Η βασική διαπίστωση πίσω από το σχέδιο είναι ότι, παρά τη βελτίωση βασικών μακροοικονομικών δεικτών, η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να υστερεί στην παραγωγικότητα της εργασίας που κινείται περίπου στο 64% του μέσου όρου του ΟΟΣΑ. Αυτό, σύμφωνα με την ανάλυση του ΟΟΣΑ, εξηγεί γιατί η ανάπτυξη δεν περνά με την ίδια ένταση στους μισθούς και στο επίπεδο ζωής, παρά την πτώση της ανεργίας (από το 18% το 2019 κοντά στο 8% σήμερα) και τη συνολική βελτίωση της δημοσιονομικής και τραπεζικής εικόνας της χώρας.

Το νέο πακέτο παρεμβάσεων, παρουσιάστηκε στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών από τον Κωστή Χατζηδάκη και τον γενικό γραμματέα του ΟΟΣΑ Ματίας Κόρμαν και περιγράφεται ως ο οδικός χάρτης της επόμενης δεκαετίας για μια οικονομία με περισσότερη παραγωγικότητα, ισχυρότερες επενδύσεις και καλύτερα εισοδήματα.

«Έως τώρα δώσαμε έμφαση στη δημοσιονομική σοβαρότητα και τη φιλοεπενδυτική πολιτική. Τώρα θα συνδυάσουμε την αύξηση της παραγωγικότητας με τη διανομή του πλούτου και της ανάπτυξης με κοινωνικά δίκαιο τρόπο» τόνισε ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης ανακοινώνοντας συνεργασία με τον ΟΟΣΑ, την Τράπεζα της Ελλάδος και το ΙΟΒΕ για το νέο σχέδιο χάραξης της οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής στη χώρα.

«Το έργο», όπως τόνισε ο Κωστής Χατζηδάκης, «θα αφορά την οικονομική και κοινωνική ατζέντα για την περίοδο 2028 - 2034. Αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος να προχωρήσουμε. Οι κυβερνήσεις έχουν την ιδεολογική και πολιτική τους φιλοσοφία, ωστόσο πρέπει να λαμβάνονται πάντοτε υπόψη οι βέλτιστες διεθνείς πρακτικές», ανέφερε ο Κωστής Χατζηδάκης.

"Κλειδί" οι μικρομεσαίες

Στην «καρδιά» του σχεδίου τοποθετείται η διάχυση τεχνολογίας και καινοτομίας στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες συγκεντρώνουν περίπου το 85% της απασχόλησης, ώστε οι βέλτιστες πρακτικές, τα ψηφιακά εργαλεία και οι πιο αποδοτικές οργανωτικές δομές να περάσουν, από λίγες μεγάλες εταιρείες σήμερα, στο σύνολο της οικονομίας στα επόμενα χρόνια. Η λογική της παρέμβασης είναι ότι χωρίς αυτή τη διάχυση, η οικονομία θα συνεχίσει να εμφανίζει μεν κάποιους θύλακες υψηλής απόδοσης, χωρίς όμως ευρεία βελτίωση της παραγωγικότητας και άρα χωρίς ουσιαστική αναβάθμιση των εισοδημάτων για τη μεγάλη μάζα των εργαζομένων.

Σύμφωνα με την ανάλυση του ο ΟΟΣΑ, το πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας δεν είναι μόνο ποσοτικό αλλά και ποιοτικό: καλές πρακτικές λειτουργίας και αποτελεσματικότητας που εφαρμόζονται σε πιο οργανωμένες επιχειρήσεις , δεν διαχέονται επαρκώς ούτε στις μικρές ούτε στο σύνολο της αγοράς. Γι’ αυτό το ενδιαφέρον του Οργανισμού εστιάζει σε ένα πλέγμα παρεμβάσεων που περιλαμβάνει, πέρα από τη διάχυση τεχνολογίας και αποτελεσματικότητας, τη βελτίωση της δικαιοσύνης, την ευκολότερη πρόσβαση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων σε τραπεζικό δανεισμό, την ενίσχυση του πλαισίου για άυλες επενδύσεις, την αντιμετώπιση των δημογραφικών πιέσεων, αλλά και την ολοκλήρωση του ρυθμιστικού πλαισίου για την ψηφιοποίηση και την ανταγωνιστικότητα.

Νέα "εργαλειοθήκη"

Στόχος και επόμενο «στοίχημα» για την Ελλάδα, μέσα από τη νέα «εργαλειοθήκη» μέτρων που θα προκύψει από αυτή τη συνεργασία, δεν είναι απλώς να διατηρήσει την ανάπτυξη, αλλά να τη μετατρέψει σε υψηλότερη παραγωγικότητα που θα περάσει σε περισσότερες επιχειρήσεις αυξάνοντας συνολικά τα εισοδήματα.

Η προσέγγιση του ΟΟΣΑ συνδέει ευθέως τις μεταρρυθμίσεις με την καθημερινότητα επιχειρήσεων και εργαζομένων, επιδιώκοντας όχι απλώς καλύτερους δείκτες, αλλά μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και ισχυρότερη μισθολογική προοπτική.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίδεται και στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων των εργαζομένων, καθώς ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζουν ήδη τις ανάγκες της αγοράς εργασίας. Η επιδίωξη είναι η αύξηση της παραγωγικότητας να μην προέλθει μόνο από κεφάλαιο και τεχνολογία, αλλά και από εργαζόμενους με καλύτερη κατάρτιση, ικανούς να αξιοποιούν νέα εργαλεία και να εντάσσονται σε πιο αποδοτικά παραγωγικά σχήματα.

Νέος "οδικός χάρτης" στην Οικονομία

Η συνεργασία αυτή έρχεται να καλύψει το κενό της «χαμένης δεκαετίας» που προηγήθηκε για τη χώρα μας. Ο Ματίας Κόρμαν υπογράμμισε ότι οι πολιτικές αυτές δεν πρέπει να συγχέονται με νέο «πρόγραμμα λιτότητας», αλλά συνιστούν μια δέσμη δράσεων που μπορεί να αποδώσει απτά αποτελέσματα στην πραγματική οικονομία, ακριβώς επειδή στοχεύει στην αύξηση της παραγωγικότητας και στη βελτίωση του επιπέδου ζωής των εργαζομένων. Ενώ και ο Κωστής Χατζηδάκης τόνισε ότι η συνεργασία με τον ΟΟΣΑ δεν παραπέμπει σε «νέο μνημόνιο», αλλά σε μια μετάβαση από τη δημοσιονομική σταθεροποίηση, στην αναπτυξιακή αναβάθμιση της οικονομίας.

Στους στρατηγικούς στόχους που παρουσίασε ο αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης περιλαμβάνονται επίσης η στενότερη σύνδεση έρευνας και παραγωγής, η ολοκλήρωση του χωροταξικού σχεδιασμού, η αναβάθμιση των δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού, η κινητοποίηση της ελληνικής διασποράς, η προώθηση της ισόρροπης περιφερειακής ανάπτυξης και η πιο αποτελεσματική αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων.

Θετική ατζέντα

Όπως υπογράμμιζαν κυβερνητικά στελέχη μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, η κίνηση αυτή σηματοδοτεί την προσπάθεια της κυβέρνησης να επιστρέψει σε «θετική ατζέντα» και να φέρει στο κέντρο της πολιτικής συζήτησης το κυβερνητικό έργο και τις μεταρρυθμίσεις.

Επιπλέον στην κυβέρνηση πιστεύουν ότι ο δημόσιος διάλογος έτσι όπως διεξάγεται, συχνά αδικεί το κυβερνητικό έργο. Και τους ανησυχεί ιδιαίτερα, όπως ανέφεραν, η εσφαλμένη αντίληψη πως η κυβέρνηση «έτρεξε» κατά την πρώτη τετραετία και δεν «τρέχει» στη δεύτερη. Για τον λόγο αυτό, λένε στην κυβέρνηση, πρέπει να αναληφθούν περαιτέρω πρωτοβουλίες για πιο συστηματική προβολή και παρουσίαση του κυβερνητικού έργου. «Η δουλειά αυτή πρέπει να ξεκινήσει από τώρα και να μην περιμένουν την προεκλογική περίοδο», τόνιζε εξάλλου μιλώντας στο ΑΠΕ – ΜΠΕ στέλεχος της αντιπροεδρίας της κυβέρνησης.

Ψηλά ο πήχης

Πέραν αυτών, η εντολή του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη είναι να εντατικοποιηθεί το κυβερνητικό έργο και οι μεταρρυθμίσεις. Η χρονιά αυτή είναι καθοριστική για την ολοκλήρωση του κυβερνητικού έργου της 2ης θητείας και ο πρωθυπουργός βάζει ψηλά τον πήχη, σημείωναν οι ίδιες πηγές.

Σε αυτό το πλαίσιο έγινε και η επιλογή να δοθεί φέτος μεγαλύτερη δημοσιότητα στον προγραμματισμό του έτους. Μάλιστα ο αντιπρόεδρος Κωστής Χατζηδάκης έκανε λόγο για «αλλαγή υποδείγματος ώστε οι πολίτες να γνωρίζουν με λεπτομέρεια τις κυβερνητικές δεσμεύσεις, αλλά και η κυβέρνηση να γνωρίζει ότι οι πολίτες την παρακολουθούν και την ελέγχουν».

Η κυβέρνηση, σημείωναν κυβερνητικά στελέχη, αυτοδεσμεύεται σε υψηλούς ρυθμούς παραγωγής κυβερνητικού έργου και μεταρρυθμίσεων – και μάλιστα, συμπλήρωναν, την ώρα κατά την οποία «η αντιπολίτευση δημαγωγεί ασύστολα, εμείς έχουμε μια έντιμη σχέση με τους πολίτες».

Υπενθυμίζεται ότι στη συνέντευξη Τύπου ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος συμπύκνωσε τον κυβερνητικό απολογισμό του 2025 σε «40 κορυφαίες στιγμές» ενώ ο Κωστής Χατζηδάκης αποτύπωσε τον προγραμματισμό του 2026 σε «10 βασικές νομοθετικές πρωτοβουλίες και 30 μεταρρυθμίσεις και έργα».

Ο πλήρης προγραμματισμός

Το ΑΠΕ – ΜΠΕ παρουσιάζει σήμερα τον κυβερνητικό προγραμματισμό ανά τομέα πολιτικής. Πρόκειται για 100 μεταρρυθμίσεις και έργα που κατανέμονται σε 23 τομείς πολιτικής και ειδικότερα για: την στήριξη εισοδήματος, την Οικονομική Μεγέθυνση, την αξιοποίηση της Δημόσιας Περιουσίας, την Ανάπτυξη, την Εξωτερική Πολιτική και την Εξωστρέφεια, τις Υποδομές, τις Μεταφορές, το Περιβάλλον και την Ενέργεια, την Αγροτική Ανάπτυξη, την Ψηφιακή Διακυβέρνηση και την Τεχνητή Νοημοσύνη, την Εργασία, την Υγεία, την Εκπαίδευση, την Στέγαση, την ενίσχυση της Διαφάνειας, τη Δημόσια Διοίκηση και την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τη Μετανάστευση, την Πολιτική Προστασία, τον Πολιτισμό, την Εθνική Στρατηγική για τα Άτομα με Αναπηρία, τον Τουρισμό, τη Ναυτιλία, τη Δημόσια Ασφάλεια, την Άμυνα.

Αναλυτικά:

Στήριξη εισοδήματος

– Μείωση ασφαλιστικών εισφορών επιπλέον 0,5% (2027)

– Αύξηση μισθών σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα

– Μείωση ΦΠΑ κατά 30% στα νησιά της Περιφέρειας Β. Αιγαίου, του νομού Έβρου (Σαμοθράκη) και του νομού Δωδεκανήσων με πληθυσμό έως 20.000 κατοίκους

– Καταβολή της ενίσχυσης 250 ευρώ σε χαμηλοσυνταξιούχους, άτομα με αναπηρία και ανασφάλιστους

– Μείωση ΕΝΦΙΑ κατά 50% σε περίπου 1 εκατομμύριο ιδιοκτήτες ακινήτων και ειδικά στον Έβρο, στη Δ. Μακεδονία και στα σύνορα της ηπειρωτικής μεθορίου

– Μείωση των τεκμηρίων διαβίωσης για 477.000 φορολογούμενους

– Περαιτέρω αύξηση του κατώτατου μισθού στα 950 ευρώ (2027)

– Επιστροφή ενοικίου

– Αυξήσεις συντάξεων βάσει ΑΕΠ και πληθωρισμού

– Σημαντική μείωση του φόρου εισοδήματος για ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες λόγω μειωμένων συντελεστών (2027)

– Σημαντική μείωση φόρου για περισσότερους από 160.000 ιδιοκτήτες ακινήτων λόγω μείωσης του συντελεστή για εισόδημα από ενοίκια (2027)

Οικονομική μεγέθυνση

– Επιτυχής ολοκλήρωση Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας

– Ηλεκτρονικό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων ΙΙ (eΠΔΕ ΙΙ)

– Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα δημοσιονομικής διαχείρισης (govERP): Κατάρτιση Προϋπολογισμού 2027 εντός του govERP

– Ολοκλήρωση του ψηφιακού μετασχηματισμού των φορολογικών ελέγχων: Προμήθεια συστήματος προηγμένης επιχειρησιακής νοημοσύνης (ΒΙ) και ανάλυσης δεδομένων (Data Analytics)

– Ενεργοποίηση 4,7 δισ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο

Αξιοποίηση δημόσιας περιουσίας

– Υλοποίηση δύο αναπλάσεων: ΠΥΡΚΑΛ, ΔΕΘ-HELEXPO

– Οργανισμός Λιμένος Λαυρίου: Υπογραφή Σύμβασης παραχώρησης

– Παραχωρήσεις σε οδικά δίκτυα, λιμένες, μαρίνες: μαρίνα Αργοστολίου, μαρίνα Πύλου, λιμένας Κρουαζιέρας Καβάλας (Υποπαραχώρηση), λιμένας Κρουαζιέρας Κατάκολου (Υποπαραχώρηση)

– Αεροδρόμιο Καλαμάτας: Ολοκλήρωση καταβολής τιμήματος

– Αξιοποίηση Στρατοπέδου Γκόνου: Ανακήρυξη Προτιμητέου Παραχωρησιούχου

– Ίδρυμα Διαχείρισης και Εκκαθάρισης Κληρονομιών και Αδρανών Κοινωφελών Περιουσιών: Έναρξη λειτουργίας, Ανάπτυξη

– Απλούστευση διαδικασιών αδειοδότησης οικονομικών δραστηριοτήτων και ενίσχυση εποπτείας: Δημοσίευση νόμου & Έκδοση δευτερογενούς νομοθεσίας – 34 πράξεις

– Νέα Εθνική Αρχή για την Προστασία του Καταναλωτή: Έναρξη λειτουργίας

– Αναβάθμιση θεσμικού πλαισίου των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων: Δημοσίευση νόμου

– Νέα ηλεκτρονική πλατφόρμα καταναλωτή με σύγκριση εθνικών και διεθνών τιμών βασικών αγαθών

– Απλούστευση επιχειρηματικού περιβάλλοντος: Μείωση γραφειοκρατίας και διοικητικών βαρών κατά 25% (12 σημεία παρεμβάσεων)

Εξωτερική πολιτική & εξωστρέφεια

– Προετοιμασία ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ

– Μετασχηματισμός Enterprise Greece σε ολοκληρωμένο κόμβο εξωστρέφειας

– Υλοποίηση ελληνικών προτεραιοτήτων κατά την διετή θητεία στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ

– Hellenic Aid Agency: Δημιουργία φορέα για την υλοποίηση διμερών προγραμμάτων αναπτυξιακής συνεργασίας

– Στρατηγικό Σχέδιο Εξωστρέφειας και ενίσχυσης των εξαγωγών 2026 – 2030

– Export Credit Greece (ECG): Λειτουργικός Εκσυγχρονισμός

Υποδομές

– Έργα αποκατάστασης: Οδικού δικτύου και Σιδηροδρομικών υποδομών που επλήγησαν από τα ακραία φυσικά φαινόμενα Daniel και Elias

– Επέκταση του Μετρό Θεσσαλονίκης προς την Καλαμαριά

– Αυτοκινητόδρομος κεντρικής Ελλάδας Ε65: Παράδοση βόρειου τμήματος Τρίκαλα- Εγνατία Οδός

– Αναβάθμιση σιδηροδρομικών μεταφορών και συστημάτων ασφαλείας πολιτικής αεροπορίας

– Αθλητικές υποδομές: Υλικοτεχνική αναβάθμιση ΟΑΚΑ

Μεταφορές

Σχέδιο Οδικής ασφάλειας:

– Χάρτης Τροχαίων Συγκρούσεων: Ολοκλήρωση Ηλεκτρονικής Εφαρμογής

– Ενίσχυση αστυνομικής ανταπόκρισης

– Προμήθεια >2.500 καμερών για την οδική ασφάλεια

Οργανωτική μεταρρύθμιση του σιδηροδρομικού τομέα:

– Ορισμός Τεχνικού Διευθυντή

– Έκδοση αναθεωρημένου Γενικού Κανονισμού Κίνησης

– Εκτέλεση του σχεδίου υλοποίησης για τους Σιδηροδρόμους Ελλάδος: Αναβάθμιση σιδηροδρομικού άξονα Θεσσαλονίκη-Ειδομένη. Ανάπτυξη του κεντρικού σιδηροδρομικού Σταθμού Αθηνών (Β’ φάση)

– Διασύνδεση με το δίκτυο του Μετρό

– Νέες αποβάθρες

Λεωφορεία:

– Αθήνα: 125 Ηλεκτρικά λεωφορεία 12 μέτρων (ΤΑΑ)

– Θεσσαλονίκη: 50 Hλεκτρικά λεωφορεία 18 μέτρων (ΤΑΑ)

Περιβάλλον & Ενέργεια

– Σχέδιο αντιμετώπισης της λειψυδρίας: Δημοσίευση νόμου

– Μεγάλα έργα υδροδότησης

* Προκήρυξη του δημόσιου έργου “Εύρυτος”

* Διώρυγα Κιθαιρώνα

* Διώρυγα Θηβών στο Υδραγωγείο Μόρνου

Ανάδειξη προσωρινών αναδόχων

– Θέσπιση νέων ειδικών χωροταξικών πλαισίων: ΑΠΕ, Βιομηχανία, Τουρισμός

-Αναδιάρθρωση των υπηρεσιών δόμησης – Ενσωμάτωση στο Κτηματολόγιο: Δημοσίευση νόμου & Έναρξη πιλοτικής λειτουργίας

– Νέο πλαίσιο για την επιτάχυνση της ενεργειακής αναβάθμισης και αποδοτικότητας των κτιρίων

Αγροτική ανάπτυξη

– Μεταρρύθμιση αγροτικών ενισχύσεων & στρατηγικός σχεδιασμός νέας ΚΑΠ

– Ενίσχυση του Συστήματος Ελέγχου Τροφίμων: Θεσμική αναμόρφωση, Ψηφιακά εργαλεία, Βελτιωμένος συντονισμός

– Επενδύσεις στο αρδευτικό δίκτυο: Έργα μεταφοράς νερού από τον ποταμό Νέστο στην κοιλάδα της Ξάνθης. Εκσυγχρονισμός αρδευτικών δικτύων του ΤΟΕΒ Ταυρωπού. Δίκτυο Άρδευσης στις τοποθεσίες Υπέρειας – Ορφανών Καρδίτσας. Φράγμα και δίκτυο άρδευσης στον Άγιο Ιωάννη Ιεράπετρας Κρήτης. Φράγμα και δίκτυο άρδευσης στην τοποθεσία στο Μηναγιώτικο Μεσσηνίας.

Ψηφιακή διακυβέρνηση και Τεχνητή Νοημοσύνη

– Φάρος AI Factory: Επιχειρησιακή Έναρξη, Ολοκλήρωση Σχεδιασμού Πλατφόρμας

– Υπερυπολογιστής Δαίδαλος: Έναρξη λειτουργίας

– Ολοκλήρωση Κτηματογράφησης: Ολοκλήρωση δημόσιας ανάρτησης για όλα τα δικαιώματα ιδιοκτησίας της χώρας

– Ultra Fast Broadband (UFBB): Ανάπτυξη δικτύων οπτικών ινών σε ημιαστικές και αγροτικές περιοχές

– Δίκτυο Κεραιών 5G σε απομακρυσμένες και παραμεθόριες περιοχές χωρίς επαρκή κάλυψη

– Mission Critical Networks για Σώματα Ασφαλείας

Εργασία

– Ενίσχυση Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας: Νομοθέτηση Κοινωνικής Συμφωνίας για την Ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας

– Νέα αύξηση του κατώτατου μισθού

– Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας: Γ’ φάση εφαρμογής, Ένταξη νέων κλάδων, Έκδοση ΥΑ

– Ολοκλήρωση Ψηφιοποίησης των Χειρόγραφων Καρτελών Ενσήμων

– Βελτίωση Θεσμικού Πλαισίου για τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης

Υγεία

– Ολοκλήρωση αναβάθμισης κτιριακών εγκαταστάσεων: 156 δομών Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ)

– Ολοκλήρωση κτηριακών ανακαινίσεων: 80 Νοσοκομείων Ε.Σ.Υ.

– Στρατηγική για Μακροχρόνια Φροντίδα Ψυχικής Υγείας: Δημοσίευση νόμου

– Ψηφιακή Υγεία:

Εθνικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας

Διαλειτουργικότητα Ιατρικού Φακέλου Ασθενών:

* σε 112 νοσοκομεία

* με τρίτα πληροφοριακά συστήματα υγείας (π.χ. ΕΟΠΥΥ)

Επέκταση Εθνικού Δικτύου Τηλεϊατρικής

Εκπαίδευση

– Θεσμοθέτηση Νέου Σχολείου & Εθνικού Απολυτηρίου: Δημοσίευση Νόμου

– Επέκταση προγράμματος ανακαίνισης σχολικών μονάδων «Μαριέττα Γιαννάκου» σε τουλάχιστον 214 σχολικές μονάδες (β΄ φάση)

– Έναρξη λειτουργίας 8 νέων Ωνασείων Σχολείων

– Έναρξη λειτουργίας 9 νέων Πειραματικών Σχολείων

– 13 Περιφερειακά Κέντρα Καινοτομίας

– Αναθεώρηση πλαισίου αξιολόγησης σχολικής μονάδας & εκπαιδευτικών: Ανασχεδιασμός ΚΕΔΑΣΥ, νέα διαγνωστικά εργαλεία

– Ίδρυση Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών: Δημοσίευση Νόμου, Έκδοση Δευτερογενούς νομοθεσίας

Στέγαση

– Πρόγραμμα προσιτής κατοικίας : Αξιοποίηση 3 ανενεργών στρατοπέδων για την κατασκευή περί των 1300 κατοικιών – Έκδοση 1ης προκήρυξης

– Κοινωνική Αντιπαροχή: Αξιοποίηση των πρώτων 10 δημόσιων ακινήτων που έχουν παραχωρηθεί στο ΥΚΟΙΣΟ – Έκδοση 1ης προκήρυξης

– 6 επιπλέον παρεμβάσεις για την προσιτή στέγη:

1. Πρόγραμμα ανακαίνισης κατοικιών με προτεραιότητα τα παλαιά κλειστά σπίτια

2. Επιστροφή δύο ενοικίων για εκπαιδευτικούς, γιατρούς και νοσηλευτές ανεξαρτήτως εισοδήματος

3. Αναβάθμιση κρατικών κτηρίων σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές ώστε να δημιουργηθούν κατοικίες για δημόσιους υπαλλήλους

4. Επιπρόσθετοι περιορισμοί στη βραχυχρόνια μίσθωση

5. Νέο πλαίσιο κινήτρων για περισσότερες ιδιωτικές επενδύσεις στον τομέα της προσιτής στέγης

6. Πολεοδομικές ρυθμίσεις για τη γρήγορη μετατροπή υφιστάμενων ακινήτων προς οικιστική χρήση

Δικαιοσύνη

-Κώδικας Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών: Δημοσίευση Κώδικα

-Ολοκλήρωση έργων κατασκευής και αναβάθμισης Δικαστικών Κτηρίων

* Δικαστήρια-δικαστικές υπηρεσίες Πειραιά

* Συμβούλιο της Επικρατείας

* Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών

* Εφετείο Αθηνών

* Ελεγκτικό Συνέδριο

– Ψηφιακή Δικαιοσύνη

* Επέκταση υπηρεσιών τηλεδιάσκεψης και Ηλεκτρονικού Πινακίου

* Λειτουργία ψηφιακών ποινικών επιδόσεων μέσω gov.gr

– Ψηφιακός Φάκελος Δικογραφίας

Εφαρμογή του ψηφιακού φακέλου δικογραφίας σε:

* 100% στις κτηματολογικές διαφορές

* 60% στις διαφορές πολιτικής δικαιοσύνης

– Κληρονομικό Δίκαιο: Δημοσίευση Κώδικα

– Πλήρης αναμόρφωση του θεσμού της άσκησης νομικών επαγγελμάτων, των εξετάσεων για λήψη άδειας ασκήσεως νομικού επαγγέλματος και των προαγωγών των δικηγόρων: Δημοσίευση Νόμου

– Πλατφόρμα για προσδιορισμό ανακοπών: Πλήρης εκκαθάριση μέχρι το 2028 – Ενίσχυση Διαφάνειας

– Εθνικό Σχέδιο Καταπολέμησης της Διαφθοράς 2026-2030: Δημοσίευση σχεδίου

– Εφαρμογή νέου πειθαρχικού δικαίου δημοσίων υπαλλήλων

– Πιστοποίηση Συστήματος Διαχείρισης κατά της Διαφθοράς (ISO 37001): Για 35 φορείς του δημόσιου τομέα και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

– Ανάπτυξη ψηφιακού Μητρώου παρακολούθησης υποθέσεων διαφθοράς: Δημοσίευση Νόμου

Δημόσια Διοίκηση & Τοπική Αυτοδιοίκηση

– Νομοθετική πρωτοβουλία με μέτρα για τη βελτίωση της σχέσης του κράτους με τον πολίτη

– Εφαρμογή ψηφιακής κάρτας στο Δημόσιο

– Ανάπτυξη Δείκτη Γραφειοκρατίας (BMI) & Επέκταση του Παρατηρητηρίου Γραφειοκρατίας: Μέτρηση διοικητικών βαρών για 20 διοικητικές διαδικασίες

– Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης: Δημοσίευση νόμου

– Απλοποίηση διαδικασιών από το Εθνικό Μητρώο Διαδικασιών «ΜΙΤΟΣ» για την οικονομική δραστηριότητα: 400 διοικητικές διαδικασίες προς απλούστευση

Μετανάστευση

– Νέο Σύμφωνο Μετανάστευσης με έμφαση στην επιστροφή παράνομων μεταναστών:

* Δημοσίευση Νόμου

* Υλοποίηση Εθνικού Σχεδίου Εφαρμογής

* Σύσταση Διεύθυνσης AMMR (Κανονισμός για τη Διαχείριση του Ασύλου και της Μετανάστευσης)

* Αναδιάρθρωση Μονάδας Δουβλίνου

– Υλοποίηση διμερών Συμφωνιών νόμιμης μετανάστευσης:

* Επέκταση συμφωνίας με Αίγυπτο (5.000 εργάτες στον τομέα των κατασκευών και τον αγροτικό τομέα)

* Υπογραφή συμφωνίας με Φιλιππίνες ή / και Ινδία

* Διαβούλευση με Αρμενία, Γεωργία και Μολδαβία

– Νόμιμη μετανάστευση

* Δημοσίευση Νόμου

* Εκμάθηση ελληνικών και επαγγελματική κατάρτιση δικαιούχων και αιτούντων διεθνή προστασία ισχυρού προσφυγικού προφίλ – ‘Αμεση ένταξη στην ελληνική κοινωνία και την αγορά εργασίας, ιδίως στους τομείς των κατασκευών, των αγροτικών εργασιών και του τουρισμού.

* Υπαγωγή των Επιχειρήσεων Προσωρινής Απασχόλησης στη διαδικασία μετάκλησης (ΚΥΑ)

– Προετοιμασία δομών για την εφαρμογή του Συμφώνου για την Μετανάστευση και το Άσυλο (Pact)

Πολιτική Προστασία

Παραδόσεις έργων ΑΙΓΙΣ 2025-2027 στις βασικές κατηγορίες, συνολικού προϋπολογισμού 2,16 δισ. Euro Εναέρια μέσα, πυροσβεστικά οχήματα, drones, κινητά κέντρα επιχειρήσεων, ασθενοφόρα, συστήματα πυρανίχνευσης

– Προμήθεια 71 μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων (UAV – Drones) για εναέρια επιτήρηση, υποστήριξη και ενίσχυση της επιχειρησιακής αντιμετώπισης σε περιπτώσεις έκτακτη ανάγκης

– Προμήθεια 13 κινητών κέντρων επιχειρήσεων στις 13 Περιφέρειες, τα οποία λειτουργούν ως συντονιστικά κέντρα

– 21 Συστήματα πυρανίχνευσης και πυρόσβεσης σε 21 αρχαιολογικούς χώρους

– Ενεργής Μάχη Ολοκληρωμένη αναμόρφωση του συστήματος πρόληψης, ετοιμότητας και απόκρισης έναντι δασικών πυρκαγιών και λοιπών φυσικών, τεχνολογικών ή ανθρωπογενών καταστροφών: Δημοσίευση νόμου

– 39 Ασθενοφόρα

– 14 Εναέρια Μέσα

– 1.046 Πυροσβεστικά οχήματα

Πολιτισμός

– Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: Οριστικοποίηση μελετών

– Εθνικό Μουσείο Εναλίων Αρχαιοτήτων

– Ολοκλήρωση εργασιών αποκατάστασης Ολοκλήρωση Εθνικής Στρατηγικής για την Προσαρμογή της Προστασίας των Μνημείων Πολιτιστικής Κληρονομιάς στις Επιπτώσεις της Κλιματικής Αλλαγής

– Ανάπτυξη και εφαρμογή ψηφιακών διαδραστικών υπηρεσιών για τη βελτίωση της εμπειρίας του επισκέπτη σε χώρους πολιτισμού: Νέο κεντρικό σύστημα ηλεκτρονικής πώλησης εισιτηρίων, μέσω της πλατφόρμας hh.gr. Πολυγλωσσικές ακουστικές ξεναγήσεις και ψηφιακή προσβασιμότητα

– Προστασία, συντήρηση και ανάδειξη του ιστορικού πυρήνα του πρώην βασιλικού κτήματος στο Τατόι: Αποκατάσταση Ανακτόρου και λειτουργία του ως Μουσείου – Μουσείο των βασιλικών αμαξών στο Παλαιό Βουστάσιο (Στάβλος Γεωργίου Α’) – Ψηφιακή Πύλη Συλλογών Τατοΐου tatoicollections.culture.gov.gr

– Μείζονες παρεμβάσεις σε αρχαιολογικούς και πολιτιστικούς χώρους – Μουσειακές υποδομές: Υλοποίηση υποδομών εξυπηρέτησης των επισκεπτών και διαμόρφωσης εκθεσιακού χώρου στον Τύμβο Καστά & Αποκατάσταση Ελληνικού Ωδείου (Φειδίου 3, Αθήνα)

– Αναβίωση και ανασύσταση της ελληνικής Χειροτεχνίας

– Πολιτιστική Συνταγογράφηση: Ολοκλήρωση ερευνητικού έργου και πιλοτικών δράσεων

– Ενίσχυση της οπτικοακουστικής-δημιουργικής βιομηχανίας: Έγκριση και υλοποίηση 5ετούς Σχεδίου Δράσης ΕΚΚΟΜΕΔ 2026-2030 Πολιτισμός – Εθνική Στρατηγική για τα Άτομα με Αναπηρία

– Αναμόρφωση Κανονισμών για την αναπηρία: ΕΦΚΑ, ΟΠΕΚΑ

– Οργανωτικός, Ψηφιακός και Υλικός Μετασχηματισμός και Αναβάθμιση ΚΕΠΑ: Διεύρυνση του Πίνακα Μη αναστρέψιμων Παθήσεων Έκδοση ΚΥΑ & Δημοσίευση αναθεωρημένου νομοθετικού πλαισίου για ΚΕΠΑ

– Καθολική Εφαρμογή – Επέκταση προγράμματος Προσωπικού Βοηθού

– Ψηφιακή Ενδυνάμωση Ηλικιωμένων και Ατόμων με Αναπηρία

– Επιχορήγηση μέσω voucher για την απόκτηση ηλεκτροκίνητων αναπηρικών:

α. Αμαξιδίων /wheelchair

β. Χειροκίνητων ποδηλάτων/Hand bikes

γ. Mobility scooters

– Εκπαίδευση κινητικού προσδιορισμού και δεξιοτήτων καθημερινής διαβίωσης για άτομα με αναπηρία όρασης

Τουρισμός

– Προσβάσιμες παραλίες: Υλοποίηση έργων σε 238 παραλίες από δήμους και τουριστικές επιχειρήσεις

– Ορεινός Τουρισμός: Αναβάθμιση των εγκαταστάσεων των χιονοδρομικών κέντρων: Ανηλίου – Μετσόβου, 3-5 Πηγάδια, Παρνασσού, Καρπενησίου

– Υλοποίηση έργων αναβάθμισης υποδομών (ενδεικτικά) σε:

* τουριστικό λιμένα Λευκάδας

* μαρίνα Ζέας

* μαρίνα Ρόδου

– 30 Επενδυτικά σχέδια: Αναβάθμιση τουριστικών λιμένων της χώρας

Ναυτιλία

– Ψηφιακός μετασχηματισμός Υπουργείου: Μια ενιαία ψηφιακή δομή

– Συνολική επιχειρησιακή ενίσχυση του Λιμενικού Σώματος: Δημιουργία Κέντρου Επιχειρήσεων του Λιμενικού Σώματος, Εκτεταμένο και πολυεπίπεδο πρόγραμμα ανανέωσης μέσων και υποδομών

– Αναβάθμιση και επέκταση του Εθνικού Συστήματος VTMIS: Πιο ασφαλής και πιο ελεγχόμενη ναυσιπλοΐα

Δημόσια Ασφάλεια

– Ηλεκτρονικό σύστημα επιτήρησης στα εξωτερικά σύνορα (e-surveillance)

– Προμήθεια καμερών Σώματος και οχημάτων των Αστυνομικών Πρώτης Ανταπόκρισης

– Νέο μισθολόγιο Σωμάτων Ασφαλείας

– Οργάνωση και λειτουργία Γενικής Γραμματείας Προστασίας Κρίσιμων Οντοτήτων

– Επέκταση συστήματος ηλεκτρονικής επιτήρησης κρατουμένων

Άμυνα

Επιχειρησιακή και τεχνολογική αναβάθμιση Ενόπλων Δυνάμεων

– Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας: Τεχνολογική Αναβάθμιση Ενόπλων Δυνάμεων, Υπογραφή 4 Νέων Συμβάσεων Έρευνας και Καινοτομίας μέσω του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας

– Αναβάθμιση 17 F-16 σε Viper: Αναβάθμιση 17 αεροσκαφών F-16 της Πολεμικής Αεροπορίας στην έκδοση Viper, στο πλαίσιο του συνολικού προγράμματος εκσυγχρονισμού 83 αεροσκαφών

– Παραλαβή: Φρεγάτα τύπου FDI «Νέαρχος» & Φρεγάτα τύπου FDI «Φορμίων»

– Οικιστικό πρόγραμμα Ενόπλων Δυνάμεων: 815 Κατοικίες προς παράδοση

Μεταξύ άλλων ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης προανήγγειλε 10 νέες νομοθετικές πρωτοβουλίες της κυβέρνησης, ενώ στάθηκε και στα 30 μεγάλα έργα και μεταρρυθμίσεις τα οποία θα υλοποιηθούν εντός της χρονιάς, όπως παράδειγμα νέα μείωση φόρων και εξαγγελίες από τον Κυριάκο Μητσοτάκη στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, νέα αύξηση του κατώτατου μισθού και αύξηση των εισοδημάτων των πολιτών. Από τη μεριά του ο Άκης Σκέρτσος, υπουργός Επικρατείας, αναφέρθηκε στα όσα έγιναν την προηγούμενη χρονιά, όσα επί της ουσίας κατάφερε η κυβέρνηση, όπως για παράδειγμα στον διπλασιασμό των δαπανών του κράτους για την υγεία, τον διπλασιασμό των δαπανών για την άμυνα συγκριτικά με τα προηγούμενα χρόνια, ενώ στάθηκε και στο γεγονός ότι «οι πολίτες με βάση τα όσα παρουσιάζουμε σήμερα, θα μπορούν να κρίνουν τη κυβέρνηση».

Ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ, Θανάσης Κοντογεώργης, παρουσίασε τα τοπικά Σχέδια Ανάπτυξης, όπως επίσης και η Γενική Γραμματέας Συντονισμού της Κυβέρνησης, Εύη Δραμαλιώτη , η οποία μίλησε για την απορρόφηση των πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Αξίζει να σημειωθεί πως σύμφωνα με τα όσα ανέφερε ο κ. Χατζηδάκης, στόχος είναι να επικοινωνηθεί κανονικά το κυβερνητικό έργο, να γνωρίζουν οι πολίτες τι έχει γίνει και τι προγραμματίζει η κυβέρνηση, ούτως ώστε να μπορούν να την κρίνουν αυστηρά.

Εκτός από τις μειώσεις φόρων για το 2026 στη λέξη πολίτες μπήκαν και οι επιχειρήσεις, ενώ περισσότερα πλέον θα ξέρουμε στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης ανάλογα με το δημοσιονομικό χώρο.

Τον Μάρτιο θα γνωρίζουμε το νέο κατώτατο μισθό, ο οποίος θα εφαρμοστεί από την 1η Απριλίου, με το σενάριο των 920 930 ευρώ να είναι πάνω στο τραπέζι.

Η νέα εθνική αρχή προστασίας του Καταναλωτή έχει ψηφιστεί, για να αντιμετωπιστεί το μείζον πρόβλημα με την ακρίβεια και τις αυξήσεις των τιμών, όπως επίσης και μια μεταρρύθμιση που έχει να κάνει με την καλύτερη ενημέρωση των καταναλωτών. Μια νέα ηλεκτρονική πλατφόρμα για τον καταναλωτή με δυνατότητα πολλών συγκρίσεων, όπως είπε ο Κωστής Χατζηδάκης.

Ψηφιακή κάρτα εργασίας, όπου παρατηρούνται δύο νέες αλλαγές. Το πρώτο είναι ότι μέσα στο 2026 μπαίνει ο στόχος να υπάρξει πλήρης επέκταση στον ιδιωτικό τομέα χωρίς καμία εξαίρεση και το δεύτερο η εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας και στον στενό δημόσιο τομέα. Προς το παρόν εφαρμόζεται στις ΔΕΚΟ.

Στο μέτωπο της γραφειοκρατίας, αρκετές οι δεσμεύσεις που ανέλαβε σήμερα το επιτελείο. Ψηφιακός φάκελος δικογραφίας Να λειτουργήσει η απλοποίηση 400 διαδικασιών γραφειοκρατικών διαδικασιών, μέσω του προγράμματος Μίτος, η ολοκλήρωση του Κτηματολογίου στο τέλος του χρόνου, όπως είπε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και ο Εθνικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας με περισσότερες διαλειτουργικότητας.

Στο μέτωπο των μεγάλων έργων, η παράδοση του Ε-65 ως σιδηροδρομικός άξονας της Αθήνας Θεσσαλονίκης, επέκταση του μετρό της Θεσσαλονίκης προς την Καλαμαριά, αλλά και η αναβάθμιση 156 Κέντρων Υγείας και 80 νοσοκομείων. Είναι ένα έργο που έχει ξεκινήσει ο κύριος Χατζηδάκης, καθώς είναι πολύ μεγάλος ο αριθμός για μια χρονιά.

Επέκταση του προγράμματος Μαριέττα Γιαννάκου ώστε να αναβαθμιστούν 214 σχολικά κτίρια και από κει και πέρα βεβαίως να υλοποιηθούν έργα σε 238 παραλίες.

Στο μέτωπο του περιβάλλοντος με το ελληνικό κοινωνικό κλιματικό σχέδιο. Αυτό θα φέρει έργα περίπου 5,3 δισεκατομμυρίων ευρώ. Έχει σημασία η απορρόφησή τους και το είδος των έργων που θα προχωρήσουν. Ειδικά Χωροταξικά πλαίσια για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τη βιομηχανία, αλλά και τον τουρισμό, με τον τουρισμό πρώτο σε σειρά προτεραιότητας σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, όπως επίσης και οι παραδόσεις έργων στο πλαίσιο του Πρόγραμμα Εγγύησης για την προστασία από τις φυσικές καταστροφές 2 δισεκατομμύρια ευρώ.

Μείζον το πρόβλημα του στεγαστικού. Αναφέρθηκαν στο οικιστικό πρόγραμμα των Ενόπλων Δυνάμεων για τη δημιουργία 815 κατοικιών μέσα στο χρόνο και το πρόγραμμα προσεκτικής κατοικίας με 4 στρατόπεδα και 10 δημόσια ακίνητα, στο σχετικό κατάλογο.

Τέλος στις μεταφορές, το σύστημα ασφάλειας της πολιτικής αεροπορίας, η αναβάθμιση των σιδηροδρομικών μεταφορών και το εθνικό σύστημα για την ασφαλή και ελεγχόμενη ναυσιπλοΐα.

Αναλυτικότερα, κατά την παρουσίασή τους, οι δύο υπουργοί, Κωστής Χατζηδάκης και Άκης Σκέρτσος, αναφέρθηκαν στις μεταρρυθμίσεις που ολοκληρώθηκαν το 2025, καθώς και στα βασικά επιτεύγματα της κυβερνητικής πολιτικής, δίνοντας παράλληλα το στίγμα των κεντρικών προτεραιοτήτων για το 2026, τόσο σε νομοθετικό επίπεδο όσο και στο πεδίο των μεταρρυθμίσεων που έχουν ήδη δρομολογηθεί.

Χατζηδάκης: Διαρκής η προσπάθεια τήρησης όλων των δεσμεύσεων της κυβέρνησης

Ξεκινώντας ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, υπογράμμισε ότι η μεταρρυθμιστική πολιτική θα συνεχιστεί, παρουσιάζοντας 25 βασικές προτεραιότητες και επαναλαμβάνοντας τη διαρκή δέσμευση της κυβέρνησης στον συστηματικό προγραμματισμό, τόσο σε ετήσια βάση όσο και στο σύνολο της κυβερνητικής θητείας.

Ο κ. Χατζηδάκης υποστήριξε ότι η Νέα Δημοκρατία και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ήταν τα προηγούμενα χρόνια «εκείνοι που έδωσαν τις λιγότερες υποσχέσεις», τόσο το 2019 όσο και το 2023, σημειώνοντας ότι από το 2019 υπάρχει «διαρκής προσπάθεια τήρησης όλων των δεσμεύσεων» της κυβέρνησης. Όπως ανέφερε, η κυβερνητική πολιτική στηρίζεται σε δύο βασικούς πυλώνες: τον προγραμματισμό και τον ετήσιο απολογισμό, οι οποίοι δημοσιοποιούνται σε σταθερή βάση.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στους λεγόμενους «μπλε φακέλους», που διανέμονται στους υπουργούς στην αρχή κάθε κυβερνητικής θητείας και περιλαμβάνουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις, οι οποίες παρακολουθούνται συστηματικά από το γραφείο του πρωθυπουργού και τους αρμόδιους υπουργούς Επικρατείας. Όπως τόνισε, ο συντονισμός αυτός υλοποιείται μέσω του Ενοποιημένου Σχεδίου Κυβερνητικής Πολιτικής, το οποίο εκπονείται ετησίως σε συνεργασία με όλα τα υπουργεία και συζητείται δύο φορές στο Υπουργικό Συμβούλιο, το καλοκαίρι και τον Δεκέμβριο, με στόχο τη συνεχή επικαιροποίηση των δράσεων.

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης επισήμανε ότι, παρότι η κυβέρνηση διανύει τον έβδομο χρόνο διακυβέρνησης, η μεταρρυθμιστική προσπάθεια «συνεχίζεται αδιάπτωτη», ενώ από το περασμένο καλοκαίρι δόθηκε μεγαλύτερη έμφαση στη δημόσια προβολή του κυβερνητικού προγραμματισμού, μέσα από την ανάδειξη 25 συγκεκριμένων κυβερνητικών προτεραιοτήτων, που καλύπτουν το σύνολο των υπουργείων.

Σύμφωνα με τον κ. Χατζηδάκη, στόχος της επιλογής αυτής είναι αφενός η ενίσχυση της διαφάνειας και αφετέρου η διαμόρφωση μιας «έντιμης σχέσης με τους πολίτες», ανεξαρτήτως πολιτικής ή ιδεολογικής τοποθέτησης. Όπως είπε, με τον τρόπο αυτό οι πολίτες γνωρίζουν τις δεσμεύσεις της κυβέρνησης και μπορούν να την ελέγχουν με βάση το κυβερνητικό πρόγραμμα.

Σκέρτσος: «Όσα λέμε να τα κάνουμε και όσα εννοούμε να τα λέμε»

«Χάρη στην πολιτική σταθερότητα αλλά και το κυβερνητικό πλάνο», σύμφωνα με τον υπουργό Επικρατείας, Άκη Σκέρτσο η Ελλάδα και η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει επιτύχει πλήθος στόχων της.

Παρουσιάζοντας τον απολογισμό του 2025, ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος ανέφερε ότι στο Ενοποιημένο Σχέδιο Κυβερνητικής Πολιτικής είχαν τεθεί 5.637 ορόσημα, εκ των οποίων έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025 είχαν ολοκληρωθεί 3.700, ποσοστό 66%. Σύμφωνα με τα στοιχεία, σχεδόν 4.000 ορόσημα αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί έως το τέλος Ιανουαρίου 2026, ενώ ο στόχος είναι να ξεπεράσουν τα 4.500 έως το τέλος του πρώτου τριμήνου του έτους.

Όπως υπογράμμισε, τα ορόσημα αυτά εντάσσονται σε ένα ευρύτερο σχέδιο μετασχηματισμού του κράτους, της οικονομίας και της κοινωνίας, που υλοποιείται από το 2019 και βασίζεται, μεταξύ άλλων, στις συστάσεις της έκθεσης Πισσαρίδη. Σύμφωνα με ανεξάρτητη έκθεση του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών, το 83% των συστάσεων αυτών έχει ήδη υλοποιηθεί ή βρίσκεται σε φάση υλοποίησης.

«Όσα λέμε να τα κάνουμε και όσα εννοούμε να τα λέμε» υπογράμμισε ο κ. Σκέρτσος.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην πορεία της ελληνικής οικονομίας, με την κυβέρνηση να υποστηρίζει ότι η χώρα παρουσιάζει καλύτερες επιδόσεις από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε η δραστική μείωση της ανεργίας από το 17,5% το 2019 στο 8,2% το 2025, καθώς και η μείωση της φοροδιαφυγής μέσω της αύξησης των εσόδων από ΦΠΑ χωρίς αύξηση φόρων.

Στον τομέα της υγείας, επισημάνθηκε ο διπλασιασμός της δημόσιας δαπάνης για το ΕΣΥ – από 4,1 δισ. ευρώ το 2019 σε 8,1 δισ. ευρώ το 2026 – καθώς και η πρόοδος σε δράσεις πρόληψης, ψηφιοποίησης και μείωσης των χρόνων αναμονής στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών.

Οι 7 προγραμματικές δεσμεύσεις για το 2026

Σύμφωνα με τον Κωστή Χατζηδάκη η κυβέρνηση, σε ένα ταραχώδες διεθνές σκηνικό, θέτει 7 στόχους:

• Διατήρηση ισχυρής ανάπτυξης και προώθηση επενδύσεων. Το 2025 ήταν μια ακόμη πιο θετική χρονιά στους τομείς αυτούς
• Περαιτέρω ενίσχυση του εισοδήματος των πολιτών
• Διεύρυνση της κοινωνικής συνοχής
• Ενίσχυση κράτους Δικαίου και πρωτοβουλίες ενάντια στο βαθύ κράτος
• Περαιτέρω ενίσχυση της αμυντικής θωράκισης της χώρας
• Προώθηση και ολοκλήρωση έργων υποδομής σε όλη τη χώρα
• Νέα βήματα στον ψηφιακό εκσυγχρονισμό του κράτους με αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης

Επιπλέον ο κ. Χατζηδάκης παρουσίασε και 30 βασικές μεταρρυθμίσεις και έργα που θα πραγματοποιηθούν το 2026

Ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε ότι πλέον πιστοποιούμε ότι η Ελλάδα ζει σε μια εποχή μεταρρυθμίσεων που όχι απλά ανακοινώνονται αλλά υλοποιούνται και εφαρμόζονται, ενώ σημείωσε ότι η Δικαιοσύνη είναι ένας χώρος όπου γίνονται μεταρρυθμίσεις που είναι θεμέλιο για την πρόοδο της κοινωνίας. Σημείωσε ότι υπάρχει κρυφό κόστος στην ανταγωνιστικότητα από την επιβάρυνση από ένα δικαστικό σύστημα όπου μέχρι πρόσφατα -όπως είπε- η αναβολή ήταν πιο συνηθισμένη από την απόφαση. Υπογράμμισε ότι έτσι, οι επιχειρήσεις χάνουν ευκαιρίες και οι θεσμοί την αξιοπιστία τους.

Παρακολουθείστε την ομιλία του πρωθυπουργού

Οι θεσμοί δεν είναι ανεξάρτητοι από τη συνολική ευημερία, αλλά αποτελούν όρο της, σημείωσε ο κ. Μητσοτάκης, λέγοντας ότι η κοινωνία δεν μπορεί να ευημερεί με ένα αναχρονιστικό σύστημα απονομής δικαίου και όταν περιμένει κάποιος 3-4 χρόνια για την έκδοση απόφασης μιλάμε για άρνηση δικαίου.

«Αποφασίσαμε να αντιμετωπίσουμε αυτή την πραγματικότητα με τις μεταρρυθμίσεις που κάναμε», είπε ο κ. Μητσοτάκης, σημειώνοντας ότι «απεγκλωβίσαμε το σύστημα από την αδράνεια, και διαμορφώσαμε ένα λειτουργικό σύστημα που θα αποδίδει έργο ανάλογο με αυτό που παράγεται στην Ευρώπη».

Πρόσθεσε ότι ο νεοδικαστικός χάρτης είναι μια μεταρρύθμιση που οραματίστηκε πρώτος ο Ελευθέριος Βενιζέλος και κάποιοι έλεγαν ότι «αυτά στην Ελλάδα δεν μπορούν να γίνουν γιατί τάχα η δικαιοσύνη είχε δυσανεξία σε αλλαγές».

Όπως είπε ο κ. Μητσοτάκης, η κοινωνία αγκάλιασε αυτές τις αλλαγές με θέρμη στην πλειοψηφία της, αφού όμως προηγήθηκε ένας εξαντλητικός διάλογος με τις τοπικές κοινωνίες και κάμφθηκαν οι όποιες αντιστάσεις αλλά επίσης έγιναν και οι απαραίτητες προσαρμογές. Τόνισε ότι σήμερα η ενοποίηση Ειρηνοδικείων - Πρωτοδικείων προσέθεσε 1.000 δικαστές σε θέσεις που υπήρχαν ανάγκες και πλέον 113 δικαστήρια στην Επικράτεια αναδιαρθρώθηκαν, διαχωρίστηκαν τμήματα σε ποινικό και αστικό, δημιουργήθηκαν 4 νέες περιφερειακές έδρες στην Αθήνα και, όπως είπε, στο Περιστέρι, όπου βρέθηκε πρόσφατα με την ηγεσία του υπουργείου Δικαιοσύνης, εκδικάζονται 12πλάσιες υποθέσεις αφού τρία πρώην Ειρηνοδικεία απορροφήθηκαν εκεί.

Είπε ακόμη ότι αξιοποιείται από τη δικαιοσύνη η τεχνολογία και η ΑΙ παρέχοντας χρήσιμα εργαλεία σε επίλυση υποθέσεων, υπό τον όρο ότι η ΑΙ θα υπηρετεί τον άνθρωπο χωρίς να υποκαθιστά την ανθρώπινη κρίση. Είπε ότι "εντάξαμε το νέο δικαστικό κτήριο στον Πειραιά στο Ταμείο Ανάκαμψης και θα το εγκαινιάσουμε το φθινόπωρο του 26", ενώ υπογράμμισε ότι γνωρίζει πόσο σημαντική είναι η ταχύτητα και ποιότητα απονομής δικαιοσύνης.

«Σημαίνει ενθάρρυνση επιχειρήσεων, σημαίνει ασφάλεια δικαίου, περισσότερες θέσεις εργασίας», είπε ο κ. Μητσοτάκης και σημείωσε ότι μια χώρα με αργή δικαιοσύνη είναι χώρα με αργή οικονομία. Συνεχάρη το υπουργείο για την αλλαγή του Κληρονομικού Δικαίου μετά από 80 χρόνια, είπε ότι είναι σημαντική η αναβάθμιση της εθνικής σχολής δικαστών, ενώ τόνισε ότι η αρνησιδικία πλήττει τους ευάλωτους.

Και πρόσθεσε, καταλήγοντας, ότι οι φωνές που ακούγονται περισσότερο είναι αυτές που επιχειρούν να αποδομήσουν ό,τι καλό γίνεται από την κυβέρνηση και δεν μπορούν να αναγνωρίσουν οτιδήποτε καλό γίνεται στη χώρα.

Υπερισχύουν συνθήματα που με ευκολία διακινούν δήθεν αδιέξοδα και οργή και το ψέμα ότι τίποτα δεν λειτουργεί, απλώνεται γρηγορότερα από την αλήθεια ότι τα πράγματα βελτιώνονται, είπε ο κ. Μητσοτάκης, ο οποίος κλείνοντας την ομιλία του τόνισε ότι «η προστασία της Δικαιοσύνης είναι προστασία της ίδιας της δημοκρατίας».

Η εβδομάδα ξεκίνησε με την καταβολή της έκτακτης οικονομικής ενίσχυσης των 250 ευρώ στους συνταξιούχους και ολοκληρώθηκε με την επιστροφή του ενός ενοικίου σε περισσότερους από 1 εκατ. ενοικιαστές. Πρόκειται για ένα σημαντικό κομμάτι του ευρύτερου πακέτου ενισχύσεων και ελαφρύνσεων ύψους πάνω από 2,5 δισ. ευρώ, πυρήνας του οποίου είναι η φορολογική μεταρρύθμιση που ανακοινώθηκε από τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στη ΔΕΘ και αναμένεται να φανεί στις «τσέπες» των φορολογούμενων από την 1 Ιανουαρίου 2026.

Η φορολογική μεταρρύθμιση περιλαμβάνει μείωση του φόρου ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών και μειώσεις στην κλίμακα φορολογίας εισοδήματος, με στόχο τη μείωση των φορολογικών βαρών στη μεσαία τάξη και στις οικογένειες με παιδιά, αντιμετωπίζοντας παράλληλα το δημογραφικό ζήτημα. Οι ελαφρύνσεις έχουν ενσωματωθεί στον προϋπολογισμό του 2026 που κατατέθηκε στη Βουλή από τον υπουργό Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη.

Επαναφορά συλλογικών συμβάσεων εργασίας

Δύο ακόμη σημαντικές μεταρρυθμίσεις ανακοινώθηκαν την περασμένη εβδομάδα:
α) η συμφωνία για την επαναφορά των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, με στόχο την επέκταση τους σε περισσότερους κλάδους και εργαζόμενους, και
β) η δημιουργία του νέου φορέα Εθνικού Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης, αρμόδιου για την έκδοση των οικοδομικών αδειών.

Η συμφωνία για τις συλλογικές συμβάσεις χαρακτηρίστηκε «ιστορική», καθώς καταργεί μνημονιακούς νόμους και επανεκκινεί τις συλλογικές διαπραγματεύσεις που είχαν παγώσει κατά τη διάρκεια των προγραμμάτων οικονομικής στήριξης. Η συμφωνία προβλέπεται να γίνει νόμος του κράτους στις αρχές του 2026.

Βασικά σημεία της συμφωνίας:

• Κατάργηση του μνημονιακού μέτρου που αφορούσε τη μετενέργεια, με επαναφορά του προηγούμενου καθεστώτος σε περίπτωση μη συμφωνίας εντός 3 μηνών.

• Μείωση της ελάχιστης εκπροσώπησης των εργαζομένων από 50% σε 40% για την επέκταση των συμβάσεων σε όλες τις επιχειρήσεις του κλάδου.

• Επιτάχυνση των διαδικασιών διαιτησίας σε περιπτώσεις διαφωνίας εργαζομένων και εργοδοτών.

Το νέο πλαίσιο εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε αυξήσεις μισθών και περισσότερους εργαζόμενους καλυπτόμενους από κλαδικές συμβάσεις.

Στο Κτηματολόγιο οι οικοδομικές άδειες

Ο Εθνικός Οργανισμός Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης (ΕΟΚΕΔ) αναλαμβάνει πλέον την έκδοση των οικοδομικών αδειών, αρμοδιότητα που ανήκει σήμερα στις Υπηρεσίες Δόμησης των Δήμων.

Η μεταρρύθμιση δημιουργεί ένα ενιαίο σημείο εξυπηρέτησης («one-stop-shop») για θέματα ιδιοκτησίας και δόμησης, με στόχο:

• Τη μείωση της γραφειοκρατίας

• Την επιτάχυνση της έκδοσης των αδειών

• Την βελτίωση της εξυπηρέτησης των πολιτών, δεδομένου ότι οι σημερινές Υπηρεσίες Δόμησης λαμβάνουν χαμηλή βαθμολογία (3,4/10)

Ο νέος νόμος αναμένεται να ψηφιστεί στο τέλος του α’ τριμήνου 2026, με εφαρμογή αρχικά σε 3 Περιφερειακά και Τοπικά Κέντρα τον Ιούνιο του 2026, και πλήρη λειτουργία αρχές 2027.

Επόμενες παρεμβάσεις της κυβέρνησης

• Νέα χωροταξικά σχέδια για τη βιομηχανία, τις ΑΠΕ και τον τουρισμό.

• Μείωση γραφειοκρατίας και απλούστευση αδειοδοτήσεων από το υπουργείο Ανάπτυξης.

• Μείωση κόστους ενέργειας για τις βιομηχανίες.

• Δημιουργία νέου εθνικού Μητρώου Επιδομάτων και Παροχών για πλήρη καταγραφή των ενισχύσεων και των δικαιούχων τους.

Μεταξύ άλλων δρομολογείται η ενοποίηση των 88 διαφορετικών βάσεων δεδομένων του ΕΦΚΑ -που τώρα δεν επικοινωνούν μεταξύ τους- σε μια ενιαία ηλεκτρονική βάση δεδομένων που θα συνδέεται με το Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ), επιτρέποντας την ακόμα ταχύτερη διεκπεραίωση των ασφαλιστικών και συνταξιοδοτικών υποθέσεων.

Προχωρεί επίσης ο διορισμός 200 περίπου Διευθυντών στον ΕΦΚΑ από τον ευρύτερο Δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, μια πραγματική καινοτομία που επιτρέπει την ανανέωση και την είσοδο τεχνογνωσίας σε έναν κομβικό οργανισμό της δημόσιας διοίκησης. Υπενθυμίζεται ότι ο ορισμός Γενικών Διευθυντών έχει ήδη ολοκληρωθεί.

Οι νέες δράσεις που έχουν αρχίσει να υλοποιούνται και θα ολοκληρώσουν τη μετάβαση του ΕΦΚΑ στη νέα εποχή έρχονται σε συνέχεια του σημαντικού έργου που έχει γίνει τα τελευταία 2,5 χρόνια, στο «μέτωπο» της εκκαθάρισης των ληξιπρόθεσμων κύριων συντάξεων, της βελτίωσης της εξυπηρέτησης των πολιτών -με το 1555 και την εισαγωγή νέων ηλεκτρονικών υπηρεσιών- και τον εκσυγχρονισμό του ίδιου του ΕΦΚΑ τόσο σε επίπεδο οργάνωσης και λειτουργίας όσο και αναβάθμισης των υλικοτεχνικών του υποδομών.

«Το βασικό πρόβλημα στον ΕΦΚΑ ήταν μεν οι εκκρεμείς συντάξεις, δεν ήταν όμως το μοναδικό. Εξίσου σημαντικό ήταν και το πρόβλημα της εξυπηρέτησης. Οι πολίτες βίωναν το χάος των κατεβασμένων τηλεφώνων, την απουσία ηλεκτρονικών υπηρεσιών, το στήσιμο στις ουρές στα υποκαταστήματα…Για να αντιμετωπίσουμε αυτά τα δομικά προβλήματα έπρεπε να πάρουμε τολμηρές αποφάσεις και να σκεφτούμε «έξω από το κουτί», δίνοντας συνεχώς μάχες με τους εραστές της ακινησίας. Στο μεν μέτωπο των εκκρεμών συντάξεων λειτουργήσαμε με αντίληψη σύγχρονου management και με στόχο να δημιουργήσουμε έναν νέο μηχανισμό απονομής συντάξεων απαλλαγμένο από τις παθογένειες του παρελθόντος. Το ίδιο κάναμε και στο κομμάτι της εξυπηρέτησης. Τα αποτελέσματα της επιμονής μας δεν άργησαν να φανούν» είπε ο Κωστής Χατζηδάκης, αναδεικνύοντας τα πιο σημαντικά ορόσημα της προόδου που έχει σημειωθεί:

- Μέσα σε 27 μήνες εκδόθηκαν 570.000 εκκρεμείς κύριες συντάξεις! Για να αντιληφθεί κανείς το μέγεθος του επιτεύγματος, οι ενήλικες στη χώρα μας υπολογίζονται σε 8 εκατ. Δηλαδή 1 στους 16 ενήλικες που πολλές φορές περίμενε για τη σύνταξή του 3, 5 ή 7 χρόνια πήρε σύνταξη την περίοδο 2021-2022 και τους πρώτους μήνες του 2023.

- Ο ρυθμός έκδοσης είναι πλέον 1.100 συντάξεις την ημέρα από 500 συντάξεις το 2019. Ο μέσος χρόνος έκδοσης μιας νέας σύνταξης στην Ελλάδα πλέον είναι 60 ημέρες ενώ στη Γερμανία απαιτούνται 74 ημέρες.

- Με ταχείς ρυθμούς προχωρά πλέον -χάρη στις αυτοματοποιημένες διαδικασίες- η εκκαθάριση του «στοκ» των εκκρεμών επικουρικών συντάξεων και των εφάπαξ, με τη διαδικασία να αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στο καλοκαίρι. Είναι ενδεικτικό ότι εκδόθηκαν 44.000 αποφάσεις επικουρικών συντάξεων το δίμηνο Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου. Τα εκκρεμή εφάπαξ μειώθηκαν κατά 50% το Μάρτιο και μέσα στον Απρίλιο εκδόθηκαν 6.000 αποφάσεις για εφάπαξ μέσω αυτοματοποίησης.

- 5,6 εκατ. κλήσεις πολιτών έχουν πραγματοποιηθεί τους τελευταίους 21 μήνες μέσα από το 1555, που υπό το προηγούμενο καθεστώς των κατεβασμένων τηλεφώνων δεν θα μπορούσαν να ολοκληρωθούν.

- Ο ΕΦΚΑ πλέον διαθέτει πάνω από 80 ηλεκτρονικές υπηρεσίες (35 εκ των οποίων τέθηκαν σε λειτουργία τα τελευταία 2,5 χρόνια), μέσω των οποίων έχουν πραγματοποιηθεί πάνω από 230 εκατ. συναλλαγές.

- Δημιουργήθηκαν σε συνεργασία με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, τα ψηφιακά ΚΕΠΑ και η Ψηφιακή Κάρτα Αναπηρίας, μεταρρυθμίσεις που διευκολύνουν τη ζωή των συνανθρώπων μας με αναπηρία

- Δημιουργήθηκε η Εταιρεία Ειδικού Σκοπού για την αξιοποίηση της τεράστιας ακίνητης περιουσίας του ΕΦΚΑ (400 ακίνητα, αξίας άνω του 1 δις. ευρώ)

Ειδικότερα, αποφασίστηκε να επιστραφούν στην Ελλάδα 122,5 εκατ. ευρώ που πλήρωσε η χώρα για τόκους την περίοδο 17 Ιουνίου 2021 - 1 Ιανουαρίου 2022.

Παράλληλα, στο πλαίσιο των μέτρων ελάφρυνσης του χρέους, στις 22 Δεκεμβρίου 2021 ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM), ενεργώντας ως αντιπρόσωπος των κρατών-μελών της ζώνης του ευρώ και μετά την έγκρισή τους, πραγματοποίησε μεταφορά 644,42 εκατ. ευρώ στην Ελλάδα. Αυτό αντιστοιχεί στα έσοδα από τις συμμετοχές των κεντρικών τραπεζών στα προγράμματα SMP και ANFA.

«Η Ελλάδα συνέχισε την πρόοδό της με την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων στις δύσκολες συνθήκες της πανδημίας Covid-19. Η κυβέρνηση προέβη σε μεταρρυθμίσεις στον τομέα της διαχείρισης των δημοσίων οικονομικών, υιοθέτησε διορθωτικά μέτρα κατά των μονοπωλίων στον ενεργειακό τομέα και απλοποίησε την αδειοδότηση επενδύσεων.

Επιπλέον, σημείωσε καλή πρόοδο στην ιδιωτικοποίηση και τη διακυβέρνηση των κρατικών επιχειρήσεων, την κοινωνική πρόνοια και τη δημόσια διοίκηση. Τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα θεώρησαν ότι η Ελλάδα σημείωσε επαρκή πρόοδο προς τις μεταρρυθμιστικές δεσμεύσεις το πρώτο εξάμηνο του 2021. Αυτό άνοιξε τον δρόμο για την επόμενη δόση των μέτρων ελάφρυνσης του χρέους που συνδέονται με αυτές τις δεσμεύσεις», δήλωσε ο Διευθύνων Σύμβουλος του ESM και Διευθύνων Σύμβουλος του EFSF Κλάους Ρέγκλινγκ.

Και πρόσθεσε: «Η Ελλάδα έχει ανακάμψει γρήγορα από την κρίση της πανδημίας το 2021, ανακτώντας όλες τις απώλειες παραγωγής από το προηγούμενο έτος. Οι προοπτικές για φέτος και μετά είναι ενθαρρυντικές χάρη στη θετική αναπτυξιακή δυναμική και την ώθηση από το Ταμείο Ανάκαμψης. Τούτου λεχθέντος, το δημόσιο χρέος παραμένει πολύ υψηλό, υπογραμμίζοντας τη σημασία της επιστροφής σε ισχυρή δημοσιονομική θέση όπως την περίοδο πριν από την πανδημία. Οι μεταρρυθμιστικές προσπάθειες θα πρέπει να συνεχιστούν για τη βελτίωση της ανθεκτικότητας του χρηματοπιστωτικού τομέα και την εκκαθάριση των ληξιπρόθεσμων οφειλών της κυβέρνησης».

Το πολιτικό DNA του Πρωθυπουργού δεν επιτρέπει πειράματα και νέα σχήματα στην παρούσα φάση καθώς μ αυτόν τον τρόπο θα χανόταν πολύτιμος χρόνος στη συνολική προσπάθεια για τη μετάβαση στη νέα εποχή.

Ως εκ τούτου τα σενάρια για επικείμενο ανασχηματισμό μπαίνουν στον πάγο μέχρι νεοτέρας και όλα δείχνουν πως οι οποιεσδήποτε αλλαγές στην κυβερνητική ομάδα θα γίνουν με τη νέα χρονιά όταν και θα έχουν δρομολογηθεί ζωτικής σημασίας νομοθετικές πρωτοβουλίες και παράλληλα θα έχει μπει σε τροχιά υλοποίησης ένα μεγάλο κομμάτι των έργων που εντάσσονται στο σχέδιο Ελλάδα 2.0.

Σε γενικές γραμμές η Κυβέρνηση διατηρεί την πρωτοβουλία των κινήσεων δείχνει κυρίαρχη στο πολιτικό σκηνικό και περνά πλέον στην επόμενη φάση έχοντας τη στήριξη της κοινής γνώμης και με την αξιωματική αντιπολίτευση να παλεύει ακόμη να αντιμετωπίσει τις εσωκομματικές αναταράξεις και να βρίσκεται εγκλωβισμένη σε ένα ανοδικό σπιράλ εσωστρέφειας.

Ο κ. Μητσοτάκης δίνει μεγάλη έμφαση στο να απαντήσει το κυβερνητικό σχήμα ολιστικά στις προκλήσεις της επόμενης μέρας και να προχωρήσουν με ακόμη πιο γρήγορα βήματα οι αλλαγές που σχετίζονται με τη βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών και την δημιουργία νέων θέσεων εργασίας μέσα από την προώθηση μεγάλων επενδυτικών έργων σε ολόκληρη τη χώρα.

Εν κατακλείδι, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θεωρεί μονόδρομο στην παρούσα φάση την αποφυγή οποιωνδήποτε αλλαγών, ενώ στο πρόσφατο υπουργικό συμβούλιο έδωσε το έναυσμα για σκληρή και μεθοδική δουλειά μέσα στους καλοκαιρινούς μήνες με φόντο το επέκεινα της πανδημίας.

Ως προς την ενεργοποίηση των έργων, αρμόδιες πηγές αναφέρουν ότι το υπουργείο Οικονομικών βρίσκεται σε συνεργασία με τα συναρμόδια υπουργεία ώστε να καθοριστεί το επόμενο πακέτο που θα χρηματοδοτηθεί από το πρόγραμμα, ενώ σχετικά σύντομα αναμένεται να ξεκινήσουν τα προγράμματα επιχορηγήσεων μικρομεσαίων επιχειρήσεων συνολικού ύψους 1,5 δισ. ευρώ, το Εξοικονομώ, η ενεργειακή αναβάθμιση σε δημόσια κτίρια άνω του 1 δισ. ευρώ, τα έργα που αφορούν την αναβάθμιση του φορολογικού μηχανισμού (φοροδιαφυγή κ.λπ.).

Πλέον η κυβέρνηση μπαίνει στο κρίσιμο μονοπάτι της απορρόφησης και της υλοποίησης του σχεδίου, με τη χώρα να αναμένει φέτος από το Ταμείο Ανάκαμψης 7,8-7,9 δισ. ευρώ και πάνω από 5,5 δισ. ευρώ το 2022. Σημειώνεται ότι το σχέδιο προβλέπει επιχορηγήσεις και δάνεια συνολικού ύψους 31 δισ. ευρώ, από τα οποία τα 18,2 δισ. ευρώ είναι επιδοτήσεις και τα 12,7 δισ. δάνεια που αντιστοιχούν περίπου στο 17% του ΑΕΠ και αναμένεται να κινητοποιήσουν δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις συνολικού ύψους περί τα 57 δισ. ευρώ έως το 2026.

Η προκαταβολή 4 δισ. τον Ιούνιο

Το οικονομικό επιτελείο υπολογίζει την προκαταβολή των 4 δισ. ευρώ – με την έγκριση του σχεδίου – μετά τον Ιούνιο και στη συνέχεια επιπλέον πόρους υπό την απαραίτητη προϋπόθεση πως η Ελλάδα θα πετυχαίνει τους στόχους και τα ορόσημα που έχουν τεθεί στο ελληνικό σχέδιο. Η αρχή θα γίνει με την έγκριση του σχεδίου και την καταβολή της προκαταβολής 13% εντός του 3ου τριμήνου (4 δισ. ευρώ) μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και προς το τέλος του έτους η χώρα θα εισπράξει 3,8-3,9 δισ. ευρώ που θα αποτελούν την 1η δόση.

Στους κυβερνητικούς σχεδιασμούς είναι η ολοκλήρωση των δαπανών που περιλαμβάνονται στο ελληνικό σχέδιο ανάκαμψης στο τέλος του 2025 ούτως ώστε έως τον Αύγουστο του 2026 η Ελλάδα να καλύψει τις όποιες καθυστερήσεις υπάρχουν. Εν ολίγοις, οι δράσεις και τα έργα του πλάνου δεν θα ολοκληρωθούν στις 31 Αυγούστου 2026 αλλά νωρίτερα στις 31 Δεκεμβρίου 2025 και όπως εξηγούν στελέχη του υπουργείου Οικονομικών αντί να ισχύσει το «Ν συν 3», που ισχύει για το ΕΣΠΑ, θα ισχύσει ο κανόνας του «Ν μείον 1».

Οι επιχορηγήσεις θα προορίζονται για τη χρηματοδότηση δημόσιων επενδυτικών έργων, όπως την ανάπτυξη του συστήματος μεταφορών, την ανακαίνιση κτιρίων, παροχή υποστήριξης τουρισμού, ψηφιοποίηση του κράτους, ενεργειακή αναβάθμιση κ.λπ. Τις μεταρρυθμίσεις «τρέχει» η Γενική Γραμματεία της κυβέρνησης, ενώ από την άλλη τα δάνεια θα χρησιμοποιηθούν για τη συγχρηματοδότηση ιδιωτικών επενδύσεων με μηδενικό επιτόκιο με στόχο να κινητοποιήσουν ιδιωτικές επενδύσεις ύψους 31,8 δισ. ευρώ έως το 2026.

Σημαντική είναι η εμπλοκή των τραπεζών στη χρηματοδότηση και στην αξιολόγηση των επενδυτικών προτάσεων ώστε από το καλοκαίρι να προχωρήσει η απορρόφηση των πρώτων δανείων του Ταμείου. Τα επιχειρηματικά σχέδια εστιάζουν σε πράσινη μετάβαση, ψηφιοποίηση, εξωστρέφεια, οικονομίες κλίμακας μέσω συγχωνεύσεων και εξαγορών και καινοτομία.

Μια έκθεση των πιστωτών της χώρας που θα δημοσιευτεί σήμερα θα δείξει πιθανώς ότι η Ελλάδα δεν έχει ακόμη συμμορφωθεί πλήρως με έναν κατάλογο 16 εκκρεμών μεταρρυθμίσεων, ανέφεραν αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αν δεν βιαστεί να τις ολοκληρώσει πριν από την συνάντηση των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης στις 11 Μαρτίου, οι εκταμιεύσεις σε χρήμα πιθανόν θα καθυστερήσουν, σύμφωνα με τους ίδιους αξιωματούχους.

Παρόλο που η Ελλάδα εξήλθε από το διεθνές σχέδιο διάσωσης το περασμένο καλοκαίρι, θα χρειαστεί ακόμα να πραγματοποιήσει μεταρρυθμίσεις με αντάλλαγμα εξαμηνιαίες εκταμιεύσεις περίπου 1 δις ευρώ μέχρι τα μέσα του 2022, χρήματα που θα χρησιμοποιηθούν από το πιο χρεωμένο κράτος της ευρωζώνης, προκειμένου να διευκολύνει την αναχρηματοδότηση των υποχρεώσεών του.

Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα, η οποία αντιμετωπίζει γενικές εκλογές φέτος,επιβράδυνε την εφαρμογή των συμφωνηθέντων μέτρων και έλαβε κάποιες πολιτικές αποφάσεις - συμπεριλαμβανομένης της αύξησης του κατώτατου μισθού και των προτεινόμενων επιδοτήσεων για ενυπόθηκα δάνεια - που έχουν τρομάξει τους πιστωτές.Γεννάται το ερώτημα κατά πόσον οι καθυστερήσεις αποτελούν μέρος της μεταρρυθμιστικής κόπωσης ή – πράγμα που είναι πιο αποφασιστικής σημασίας - μιας πολιτικής επιλογής που εξηγεί την περαιτέρω δημοσιονομική αβεβαιότητα.

Μια αυστηρή ή και οργισμένη αντίδραση από την ΕΕ θα μπορούσε να έχει αντίκτυπο στις ελληνικές χρηματαγορές, οι οποίες ήταν μεταξύ των ισχυρότερων παρουσιών της ζώνης του ευρώ κατά τη φετινή χρονιά.

Ο Γενικός Δείκτης του Χρηματιστηρίου Αθηνών σημείωσε άνοδο περίπου 13% από τις αρχές του 2019, ενώ η Ελλάδα πληρώνει σήμερα περίπου 3,7% για να δανειστεί για 10 χρόνια, σε σύγκριση με το 37% περίπου στο απόγειο της κρίσης χρέους, το 2012.

Αφερεγγυότητα στα νοικοκυριά

Μεταξύ των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι πιστωτές είναι η νομοθετική πρόταση της ελληνικής κυβέρνησης για την προστασία της πρώτης κατοικίας των ιδιοκτητών από κατάσχεση, για την οποία που οι αξιωματούχοι της ΕΕ λένε ότι είναι υπερβολικά γενναιόδωρη.

Το νέο νομικό πλαίσιο πιθανότατα θα υποβληθεί στο κοινοβούλιο την ερχόμενη εβδομάδα, με αναλυτικές λεπτομέρειες για τις ελληνικές τράπεζες και τους πιστωτές της χώρας, ανέφεραν δύο κυβερνητικοί αξιωματούχοι.

Δεν είναι σαφές με ποιον τρόπο το σχέδιο θα επηρεάσει τους ισολογισμούς των τραπεζών, ενώ συνεχίζονται οι συζητήσεις σχετικά με το εάν οι τράπεζες θα πρέπει να υποχρεωθούν να αναδιαρθρώσουν τα δάνεια όλων των οφειλετών που πληρούν τις προδιαγραφές.

Εν τω μεταξύ, η απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης να αυξήσει τον κατώτατο μισθό κατά 11% - πάνω από το ανώτατο όριο της κλίμακας που συνιστούν οι εμπειρογνώμονες – δημιούργησε έκπληξη τους πιστωτές που το θεωρούσαν ως κίνδυνο για την ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη.

Οι τομείς μεταρρύθμισης που υστερούν περιλαμβάνουν την ιδιωτικοποίηση ενός αυτοκινητοδρόμου και τον διορισμό 69 διοικητικών γραμματέων σε ολόκληρο τον δημόσιο τομέα, ενώ η συνεχής δημιουργία νέων καθυστερούμενων οφειλών σε ιδιώτες προμηθευτές επιβαρύνει επίσης την οικονομία, ανέφεραν αξιωματούχοι της ΕΕ.

Οι καθυστερήσεις σημαίνουν ότι η Ελλάδα έχει περίπου 10 ημέρες για να εκπληρώσει τις δεσμεύσεις της, ελλείψει των οποίων η προγραμματισμένη εκταμίευση δεν θα συμβεί αργότερα, σύμφωνα με τους υπαλλήλους.

Ενώ η χώρα δεν αντιμετωπίζει κρίση ρευστότητας, μια έκρηξη στην εκταμίευση θα μπορούσε να σημάνει στους επενδυτές ότι η μεταρρύθμιση της χώρας μειώνεται. Αυτό, δήλωσαν αξιωματούχοι, θα μπορούσε να δημιουργήσει δυσκολίες στο σχέδιο της κυβέρνησης να εκδώσει νέο ομόλογο τον επόμενο μήνα.