω τα εισοδήματα.

1.Η αναπτυξιακή πορεία αντανακλά τη σημαντική αύξηση των επενδύσεων. Συγκεκριμένα, ο ακαθάριστος σχηματισμός πάγιου κεφαλαίου προβλέπεται να αυξήσει τη συνεισφορά του στην πραγματική ανάπτυξη (1 ποσοστιαία μονάδα το 2024 και 1,3 το 2025), με τον ετήσιο ρυθμό να αυξάνεται από 4% το 2023, σε 6,7% το 2024 και 8,4% το 2025. Η αναμενόμενη περαιτέρω χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής, η επιτάχυνση της υλοποίησης του Ελληνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και η βελτίωση του οικονομικού κλίματος μετά την αναβάθμιση της οικονομίας σε επενδυτική βαθμίδα, θα αποτελέσουν τις κινητήριες δυνάμεις πίσω από αυτήν την επέκταση.

Σε αυτό το πλαίσιο, η διαθεσιμότητα επιχειρηματικών πιστώσεων αναμένεται να ενισχυθεί περαιτέρω από τα χαμηλότοκα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ). Η σύνθεση των επενδύσεων αναμένεται να προέλθει κατά κύριο λόγο από παραγωγικές επενδύσεις σε εξοπλισμό, και δευτερευόντως από επενδύσεις σε μη οικιστικές κατασκευές, οι οποίες αντανακλούν σε μεγάλο βαθμό έργα υποδομής του ΤΑΑ. Το ΤΑΑ αναμένεται να συμβάλει αποφασιστικά στην αύξηση της πραγματικής ανάπτυξης το 2024 και το 2025, μέσω επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων για την επέκταση της παραγωγικής ικανότητας, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της εξωστρέφειας, την αντιμετώπιση της ανάγκης για τεχνολογική προσαρμογή και την ενίσχυση της απασχόλησης και της κοινωνικής συνοχής, με αποτέλεσμα υψηλότερη δυνητική ανάπτυξη.

2.Η συμβολή της ιδιωτικής κατανάλωσης την περίοδο 2024- 2025 αναμένεται να παραμείνει σταθερή, με μέσο όρο 1,2 ποσοστιαίες μονάδες και ετήσιο ρυθμό αύξησης 1,7%. Η συμβολή αυτή υποστηρίζεται από την αύξηση του πραγματικού εισοδήματος, μέσω μισθολογικών αυξήσεων σε ιδιωτικό και δημόσιο τομέα, την περαιτέρω βελτίωση της αγοράς εργασίας και τον αποκλιμακούμενο πληθωρισμό. Αντίθετα, η δημόσια κατανάλωση αναμένεται να συμβάλει οριακά στην ανάπτυξη το 2024 (0,1 ποσοστιαία μονάδα και 0,4% ετήσια αύξηση) και να παραμείνει αμετάβλητη το 2025, αντανακλώντας μια δημοσιονομική πολιτική στο πλαίσιο των νέων δημοσιονομικών κανόνων από την Κομισιόν.

Συγκεκριμένα, μέσω δέκα ερωταπαντήσεων το υπουργείο Οικονομικών αναφέρει, μεταξύ άλλων, πώς θα εξελιχθεί η ελληνική οικονομία τα επόμενα χρόνια σύμφωνα με το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα αλλά και ποιες είναι οι διαρθρωτικές αλλαγές που περιλαμβάνονται στο 4ετες δημοσιονομικό σχέδιο.

Ειδικότερα:

1. Τι είναι οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες και τι διαφορά έχουν από το Σύμφωνο Σταθερότητας;

Είναι μια αναθεώρηση ουσιαστικά του Συμφώνου Σταθερότητας, πάντοτε μέσα στο πλαίσιο της προσπάθειας της ΕΕ για χαμηλά ελλείμματα και χαμηλό δημόσιο χρέος. Και όλο αυτό με συγκεκριμένες κυρώσεις για τα κράτη – μέλη της ΕΕ που δεν εκπληρώνουν τους όρους.

Το κυριότερο νέο στοιχείο είναι ότι εισάγεται ο κανόνας των δαπανών προκειμένου να ελέγχονται τα ελλείμματα και το δημόσιο χρέος σε όλες τις χώρες - μέλη. Με βάση την ανάλυση της βιωσιμότητας του χρέους και τα χαρακτηριστικά κάθε οικονομίας ξεχωριστά, δίνεται η δυνατότητα συγκεκριμένου ποσοστού αύξησης των δαπανών ετησίως. Ο κανόνας αυτός επιτρέπει την εφαρμογή αντικυκλικής πολιτικής, καθώς παρέχει τη δυνατότητα διατήρησης του ετήσιου ρυθμού αύξησης των δαπανών τόσο σε περιόδους ανάκαμψης, όσο και σε περιόδους επιβράδυνσης της οικονομίας. Έτσι οι νέοι κανόνες επιτρέπουν στην ελληνική κυβέρνηση και τις άλλες κυβερνήσεις των χωρών - μελών να διατηρούν σταθερές τις δαπάνες ακόμη και σε περιόδους που η οικονομία δεν πηγαίνει καλά. Στο πλαίσιο αυτών των κανόνων υποβάλλεται από κάθε χώρα ένα τετραετές Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό – Διαρθρωτικό Πρόγραμμα το οποίο εγκρίνεται από τις Βρυξέλες.

2. Πώς θα εξελιχθεί η ελληνική οικονομία τα επόμενα χρόνια σύμφωνα με το Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό – Διαρθρωτικό Πρόγραμμα 2025-2028;

-Το δημόσιο χρέος θα μειωθεί δραστικά, από 153,7% το 2024 σε 133,4% ως το 2028. Η μείωση αυτή έρχεται σε συνέχεια της δραστικής αποκλιμάκωσης του δείκτη χρέους προς ΑΕΠ, από 207% το 2020 σε 161,9% το 2023, δηλαδή κατά 45 ποσοστιαίες μονάδες σε διάστημα τριών ετών. Το 2028 η Ελλάδα δεν θα είναι η χώρα με το υψηλότερο χρέος στην ΕΕ.

-Η ανεργία θα μειωθεί περαιτέρω στο 8,5 % το 2028, από 17,9% το 2019 και 9,5 % που διαμορφώθηκε τον Αύγουστο του 2024.
-Οι μισθοί, τόσο ο κατώτατος όσο και ο μέσος θα αυξηθούν περαιτέρω: Ο κατώτατος μισθός από 650 ευρώ το 2019 και 830 ευρώ που είναι σήμερα, προβλέπεται να διαμορφωθεί στα 950 ευρώ το 2027. Αντίστοιχα ο μέσος μισθός από 1046 ευρώ το 2019 και 1258 ευρώ στο τέλος του 2023 προβλέπεται να φθάσει το 2027 στα 1500 ευρώ.
Το μεσοπρόθεσμο ενσωματώνει την υλοποίηση όλων των προεκλογικών δεσμεύσεων της κυβέρνησης το 2023 και πιστοποιεί ότι η κυβέρνηση τιμά την εντολή και την εμπιστοσύνη των Ελλήνων πολιτών.

3. Ο νέοι δημοσιονομικοί κανόνες τι περιθώρια αφήνουν στην κυβέρνηση να αυξήσει τις δαπάνες του προϋπολογισμού; Υπάρχουν περιθώρια για την άσκηση κοινωνικής πολιτικής;

Υπάρχουν, εξαιτίας κυρίως του γεγονότος ότι η κυβέρνηση, με βασικό επιχείρημα την υπεραπόδοση του προϋπολογισμού το 2024, πέτυχε μεγαλύτερη αύξηση των δαπανών σε σχέση με τις αρχικές προτάσεις της Κομισιόν.

Το Σχέδιο προωθείται με επιστολή του υπουργού στη Βουλή, για να συζητηθεί την Παρασκευή στην αρμόδια Επιτροπή, παρουσία της Τραπέζης της Ελλάδος και του Δημοσιονομικού Συμβουλίου. Στη συνέχεια, το τελικό σχέδιο θα αποσταλεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, προκειμένου να εγκριθεί στις 28 Νοεμβρίου από το Ecofin.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις του Μεσοπρόθεσμου:

-Το δημόσιο χρέος από 153,7% του ΑΕΠ σήμερα θα μειωθεί στο 133,4% του ΑΕΠ το 2028.

-Το δημοσιονομικό έλλειμμα (με όριο το 3% του ΑΕΠ) από 1% του ΑΕΠ εφέτος, θα διαμορφωθεί σε 0,6% του ΑΕΠ το 2025, σε 0,8% του ΑΕΠ το 2026, σε 1,1% του ΑΕΠ το 2027 και σε 1,2% του ΑΕΠ το 2028.

-Το πρωτογενές πλεόνασμα στον προϋπολογισμό, από 2,4% του ΑΕΠ εφέτος (έναντι αρχικής πρόβλεψης για 2,1% του ΑΕΠ) θα διαμορφωθεί σε 2,5% του ΑΕΠ το 2025 και σε 2,4% του ΑΕΠ για κάθε ένα από τα επόμενα έτη.

-Το ονομαστικό ΑΕΠ, από 232 δισ. ευρώ θα διαμορφωθεί σε 242 δισ. ευρώ το 2025, σε 253 δισ. ευρώ το 2026, σε 263 δισ. ευρώ το 2027 και σε 272 δισ. ευρώ το 2028. Σύμφωνα με τον υπουργό, οι προβλέψεις αυτές είναι συντηρητικές, καθώς η Κομισιόν δεν λαμβάνει υπόψη τις εισροές από το Ταμείο Ανάκαμψης και το ΕΣΠΑ.

-Η ποσοστιαία αύξηση του ΑΕΠ θα έχει ως εξής: 2,2% εφέτος (2,2% η πρόβλεψη της ΕΕ), 2,3% το 2025 (1,8% η Κομισιόν), 2% το 2026 (0,7% προβλέπει η ΕΕ), 1,5% το 2027 (αντί 0,7% που προβλέπει η ΕΕ) και 1,3% το 2028 (η Κομισιόν προβλέπει 0,8%). Όπως επανέλαβε ο υπουργός, η Κομισιόν επίσης δεν λαμβάνει υπόψη το Ταμείο Ανάκαμψης και το ΕΣΠΑ.

-Ο κατώτατος μισθός θα αυξηθεί από 650 ευρώ το 2019 σε 950 ευρώ το 2027 και ο μέσος μισθός από 1.046 ευρώ το 2019 σε 1.500 ευρώ το 2027.

-Η ανεργία θα αποκλιμακωθεί από 10,5% εφέτος σε 9,7% το 2025, σε 9,2% το 2026, σε 8,7% το 2027 και σε 8,5% το 2028.

Όπως είπε ο κ. Χατζηδάκης, στο Μεσοπρόθεσμο περιλαμβάνονται και οκτώ βασικές διαρθρωτικές παρεμβάσεις για: Το δημογραφικό, το στεγαστικό, την αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματικής κρίσης, την ενίσχυση του συστήματος υγείας, την αναβάθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος, τον περιορισμό της φοροδιαφυγής που θα επιτρέψει την περαιτέρω μείωση των φόρων, την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και την επισκόπηση των δαπανών για την ορθολογικότερη κατανομή τους. Για το τελευταίο, ο υπουργός ανέφερε ενδεικτικά τη στόχευση στα κοινωνικά επιδόματα, στο επίδομα ανεργίας, στις λειτουργικές δαπάνες (π.χ. κρατικά αυτοκίνητα), στις φαρμακευτικές δαπάνες και στις δαπάνες των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης και των ΟΤΑ.

Καθώς, η βασική στόχευση του Μεσοπρόθεσμου για τα κράτη- μέλη της ΕΕ θα είναι το όριο των πρωτογενών καθαρών δαπανών και όχι τα πρωτογενή πλεονάσματα, ο υπουργός επεσήμανε ότι επετεύχθη συμφωνία της χώρας με την Κομισιόν- λόγω των καλύτερων δημοσιονομικών επιδόσεων εφέτος- για επιπλέον 700 εκατ. ευρώ το 2025 και συνολικά 4 δισ. ευρώ την τετραετία. Αυτό, είπε ο κ. Χατζηδάκης, δημιουργεί μεγαλύτερο δημοσιονομικό χώρο για τις δαπάνες για τις συντάξεις, τις λειτουργικές δαπάνες και τις δαπάνες για την εθνική άμυνα.

Σύμφωνα με τον υπουργό, με το Μεσοπρόθεσμο επιτυγχάνονται:

-Μεγάλη μείωση του χρέους.

-Προώθηση διαρθρωτικών παρεμβάσεων.

-Περιορισμός της φοροδιαφυγής (εκτιμώνται επιπλέον έσοδα 2,5 δισ. ευρώ το 2027).

-Κάλυψη αυξημένων αμυντικών δαπανών.

-Ενίσχυση του κοινωνικού κράτους.

-Μείωση της ανεργίας.

-Μείωση των φόρων και ενίσχυση των εισοδημάτων.

Καταλήγοντας ο υπουργός, είπε ότι «το βασικό μήνυμα είναι ότι με το Σχέδιο ανεβάζουμε την οικονομία πολλά σκαλιά παραπάνω και υλοποιούμε όλες τις δεσμεύσεις της ΝΔ».

Πρόκειται επί της ουσίας για ένα νέο μνημόνιο με μέτρα που είχαν προψηφιστεί και που θα ισχύσουν από φέτος μέχρι το 2022, ακυρώνοντας έτσι το αφήγημα της καθαρής εξόδους, αναφέρει το in.gr.

Περί τα 5 δις ευρώ είναι το «μαστίγιο» της κυβέρνησης για να δώσει και το «καρότο» ύψους 1,5 δις ευρώ περίπου μέσω των αντίμετρων.

Ο «λογαριασμός» από το 2019 και μετά είναι δυσβάσταχτος για τους φορολογούμενους, εξαιτίας της αύξησης του αφορολόγητου, αλλά και για τους συνταξιούχους που θα δουν μειώσεις στις συντάξεις έως και 18%.

Η πρόβλεψη για το μαχαίρι στις συντάξεις, που περιέχεται στο Μεσοπρόθεσμο, ουσιαστικά βάζει «ταφόπλακα» στα όνειρα για «πάγωμα» του σχετικού μέτρου και διαψεύδει βουλευτές και στελέχη ΣΥΡΙΖΑ κι ΑΝΕΛ που έλεγαν ότι δεν θα γίνουν οι μειώσεις.

Η αύξηση των εσόδων θα προέλθει από την άμεση κατάργηση του μειωμένου ΦΠΑ στα νησιά, τις αυξημένες αντικειμενικές που επηρεάζουν σειρά από τέλη επί των ακινήτων, την απάλειψη της έκπτωσης 15% στις ασφαλιστικές εισφορές τον Ιανουάριο του 2019, τη συρρίκνωση του αφορολογήτου το 2020 και γενικότερα από την αύξηση του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος.

Τα μέτρα

Αναλυτικά, τα μέτρα – φωτιά που προβλέπονται και σε συνέχεια τα «αντίδωρα» – αντίμετρα είναι:

Συνταξιούχοι:

Παρεμβάσεις ύψους 2,9 δις ευρώ ετησίως. Από αυτές τα μισά, 1,43 δις ευρώ αφορούν στις μειώσεις των κύριων συντάξεων εκτός δημοσίου.

Επίσης, 1,2 δις ευρώ θα είναι το μαχαίρι στις συντάξεις δημοσίων υπαλλήλων ενώ συνολικά οι περικοπές στα Ταμεία θα ξεπεράσουν τα 3 δις ευρώ.

Αφορολόγητο

Η μείωση του αφορολόγητου από το 2020 θα φέρει επιπλέον έσοδα για το κράτος ύψους 1,9 δις ευρώ, πράγμα που σημαίνει ότι θα βγουν από τις τσέπες των φορολογούμενων χωρίς εξαιρέσεις.

Αντίμετρα

Τα «δωράκια» τώρα που υποτίθεται ότι έρχονται να μειώσουν την πίκρα των σκληρών μέτρων, είναι στοχευμένα. Επιβεβαιώνουν το σχέδιο της κυβέρνησης να αυξήσει τα έσοδα είτε με νέους φόρους, είτε με περικοπές δαπανών από τους περισσότερους για να επιστρέψει στη συνέχεια ένα μέρος από αυτά σε συγκεκριμένες ομάδες. Κι ενώ στην πορεία προς τις εκλογές τα αντίμετρα θα δοθούν ως ανάσες κοινωνικής πολιτικής, η πραγματικότητα θα είναι ότι κάθε χρόνο θα χάνονται από τις τσέπες του κόσμου περί τα 5 δις ευρώ.

Σύμφωνα με το Μεσοπρόθεσμο, θα μειωθεί ο ΕΝΦΙΑ κατά 209 εκατ. από το 2020, θα μειωθούν οι συντελεστές φυσικών προσώπων στο 20% από 22%, ένα ποσό κοντά στα 890 εκατ. και στις επιχειρήσεις από 29% θα πέσει στο 26%, ένα ποσό 461 εκατ. ευρώ.

Η κυβέρνηση υπόσχεται και περισσότερες από 42 χιλιάδες προσλήψεις την επόμενη πενταετία, δηλαδή περίπου 8 χιλιάδες το χρόνο.

Μάλιστα, από εκεί προκύπτει και ο περίφημος «δημοσιονομικός χώρος» η υπεραπόδοση δηλαδή έναντι του ήδη υψηλού στόχους για πλεονάσματα 3,5% του ΑΕΠ κάθε χρόνο μέχρι το 2022.

Συγκεκριμένα, η υπεραπόδοση από τα 111 εκατομμύρια ευρώ και φτάνει έως τα 3,58 δισεκατομμύρια ευρώ το 2022 και επάνω σε αυτή την θεωρητική άσκηση (ολικής συμπίεσης της πραγματικής οικονομίας) στηρίζεται το αφήγημα των παροχών. Είναι δηλαδή ίδια λογική με το κοινωνικό μέρισμα που δόθηκε τα προηγούμενα χρόνια: σου παίρνω δέκα για να σου δώσω πίσω ένα.

Βεβαίως, αφού έχουν εφαρμοστεί τα μέτρα της μείωσης του αφορολόγητου (2020) και των συντάξεων από 1.1.2019, τα οποία θα αφαιρέσουν συνολικά έως και τρεις συντάξεις από κάποιους συνταξιούχους.

Οι προβλέψεις του Μεσοπρόθεσμου ήρθαν στο φως από την έκθεση αξιολόγησής τους από το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο, δεδομένου ότι επίκειται η κατάθεσή του στη Βουλή, ως τμήμα του πολυνομοσχεδίου.

Το υπουργείο Οικονομικών προβλέπει:

· Πρωτογενές πλεόνασμα: Από 3,56% του ΑΕΠ φέτος, θα ακολουθεί διαρκώς ανοδική πορεία στο 3,96% του ΑΕΠ το 2019, σε 4,1% το 2020, 4,53% το 2021 και 5,19% του ΑΕΠ το 2022. Στη διάρκεια της πενταετίας, οι δεσμεύσεις που απορρέουν από το Μνημόνιο ορίζουν στόχο πρωτογενούς πλεονάσματος 3,5% του ΑΕΠ.

· Δημοσιονομικός χώρος. Φέτος ξεκινά με 111 εκατ. ευρώ, το 2019 φτάνει τα 866 εκατ. ευρώ, ανεβαίνει σε 1,287 δισ. ευρώ το 2020, υπερβαίνει τα 2 δισ. ευρώ (2,112 δις ευρώ) το 2021 και χτυπάει ταβάνι σε 3,582 δισ. ευρώ το 2022.

Ανάπτυξη

Φέτος ο πήχης χαμηλώνει σε 2% ( από 2,5% που προέβλεπε ο προϋπολογισμός), το 2019 ενισχύεται σε 2,4%, το 2020 διαμορφώνεται σε 2,3% το 2021 σε 2,1% και το 2022 σε 1,8%.

Το δημοσιονομικό συμβούλιο έκρινε ως αισιόδοξες τις εκτιμήσεις για την ανάπτυξη και διατυπώνει επιφυλάξεις για την προβλεπόμενη αύξηση της κατανάλωσης πάνω από 1% σε ετήσια βάση ως το 2022.

Μεταξύ άλλων τονίζονται οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι από την Ιταλία και την Ισπανία, οι επιπτώσεις από τις τιμές της ενέργειας ενώ δεν παραβλέπονται οι αναταράξεις που μπορεί να προκύψουν από την ευρύτερη περιοχή της μέσης Ανατολής.

Σε... εκτός προγράμματος έσοδα από φόρους «ποντάρει» πια η κυβέρνηση για να επιτύχει τους στόχους στο Μνημόνιο. Όπως δείχνουν τα στοιχεία της πορείας εκτέλεσης του προϋπολογισμού, οι τρέχοντες φόροι δεν εισπράττονται όπως σχεδιάστηκαν και, στη θέση τους, το μόνο που εισπράττεται είναι «φόροι με το στανιό», από κατασχέσεις και ρυθμίσεις για χρέη του παρελθόντος, αναφέρει το newmoney.

Το νέο Μεσοπρόθεσμο έγινε νόμος του κράτους στις 19 Μαΐου 2017 και ουσιαστικά έκανε «reset» στον κρατικό προϋπολογισμό που ψηφίστηκε μόλις έξι μήνες νωρίτερα, τον Δεκέμβριο του 2016. Μηδενίζοντας τις υστερήσεις που διαπιστώθηκαν στο α΄τετράμηνο (Ιανουάριος-Απρίλιος 2017) έναντι των στόχων που είχαν τεθεί τον Δεκέμβριο, αλλά ξεπεράστηκαν από τα γεγονότα, θα έπρεπε να μην υπάρχει σοβαρή απόκλιση στις προβλέψεις που τέθηκαν τον Μάιο, τουλάχιστον για ...το μήνα Μάιο. Πριν αλέκτορα φωνήσαι όμως, τα στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού που εξέδωσε την Δευτέρα το ίδιο το υπουργείο Οικονομικών δείχνουν ότι ακόμα και οι νεώτερες προβλέψεις του αποδείχθηκαν υπεραισιόδοξες, δημιουργώντας ερωτηματικά για το τι θα συμβεί στους επόμενους 56 μήνες της διάρκειας του προγράμματος, ως το 2021.

Αδικαιολόγητες αστοχίες
Τι δείχνουν τα στοιχεία αυτά:

1. το νέο Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα που ψηφίστηκε μόλις τον Μάιο «φούσκωσε» τις προσδοκίες για τα κρατικά έσοδα του 2017 κατά ... 1,762 δισ. ευρώ! Τον Δεκέμβριο υπολόγιζε ετήσια έσοδα για το 2017 51,619 δισ. ευρώ και τον Μάιο τα ανέβασε στα 53,381 δισ. ευρώ.

2. Οι προβλέψεις για αυξημένα έσοδα βολεύουν μεν για την εμφάνιση πλεονασμάτων (που σημαίνουν όμως και λιγότερη ελάφρυνση χρέους) αλλά οι μόνες σίγουρες πηγές εσόδων αποδεικνύονται οι εισπράξεις οφειλών από φόρους παλαιοτέρων ετών. Τον Δεκέμβριο του 2016 ο προϋπολογισμός που ψηφίστηκε προέβλεπε να εισπραχθούν 1,840 δισ. από ληξιπρόθεσμα χρέη στην εφορία. Τον Μάιο του 2017 η πρόβλεψη ανέβηκε, στα 2,361 δισ. ευρώ! Προβλέπεται να αυξηθούν δηλαδή έτσι 521 εκατ. ευρώ περισσότερα έσοδα. Και αυτό φαίνεται πως θα επιτευχθεί με το παραπάνω, αφού οι εισπράξεις αυτές τον μήνα Μάιο ανήλθαν σε 229 εκατ. ευρώ και συνολικά στα 1,611 δισ. από τις αρχές του χρόνου. Δηλαδή πριν τα μισά του έτους καλύφθηκε ουσιαστικά το 70% του ετήσιου στόχου και με τους ρυθμούς αυτούς πάμε για είσπραξη της τάξεως των 3,5 δισ. ως το τέλος του 2017. Άρα ο στόχος είσπραξης που μόλις άλλαξε, θα ξεπεραστεί κατά σχεδόν 1,2 δισ. ή περίπου 50% -και αυτό συνιστά θεαματική αστοχία πρόβλεψης παρότι θεωρείται «θετική» για τα έσοδα. Εκτός αν στο οικονομικό επιτελείο υπολογίζουν ότι στους 7 επόμενους μήνες θα έρθουν έσοδα μόλις 950 εκατ. ευρώ παρότι θα ενταθούν τα μέτρα είσπραξης με ηλεκτρονικές κατασχέσεις και πλειστηριασμούς που ξεκινούν άμεσα σε βάρος 1,6 εκατ. ΑΦΜ που έχουν ήδη στοχοποιηθεί.

3. Ενώ όμως τα έσοδα από φόρους παρελθόντων ετών εκτινάσσονται πέρα από κάθε πρόβλεψη, την ίδια στιγμή δεν εισπράττονται τα αναμενόμενα έσοδα της τρέχουσας χρονιάς:
- Από τις αυξήσεις στο πετρέλαιο και στα ενεργειακά προϊόντα που ίσχυσαν για πρώτη φορά από φέτος, τον Δεκέμβριο η κυβέρνηση υπολόγιζε 6,389 δισ. για το 2017. Τον Μάιο αναγκάστηκε να μειώσει την πρόβλεψή της στα 6,238 δισ. ευρώ. Δηλαδή παραδέχτηκε πως δεν θα εισπράξει τουλάχιστον 103 εκατ. ευρώ που τα υπολόγιζε όταν αύξανε τον φόρο. Και πάλι υπάρχει όμως αστοχία. Στο πεντάμηνο Ιανουαρίου-Μαΐου το δημόσιο εισέπραξε 2,496 δισ. ευρώ, ενώ σε 5 μήνες αναλογούσαν εισπράξεις 2,6 δισ. ευρώ (ή 520 εκατ. ευρώ το μήνα) που όμως δεν προέκυψαν. Και αυτό παρότι, παραδόξως, ο Μάιος πήγε πολύ καλά εισπρακτικά στον τομέα αυτόν, δεδομένου ότι σε 4 «χειμερινούς» μήνες ως τον Απρίλιο (οπότε σταμάτησε η πώληση καυσίμων θέρμανσης) είχαν εισπραχθεί 2 δισ. ευρώ ή 500 εκατ. ευρώ κατά μέσο όρο κάθε μήνα, όσα ακριβώς και τον Μάιο. Άρα, με ρυθμούς 500 εκατ. ευρώ το μήνα (που το καλοκαίρι μπορεί και να μειωθούν) δια βίας θα φτάσει η είσπραξη στα 6 δισ. στο τέλος του χρόνου, δηλαδή τουλάχιστον 200 εκατ. ευρώ κάτω και από τον νέο, πιο «προσγειωμένο» στόχο των 6,238 δισ. ευρώ.
- Αντίστοιχα, και από αυξήσεις Ειδικών φόρων σε τσιγάρα, κρασί, καφέ και λοιπά, τον Δεκέμβριο η κυβέρνηση υπολόγιζε για είσπραξη φόρων (με ΦΠΑ) ύψους 4,038 δισ. ευρώ για φέτος. Τον Μάιο άλλαξε την πρόβλεψη σε 4,093 δισ. ευρώ. Ποιο είναι ως τώρα το αποτέλεσμα; Υπέρβαση στόχων κατά 238 εκατ. ευρώ, λένε τα στοιχεία του προϋπολογισμού. Με την υποσημείωση όμως ότι σε αυτά περιλαμβάνονται και.... «ποσό ύψους 296,16 εκατ. ευρώ που αφορά στην παραχώρηση των περιφερειακών αεροδρομίων». Με άλλα λόγια, αν αφαιρεθεί η είσπραξη αυτή από τα αεροδρόμια, από τις αυξήσεις των ειδικών φόρων και του ΦΠΑ που επεβλήθησαν και ισχύουν φέτος (και σε τηλεφωνία, συνδρομητική τηλεόραση κλπ) έχει ανοίξει «τρύπα» 58 εκατ. ευρώ σε 5 μήνες!
- Και αν τα έσοδα από... τον ΦΠΑ στα αεροδρόμια παραχωρήθηκαν απέδωσαν 296 εκατ. ευρώ που δεν θα βρίσκονταν από φόρους, ο Μάιος διέψευσε και τις προβλέψεις εσόδων από αποκρατικοποιήσεις που έγιναν τον ίδιο μήνα! Τον Δεκέμβριο τα έσοα αυτά για το 2017 προβλέπονταν σε 2,044 δισ. ευρώ, αλλά τον Μάιο μειώθηκε ο στόχος στα 1,607 δισ. ευρώ (-437 εκατ. ευρώ). Παρότι ο στόχος μειώθηκε όμως, εισπράχθηκαν 963 εκατ. και όχι 1,302 δισ. που υπολογίζονταν. Υστέρηση δηλαδή «με το καλημέρα» 339 εκατ. ευρώ, πριν καν στεγνώσει το μελάνι που γράφτηκε ο νόμος του Μαΐου με τις προβλέψεις για τα έσοδα από αποκρατικοποιήσεις (για τον Μάιο του 2017 και ως τον Δεκέμβριο του 2021).

4. Ανησυχίες διαπιστώνονται όμως και στο σκέλος των δαπανών οι επιχορηγήσεις για τα ασφαλιστικά Ταμεία. Ο ΕΦΚΑ παραμένει ο "άγνωστος Χ" του νέου Μεσοπρόθεσμου. Σε 5 μήνες μέσα στο 2017, τα ασφαλιστικά Ταμεία άντλησαν το 42% των επιχορηγήσεων που δικαιούνται για φέτος. Τόσο, όσο αναλογεί στους 5 πρώτους μήνες του χρόνου. Αν και οι δαπάνες κινούνται «στο όριο» κυριολεκτικά, υπάρχει ένα μεγάλο ερωτηματικό: μέχρι τον Μάιο δεν είχαν εκδοθεί ακόμα οι νέες συντάξεις με το Νόμο Κατρούγκαλου, για να φανεί ποια είναι η πραγματική εξοικονόμηση και οι ανάγκες των Ταμείων. Ούτε είχαν εισπραχθεί όμως πλήρως και κανονικά ακόμη οι νέες ασφαλιστικές εισφορές (λόγω μετάβασης στον ΕΦΚΑ κλπ) για να φανεί ποια θα είναι η ροή τους επόμενους μήνες. Κυρίως όμως, οι ασφαλιστικές εισφορές υπολογίστηκαν στο α΄5μηνο του 2017, με βάση τα δηλωθέντα εισοδήματα του 2015. Ωστόσο στο β΄εξάμηνο αυτές θα αλλάξουν, μετά και την υποβολή των δηλώσεων Ε1 για το 2016. Και τότε θα φανεί αν ο υπολογισμός των νέων ασφαλιστικών εισφορών θα διατηρήσει σε ικανοποιητικά επίπεδα τη ροή εσόδων στα Ταμεία ή, αντιθέτως, θα δηλωθούν χαμηλότερα εισοδήματα που θα σημάνουν μικρότερες εισφορές, «κενό» εσόδων προς τον ΕΦΚΑ και μεγαλύτερες ανάγκες για επιπλέον κονδύλια από τον κρατικό προϋπολογισμό.