Σύμφωνα με νέα απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή (Α.1072/2025), το ποσοστό αυτό μειώνεται στο 5%, έναντι 50% που ίσχυε έως τώρα, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Η μείωση αφορά περιπτώσεις φορολογούμενων που έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές άνω των 50.000 ευρώ, οι οποίες βρίσκονται σε αναστολή είσπραξης είτε λόγω δικαστικής απόφασης είτε απόφασης της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών. Για να εφαρμοστεί το χαμηλότερο ποσοστό, απαιτείται η παροχή διασφάλισης για την αποπληρωμή της οφειλής, μέσω τραπεζικής εγγύησης ή εγγραφής υποθήκης σε άλλο ακίνητο του οφειλέτη.

Στην περίπτωση προσφοράς υποθήκης, λαμβάνεται υπόψη το 80% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου ως εγγύηση. Αν η εγγύηση δεν καλύπτει πλήρως τη μείωση της παρακράτησης, το ποσοστό διαμορφώνεται αναλογικά.

Η απόφαση στοχεύει στη διευκόλυνση της διαδικασίας μεταβίβασης ακινήτων, διατηρώντας παράλληλα μηχανισμούς διασφάλισης των συμφερόντων του Δημοσίου.

Τι αλλάζει στις μεταβιβάσεις μέσω myPROPERTY

Η εφαρμογή myPROPERTY αποτελεί πλέον τον βασικό ψηφιακό κόμβο για τις δηλώσεις φόρου μεταβίβασης, απαλλάσσοντας τους πολίτες από επίπονες επισκέψεις στις εφορίες. Οι δηλώσεις που υποβάλλονται μέσω της πλατφόρμας περιλαμβάνουν:

• Αρχικές δηλώσεις για μεταβιβάσεις σε περιοχές με αντικειμενικές αξίες, που αφορούν συστάσεις ή αλλαγές σε οριζόντιες/κάθετες ιδιοκτησίες, αλλά και κάθε άλλη πράξη που προκαλεί φόρο (διανομές, ανταλλαγές, συνενώσεις ακινήτων).
• Αρχικές δηλώσεις για αντίστοιχες πράξεις σε περιοχές εκτός αντικειμενικών αξιών, ανεξαρτήτως φορολογικής επιβάρυνσης.
• Δηλώσεις ματαίωσης σύνταξης συμβολαίου, εφόσον η αρχική είχε υποβληθεί μέσω της εφαρμογής.

Οι τροποποιήσεις γίνονται ακόμα στις ΔΟΥ

Μέχρι να ενσωματωθούν πλήρως και οι τροποποιητικές δηλώσεις στην ψηφιακή πλατφόρμα, αυτές υποβάλλονται ακόμη στις κατά τόπους ΔΟΥ/ΚΕΦΟΚ, με αίτημα μέσω της υπηρεσίας «Τα Αιτήματά μου» στο myAADE, υπό την προϋπόθεση ότι η αρχική δήλωση έχει ήδη υποβληθεί ψηφιακά.

Όταν η αρχική δήλωση Φόρου Μεταβίβασης Ακινήτου (ΦΜΑ) δεν μπορεί να καταχωρηθεί στο myPROPERTY, η διαδικασία ακολουθεί την παραδοσιακή οδό:

• Ο πιστοποιημένος συμβολαιογράφος συντάσσει το σχέδιο συμβολαίου και συμπληρώνει τα απαιτούμενα στοιχεία για τη μεταβίβαση. Η δήλωση υποβάλλεται από τον ίδιο τον φορολογούμενο ή τον νόμιμο εκπρόσωπό του, με χρήση των προσωπικών κωδικών TAXISnet.
• Περιλαμβάνονται η περιγραφή του ακινήτου, οι αλλαγές στις ιδιοκτησίες, η αντικειμενική ή αγοραία αξία, καθώς και οι νόμιμες απαλλαγές.
• Ως ημερομηνία υποβολής θεωρείται εκείνη της τελευταίας καταχώρισης των στοιχείων από τον υπόχρεο.

Η ΑΑΔΕ προχωρά σταδιακά στον ψηφιακό μετασχηματισμό των διαδικασιών, με στόχο λιγότερες καθυστερήσεις, λιγότερη ταλαιπωρία και μεγαλύτερη διαφάνεια σε μία κρίσιμη αγορά για την ελληνική οικονομία.

Όσοι πολίτες και συμβολαιογράφοι χρησιμοποιούν το Φάκελο Μεταβίβασης μέσω του https://akinita.gov.gr θα λαμβάνουν μεταγραφή (ή δικαιολογημένη απόρριψη) εντός μίας εργάσιμης ημέρας αντί των πολύμηνων καθυστερήσεων.

Οι προϋποθέσεις για τη «μεταγραφή σε μια ημέρα» είναι, πρώτον, να μην εκκρεμεί προηγούμενη πράξη στο ίδιο ακίνητο και δεύτερον, τα τέλη να πληρώνονται με πιστωτική/χρεωστική κάρτα.

Τα γραφειοκρατικά βήματα μειώνονται αισθητά με τη χρήση του Φακέλου Μεταβίβασης αφού καταργούνται 4 δικαιολογητικά:

1)      Το Πιστοποιητικό περί μη οφειλής ΤΑΠ

2)      Η έκδοση ΑΚΔ (Απόσπασμα Κτηματολογικού Διαγράμματος)

3)      Η Αίτηση προς Καταχώριση

4)      Η Περίληψη Συμβολαίου

Καταργείται επίσης και η φυσική παρουσία σε Κτηματολογικά Γραφεία για όσους κάνουν χρήση του Φακέλου Μεταβίβασης.

Τονίζεται τέλος, ότι ο Κωδικός Αριθμός ακινήτου (ΚΑΕΚ) «κλειδώνει» για όσο διαρκεί η συναλλαγή ώστε να αυξηθεί η ασφάλεια στις συναλλαγές.

Συνοπτικά, τα βήματα χρήσης της πλατφόρμας για τους συμβολαιογράφους:

●      Σύνδεση ως Συμβολαιογράφος και πρόσκληση συμβαλλομένων

●      Διαλειτουργική άντληση δικαιολογητικών

●      Ψηφιακό αντίγραφο συμβολαίου χωρίς χειρόγραφες παραπομπές

●      Υπολογισμός τελών για τον αγοραστή

●      Καταχώριση πράξης στο Κτηματολόγιο

●      Παρακολούθηση πορείας της αίτησης σε πραγματικό χρόνο

Συνοπτικά, τα βήματα χρήσης της πλατφόρμας για τους πολίτες:

●      Σύνδεση ως πολίτης και αποδοχή της πρόσκλησης από τον συμβολαιογράφο

●      Επιλογή του ακινήτου προς πώληση από τον συμβαλλόμενο/πωλητή

●      Πληρωμή τελών από τον αγοραστή και καταχώρηση στο Κτηματολόγιο

Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, δήλωσε ότι «η επίλυση χρόνιων εκκρεμοτήτων, όπως του Κτηματολογίου, αποτελεί ζητούμενο τόσο για την κυβέρνηση συνολικά όσο και για το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης ειδικότερα.

Μεθοδικά με στοχευμένα βήματα προχωρούμε σε μεταρρυθμίσεις και έργα καταπολέμησης της γραφειοκρατίας, έχοντας πάντα στο επίκεντρο του σχεδιασμού μας μια καλύτερη καθημερινότητα για τους πολίτες.

Έχουμε πλέον στα χέρια μας ένα εργαλείο με το οποίο απλουστεύουμε τις διαδικασίες μεταβίβασης ακινήτων, μειώνοντας σημαντικά τον απαιτούμενο χρόνο και την ταλαιπωρία όλων των εμπλεκόμενων μερών».

Από την δική του πλευρά, ο υφυπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, αρμόδιος για το Κτηματολόγιο, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, αναφέρει ότι «όπως είχαμε δεσμευθεί, από την 1/1/2024 λειτουργεί ο Ψηφιακός Φάκελος Μεταβίβασης Ακινήτου στο https://akinita.gov.gr. Καλούμε τους συμβολαιογράφους της χώρας να μπουν στην πλατφόρμα και δεσμευόμαστε ότι οι πράξεις που θα υποβάλλονται ψηφιακά, θα μεταγράφονται μέσα σε 1 εργάσιμη ημέρα αντί των πολύμηνων καθυστερήσεων που βιώνουν οι πολίτες». Πρόσθεσε μάλιστα ότι «παρουσιάσαμε χθες 2 Ιανουαρίου την εφαρμογή στον συμβολαιογραφικό Σύλλογο Αθηνών και σήμερα βρισκόμαστε για τον ίδιο σκοπό στη Θεσσαλονίκη. Είμαστε ανοιχτοί σε κάθε πρόταση που μπορεί να διευκολύνει τους πολίτες και να μειώσει τη γραφειοκρατία».

Είναι και τα υπόλοιπα έξοδα που βαρύνουν μια αγοραπωλησία ή μεταβίβαση ακινήτου, όπως τα συμβολαιογραφικά έξοδα, τα τέλη μεταγραφής του ακινήτου στο Κτηματολόγιο, η αμοιβή του μεσίτη. Το ποσό που συγκεντρώνεται είναι σημαντικό και θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη από τους φορολογουμένους ακόμα και όταν απολαμβάνουν πλήρη απαλλαγή από τον φόρο.

Οσοι σχεδιάζουν να αγοράσουν ακίνητο θα πρέπει να γνωρίζουν και τον συνολικό λογαριασμό:

Φόρος μεταβίβασης:

Μετά το «πάγωμα» του ΦΠΑ μέχρι το τέλος του 2024, όλα τα ακίνητα επιβαρύνονται με φόρο μεταβίβασης, ο οποίος ανέρχεται μόλις σε 3% επί του τιμήματος του ακινήτου που αναγράφεται στο συμβόλαιο ή επί της αντικειμενικής αξίας, εφόσον η τελευταία είναι μεγαλύτερη. Στον φόρο προστίθεται επιπλέον έξοδο 3% επί του Φόρου Μεταβίβασης Ακινήτου που αφορά τον δήμο στον οποίο βρίσκεται η κατοικία. Δηλαδή, αν η αντικειμενική αξία της κατοικίας είναι 100.000 ευρώ η φορολογική επιβάρυνση ανέρχεται σε 3.090 ευρώ (100.000Χ3%=3.000 + 3.000 Χ 3%=90). 

Πρώτη κατοικία

Για την αγορά πρώτης κατοικίας εφαρμόζεται αφορολόγητο όριο το οποίο δικαιούνται οι φορολογούμενοι εφόσον πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Πάνω από το αφορολόγητο όριο επιβάλλεται φόρος 3%.

Για κάθε επιπλέον σελίδα της συμβολαιογραφικής πράξης, η αμοιβή αυξάνεται κατά 5 ευρώ. Για κάθε σελίδα αντιγράφου του συμβολαίου, στην αμοιβή του προστίθενται 4 ευρώ. Σε όλα τα έξοδα επιβάλλεται ΦΠΑ 24%.

Εξοδα υποθηκοφυλακείου/κτηματολογίου:

Το αναλογικό τέλος μεταγραφής μεταβιβαστικών συμβολαίων υπολογίζεται σε 4,75‰ της αξίας του ακινήτου στα έμμισθα υποθηκοφυλακεία και σε 5‰ + 1‰ στα νέα κτηματολογικά γραφεία. Στα έξοδα αυτά επιβάλλεται ΦΠΑ 24%.

Εξοδα μεσίτη: Η αμοιβή μεσιτείας είναι θέμα διαπραγμάτευσης μεταξύ αγοραστή και μεσίτη. Συνήθως είναι το 2% επί της αξίας του ακινήτου.

Αμοιβή μηχανικού: Είναι ένα προαιρετικό έξοδο για τον αγοραστή, καθώς ο πωλητής του ακινήτου επιβαρύνεται με το κόστος έκδοσης της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου η οποία είναι απαραίτητη για την αγοραπωλησία του ακινήτου. Στην περίπτωση που ο αγοραστής προσλάβει μηχανικό για να αξιολογήσει την κατάσταση του ακινήτου, τότε η αμοιβή του εξαρτάται από τα τετραγωνικά του σπιτιού.

Αμοιβή δικηγόρου: Από 1ης Ιανουαρίου 2014, οι αγοραστές ή πωλητές δεν είναι υποχρεωμένοι να συνοδεύονται από δικηγόρο κατά την κατάρτιση του συμβολαίου αγοραπωλησίας ακινήτου. Ωστόσο, η πρόσληψη δικηγόρου είναι πολλές φορές αναγκαία για τον αγοραστή (έλεγχος στο υποθηκοφυλακείο, έλεγχος των όρων του συμβολαίου κ.λπ.).

Πάντως, οι ειδικοί συμβουλεύουν όσους πρόκειται να αποκτήσουν ακίνητα με αγορά ή γονική παροχή και δωρεά να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και να φροντίσουν προτού γίνει η μεταβίβαση να ρίξουν μια ματιά στον λογαριασμό του ΕΝΦΙΑ για το ακίνητο ή τα ακίνητα που θα περάσουν στα χέρια τους. Μπορεί οι γονικές παροχές να είναι σήμερα αφορολόγητες λόγω του υψηλού αφορολόγητου ορίου των 800.000 ευρώ, αλλά το εκκαθαριστικό του ΕΝΦΙΑ να είναι «βαρύ».

Η ίδια υποχρέωση υπάρχει και πριν από την υποβολή δήλωσης φόρου κληρονομιάς ακινήτου. Δηλαδή, πριν από την υπογραφή των συμβολαίων οι φορολογούμενοι θα ελέγχουν τα στοιχεία του ακινήτου που μεταβιβάζεται και σε περίπτωση που υπάρχουν λάθη ή παραλείψεις θα τα διορθώνουν.

Μετά την υπογραφή του συμβολαίου και την ανάρτησή του από τον συμβολαιογράφο, θα δημιουργείται αυτόματα, στην εφαρμογή myProperty, μια ψηφιακή δήλωση στοιχείων ακινήτων (Ε9) με τις απαιτούμενες εισαγωγές, μεταβολές και διαγραφές στοιχείων ακινήτων. Οι φορολογούμενοι, δηλαδή, δεν θα χρειάζεται να αλλάζουν οι ίδιοι τα στοιχεία της ακίνητης περιουσίας τους στο Ε9 κάθε φορά που προχωρούν σε κάποια αγοραπωλησία, γονική παροχή ή δωρεά ακινήτου ή όταν κληρονομούν ακίνητα. Το Ε9 θα ενημερώνεται αυτόματα με βάση τα στοιχεία των δηλώσεων μεταβίβασης ακινήτων που υποβάλλονται πλέον υποχρεωτικά ηλεκτρονικά

Από την 1η Ιουνίου 2023 και μετά σε κάθε εκποιητική δικαιοπραξία για τη μεταβίβαση ακινήτων με επαχθή αιτία ή τη σύσταση εμπράγματου δικαιώματος επ’ αυτού το πιστοποιητικό ΕΝΦΙΑ θα πιστοποιεί μόνο ότι το συγκεκριμένο ακίνητο περιλαμβάνεται στη δήλωση ΕΝΦΙΑ των πέντε προηγουμένων της μεταβίβασης ετών ή έξι, εάν έχει ήδη εκδοθεί ο ΕΝΦΙΑ του τρέχοντος έτους, και όχι ότι έχει καταβληθεί ο αναλογών φόρος για το συγκεκριμένο ακίνητο και ότι έχει ρυθμιστεί ο ΕΝΦΙΑ των υπόλοιπων ακινήτων για τα έτη αυτά, όπως ίσχυε ως τώρα.

Επίσης σε κάθε περίπτωση μεταβίβασης ακινήτου με επαχθή αιτία, δηλαδή σε κάθε περίπτωση πώλησης ακινήτου, εφόσον αυτό έχει αποκτηθεί από τον πωλητή με κληρονομιά, δωρεά ή γονική παροχή, δεν θα απαιτείται πλέον η προσάρτηση στο μεταβιβαστικό συμβόλαιο του πιστοποιητικού το οποίο πιστοποιεί την ολοσχερή εξόφληση των επιμεριστικά αναλογούντων στο ακίνητο φόρων κληρονομιάς, δωρεάς-γονικής παροχής. Ως ασφαλιστική δικλίδα και με στόχο να αποκλειστεί η μεταβίβαση με επαχθή αιτία (πώληση) αδήλωτων ακινήτων θα γίνεται υποχρεωτική μνεία από τον συμβολαιογράφο στο συμβόλαιο που συντάσσει περί υποβολής της οικείας δήλωσης φόρου, ανάλογα με την αιτία κτήσης του μεταβιβαζόμενου ακινήτου.

Τέλος, στην επέκταση της ηλεκτρονικής υποβολής δηλώσεων φόρου μεταβίβασης, γονικής παροχής και δωρεάς οι οποίες σήμερα υποβάλλονται χειρόγραφα στην Εφορία προχωρά η ΑΑΔΕ. Συγκεκριμένα έχει δρομολογήσει την ηλεκτρονική υποβολή δηλώσεων Φόρου Μεταβίβασης Ακινήτων για περιπτώσεις ματαίωσης και ακύρωσης μεταβίβασης, μεταβίβασης σε εκτέλεση προσυμφώνου, ανταλλαγής ακινήτων, άρσης απαλλαγής ΦΜΑ για την αγορά πρώτης κατοικίας, και συνένωσης ακινήτων. Επίσης, θα επεκταθεί η ψηφιακή υποβολή δηλώσεων φόρου δωρεάς και γονικής παροχής για τροποποιητικές δηλώσεις.

Με ειδικές νομοθετικές ρυθμίσεις στο πολυνομοσχέδιο διευκολύνεται η διαδικασία μεταβίβασης ακινήτων μέσα από την απλοποίηση της διαδικασίας έκδοσης του πιστοποιητικού ΕΝΦΙΑ και του έντυπου Ε9.

Συγκεκριμένα οι νέες ρυθμίσεις αφορούν στα εξής:

Πιστοποιητικό ΕΝΦΙΑ: Για τη μεταβίβαση ακινήτων με τίμημα, το πιστοποιητικό ΕΝΦΙΑ θα εκδίδεται μόνο για να πιστοποιεί ότι το μεταβιβαζόμενο ακίνητο αναφέρεται στη δήλωση Ε9 τα 5 τελευταία χρόνια. Για τη μεταβίβαση ακινήτων που έχουν αποκτηθεί με κληρονομιά, γονική παροχή ή δωρεά δεν απαιτείται η προσκόμιση του αντίστοιχου πιστοποιητικού, αλλά ο συμβολαιογράφος αναφέρει στο συμβόλαιο ότι έχει δηλωθεί το ακίνητο στην αντίστοιχη δήλωση. Η εξόφληση των φόρων θα γίνεται με παρακράτηση μαζί με τις υπόλοιπες οφειλές του πωλητή μέσω του αποδεικτικού ενημερότητας. Ειδικότερα, προβλέπεται σταθερό ποσοστό παρακράτησης, 70% επί του τιμήματος και μέχρι το ύψος των ληξιπρόθεσμων οφειλών, αντί 70% έως 100% του τιμήματος κατά την κρίση του προϊσταμένου της φορολογικής υπηρεσίας που ισχύει σήμερα.

Αυτόματο Ε9: Καθιερώνεται η αυτόματη δημιουργία ψηφιακής δήλωσης στοιχείων ακινήτων, του γνωστού Ε9, με την ανάρτηση από τον συμβολαιογράφο του συμβολαίου, με
το οποίο συστήνεται, μετατίθεται, μεταβάλλεται ή καταργείται δικαίωμα σε ακίνητο, στην εφαρμογή myPROPERTY της ΑΑΔΕ.

Χρωστούμενα… ΕΝΦΙΑ: Εξαλείφεται η αλληλέγγυος ευθύνη για την πληρωμή του ΕΝΦΙΑ και του φόρου κληρονομιάς, δωρεάς και γονικής παροχής, του τρίτου διακατόχου, δηλαδή των τελευταίων ιδιοκτητών ακινήτου, που το απέκτησαν με αγορά. Για τις οφειλές αυτές θα ευθύνονται πλέον μόνο οι αρχικοί υπόχρεοι που τις δημιούργησαν.

Στην ηλεκτρονική διέυθυνση https://akinita.gov.gr/ λειτουργεί πιλοτικά η ηλεκτρονική πλατφόρμα για τον «Ηλεκτρονικό Φάκελο Ακινήτου». Πρόκειται για ένα νέο ψηφιακό εργαλείο που μπορεί να συλλέγει αυτόματα, από 6 δημόσιους φορείς, τα αναγκαία έγγραφα για την μεταβίβαση ενός ακινήτου. Στόχος είναι, η πλατφόρμα, να τεθεί σε παραγωγική – πλήρη λειτουργία από την 1 Νοεμβρίου, διευκολύνοντας την ζωή των πολιτών που «παλεύουν» σήμερα για να συλλέξουν περίπου 17 έγγραφα. Έναν μαραθώνιο ταλαιπωρίας που μπορεί να πάρει από μήνες μέχρι… χρόνια!

Η νέα πλατφόρμα αντλεί δεδομένα από πληροφοριακά συστήματα των φορέων του δημόσιου τομέα και ιδίως:

α) Το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας (Ε.Μ.Επ.) της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης,
β) Τα πληροφοριακά συστήματα της Α.Α.Δ.Ε.,
γ) Το πληροφοριακό σύστημα του e-ΕΦΚΑ,

δ) Το πληροφοριακό σύστημα «Ταυτότητα κτιρίου», που παρέχεται από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (Τ.Ε.Ε.),
ε) Τις βάσεις δεδομένων του Ν.Π.Δ.Δ. «Ελληνικό Κτηματολόγιο»,
στ) Την εφαρμογή myProperty της Α.Α.Δ.Ε.

Με τη νέα διάταξη τα απαιτούμενα δικαιολογητικά για τη βεβαίωση ΤΑΠ είναι τα εξής:

1.      Για ηλεκτροδοτούμενο ακίνητο:

–        Φωτοτυπία τελευταίου λογαριασμού ρεύματος.

–        Αποδεικτικό εξόφλησης του τελευταίου λογαριασμού ρεύματος.

–        Πιστοποιητικό Πληρότητας Ταυτότητας Κτιρίου/Διηρημένης Ιδιοκτησίας.

2.      Για μη ηλεκτροδοτούμενο ακίνητο:

–         Βεβαίωση διακοπής ηλεκτροδότησης από τον Διαχειριστή Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΔΕ.ΔΔΗ.Ε), με ημερομηνία διακοπής.

–        Πιστοποιητικό Πληρότητας Ταυτότητας Κτιρίου/Διηρημένης Ιδιοκτησίας.

–        Υπεύθυνη δήλωση του ιδιοκτήτη για τη μη χρήση του ακινήτου.

Η βεβαίωση ΤΑΠ εκδίδεται για τα τετραγωνικά μέτρα που αναφέρονται στο Πιστοποιητικό Πληρότητας Ταυτότητας Κτιρίου/Διηρημένης Ιδιοκτησίας.

Επισημαίνεται ότι σε περίπτωση μεταβίβασης της κυριότητας των πάσης φύσεως ακινήτων για οποιαδήποτε αιτία και προ της υπογραφής του συμβολαίου, απαιτείται βεβαίωση περί μη οφειλής ΤΑΠ, άλλως η συμβολαιογραφική πράξη είναι άκυρη και δεν επάγεται οποιαδήποτε έννομη συνέπεια.

Η βεβαίωση χορηγείται κατόπιν αιτήσεως του ιδιοκτήτη ή αναζητείται αυτεπάγγελτα από τον συμβολαιογράφο ή προσκομίζεται από τον μεταβιβάζοντα, εκδίδεται εντός 5 ημερών με βάση τα στοιχεία που τηρεί ηλεκτρονικά ο δήμος και ισχύει μέχρι το τέλος του έτους έκδοσής της. Η βεβαίωση που χορηγεί ο δήμος δύναται να είναι και ψηφιακή και να χρησιμοποιείται και για την ηλεκτρονική μεταβίβαση του ακινήτου.

Βεβαίωση με καταβολή εγγύησης

Εναλλακτικά, αν το επιθυμεί ο μεταβιβάζων ή ο αγοραστής σε περίπτωση που υφίσταται αδυναμία έκδοσης της βεβαίωσης εντός πέντε ημερών για οποιονδήποτε λόγο, ο μεταβιβάζων ή ο αγοραστής έχει τη δυνατότητα να καταβάλει στον συμβολαιογράφο κατά τον χρόνο σύναψης του συμβολαίου, ως εγγύηση μέχρι την εκκαθάριση της οφειλής, ποσό που αντιστοιχεί σε ποσοστό 3‰ επί της αξίας πώλησης ή επί της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου. Το ποσό αυτό αποδίδεται από τον συμβολαιογράφο μέσω ηλεκτρονικής τραπεζικής στον δήμο για λογαριασμό του αποκτώντα. Το αποδεικτικό κατάθεσης του ποσού του πρώτου εδαφίου επέχει θέσης βεβαίωσης. Οι δήμοι υποχρεούνται να αναρτούν στην ιστοσελίδα τους τους λογαριασμούς κατάθεσης των ανωτέρω ποσών ενώ εντός αποκλειστικής προθεσμίας τριών  μηνών από την κατάθεση της εγγύησης, η ταμειακή υπηρεσία του δήμου προβαίνει σε εκκαθάριση της οφειλής του ΤΑΠ και είτε βεβαιώνει και εισπράττει το υπόλοιπο της οφειλής  είτε επιστρέφει στον μεταβιβάζοντα, ή στον αποκτώντα, εντός δέκα ημερών ως αχρεωστήτως καταβληθέν το τυχόν επιπλέον ποσό που καταβλήθηκε ως εγγύηση.

Η εκκαθάριση ανατρέχει σε βάθος πενταετίας. Τυχόν οφειλές πέραν της πενταετίας δεν αναζητούνται και δεν βεβαιώνονται. Σε περίπτωση οφειλής, ο μεταβιβάζων ή ο αποκτών υποχρεούται να εξοφλήσει το υπόλοιπο ποσό είτε εφάπαξ εντός 30 ημερών, είτε σε έως 6 ισόποσες μηνιαίες δόσεις με ελάχιστο ποσό μηνιαίας δόσης τα 50 ευρώ.

Απαλλαγή από βεβαίωση ΤΑΠ

Με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, η οποία λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των μελών και τη σύμφωνη γνώμη του δημάρχου, μπορεί να αποφασίζεται η αναστολή της υποχρέωσης υποβολής της ανωτέρω βεβαίωσης περί μη οφειλής Τ.Α.Π. για τη μεταβίβαση της κυριότητας των πάσης φύσεως ακινήτων, υπό την προϋπόθεση υποβολής από τον συμβολαιογράφο πριν τη σύνταξη του συμβολαίου, σε ηλεκτρονική πλατφόρμα που τηρεί ο δήμος, των στοιχείων των συμβαλλομένων και του μεταβιβαζόμενου ακινήτου, ώστε να ελέγχονται και να βεβαιώνονται τυχόν οφειλές ή να παρακρατείται το οφειλόμενο ποσό που προκύπτει κατά τη μεταβίβαση του ακινήτου.

Με βάση τις νέες προθεσμίες ο φορολογούμενος που παρουσιάζει μεταβολή στην ακίνητη περιουσία του και επηρεάζει τον ΕΝΦΙΑ θα πρέπει να υποβάλει το Ε9 έως τις 31 Μαρτίου του επόμενου έτους αντί στις 31 Μαΐου που ίσχυε έως σήμερα. Σε περίπτωση κληρονομιάς, το καθεστώς διαφοροποιείται ανάλογα με το είδος της διαδοχής ή την αποποίηση.

Εγκύκλιος της ΑΑΔΕ παρέχει διευκρινίσεις αναφορικά με την υποβολή της δήλωσης στοιχείων ακινήτων (Ε9) από κληρονόμους, αλλά και από ιδιοκτήτες, ενώ υπάρχει ειδική πρόβλεψη για όσα ακίνητα μπήκαν για πρώτη φορά στο σύστημα αντικειμενικού προσδιορισμού.

Αναφορικά με τα ακίνητα που βρίσκονται σε περιοχή η οποία εντάσσεται για πρώτη φορά στο σύστημα προσδιορισμού αξίας ακινήτων, οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να ελέγξουν στη δήλωση ΕΝΦΙΑ αν εκκαθαρίστηκε σαν να είναι εκτός αντικειμενικών, ενώ θα έπρεπε να έχει εκκαθαριστεί σαν να ήταν εντός αντικειμενικών αξιών.

Αν διαπιστωθεί κάποιο λάθος, τότε ο φορολογούμενος θα πρέπει να υποβάλει τροποποιητική δήλωση στοιχείων ακινήτων (Ε9) χωρίς πρόστιμο μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του Ιουνίου του οικείου έτους. Σε αυτή την περίπτωση, ο φόρος καταβάλλεται χωρίς τόκο σε ισόποσες μηνιαίες δόσεις, με ελάχιστη καταβολή τα 10 ευρώ, μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του Φεβρουαρίου του επόμενου έτους.

Η δήλωση

Σε περίπτωση κληρονομικής διαδοχής, η δήλωση στοιχείων ακινήτων υποβάλλεται εμπρόθεσμα μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του επόμενου μήνα της λήξης της προθεσμίας αποποίησης της κληρονομίας. Δηλαδή, όχι απαραίτητα μέχρι την 31η Μαρτίου. Η προθεσμία αποποίησης, ορίζεται στον Αστικό Κώδικα (άρθρο 1847) και είναι 4 μήνες από τότε που ο κληρονόμος έμαθε την επαγωγή και τον λόγο της ή ένα έτος αν ο κληρονομούμενος είχε την τελευταία κατοικία του στο εξωτερικό ή αν ο κληρονόμος έμαθε την επαγωγή όταν διέμενε στο εξωτερικό.

Στην επαγωγή από διαθήκη η προθεσμία δεν αρχίζει πριν από τη δημοσίευσή της. Σε περίπτωση αποποίησης της κληρονομιάς, ο συνεπεία αυτής καθιστάμενος κληρονόμος έχει ανάλογη προθεσμία για αποποίηση. Αν πριν από την παρέλευση της ημερομηνίας αποποίησης γίνει η αποδοχή κληρονομιάς και δεν έχει παρέλθει η 31η Μαρτίου του επόμενου έτους, τότε ο υπόχρεος υποχρεούται να δηλώσει την κληρονομιαία περιουσία εντός της προθεσμίας αυτής, ήτοι μέχρι την 31η Μαρτίου.

Από την 1η Ιανουαρίου 2022 όποιος καθίσταται κληρονόμος μετά από αποποίηση θα πρέπει να υποβάλει δήλωση στοιχείων ακινήτων (Ε9) και για τα προηγούμενα έτη (και όχι μόνο από το επόμενο έτος που κατέστη κληρονόμος μετά από αποποίηση, όπως συνέβαινε έως την προσθήκη της παραπάνω διάταξης νόμου). Επομένως, εάν ο θανών πέθανε αδιάθετος, η δήλωση υποβάλλεται αναδρομικά από το επόμενο έτος του θανάτου του κληρονομουμένου και εάν υπάρχει διαθήκη, από το επόμενο έτος από το έτος δημοσίευσής της.

Συγκεκριμένα, με την προτεινόμενη ρύθμιση, για την έκδοση αποδεικτικού ασφαλιστικής ενημερότητας και της βεβαίωσης οφειλής, που επέχει θέση ασφαλιστικής ενημερότητας, ειδικά για τον σκοπό της μεταβίβασης ακινήτων, θα λαμβάνονται υπόψη μόνο οι βεβαιωμένες από το ΚΕΑΟ οφειλές.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του Yπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, «ανοίγει έτσι ο δρόμος προς την πλήρη ψηφιοποίηση της διαδικασίας έκδοσης βεβαίωσης οφειλής. Το αμέσως επόμενο διάστημα, η ηλεκτρονική υποβολή της χορήγησης βεβαίωσης οφειλών και η ηλεκτρονική έκδοση πιστοποιητικού με την ταυτότητα της οφειλής. Έτσι, δεν θα απαιτούνται επισκέψεις στα υποκαταστήματα του ΕΦΚΑ και στο ΚΕΑΟ για την καταγραφή των οφειλών, την υποβολή αίτησης χορήγησης οφειλών και την έκδοση του πιστοποιητικού παρακράτησης οφειλής, όπως συμβαίνει, μέχρι τώρα. Η δυνατότητα για μεταβιβάσεις ακινήτων με έκδοση ηλεκτρονικού πιστοποιητικού (μη ύπαρξης οφειλής ή πιστοποιητικού οφειλών με την ταυτότητα της οφειλής) θα επιταχύνει και θα διευκολύνει δραστικά την όλη διαδικασία προς όφελος των συναλλασσόμενων πολιτών».

Μεταξύ άλλων, με την ίδια τροπολογία:

- Αντιμετωπίζονται θέματα σχετικά με την υλοποίηση - σε πιλοτική βάση - του προγράμματος «Προσωπικός Βοηθός για ΑμεΑ» σχετικά με τη συγκρότηση των ειδικών επιτροπών αξιολόγησης, (που κρίνουν την ανάγκη παροχής της υπηρεσίας στους δικαιούχους), αλλά και την επιστημονική υποστήριξη των εν λόγω επιτροπών, μέσω της Κεντρικής Επιτροπής Αξιολόγησης, ενός νέου οργάνου που θα υπάγεται στον ΟΠΕΚΑ. Προβλέπεται επίσης η σύσταση Επιτροπής Συντονισμού και Παρακολούθησης της υλοποίησης του προγράμματος.

- Ρυθμίζονται επιμέρους ζητήματα σχετικά με τη διαχείριση από τον ΟΠΕΚΑ των έργων και δράσεων που εντάσσονται στα προγράμματα του Ταμείου Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς τους Απόρους (ΤΕΒΑ) και του προγράμματος «Στέγαση και Εργασία για τους άστεγους».

Το έργο εντάχθηκε στο Ταμείο Ανάκαμψης με απόφαση που υπέγραψε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Θόδωρος Σκυλακάκης, στην οποία αναφέρεται ότι στόχος είναι η πλήρης ηλεκτρονικοποίηση της διαδικασίας για τη μεταβίβαση ακινήτων.

Το έργο προβλέπει την ανάπτυξη μιας διαδικτυακής πλατφόρμας διαχείρισης του ενιαίου Ηλεκτρονικού Φακέλου Μεταβίβασης Ακινήτου, ο οποίος θα διασφαλίσει την ταχύτερη και ασφαλέστερη διεκπεραίωση των υποθέσεων μεταβίβασης ακινήτων με πλήρως ηλεκτρονικό τρόπο.

Με τις αγοραπωλησίες ακινήτων και τις γονικές παροχές να υπερβαίνουν τις 100.000 τον χρόνο, ο Ηλεκτρονικός Φάκελος εκτός από τις εξπρές μεταβιβάσεις ακινήτων θα απαλλάξει τους υπαλλήλους της ΑΑΔΕ, των ΟΤΑ, του ΤΕΕ, του Κτηματολογίου, της Δασικής Υπηρεσίας, του ΕΦΚΑ από τα ενδιάμεσα στάδια παροχής υπηρεσιών που απαιτούνται για την τελική μεταβίβαση ακινήτων.

Ο Ηλεκτρονικός Φάκελος Μεταβίβασης Ακινήτου θα ενεργοποιηθεί έως το τέλος του 2023 και θα συνοδεύεται με τις εξής δράσεις:

• Διασύνδεση του συστήματος e-Αδειες με άλλα συστήματα (ΕΦΚΑ, Πυροσβεστική Υπηρεσία, ΔΕΔΔΗΕ, Δασική Υπηρεσία και ΔΕΣΦΑ).
• Κατάργηση της κοινοποίησης της επιφάνειας του κτιρίου στον ΔΕΔΔΗΕ και ολοκλήρωση της ενοποίησης του συστήματος δήλωσης τετραγωνικών μέτρων στους δήμους.
• Θέσπιση νομοθεσίας για τη δημιουργία πλαισίου ασφαλών συναλλαγών σε κινητά περιουσιακά στοιχεία.
• Λειτουργία της πλατφόρμας για την απόκτηση άδειας κατασκευής.
• Λειτουργία της ηλεκτρονικής πλατφόρμας που θα παρέχει στους αγοραστές τη δυνατότητα εκπλήρωσης όλων των απαιτήσεων για τη μεταβίβαση ακίνητης περιουσίας στο Διαδίκτυο.

Η νέα πλατφόρμα θα στηθεί από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και θα «τρέχει» στην ψηφιακή πύλη του Δημοσίου gov.gr. Μέσω της πλατφόρμας θα συλλέγονται ηλεκτρονικά όλα τα δικαιολογητικά που απαιτούνται στη σύνταξη των συμβολαίων για τις μεταβιβάσεις ακινήτων.